I SA/Wa 1830/18

WyrokWSA w Warszawie2019-03-07

Skład orzekający: Bożena Marciniak, Przemysław Żmich, Dariusz Pirogowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Komisja do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich, prowadząc postępowanie ogólne, ma prawną możliwość przesłuchiwania jednostek w charakterze świadka i nakładania na nich grzywny za niestawiennictwo?
Ratio decidendi
Postępowanie ogólne prowadzone przez Komisję do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich ma charakter wewnętrznego postępowania kontrolnego i nie jest postępowaniem jurysdykcyjnym, w którym załatwiana jest sprawa indywidualna. W związku z tym nie stosuje się do niego przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących dowodów ze źródeł osobowych (przesłuchania świadków) ani sankcji za niestawiennictwo. Zaskarżone postanowienie o ukaraniu grzywną zostało wydane z naruszeniem prawa, ponieważ Komisja nie miała podstaw do przesłuchania świadka w ramach postępowania ogólnego.
Stan faktyczny
Komisja do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich ukarała B. Z. grzywną za niestawiennictwo na posiedzeniu ogólnym, mimo przedłożenia zwolnienia lekarskiego. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i Konstytucji RP, twierdząc, że jej niestawiennictwo było usprawiedliwione stanem zdrowia i że Komisja nie miała podstaw do ukarania jej grzywną w postępowaniu ogólnym. Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich o ukaraniu grzywną oraz zasądzono od Komisji na rzecz B. Z. zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Marciniak (spr.) Sędziowie: WSA Przemysław Żmich WSA Dariusz Pirogowicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 7 marca 2019 r. sprawy ze skargi B. Z. na postanowienie Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie ukarania grzywną 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich na rzecz B. Z. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Postanowieniem z [...] sierpnia 2018 r., nr [...], Komisja do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich – dalej zwana "Komisją", na podstawie art. 37b ust. 1 i 2 w zw. z art. 19 ust. 3 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich, wydanych z naruszeniem prawa (Dz. U. z 2018 r. poz. 431) – dalej zwanej "ustawą", orzekła o ukaraniu B. Z. grzywną w wysokości [...] zł. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie od powyższego postanowienia wniosła B. Z. Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym i prawnym. Pismem z [...] lipca 2018 r. Komisja, na podstawie art. 37b ust. 1 i 2 w zw. z art. 19 ust 1 ustawy w zw. z art. 50 § 1 i art. 54 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego – dalej zwanego "k.p.a.", wezwała B. Z. aby w dniu [...] lipca 2018 r. o godz. [...] stawiła się w gmachu Prokuratury Krajowej przy ul. [...] w [...], celem złożenia zeznań w charakterze świadka. Wezwanie z [...] lipca 2018 r. zostało doręczone [...] lipca 2018 r. Pismem z [...] lipca 2018 r., złożonym na rozprawie w dniu [...] lipca 2018 r., B. Z. powołała się na zły stan zdrowia oraz wniosła o usprawiedliwienie jej nieobecności na rozprawie. Do pisma dołączyła zwolnienie lekarskie z [...] lipca 2018 r. B. Z. nie stawiła się na posiedzeniu ogólnym Komisji [...] lipca 2018 r. Postanowieniem z [...] sierpnia 2018 r. Komisja ukarała B. Z. grzywną w wysokości [...] zł za nieuzasadnione niestawiennictwo na posiedzeniu ogólnym Komisji. W uzasadnieniu Komisja wskazała, że obowiązek osobistego stawiennictwa na posiedzeniu w postępowaniu ogólnym przed Komisją w dniu [...] lipca 2018 r. mógł zostać zrealizowany jedynie poprzez osobistą obecność B. Z. Wezwanie z [...] lipca 2018 r. zostało prawidłowo doręczone. Mimo to B. Z. nie stawiła się na posiedzeniu Komisji w dniu [...] lipca 2018 r. Przyczyny niestawiennictwa muszą być obiektywne i winny wskazywać na faktyczną niemożność spełnienia żądania organu. B. Z. nie przedstawiła żadnej obiektywnej przyczyny uzasadniającej jej niestawiennictwo. Same ogólne stwierdzenia, że sytuacja, jaka została wywołana w związku z powołaniem Komisji oraz postępowaniami, w których wymieniana jest jako osoba mająca związek z postępowaniami reprywatyzacyjnymi, negatywnie odbiła się na jej stanie zdrowa, nie stanowią wystarczającego usprawiedliwienia niestawiennictwa wezwanej przed Komisją. Nie stanowią go również subiektywne twierdzenia wezwanej, że aktualnie panująca atmosfera związana z prowadzonymi postępowaniami, medialny przekaz stawiający ją oraz jej syna w negatywnym świetle, przypisywanie jej oraz jej synowi działań, z którymi nie miała nic wspólnego, a także ciągłe wizyty osób powołujących się na umocowanie Komisji, pogorszyły jej stan zdrowia. Nie znajduje ponadto potwierdzenia w przedstawionym przez B. Z. zaświadczeniu lekarskim z [...] lipca 2018 r. twierdzenie wezwanej, że nie była w stanie stawić się w wyznaczonym terminie przed Komisją. W zaświadczeniu tym jedynie ogólnikowo wskazano: "(...) pacjentka jest w trakcie leczenia. Wymaga spokoju przez okres 6 miesięcy". Usprawiedliwienie niestawiennictwa w wyznaczonym terminie może nastąpić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody, której wezwany nie mógł uniknąć. Przytoczonych w sposób lakoniczny przez wezwaną okoliczności na usprawiedliwienie jej niestawiennictwa nie sposób uznać za wystarczające. Choroba powinna mieć charakter niespodziewany, a wezwana winna uprawdopodobnić, że w danym okresie stan zdrowia uniemożliwiał jej stawienie się przed Komisją. Długotrwałe leczenie choroby (która nawet nie została sprecyzowana w zaświadczeniu lekarskim) samo w sobie nie przesądza o istnieniu usprawiedliwionej przyczyny niestawiennictwa przed organem. Należy również zauważyć, że sytuacja jaka została wywołana w związku z powołaniem Komisji oraz postępowaniami, a która, według twierdzeń wezwanej, odbiła się na jej zdrowiu, trwa od ponad roku i B. Z. miała już możliwość się z nią oswoić. Nie jest to również pierwsze wezwanie skierowane przez Komisję do B. Z., choć jak dotąd wezwana nie stawiła się przed tutejszym organem. Trudno zatem przyjąć, że nasilenie objawów chorobowych pod wpływem stresu, miało miejsce właśnie w okolicy [...] lipca 2018 r. Nie wynika to również z przedłożonego przez wezwaną zaświadczenia lekarskiego. Sam fakt, iż B. Z. pozostaje pod opieką lekarza psychiatry przy braku stosownej i dającej się zweryfikować dokumentacji odnośnie stanu jej zdrowia w dniu [...] lipca 2018 r., nie jest wystarczający do usprawiedliwienia jej niestawiennictwa przed Komisją. Tym bardziej nie stanowi usprawiedliwienia subiektywne przekonanie B. Z., wyrażone w piśmie z [...] lipca 2018 r., że nie ma wiedzy, która byłaby przydatna w świetle okoliczności opisanych w wezwaniu. Nie jest rolą osoby wezwanej ocena, czy powinna być przesłuchiwana przez organ w charakterze świadka, czy nie, a także czy posiada informacje istotne z punktu widzenia tego organu. Jeżeli organ uznał za konieczne przesłuchanie świadka, to B. Z. powinna była stawić się na posiedzeniu w postępowaniu ogólnym. Zostały więc spełnione formalne przesłanki do nałożenia kary porządkowej. Komisja postanowiła o ukaraniu świadka B. Z. karą w maksymalnej wysokości tj. [...] zł. B. Z., jako były i obecny użytkownik wieczysty nieruchomości dekretowych, posiada informacje, dotyczące okoliczności wydawania decyzji reprywatyzacyjnych w sprawach prowadzonych przez Komisję i nie może dowolnie decydować o tym, że nie stawi się na jej wezwanie. Świadek jest właścicielem lub użytkownikiem wieczystym wielu nieruchomości w województwie [...]. Ponadto w przeciągu ostatnich lat wezwana zbyła kilka lokali stanowiących odrębne nieruchomości, położonych w [...] na [...],[...],[...]. Kara w ww. wysokości nie będzie więc stanowić znacznej dolegliwości dla ukaranej. Posiadanie tak wielu nieruchomości, a ponadto zbycie kilku lokali w ostatnich latach, świadczy o tym, że sytuacja finansowa ukaranej jest bardzo dobra i jest w stanie uiścić nałożoną grzywnę. Można więc przyjąć, że nałożenie grzywny w kwocie [...] zł nie będzie stanowić dla ukaranej kary nieproporcjonalnej. Trzeba zauważyć, że grzywna ma na celu przymuszenie ukaranej do stawiennictwa na posiedzeniu w postępowaniu ogólnym. Uprawnienie do nałożenia kary grzywny przez Komisję jest elementem policji sesyjnej w toku postępowania ogólnego przed Komisją i ma umożliwić sprawne i prawidłowe prowadzenie przez nią prac. B. Z. pismem z [...] września 2018 r. wniosła skargę na ww. postanowienie Komisji zarzucając mu rażącą obrazę przepisów postępowania oraz norm prawa powszechnie obowiązującego, w tym norm ustrojowych określonych w Konstytucji RP, mających wpływ na wydanie zaskarżonego postanowienia, a mianowicie: 1) art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art 6 k.p.a. i art. 7 w zw. z art. 38 ust. 1 i art. 3 ust. 2 oraz art. 37b ust. 1 w zw. z z art. 19 ust. 3 ustawy, poprzez wydanie zaskarżonego postanowienia o ukaraniu skarżącej grzywną w wysokości [...] złotych, wezwanej w charakterze świadka na okoliczności wskazane w wezwaniu z dnia [...] lipca 2018 r, pomimo faktu, że Komisja dysponowała dokumentem usprawiedliwiającym niestawiennictwo świadka na termin posiedzenia ogólnego, wyznaczonego na dzień [...] lipca 2018 r., 2) rażącą obrazę norm art. 19 ust. 3 ustawy, poprzez wymierzenie skarżącej grzywny, pomimo złożenia przez świadka dowodu usprawiedliwiającego niestawiennictwo świadka na termin posiedzenia ogólnego, wyznaczonego na dzień [...] lipca 2018 r., 3) art. 2 Konstytucji RP oraz art. 32 ust. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 19 ust. 3 ustawy, poprzez naruszenie zasady odnoszącej się do obowiązków organów administracji państwowej poszanowania demokratycznych zasada obwiązujących w Rzeczypospolitej i zakazu dyskryminacji obywatela, w tym świadka w związku z jego usprawiedliwionym niestawiennictwem na terminie posiedzenia z przyczyn obiektywnych i niezależnych od świadka, a także poprzez wymierzenie skarżącej sankcji w postaci grzywny w sytuacji dysponowania przez Komisję dowodem usprawiedliwiającym to niestawiennictwo, 4) art. 31 ust 2 w zw. z art. 32 ust. 1 i 2 i art. 68 Konstytucji RP w z art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego, poprzez wprowadzenie przez Komisję kryterium prawa do oceny praw skarżącej do bycia niedysponowaną i prawa do ochrony zdrowa, w zakresie uniemożliwiającym wypełnienie obowiązku o charakterze administracyjnym w związku ze stanem zdrowia i ukarania skarżącej grzywną i zastosowania w stosunku do świadka środków prawnych, zakazanych Konstytucją RP tj. zmuszania skarżącej do tego, czego prawo jej nie nakazuje. Powołując się na powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania. Ponadto z uwagi na szczególny precedensowy charakter sprawy oraz okoliczności stanu faktycznego wniosła o rozpoznanie skargi z pominięciem przepisów o postępowaniu uproszczonym i rozpoznanie sprawy na rozprawie W odpowiedzi na skargę Komisja wniosła o jej oddalenie oraz rozpoznanie skargi na rozprawie. W uzasadnieniu Komisja wskazała, że skarga jest w całości bezzasadna i powinna podlegać oddaleniu z uwagi na zgodność postanowienia z prawem. W piśmie z [...] stycznia 2019 r. skarżąca uzupełniła stanowisko zawarte w skardze i wskazała, że postępowanie ogólne prowadzone przez Komisję należy traktować jako wewnętrzne postępowanie Komisji, które nie załatwia sprawy indywidualnej w rozumieniu art. 1 pkt 1 i 2 k.p.a., a więc do postępowania tego nie stosuje się Działu II Rozdziału 4 i 5 k.p.a. o dowodach i rozprawie. W postępowaniu tym brak jest stron postępowania i nie jest konkretyzowana sytuacja prawna indywidualnego podmiotu prawa. Brak stron postępowania skutkuje tym, że nie można w postępowaniu ogólnym przeprowadzać dowodów ze źródeł osobowych np. z zeznań świadków, a to oznacza, że wymierzona skarżącej grzywna została wydana bez podstawy prawnej. Tożsame stanowisko zawarł Wojewódzki Sąd Administracyjny w sprawie o sygn. I SA/Wa 1015/18. W piśmie z [...] lutego 2019 r. Komisja wskazała, że wyrok z 19 grudnia 2018 r. sygn. I SA/Wa 1015/18 jest nieprawomocny, a zatem nie jest wiążący. Komisja nie zgadzając się z prezentowanym w ww. wyroku stanowiskiem wskazała, że charakter prawny postępowania ogólnego przed Komisją był już przedmiotem oceny sądów administracyjnych, w tym także postępowań prawomocnie już zakończonych. Naczelny Sąd Administracyjny w prawomocnym postanowieniu z 21 listopada 2018 r. sygn. akt I OSK 3659/18 wskazał, że przedmiotem postępowania ogólnego jest gromadzenie materiałów i dowodów w celu wyjaśnienia nieprawidłowości lub uchybień w działalności organów i osób prowadzących postępowania w przedmiocie wydawania decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości [...]. Komisja jest więc uprawniona do prowadzenia postępowania dowodowego w ramach postępowania ogólnego w zakresie w jakim może je prowadzić w postępowaniu rozpoznawczym. W piśmie z [...] lutego 2019 r. Komisja wskazała, że należy poddać w wątpliwość twierdzenia skarżącej odnośnie jej rzeczywistej sytuacji majątkowej. Skarżąca jako osoba starsza, utrzymująca się tylko z emerytury, korzysta z pomocy profesjonalnej kancelarii prawnej oraz dokonuje regularnych wpłat gotówkowych za pośrednictwem Poczty Polskiej S.A. znacznych kwot na rzecz osadzonego M. M. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Kwestionowanym postanowieniem wymierzono skarżącej grzywnę za nieuzasadnione niestawiennictwo na jawnej rozprawie w ramach prowadzonego przez Komisję postępowania ogólnego, o którym mowa w art. 37b ustawy. Kluczowym dla oceny legalności zaskarżonego postanowienia było w pierwszej kolejności ustalenie, czy w ramach postępowania ogólnego prowadzonego przez Komisję, ze względu na jego specyfikę, organ ten ma prawną możliwość skorzystania z osobowych źródeł dowodowych, a wiec przesłuchiwać jednostki w charakterze świadka. Tylko bowiem wówczas można ewentualnie rozpatrywać zagadnienie nałożenia na świadka przewidzianych ustawą sankcji, przy spełnieniu określonych w niej warunków. Postępowanie przed Komisją uregulowane zostało w rozdziale 3 ustawy (art. 9 do art. 38). Z ujętych w tym rozdziale przepisów wynika, że obejmuje ono w istocie trzy różne procedury, tj. tzw. czynności sprawdzające, postępowanie rozpoznawcze oraz postępowanie ogólne (art. 15 ust. 1 ustawy). Czynności sprawdzające i postępowanie rozpoznawcze pozostają w ścisłym związku i nakierowane są na kontrolę przedmiotową – ocenę zgodności z prawem decyzji reprywatyzacyjnych jako wytworu działalności określonych osób, z organami wydającym te decyzje na czele. Umożliwiają zatem realizację zadań Komisji, określonych w art. 3 ust. 3 ustawy (jako organu administracji publicznej uprawnionego do prowadzenia jurysdykcyjnego postępowania rozpoznawczego). Tryb postępowania rozpoznawczego umożliwia Komisji dodatkowo występowanie do właściwych organów w razie stwierdzenia w toku postępowania przed Komisją istnienia okoliczności sprzyjających wydawaniu decyzji reprywatyzacyjnych z naruszeniem prawa lub popełnianiu przestępstw bądź utrudniających ich ujawnianie (art. 3 ust. 2 w zw. z art. 28 ust. 1 ustawy). Pierwszy tryb postępowania ma charakter wstępny, wewnętrzny i przedjurysdykcyjny, do którego - stosownie do art. 38 ust. 2 - nie stosuje się przepisów k.p.a. Celem czynności sprawdzających jest bowiem wyjaśnienie i ocena, czy wobec konkretnej decyzji reprywatyzacyjnej są w ogóle podstawy do wszczęcia przez Komisję postępowania nadzwyczajnego jakim jest postępowanie rozpoznawcze. W toku czynności sprawdzających Komisja lub jej przewodniczący dokonują analizy akt postępowań, informacji, dokumentów, opinii przekazanych Komisji w trybie art. 12 i art. 14 ustawy oraz stanowiska analitycznego Departamentu Prawa Administracyjnego Ministerstwa Sprawiedliwości, o którym mowa w zarządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 25 maja 2017 r. w sprawie regulaminu działania Komisji (...) (Dz.Urz. Min. Sprawiedliwości z 2017 r. poz. 141 ze zm.). Rezultatem przeprowadzenia czynności sprawdzających może być uprawdopodobnienie, że decyzja reprywatyzacyjna została wydana z naruszeniem prawa. Wówczas to Komisja jest uprawniona do wydania postanowienia o wszczęciu postępowania rozpoznawczego (art. 15 ustawy). Postępowanie rozpoznawcze ma z kolei charakter szczególnego jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego. Wszczynane jest z urzędu lub na skutek sprzeciwu prokuratorskiego (art. 16 ust. 1 i art. 16a ust. 1 ustawy). Prowadzi się je z udziałem stron postępowania, a jeżeli wystąpi taka potrzeba także z udziałem innych jego uczestników, np. świadków, biegłych. Do tego postępowania stosuje się, prócz przepisów proceduralnych ustawy, odpowiednio przepisy ogólnej procedury administracyjnej zawarte w k.p.a. (art. 38 ust. 1 ustawy). Postępowanie to załatwia sprawę indywidualną (w której skonkretyzowany jest przedmiot postępowania i podmioty tego postępowania) i kończy się kwalifikowanym, władczym i jednostronnym aktem administracyjnym – decyzją administracyjną. Zupełnie jednak inny charakter ma postępowanie ogólne, o którym mowa w art. 15 ust. 1 w zw. z art. 37b i art. 37c ustawy. Postępowanie ogólne, w odróżnieniu od poprzednio omawianych trybów, pozostaje w pewnym (choć nie tak ścisłym, jak czynności sprawdzające) związku z postępowaniem rozpoznawczym. Dowody i materiały zebrane w postępowaniu ogólnym mogą być bowiem dowodami w postępowaniu rozpoznawczym (art. 37b ust. 3 ustawy). Postępowanie ogólne nakierowane jest na kontrolę podmiotową – ocenę działalności samych organów i osób prowadzących postępowania reprywatyzacyjne, a nie wytworów tej działalności (decyzji reprywatyzacyjnych). Zgodnie bowiem z ust. 1 art. 37b Komisja może je wszcząć "w celu wyjaśnienia nieprawidłowości lub uchybień w działalności organów i osób prowadzących postępowania w przedmiocie wydawania decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich". Jego celem jest więc wyjaśnienie, czy w działalności tychże podmiotów uwidoczniły się nieprawidłowości lub uchybienia, a jeżeli tak, to jaki miały charakter i jaką wagę. Jeżeli Komisja stwierdzi, że wady w działalności tychże podmiotów są istotne, wówczas może (nie musi) podjąć uchwalę o stwierdzeniu nieprawidłowości lub uchybień w działalności organów i osób prowadzących postępowania w przedmiocie wydawania decyzji reprywatyzacyjnych lub skierować zawiadomienie do organu właściwego dla danego rodzaju nieprawidłowości lub uchybień. W razie niestwierdzenia nieprawidłowości lub uchybień może umorzyć postępowanie ogólne, żądać przeprowadzenia kontroli lub wszczęcia postępowań przed odpowiednimi organami. W razie stwierdzenia nieprawidłowości lub uchybień mniejszej wagi Komisja może zakończyć postępowanie bez podejmowania uchwały (art. 37b ust. 1 i art. 37c w zw. z art. 28 ustawy). Ma ono zatem - jak wskazuje się w orzecznictwie – cechy wewnątrzadministracyjnego postępowania kontrolnego sprawowanego przez podmiot usytuowany w ramach aparatu administracyjnego i skierowanego wobec innego podmiotu znajdującego się w strukturze lub osób w nim zatrudnionych (por. postanowienie NSA z 21 listopada 2018 r. I OSK 3766/18, Lex nr 2580592). Nie jest w nim więc załatwiana sprawa indywidualna w rozumieniu art. 1 pkt 1 i 2 k.p.a. i wobec tego do postępowania tego nie stosuje się np. przepisów Działu II Rozdziału 4 i 5 k.p.a. o dowodach i o rozprawie. W postępowaniu tym nie ma stron postępowania i nie jest konkretyzowana sytuacja prawna indywidualnego podmiotu prawa. Brak stron postępowania skutkuje także tym, że nie można w ramach tego postępowania przeprowadzać dowodów ze źródeł osobowych, np. z zeznań świadków. Przeprowadzenie tego rodzaju dowodu odbywa się bowiem w postępowaniu jurysdykcyjnym (rozpoznawczym) z zapewnieniem stronie udziału w przeprowadzeniu dowodu (art. 79 k.p.a. w zw. z art. 38 ust. 1 ustawy), a także przy poszanowaniu gwarancji procesowych przysługujących samemu świadkowi, takich jak prawo do odmowy zeznań małżonka strony, wstępnych, zstępnych i rodzeństwa strony oraz jej powinowatych pierwszego stopnia, jak również osób pozostających ze stroną w stosunku przysposobienia, opieki lub kurateli (art. 83 § 1 k.p.a. w zw. z art. 38 ust. 1 ustawy). Realizacja tych gwarancji w ramach postępowania ogólnego, ze względu choćby na brak stron takiego postępowania, w rozumieniu art. 28 k.p.a., z założenia nie jest więc możliwa. Na uwadze zaś mieć należy, że tak pozyskany dowód, wedle przyjętych w ustawie rozwiązań Komisja mogłaby włączyć i uwzględnić jako dowody w postępowaniu rozpoznawczym bez przeprowadzania dowodu w tym postępowaniu (art. 37b ust. 3 ustawy). Przyjęcie zatem, że w postępowaniu ogólnym możliwe jest także przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadka, a więc dopuszczalne jest stosowania wprost lub z odpowiednimi modyfikacjami art. 18 i 19 ustawy, prowadziłoby do sytuacji, że przywołane prawa i gwarancje procesowe tak stron postępowania (rozpoznawczego) jak i świadków byłyby czysto iluzoryczne. Możliwości przeprowadzenia tego rodzaju dowodu w ramach postępowania ogólnego nie sposób wywieść z zawartego w ust. 2 art. 37 ustawy odesłania do odpowiedniego stosowania przepisów o postępowaniu rozpoznawczym, z wyjątkiem art. 29-31. "Odpowiednie stosowanie przepisów", oznacza wszak zgodnie z utrwalonym w judykaturze i doktrynie poglądem, że niektóre z nich są stosowane w całości, niektóre – częściowo, a inne - w ogóle nie mają zastosowania (por. wyroki NSA: z 24 stycznia 2018 r. I OSK 561/16, Lex nr 2562019; z 14 grudnia 2016 r. II OSK 734/15, Lex nr 2284856; a także J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski. Kodeks Postępowania Administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2016 r., s. 567-568). Pozwala to uwzględnić indywidualne odmienności, specyfiki i charakterystyki rozwiązań prawnych, do których, albo wespół z którymi, przepisy z woli prawodawcy mają być odpowiednio stosowane. Powyższe jednak umknęło uwadze Komisji, która w sposób mechaniczny, kierując się odesłaniem z art. 37 ust. 2 ustawy przeniosła instytucję postępowania dowodowego stosowaną i właściwą w postępowaniu jurysdykcyjnym (przesłuchanie świadka) na grunt postępowania niejurysdykcyjnego (ogólnego), w którym nie ma ona racji bytu. Konsekwencją powyższego było także niedopuszczalne zastosowanie względem skarżącej, sankcji o której mowa w art. 19 ust. 3 ustawy, naruszając tym samym ten przepis poprzez jego zastosowanie, co z kolei wynikało z wadliwej wykładni art. 37 b ust. 2 ustawy, polegającej na przyjęciu, że na mocy ujętego w nim odesłania w postępowaniu ogólnym znajdują zastosowanie przepisy art. 18 i 19 tej ustawy. Stwierdzenie tych wad postanowienia, prowadzących do jego uchylenia, czyni bezprzedmiotowym odnoszenie się do sformułowanych w skardze zarzutów, których istota sprowadza się do podważenia z przyczyn merytorycznych zasadności wymierzenia grzywny. Ich rozważanie stałoby się aktualne, gdyby samo prowadzenie postępowania dowodowego w oparciu o osobowe źródła dowodowe, było w ogólnym postępowaniu dopuszczalne. Jeżeli chodzi o zgodne wnioski skarżącego i Komisji o przeprowadzenie rozprawy Sąd zwraca uwagę, że występujące w niniejszej sprawie zagadnienia skoncentrowane były wokół kwestii typowo prawnych i nie dotyczyły okoliczności stanu faktycznego sprawy. Do ich wyjaśnienia nie było zatem potrzebne dodatkowe wysłuchanie stron i ich przedstawicieli na rozprawie. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 119 pkt 3 oraz art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło