I SA/Wa 1847/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Sędziowie WSA Emilia Lewandowska WSA Bogdan Wolski (spr.) Protokolant Ewa Szymańska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi B. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2009 r., nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata L. P. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 22% podatku od towarów i usług kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z dnia [...] września 2009 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania B. B. od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] czerwca 2009 r., nr [...], w której odmówiono nieodpłatnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości gruntowej położonej w W. przy ul. [...], stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] w obrębie [...] o pow. [...] m2, oznaczonej w księdze wieczystej [...] – stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wskazało, że Prezydent W. w decyzji z dnia [...] czerwca 2009 r. orzekł o odmowie nieodpłatnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] w obrębie [...] o pow. [...] m2. Od powyższej decyzji odwołanie wniosła w dniu 21 lipca 2009 r. B. B. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wskazało, że stosownie do art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. W przypadku wniesienia odwołania po upływie tego terminu organ odwoławczy obowiązany jest, na podstawie art. 134 k.p.a., stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Uchybienie terminu powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji. Z ustaleń organu wynika, że decyzja Prezydenta W. z dnia [...] czerwca 2009 r. doręczona została B. B. w dniu 6 lipca 2009 r., o czym świadczy data widniejąca na zwrotnym potwierdzeniu odbioru tej decyzji, znajdującym się w aktach administracyjnych. Natomiast odwołanie od tej decyzji wniesione zostało osobiście przez skarżącą do organu pierwszej instancji w dniu 21 lipca 2009 r., o czym świadczy data prezentaty na powyższym piśmie. W związku z powyższym organ stwierdził, że odwołanie wniesione zostało z uchybieniem ustawowego terminu. Skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła B. B., nie zgadzając się ze stanowiskiem organu i twierdząc, że jest ono nietrafne. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2009 r., Sąd stwierdził, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ wydając postanowienie organ nie naruszył prawa w sposób uzasadniający uchylenie tego aktu. Wyjaśniając podstawy rozstrzygnięcia sprawy Sąd wskazuje, iż zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Termin ten nie podlega przedłużeniu, a jedynie możliwe jest jego przywrócenie na zasadach określonych w art. 58 k.p.a. Wobec tego jednym z warunków skutecznego wniesienia odwołania – w niniejszej sprawie wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] czerwca 2009 r. – jest zachowanie ustawowego terminu do dokonania tej czynności. W przypadku, gdy w postępowaniu wstępnym okaże się, że odwołanie zostało wniesione po terminie, organ administracji jest obowiązany wydać postanowienie na podstawie art. 134 k.p.a. o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie to może być zaskarżone do sądu administracyjnego. W sprawie administracyjnej zakończonej zaskarżonym postanowieniem B. B. otrzymała decyzję Prezydenta W. z dnia [...] czerwca 2009 r. w dniu 6 lipca 2009 r. Decyzja zawierała pouczenie o przysługującym środku prawnym służącym weryfikacji rozstrzygnięcia oraz o sposobie i terminie jego wniesienia. B. B. wniosła odwołanie w dniu 21 lipca 2009 r., a więc z uchybieniem ustawowego terminu do jego wniesienia. Dopiero w dniu 31 sierpnia 2009 r. B. B. złożyła pismo zawierające wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, uzasadniając ten wniosek chorobą. W konsekwencji organ odwoławczy zasadnie stwierdził, iż nastąpiło uchybienie terminu z art. 129 § 2 k.p.a., a także nie uwzględnił wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, gdyż wniosek ten został złożony po upływie ustawowego terminu określonego w art. 58 § 2 k.p.a., co wynika wprost z daty złożenia odwołania i wniosku. Ponadto skarżąca, co prawidłowo ustalił organ odwoławczy, nie uprawdopodobniła braku zawinienia w uchybieniu terminu. Warunku tego nie spełnia podanie jedynie informacji o chorobie skarżącej. Nie było natomiast trafne stanowisko organu, iż odmowa przywrócenia terminu mogła był uzasadniona faktem złożenia odwołania, a następnie wniosku o przywrócenie terminu. Obowiązek wynikający z art. 58 § 2 k.p.a. należy, zdaniem Sądu, rozumieć jako wymaganie dokonania czynności, dla której określony był termin, nie późnej niż w chwili złożenia wniosku. W przedmiotowej sprawie administracyjnej skarżąca wniosła odwołanie, a następnie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, a zatem dokonała dwóch wymaganych ustawą czynności, to jest wniosła odwołanie i wniosek. W tej sytuacji ograniczenie się do gramatycznej wykładni art. 58 § 2 zd. drugie k.p.a. i nadanie kluczowego znaczenia wyrazowi "jednocześnie" nie było właściwe. Odnosząc się do stanowiska skarżącej Sąd stwierdza, że podniesione w skardze argumenty odnoszą się w istocie do kwestii związanych z przekształceniem prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, a zatem odnoszą się do zagadnień związanych ze sposobem merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, a zatem nie objętych zaskarżonym postanowieniem. Wobec tego zarzuty te nie mogły mieć jakiegokolwiek wpływu na ocenę zasadności zaskarżonego postanowienia. Dodać należy, że w przedmiotowej sprawie administracyjnej wydano postanowienie z dnia [...] września 2009 r. o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, a następnie postanowienie z dnia [...] września 2009 r. o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Wobec tego Sąd zauważa, iż w orzecznictwie występuje rozbieżność co do wykładni art. 134 k.p.a. w przypadku złożenia wniosku na podstawie art. 58 k.p.a. (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 11 grudnia 2008 r., II SA/Gd 641/08, niepubl.; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 4 marca 2008 r., I SA/Rz 905/07, niepubl.). Zajmując stanowisko w tej kwestii należy w pierwszej kolejności podkreślić, iż z art. 134 k.p.a. wynika obowiązek stwierdzenia przez organ odwoławczy terminu do wniesienia odwołania. Lege non distiguente należy przyjąć, iż wyłączenie tego obowiązku nie następuje w przypadku złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Nieuwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania prowadzi do zaistnienia hipotezy zawartej w art. 134 k.p.a., a w konsekwencji wydania postanowienia, o którym mowa w tym przepisie. Postanowienie wydane na podstawie art. 134 k.p.a. jest postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie, a zatem podlegającym kontroli w zakresie zgodności z prawem w postępowaniu przed sądem administracyjnym. W przypadku zaskarżenia postanowienia wydanego na podstawie 134 k.p.a., które zostało wydane w następstwie wcześniejszego nieuwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu, sąd administracyjny jest uprawniony i zobowiązany do kontroli zgodności z prawem postanowienia dotyczącego wniosku o przywrócenie terminu i ewentualnie uchylenia tego postanowienia na podstawie art. 135 p.p.s.a. Prezentowanie poglądu, iż w przypadku nieuwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wyłączona zostaje możliwość wydania odrębnego postanowienia na podstawie art. 134 k.p.a., nie znajduje oparcia w tym przepisie. Ponadto przyjęcie tego stanowiska może prowadzić do pozbawienia strony możliwości skutecznego zakwestionowania ustaleń organu co do terminowości wniesienia odwołania. Strona może bowiem uznać, po wydaniu postanowienia na podstawie art. 59 k.p.a., iż odwołanie wniosła faktycznie w terminie, a jej wniosek o przywrócenie terminu był niecelowy. Jednak uznanie, iż postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania nie prowadzi do wydania postanowienia o stwierdzeniu uchybienie terminu do wniesienia odwołania oznaczałoby, iż postanowienie co do uchybienia terminu nie zostanie wydane, a w konsekwencji, że strona nie uzyska skutecznego środka do do przesądzenia tego zagadnienia, a ostatecznie prawa do rozpatrzenia odwołania, które - jej zdaniem - zostało wniesione w terminie. Podsumowując rozważania w tej części Sąd stwierdza, iż organ odwoławczy prawidłowo wydał postanowienie na podstawie art. 134 k.p.a. Wydanie tego postanowienia było konsekwencją nieuwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania i bezspornych ustaleń organu co do daty doręczenia decyzji, terminu wniesienia odwołania i wniosku o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności. Stanowisko organu co do braku podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącej nie narusza obowiązujących przepisów. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 i art. 250 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.