I SA/Wa 1876/12
WyrokWSA w Warszawie2013-02-20
Skład orzekający: Dariusz Pirogowicz, Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, Maria Tarnowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo zawiesił postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, wzywając strony do ustalenia kręgu spadkobierców zmarłego uczestnika postępowania?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej prawidłowo zawiesił postępowanie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 Kpa, ponieważ ustalenie następców prawnych zmarłego uczestnika postępowania (E. M.) stanowiło zagadnienie wstępne, od którego zależało rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji. Brak stwierdzenia nabycia spadku lub aktu poświadczenia dziedziczenia uniemożliwiał ustalenie wszystkich stron postępowania i zapewnienie im czynnego udziału, co jest obowiązkiem organu.Stan faktyczny
Skarżący J. M. złożył skargę na postanowienie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, które utrzymało w mocy postanowienie o zawieszeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Organ zawiesił postępowanie, ponieważ ustalenie następców prawnych zmarłego E. M. było zagadnieniem wstępnym. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Kpa i Konstytucji, twierdząc, że następcy prawni E. M. wstąpili z mocy prawa do postępowania. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz Sędziowie: WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.) WSA Maria Tarnowska Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2013 r. sprawy ze skargi J. M. na postanowienie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania oddala skargę.
Postanowieniem z dnia [...] lipca 2012r. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej po rozpatrzeniu wniosku J. M. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem tego organu z dnia [...] kwietnia 2012 r., znak: [...] zawieszającym z urzędu postępowanie w sprawie rozpatrzenia wniosku J. M. o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2006 r. znak: [...] oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Starosty [...] z dnia [...] maja 2006 r., znak: [...] umarzającej postępowanie w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, położonej w G., oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha oraz wzywającym S. M. oraz J. M. do wystąpienia do właściwego sądu z wnioskiem o stwierdzenie nabycia praw do spadku po E. M. lub do notariusza o sporządzenie aktu poświadczenia dziedziczenia w terminie 3 miesięcy od dnia doręczenia postanowienia, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Postanowienie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.
Starosta [...] decyzją z dnia [...] maja 2006 r., znak: [...] umorzył postępowanie w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, położonej w G., oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. znak: [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...].05.2006 r., znak: [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 21 lutego 2007 r., sygn. akt II SA/Gd 467/06 oddalił skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2006 r.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 23 czerwca 2008 r" sygn., akt I OSK 1010/07 oddalił skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 21 lutego 2007 r.
Pismem z dnia 09 grudnia 2011 r. Pan J. M. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2006 r. znak: [...] oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Starosty [...] z dnia [...] maja 2006 r., znak: [...] umarzającej postępowanie w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, położonej w G., oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha.
Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2012 r., znak: [...] zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie rozpatrzenia wniosku J. M. o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2006 r. znak: [...] oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Starosty [...] z dnia [...] maja 2006 r., znak: [...] umarzającej postępowanie w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, położonej w G., oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha oraz wezwał Panią S. M. oraz J. M. do wystąpienia do właściwego sądu z wnioskiem o stwierdzenie nabycia praw do spadku po E. M. lub do notariusza o sporządzenie aktu poświadczenia dziedziczenia w terminie 3 miesięcy od dnia doręczenia niniejszego postanowienia.
Pismem z dnia 21 kwietnia 2012 r. Pan J.M. wystąpił z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] kwietnia 2012 r., znak: [...], wskazując na bezprzedmiotowość wzywania S. M. do wystąpienia do właściwego sądu z wnioskiem o stwierdzenie nabycia praw do spadku po E. M. lub do notariusza o sporządzenie aktu poświadczenia dziedziczenia.
Po rozpatrzeniu wniosku i zbadaniu akt sprawy organ II instancji wydał zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu Minister wskazał na treść z art. 97 § 1 pkt 4 Kpa zgodnie z którym organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
Wyjaśnił, że w analizowanej sprawie zagadnieniem wstępnym jest ustalenie następców prawnych po zmarłym dnia 14 stycznia 2008 r. E. M., jako spadkobiercy byłych właścicieli nieruchomości będącej przedmiotem sporu.
W toku postępowania toczącego się przed organem ustalono, iż E. M. zmarł i dotąd nie zostało przeprowadzone postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku, ani nie sporządzono aktu poświadczenia dziedziczenia, podczas gdy na organie administracji publicznej ciąży obowiązek ustalenia wszystkich stron prowadzonego postępowania i zapewnienia im czynnego udziału w sprawie.
Ponadto organ przytoczył, że zgodnie z art. 100 § 1 Kpa wezwał stronę do wystąpienia do właściwego sądu o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego w oznaczonym terminie.
