I SA/Wa 1814/23

WyrokWSA w Warszawie2024-02-02

Skład orzekający: Marta Kołtun-Kulik, Przemysław Żmich, Nina Beczek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje osobie sprawującej opiekę nad współmałżonkiem, jeśli nie jest w stanie wykazać bezpośredniego związku przyczynowego między rezygnacją z pracy a pogorszeniem stanu zdrowia współmałżonka, a jedynie opieką sprawowaną od momentu powstania niepełnosprawności?
Ratio decidendi
Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeśli opieka nad osobą niepełnosprawną ma charakter stały i długotrwały, eliminując możliwość podjęcia przez opiekuna własnej pracy zarobkowej. Nie jest wymagane wykazanie bezpośredniego związku czasowego między rezygnacją z pracy a pogorszeniem stanu zdrowia współmałżonka, lecz ustalenie, czy zakres opieki obiektywnie uniemożliwił podjęcie zatrudnienia. Organy administracji nie mogą stosować kryteriów dotyczących momentu powstania niepełnosprawności, które zostały uznane za niezgodne z Konstytucją.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o świadczenie pielęgnacyjne z tytułu opieki nad mężem. Organ I instancji odmówił, wskazując na nieprawidłowy moment powstania niepełnosprawności i brak związku przyczynowego między rezygnacją z pracy a opieką. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, podzielając wątpliwości co do związku przyczynowego, ale jednocześnie stwierdzając, że małżonek należy do kręgu osób zobowiązanych do alimentacji. Sąd administracyjny uchylił obie decyzje, uznając, że opieka skarżącej była stała i długotrwała, a organy błędnie oceniły przesłankę niepodejmowania pracy zarobkowej oraz stosowały niekonstytucyjne przepisy.
Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 4 lipca 2023 r. oraz decyzji Wójta Gminy [...] z dnia 16 maja 2023 r. Zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie na rzecz B. S. kwoty 480 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik, sędzia WSA Przemysław Żmich (spr.), asesor WSA Nina Beczek, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 2 lutego 2024 r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 4 lipca 2023 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wójta Gminy [...] z dnia 16 maja 2023 r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie na rzecz B. S. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie, po rozpoznaniu odwołania B. S. (zw. dalej "skarżącą") decyzją z 4 lipca 2023 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z 16 maja 2023 r. nr [...] odmawiającą świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaniem opieki nad mężem D. S. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy. 16 stycznia 2023 r. skarżąca złożyła wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaniem opieki nad mężem D. S. Wójt Gminy [...] (zw. dalej "organem I instancji") decyzją z 14 lutego 2023 r. odmówił świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaniem opieki nad mężem D. S. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, iż niepełnosprawność powstała później niż wymaga tego przepis ustawy o świadczeniach rodzinnych, a ponadto ta forma pomocy adresowana jest głównie do rodziców. 2 marca 2023 r. skarżąca wniosła odwołanie. 16 marca 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie decyzją nr [...] orzekło o uchyleniu decyzji organu I instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania. 17 kwietnia 2023 r. organ I instancji wezwał skarżącą do wyjaśnienia okoliczności związanych z rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w szczególności czy zrezygnowała z pomocy mężowi w prowadzeniu zawieszonej działalności gospodarczej oraz czy prowadzi działalność zarobkową polegającą na wynajmie mieszkania osobom trzecim. 2 maja 2023 r. D. S. złożył oświadczenie, iż działalność gospodarcza jest zawieszona, konto działalności zamknięte, koncesje i zezwolenia zamknięte oraz że zlikwidowano punkt sprzedaży. Wskazał, iż nie był w stanie zamknąć działalności, ze względu na rozległą wznowę choroby nowotworowej i dlatego ją zawiesił. Obecnie jest po operacji i dożylnej chemioterapii. Wraz z oświadczeniem D. S. przedłożył szereg dokumentów potwierdzających jego aktualny stan zdrowia. D. S. wskazał, że żona opiekuje się nim od momentu powstania niepełnosprawności. 2 maja 2023 r. skarżącą złożyła oświadczenie, że z zatrudnienia zrezygnowała, ze względu na konieczność opieki nad mężem. Nigdy nie prowadziła i nie prowadzi działalności gospodarczej. Podlega ubezpieczeniu zdrowotnemu jako członek rodziny D. S. Ponadto wskazała, że opiekuje się mężem od 2011 r. Wójt Gminy [...] decyzją z 16 maja 2023 r. odmówił B. S. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaniem opieki nad mężem D. S. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że skarżąca nie wykazała związku pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia, a sprawowaniem opieki nad mężem D. S. Wskazał również, że D. S. posiada dwie córki zobowiązane do alimentacji, ale nie posiada informacji o ich faktycznych możliwościach sprawowania opieki. 2 czerwca 2023 r. skarżąca wniosła odwołanie. SKO w Warszawie w decyzji z 4 lipca 2023 r. podtrzymało swoją ocenę prawną wyrażoną w decyzji z 16 marca 2023 r. w zakresie możliwości przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na męża oraz bez względu na wiek powstania niepełnosprawności. Zgodnie z treścią art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - Dz.U. z 2023 r. poz. 390 ze zm. (zw. dalej "ustawą") świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Kolegium wskazało, iż stanowisko organu I instancji o braku obowiązku alimentacyjnego pomiędzy małżonkami w rozumieniu art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy nie zasługuje na aprobatę. Stosunki rodzinne reguluje ustawa dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. z 2017 r. poz. 682 j.t., zw. dalej "krio"). Zgodnie z treścią art. 128 kro obowiązek alimentacyjny to obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania. Kolegium jednocześnie zauważyło, że obowiązek alimentacyjny małżonka (w stosunku do współmałżonka) wyprzedza obowiązek alimentacyjny krewnych i innych, o których mowa w Tytule II "Pokrewieństwo i powinowactwo", co wynika nie tylko z usytuowania przepisów, ale z ich treści, przy czym obowiązek alimentacyjny małżonka wyprzedza obowiązek alimentacyjny krewnych nawet w sytuacji, gdy małżonkowie są w separacji lub po rozwodzie. Zgodnie bowiem z art. 23 krio małżonkowie mają równe prawa i obowiązki w małżeństwie. Są obowiązani do wspólnego pożycia, do wzajemnej pomocy i wierności oraz do współdziałania dla dobra rodziny, którą przez swój związek założyli. Z kolei art 130 krio stanowi, że obowiązek jednego małżonka do dostarczania środków utrzymania drugiemu małżonkowi po rozwiązaniu lub unieważnieniu małżeństwa albo po orzeczeniu separacji wyprzedza obowiązek alimentacyjny krewnych tego małżonka. Wobec powyższego, zdaniem SKO, bezspornie małżonek należy do tego kręgu. Wynika to jednoznacznie z treści art. 130 krio. Skoro małżonek jest pierwszą osobą z kręgu zobowiązanych do alimentacji po ustaniu, unieważnieniu lub orzeczeniu separacji małżeństwa, to tym bardziej jest on pierwszym zobowiązanym do dostarczania środków utrzymania współmałżonkowi w trakcie trwania małżeństwa, na podstawie art. 27 krio. Zdaniem Kolegium małżonek jest osobą uprawnioną do świadczenia pielęgnacyjnego wymienioną w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy, gdyż jest, poza wymienionymi w pkt 1-3 art. 17 ust. 1 (matką, ojcem, opiekunem faktycznym dziecka, rodziną zastępczą) inną osobą, na której, zgodnie z krio ciąży obowiązek alimentacyjny. Ustawa, poza wyłączeniem prawa do świadczenia pielęgnacyjnego małżonka będącego osobą o znacznym stopniu niepełnosprawności (zgodnie z treścią przytoczonego wyżej art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy) nie wymienia żadnych innych przesłanek w stosunku do małżonka poza ogólnymi przesłankami dotyczącymi wszystkich uprawnionych. W rezultacie małżonek jest osobą, na której, w rozumieniu art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy, zgodnie z przepisami krio, ciąży obowiązek alimentacyjny względem współmałżonka. W ocenie Kolegium nie ma zatem przeszkód aby pobierać świadczenie na współmałżonka. Jednocześnie Kolegium podzieliło wątpliwości Wójta Gminy [...] w zakresie istnienia związku przyczynowego pomiędzy rezygnacją skarżącej z zatrudnienia w związku ze sprawowaniem opieki nad mężem. Podstawą prawną zaskarżonej decyzji jest art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy. Z jego treści wynika, że prawo do świadczenia przysługuje tylko osobom, które nie pracują, ze względu na konieczność opieki nad osobą niepełnosprawną, sprawowaną w sposób stały lub długotrwały. Zdaniem Kolegium, niewątpliwie musi zachodzić związek przyczynowy między rezygnacją (niepodejmowaniem) zatrudnienia, a sprawowaniem opieki. Celem rezygnacji (niepodejmowania) zatrudnienia (innej pracy) musi być sprawowanie opieki. Zachowanie, o jakim w tym przepisie mowa, składa się z dwóch elementów: niepodejmowanie lub rezygnacja z zatrudnienia (innej pracy zarobkowej) oraz przejawienie tego zachowania w określonym celu (tj. w celu sprawowania opieki). Norma zawarta w art. 17 ust. 1 ustawy uwzględnia fakt, że osoby rezygnujące z działalności zawodowej mogą wyrażać w związku z tym dowolne cele, w tym również indyferentne prawnie. Spośród wielu możliwych celów wyłącznie cel polegający na sprawowaniu opieki uprawniać będzie do uzyskania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Zdaniem Kolegium w niniejszej sprawie niezłożenie przez skarżącą dokumentacji potwierdzającej zatrudnienie pomiędzy 2004 r., a 2011 r. sprawia, że nie jest możliwym wykazanie, że rezygnacja z zatrudnienia miała związek ze sprawowaniem opieki nad mężem, ze względu na jego chorobę nowotworową. Od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 4 lipca 2023 r. B. S. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie prawa materialnego tj. art. 17 ust. 1 ustawy poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie skutkujące uznaniem, że dla istnienia związku przyczynowego konieczne jest wykazanie, że rezygnacja z zatrudnienia nastąpiła w związku z pogorszeniem się stanu zdrowia niepełnosprawnego i że zdarzenia te pozostawały w związku czasowym ze sobą, co z kolei doprowadziło do błędnego uznania, że w przedmiotowej sprawie nie występuje związek przyczynowy między rezygnacją lub niepodejmowaniem zatrudnienia, a sprawowaniem opieki nad niepełnosprawnym, podczas gdy poprawna wykładnia tego przepisu nakazuje ustalić, czy na dzień złożenia wniosku zakres opieki sprawowanej przez skarżącą był na tyle szeroki, że obiektywnie uniemożliwił jej podjęcie jakiegokolwiek zatrudnienia. Mając na uwadze powyższe skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przypisanych. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest uzasadniona. W niniejszej sprawie nie jest kwestionowane to, że D. S., w dacie wydania zaskarżonej decyzji, był osobą o znacznym stopniu niepełnosprawności i że wymagał stałej i długotrwałej opieki osoby trzeciej. Zgodzić należało się też z Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Warszawie, że skarżąca należy do grona osób, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy, ponieważ jest żoną D. S. W niniejszej sprawie Wójt Gminy [...] w decyzji z 16 maja 2023 r. wadliwie jako podstawę odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego wskazał art. 17 ust. 1b ustawy. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13 (Dz.U. z 2014 r. poz. 1443) orzekł, że art. 17 ust. 1b ustawy w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie, ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, co zostało słusznie podniesione przez SKO w Warszawie. Trzeba podkreślić, że Naczelny Sąd Administracyjny już w wyrokach z: 14 czerwca 2017 r. sygn. akt I OSK 2920/16, 2 czerwca 2017 r. sygn. akt I OSK 108/12, 26 maja 2017 r. sygn. akt I OSK 128/16 wyraził pogląd odnośnie konieczności pomijania przez organy administracji publicznej rozpatrujące sprawy o świadczenia pielęgnacyjne kryteriów dotyczących okresu powstania niepełnosprawności wnikających z art. 17 ust. 1b ustawy. Wobec tego Sąd uznał, że organ I instancji przy wydawaniu odmownej decyzji z 16 maja 2023 r. dokonał błędnej wykładni prawa materialnego – art. 17 ust. 1b ustawy, w brzmieniu nadanym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13. Sporne pomiędzy Kolegium, a B. S. było natomiast to, czy strona zrezygnowała z pracy zarobkowej/nie podejmowała pracy zarobkowej i miało to bezpośredni związek z koniecznością sprawowania stałej i długotrwałej opieki nad D. S. Na wstępie trzeba wskazać, że zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Z przepisu tego wynika, że aby otrzymać świadczenie pielęgnacyjne opieka sprawowana przez uprawnioną do tego osobę winna mieć charakter faktyczny, osobisty, wyłączny, bezpośredni, stały i długotrwały, tj. taki aby eliminowała możliwość podejmowania przez osobę sprawującą opiekę własnej pracy zarobkowej. Nie musi to być opieka o charakterze wzmożonym i specjalistycznym (np. intensywna opieka medyczna). Nie musi to być opieka całodobowa. Taką opiekę mogą zapewnić tylko podmioty instytucjonalne, które pracują w ruchu ciągłym. Jednakże opieka uprawniająca do świadczenia pielęgnacyjnego nie może polegać na opiece częściowej, czy opiece sprawowanej w niewielkim zakresie czynności usługowych. Nie może to być współopieka, czy opieka naprzemienna sprawowana razem z innymi osobami. Opieka, o której mowa w art. 17 ust. 1 ustawy obejmuje m.in. takie czynności usługowe jak: udzielanie pomocy w podstawowych czynnościach życiowych, pielęgnacja, opieka higieniczna, opieka medyczna, niezbędna pomoc w załatwianiu spraw osobistych, zapewnienie kontaktów z otoczeniem, zapewnienie wyżywienia, utrzymanie czystości. Mając na uwadze powyższe i odnosząc się do wskazanego wyżej zagadnienia spornego trzeba wskazać, że z akt sprawy wynika, że B. S. ma 57 lat (w dacie wydania zaskarżonej decyzji). Zamieszkuje w miejscowości W. wraz z mężem D. S. w wieku 53 lat (w dacie wydania zaskarżonej decyzji), którego orzeczeniami z 12 kwietnia 2012 r. i 17 kwietnia 2013 r., a następnie orzeczeniem z 19 kwietnia 2017 r., w tym ostatnim już na stałe, zaliczono do znacznego stopnia niepełnosprawności i stwierdzono, że ustalony stopień niepełnosprawności istnieje od 16 grudnia 2011 r. Skarżąca oświadczyła, że opieka nad mężem obejmuje: czynności higieniczne, pomoc przy ubieraniu, przygotowywanie leków, przygotowywanie posiłków oraz karmienie, wizyty lekarskie. Wniosek pracownika socjalnego zawarty w aktualizacji wywiadu środowiskowego z 31 stycznia 2023 r. wskazuje na to, że skarżąca sprawuje stałą, bezpośrednią i całodobową opiekę nad mężem. Zdaniem Sądu opieka sprawowana przez skarżącą ma charakter wyłączny, samodzielny i na tyle intensywny, aby tego typu opiekę uznać za długotrwałą i stałą. Opieka sprawowana przez skarżącą nad mężem D. S. jest bezpośrednia i osobista i w dacie wydania decyzji przez Wójta Gminy [...] i przez SKO w Warszawie miała charakter stały i długotrwały – obejmowała wszystkie czynności dnia codziennego dotyczące utrzymania gospodarstwa domowego, opieki i pielęgnacji nad mężem. Trafnie podniosło Kolegium, że skarżąca nie wykazała bezpośredniego związku pomiędzy rezygnacją z pracy zarobkowej, a koniecznością opieki nad mężem, skoro po 2011 r. pracowała do września 2013 r. (co potwierdzają odprowadzane do ZUS składki ubezpieczeniowe) jako osoba współpracująca z mężem przy prowadzeniu działalności gospodarczej mimo, że D. S. już od grudnia 2011 r. był osobą o znacznym stopniu niepełnosprawności, a jego status potwierdzały orzeczenia z 12 kwietnia 2012 r. i 17 kwietnia 2013 r. Wadliwie natomiast – zdaniem Sądu - uznało Kolegium, że postępowanie dowodowe wykazało, że skarżąca nie podejmuje pracy zarobkowej w sytuacji braku bezpośredniego związku przyczynowo-skutkowego z powstaniem u D. S. niepełnosprawności o charakterze znacznym (w 2011 r.) i związaną z tym stanem zdrowia opieką. SKO w Warszawie i Wójt Gminy [...] pominęli to, że - jak wskazywała skarżąca w oświadczeniu z 16 stycznia 2023 r. i z 28 kwietnia 2023 r. - stan zdrowia męża ulegał pogorszeniu i wnioskodawczyni nie podejmuje zatrudnienia, nawet w najmniejszym wymiarze czasu pracy, ze względu na opiekę nad mężem. D. S. potwierdził to w swoim oświadczeniu z 28 kwietnia 2023 r. Jak wynika z akt sprawy D. S. od 12 kwietnia 2012 r. legitymował się orzeczeniami o ustaleniu znacznego stopnia niepełnosprawności, a znaczny stopień niepełnosprawności datuje się od 16 grudnia 2011 r. (jego rozstrój zdrowia ma podłoże neurologiczne – był operowany z uwagi na nowotwór złośliwy [...] oraz ruchowe). Pracownik socjalny przeprowadzający wywiad środowiskowy stwierdził, że mąż skarżącej ma bardzo ograniczoną zdolność do samoobsługi. Nie jest on w stanie poradzić sobie z podstawowymi czynnościami. Wobec takiego stanu rzeczy skarżąca 16 stycznia 2023 r. złożyła formularz wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego i do daty wydania zaskarżonej decyzji nie podejmuje zatrudnienia, z uwagi na konieczność sprawowania stałej i długotrwałej opieki nad mężem. Przy czym ze złożonej dokumentacji (świadectw pracy) wynika, że skarżąca wiele lat pracowała na etacie (z przerwami w okresie od 1985 r. do 2004 r.), a później jako osoba współpracująca przy prowadzeniu działalności gospodarczej przez męża (były za skarżącą odprowadzane składki na ubezpieczenia społeczne w okresie marzec 2008 r. - wrzesień 2013 r. – zaświadczenia z ZUS z 18 lipca 2023 r.). Zatem nie można twierdzić, że skarżąca była bierna zawodowo i niepodejmowanie pracy zarobkowej jest motywowane brakiem chęci do pracy, czy innymi przyczynami, niż koniecznością opieki nad D. S., który od 1 lutego 2022 r. zawiesił prowadzoną działalność gospodarczą, ze względu na "wznowę" choroby nowotworowej. Wobec tego Kolegium wadliwie uznało, że skarżąca, w dacie wydania zaskarżonej decyzji, nie spełniała przesłanek z art. 17 ust. 1 ustawy dotyczących niepodejmowania pracy zarobkowej celem sprawowania stałej i długotrwałej opieki nad osobą legitymującą się znacznym stopniem niepełnosprawności. Zatem Sąd uznał, że organy orzekające w administracyjnym toku instancji wadliwie uznały, że należało odmówić skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego, skoro w niniejszej sprawie stan faktyczny sprawy dowodził tego, że w dacie wydawania decyzji przez organy obu instancji skarżąca spełniała przesłanki z art. 17 ustawy, w tym dotyczące niepodejmowania pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad mężem D. S. jako osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. To zaś świadczy o naruszeniu przez SKO w Warszawie i Wójta Gminy [...] art. 17 ust. 1 ustawy, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy wobec wadliwej oceny przesłanki niepodejmowania przez skarżącą pracy zarobkowej celem konieczności sprawowania stałej i długotrwałej opieki nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym na stałe mężem. Z kolei Wójt Gminy [...] dodatkowo naruszył art. 17 ust. 1b ustawy poprzez wadliwą wykładnię tego przepisu, a naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. W ponownie prowadzonym postępowaniu Wójt Gminy [...] weźmie pod uwagę ocenę prawną zaprezentowaną w niniejszym wyroku. Organ wyjaśni aktualną, na dzień wydania decyzji, sytuację osobistą i rodzinną skarżącej w kontekście przesłanek z art. 17 ustawy. W zależności od okoliczności sprawy organ podejmie w sprawie czynności lub wyda stosowny akt, który uzasadni zgodnie z wymogami art. 107 § 3 kpa. Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku. O zwrocie skarżącej kosztów postępowania sądowego – kosztów działania pełnomocnika orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 tej ustawy w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2023 r. poz. 1964 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło