I SA/Wa 1830/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie: WSA Marta Kołtun-Kulik WSA Marek Leszczyński (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lutego 2013 r. sprawy ze skargi K. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adw. P. W., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania K. L., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] odmawiającą przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad matką L. L. Decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym. Pismem z dnia [...] kwietnia 2012 r. K. L. złożył wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad swoją matką L. L. Decyzją z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] Prezydent W. orzekł o odmowie przyznania K. L. na jego wniosek świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad L. L. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że odmowa przyznania tego świadczenia nastąpiła ze względu na ustalenie, iż wnioskodawca nie spełnia przesłanek określonych w art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992 ze zm.). Wskazał przy tym, że wnioskodawca ma orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności od dnia [...] stycznia 2012 r. do dnia [...] lipca 2014 r. K. L. wniósł od powyższej decyzji odwołanie, podnosząc, że jego starania o świadczenie pielęgnacyjne jest zasadne. Wskazał przy tym, że na potrzeby ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne, na jego wniosek, została uchylona decyzja Prezydenta W. przyznająca mu zasiłek stały. Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] maja 2012 r. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że odwołanie nie mogło zostać uwzględnione, gdyż z akt sprawy wynika, że matka K. L. – L. L. ma orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności, zatem spełnia warunek dotyczący osoby, nad którą opieka ma być sprawowana. K. L. spełnia również pozostałe warunki ustawy: ciąży na nim obowiązek alimentacyjny i jest spokrewniony w pierwszej linii z L. L. Jednak jak wynika z załączonej dokumentacji (orzeczenie Miejskiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w W., nr [...] z dnia [...].01.20l2r., ważne do dnia [...].07.2014 r.), K. L. legitymuje się znacznym stopniem niepełnosprawności, co zgodnie z treścią art. 17 ust. 1 pkt 4 cyt. ustawy wyklucza możliwość przyznania mu zasiłku pielęgnacyjnego. Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2012 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył K. L. Podniósł w niej, że mimo, iż ma orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności, to może się jednak swoją matką opiekować, a ustawodawca takiej sytuacji nie przewidział. Powołał się przy tym na art. 7 i art. 8 k.p.a. i wskazał, że otrzymanie przez niego świadczenia pielęgnacyjnego byłoby wprawdzie precedensem, ale w jego ocenie sprawiedliwym i pożytecznym. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r. poz. 1270 ). Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992). Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 4 tej ustawy, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. nr 9, poz. 59, ze zm.) ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności – jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Kodeks rodzinny i opiekuńczy w art. 128 – 133 wymienia osoby, na których ciąży obowiązek alimentacyjny. Są to krewni w linii prostej, rodzeństwo, małżonek, rodzice względem dziecka. Zgodnie zaś z art. 617 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego krewnymi w linii prostej są osoby, z których jedna pochodzi od drugiej, a krewnymi w linii bocznej są osoby, które pochodzą od wspólnego przodka, a nie są krewnymi w linii prostej. Natomiast z małżeństwa wynika powinowactwo między małżonkiem a krewnymi drugiego małżonka (art. 618 k.r.o.). W ocenie Sądu, należy się zgodzić z argumentacją przedstawioną przez organy, że skarżący nie spełnia przesłanek do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego. W sprawie bezspornym jest, że wnioskodawca będąc synem L. L. należy do kategorii osób, na których ciąży względem niej obowiązek alimentacyjny w rozumieniu wskazanych przepisów k.r.o. Bezsporne jest także, że zarówno L. L., jak i K.L. legitymują się znacznym stopniem niepełnosprawności orzeczonym przez właściwe organy. Oznacza to zatem, że zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych wnioskodawca wyłączony jest z kategorii osób uprawnionych do otrzymania przedmiotowego świadczenia z uwagi właśnie na fakt bycia osobą o znacznym stopniu niepełnosprawności. W tym miejscu podkreślenia wymaga, że rolą Sądu jest ocena legalności decyzji w kontekście obowiązującego prawa, a nie ocena słuszności poszczególnych ustaw czy zawartych w nich regulacji określających kryteria przyznania poszczególnych świadczeń. Przesłanki określone w art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych są przesłankami kumulatywnymi, co oznacza, iż prawo do świadczenia pielęgnacyjnego uzależnione jest od łącznego ich wystąpienia. Niespełnienie którejkolwiek z nich, oznacza brak uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 3 sierpnia 2010r., II SA/Op 345/10). W ocenie Sądu, nieuprawniona jest wykładnia art.17 ustawy o świadczeniach rodzinnych, że o świadczenie pielęgnacyjne może ubiegać się każdy członek rodziny osoby niepełnosprawnej z powołaniem się na art. 71 ust.1 i art.18 Konstytucji, gdy osoba zobowiązana do alimentacji nie spełnia wymogów ustawy umożliwiających uzyskanie przedmiotowego świadczenia. Art. 71 ust.1 Konstytucji statuuje bowiem zasadę ochrony rodziny znajdującej się w trudnej sytuacji materialnej, zaś art. 18 Konstytucji wyraża zasadę ochrony małżeństwa, macierzyństwa i rodzicielstwa. Należy mieć jednak na uwadze również treść art. 69 Konstytucji, który stanowi, że osobom niepełnosprawnym władze publiczne, udzielają zgodnie z ustawą pomocy w zabezpieczeniu egzystencji, przysposobieniu do pracy oraz komunikacji społecznej. Zatem norma rangi konstytucyjnej odsyła do regulacji ustawowej. Reasumując więc, chociaż zrozumiała jest obiektywnie trudna sytuacja skarżącego i jego rodziny, a jego postawa godna uznania, to trzeba jednak podkreślić, że na gruncie niniejszej sprawy organy odmawiając mu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad matką L. L., kierowały się ściśle określonymi kryteriami ustawowymi, których strona skarżąca nie spełnia. Mając powyższe na uwadze, na mocy wskazanych przepisów oraz art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę jako bezzasadną, należało oddalić.