Skargę na powyższe postanowienie złożył J.M.
Zarzucił mu:
- naruszenie art. 30§4 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez uznanie, iż S. M. i J. M. pomimo bycia następcą prawnym E. M. nie wstąpili z mocy prawa na miejsce E. M. w niniejszym postępowaniu,
- naruszenie art. 2, art. 8, art. 21, art, 32, art. 64 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej poprzez ich niezastosowanie i pozbawienie uprawnionego podmiotu prawa do przysługującej mu własności.
W oparciu o powyższe zarzuty wniósł o:
1. uchylenie przedmiotowej decyzji i przekazanie sprawy Ministrowi Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej do ponownego rozpoznania,
2. zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, według norm prawem przepisanych.
W uzasadnieniu obszernie opisał przebieg postępowania w niniejszej sprawie oraz zgłosił zastrzeżenia merytoryczne co do zapadłych w nim rozstrzygnięć.
Wskazał ponadto, że E. M. jeszcze za życia zrzekł się swojego prawa do części działki nr [...] k.m. [...] położonej w G. przy ul. [...], o czym świadczy postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 26 kwietnia 2005 roku, w sprawie o sygn. akt II SA/GD2284/01 o umorzeniu postępowania ze skargi E. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2001 roku, nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, z uwagi na cofnięcie skargi przez E. M. pismem z dnia [...] kwietnia 2005 roku.
Z powyższego wywiódł, że J. M. i S. M. są następcami prawnymi E. M. i tym samym wstąpili oni na miejsce E. M. do niniejszego postępowania.
Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywania kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu I instancji nie naruszają prawa.
W sprawie niniejszej podstawą zawieszenia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...].06.2006r. był przepis art. 97 § 1 pkt 4 i art. 100 § 1 k.p.a.
Zgodnie z treścią art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. organ administracji publicznej zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
Natomiast art. 100 § 1 k.p.a stanowi, że organ administracji publicznej, który zawiesił postępowanie z przyczyn określonych w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., wystąpi równocześnie do właściwego organu lub sądu o rozstrzygniecie zagadnienia wstępnego albo wezwie stronę do wystąpienia o to w oznaczonym terminie, chyba że strona wykaże, że już zwróciła się w tej sprawie do właściwego organu lub sądu.
W sprawie niniejszej zagadnieniem wstępnym jest kwestia ustalenia następców prawnych po zmarłym w dniu [...] stycznia 2008 r. E. M., będącym stroną postępowania zakończonego kwestionowanymi decyzjami, bowiem należał on do kręgu spadkobierców byłych właścicieli wywłaszczonej nieruchomości.
Zasadnie wskazał organ na treść art. 30 § 4 Kpa, z którego wynika, że w sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych w razie zbycia prawa lub śmierci strony w toku postępowania na miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni. Ustalenie ich kręgu następuje w oparciu o zapis art. 1025 § 2 Kodeksu cywilnego według, którego domniemywa się, że osoba, która uzyskała stwierdzenie nabycia spadku albo poświadczenie dziedziczenia jest spadkobiercą.
Nie jest przedmiotem sporu fakt, że E. M. zmarł, nie zostało przeprowadzone postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku po nim, ani także nie sporządzono aktu poświadczenia dziedziczenia.
Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej zobowiązany jest do respektowania zasady zapewnienia, w oparciu o treść art. 10 § 1 Kpa, zasady czynnego udziału stron w postępowaniu. To na organie administracji publicznej ciąży bowiem obowiązek ustalenia wszystkich stron prowadzonego postępowania i zapewnienia im czynnego udziału w tym postępowaniu.
Za prawidłowe uznać wypada zatem dążenie organu do ustalenia kręgu następców prawnych zmarłego E. M. jako zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 Kpa. bez rozstrzygnięcia którego nie jest możliwe kontynuowanie postępowania w sprawie.
Odnosząc się do zarzutu skarżącego, że Minister pominął treść postanowienia WSA w Gdańsku z dnia 26 kwietnia 2005 r. sygn. II SA/GD 2284/01 z którego, jego zdaniem, wprost wynika, że S. M. i J. M. są następcami prawnymi zmarłego, stwierdzić należy, że jest on niezasadny. Treść wymienionego orzeczenia, ponad wszelką wątpliwość nie stanowi dowodu na powyższe, a sam skarżący w dalszej treści skargi przyznaje, że postępowanie spadkowe po E. M. jest w toku przed Sądem Rejonowym w G., sygn. [...].
Z tych względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło