I SA/Wa 1903/18

WyrokWSA w Warszawie2019-01-23

Skład orzekający: Anna Wesołowska, Elżbieta Sobielarska, Gabriela Nowak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, wznawiając postępowanie na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. z uwagi na wyjście na jaw nowych dowodów, jest związany ustaleniami faktycznymi i oceną prawną zawartą w prawomocnym wyroku sądu administracyjnego wydanym w innej sprawie, ale dotyczącej tych samych stron i analogicznego stanu faktyczno-prawnego?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, wznawiając postępowanie na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., jest związany ustaleniami faktycznymi i oceną prawną zawartą w prawomocnym wyroku sądu administracyjnego, nawet jeśli wyrok ten zapadł w innej sprawie, ale dotyczył tych samych stron i analogicznego stanu faktyczno-prawnego. Zasada związania prawomocnym orzeczeniem (art. 170 p.p.s.a.) gwarantuje spójność i logikę działania organów państwowych.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła świadczenia wychowawczego przyznanego skarżącej J. K. na syna M. P. decyzjami z 2016 roku. Postępowanie zostało wznowione z urzędu na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. z uwagi na wyrok WSA w Warszawie z 2018 r. w sprawie byłego męża skarżącej, S. P., dotyczący przyznania świadczenia na to samo dziecko. Organ I instancji uchylił wcześniejsze decyzje i przyznał świadczenie tylko za część okresu, odmawiając za pozostały. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędne wznowienie postępowania i niewłaściwe zastosowanie prawa.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Wesołowska Sędziowie WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) WSA Gabriela Nowak Protokolant starszy referent Justyna Kobylarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2019 r. w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 13 sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], decyzją z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr : [...] po rozpatrzeniu , w dniu [...] sierpnia 2018 roku odwołania J. K. od decyzji wydanej przez Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] czerwca 2018 roku, [...] w przedmiocie uchylenia decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 2016 roku nr [...] oraz decyzji zmieniającej z dnia [...] maja 2016 roku i przyznania świadczenia wychowawczego, w ten sposób, że świadczenie wychowawcze na M. P. przysługuje J. K. w okresie od [...] kwietnia 2016 roku do [...] października 2016 roku oraz odmowy przyznania świadczenia wychowawczego J. K. na M. P. w okresie od [...] listopada 2016 roku do dnia [...] września 2017 roku utrzymało w mocy powyższą decyzję W uzasadnieniu organ przedstawił następująco stan sprawy: Zaskarżoną decyzją organ I instancji uchylił decyzję własną z dnia [...] kwietnia 2016 roku nr [...] oraz decyzję zmieniającą z dnia [...] maja 2016 roku i przyznał świadczenie wychowawcze, w ten sposób, że świadczenie wychowawcze na M. P. przysługuje J. K. w okresie od [...] kwietnia 2016 roku do [...] października 2016 roku oraz odmówił przyznania świadczenia wychowawczego J. K. na M. P. w okresie od [...] listopada 2016 roku do dnia [...] września 2017 roku. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji, przytoczył stan faktyczny niniejszej sprawy oraz rozstrzygnięcia zarówno organu I instancji, jak i tut. Kolegium, zapadłe na skutek odwołania skarżącej, ponadto wskazał, że w dniu [...] maja 2018 roku zostało wznowione z urzędu postępowanie w sprawie świadczenia wychowawczego przyznanego decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 roku oraz decyzją zmieniającą z dnia [...] maja 2016 roku, ponieważ wyszły na jaw nowe istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję ujawnione w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 stycznia akt I Sa/Wa 1360/17. Od w/w decyzji Skarżąca wniosła odwołanie wskazując, że organ I instancji, wydając rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie, naruszył przepisy proceduralne oraz prawo materialne tj. a) art. 7 k.p.a. art. 7a k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, nie prowadzenie postępowania administracyjnego w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej; b) art. 145 ust. 1 pkt 5 k.p.a. poprzez wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie bez zrealizowania się przesłanki wymienionej w tym przepisie; c) naruszenie przepisów ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci tj. art. 2 pkt 16, art. 4 ust. 1 i 2, art. 13 ust. 1 i 2 w zw. z art. 22 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci: Odwołująca się podniosła, że MOPR w [...] w postanowieniu o wznowieniu postępowania, wskazał, że wznawia się postępowanie zakończone ostateczną decyzją jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. W niniejszej sprawie, zdaniem odwołującej się nic takiego nie miało miejsca. Otrzymanie kopii wyroku i sam wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 stycznia 2018 roku, wydany w innej sprawie, nie jest istotną dla sprawy nową okolicznością faktyczną lub nowym dowodem istniejącym w dniu wydania decyzji, który był nieznany organowi. Odwołująca się podnosi, że wyrok rozwodowy, sygn. akt [...] z dnia [...] lutego 2015 roku był znany organowi w dacie podejmowania decyzji przyznającej jej świadczenie wychowawcze na syna M.. Ponadto postanowienie w sprawie [...] - cytowane w wyroku WSA w Warszawie - zostało wydane po wydaniu decyzji w sprawie [...] i nie można uznać iż dowód ten jest "nowym" dowodem istniejącym w dniu wydania decyzji, "nie znanym" organowi, który wydał decyzję [...]. Mając na uwadze powyższe wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji wydanej w trybie wznowieniowym lub uchylenie zaskarżonej decyzji i stwierdzenie w trybie art. 146 § 2 k.p.a., że decyzja nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 roku oraz decyzja z dnia [...] maja 2016 roku nie mogą być uchylone, gdyż w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swojej istocie decyzji dotychczasowej, albo uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Rozpatrując odwołanie organ podniósł, że: Niniejsza sprawa została wszczęta przez organ I instancji z urzędu, zgodnie z postanowieniem Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] maja 2018 roku, jako podstawę wznowienia organ I instancji wskazał art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. tj. wyszły na jaw nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Kolegium podnosi, że wznowienie postępowania jest jednym z nadzwyczajnych trybów weryfikacji decyzji administracyjnej. Okoliczności, które powodują, iż w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, wskazane zostały w art. 145 § 1 k.p.a., zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli: 1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe, 2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa, 3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27, 4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, 5) lub wyjdą na jaw nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję, 6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu, 7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2), 8) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. Zgodnie z art. 149 § 2 k.p.a. po wydaniu postanowienia w sprawie wznowienia postępowania organ administracyjny prowadzi postępowanie co do przyczyn wznowienia postępowania oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Taka treść tego przepisu oznacza, że w pierwszej kolejności obowiązkiem organu administracyjnego jest przeprowadzenie postępowania w sprawie wystąpienia przynajmniej jednej z enumeratywnie wyliczonych przesłanek z art. 145 § 1 i art. 145a § 1 k.p.a., a dopiero po ustaleniu, że przynajmniej jedna z takich przesłanek w sprawie zachodzi - przeprowadzenie postępowania w celu rozstrzygnięcia istoty sprawy. Zgodnie z treścią art. 151 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej, który wznowił postępowanie, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której: 1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a, albo 2) uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Z analizy rozstrzygnięcia organu I instancji wydanego w wyniku wszczęcia przez organ I instancji postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania wynika, która z enumeratywnie wymienionych w Kodeksie postępowania administracyjnego, podstaw wznowienia była przez organ I instancji analizowana jako ta, na której oparł swoje rozstrzygnięcie. Organ I instancji w postanowieniu z dnia [...] maja 2018 roku odwołuje się, do treści art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego, wskazując na treść wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 2018 roku, sygn. akt. I Sa/Wa 1360/17, w którym Sąd uchylił decyzję kolegium z dnia [...] lipca 2017 roku, [...] w przedmiocie odmowy przyznania S. P. (byłemu mężowi Skarżącej) świadczenia wychowawczego na M. P.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w przedmiotowym wyroku, nie podzielił argumentacji Kolegium w zakresie zastosowania, art. 22 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, gdzie wskazano między innymi, że "w przypadku zbiegu prawa rodziców, opiekunów prawnych dziecka lub opiekunów faktycznych dziecka do świadczenia wychowawczego, świadczenie to wypłaca się temu z rodziców, opiekunów prawnych dziecka lub opiekunów faktycznych dziecka, który faktycznie sprawuje opiekę nad dzieckiem. Jeżeli opieka nad dzieckiem sprawowana jest równocześnie przez oboje rodziców, opiekunów prawnych dziecka lub opiekunów faktycznych dziecka, świadczenie wychowawcze wypłaca się temu, kto pierwszy złoży wniosek". Wbrew twierdzeniu Kolegium, zawartemu w decyzji [...], że byli małżonkowie S. P. oraz J. K. (P.) sprawowali opiekę równocześnie nad synem M. P.. Sąd doszedł do odmiennych wniosków, mając na uwadze, postanowienie Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] sierpnia 2017 roku, sygn. akt [...] Nsm [...], które nie znane było organowi I instancji, jak i Kolegium. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, przeprowadził na rozprawie 19 stycznia 2018 roku, w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a. dowód z prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] sierpnia 2017 roku, sygn. akt [...] Nsm [...] o zmianę wyroku rozwodowego w przedmiocie władzy rodzicielskiej nad małoletnimi dziećmi Ł. i M. P.. Z wnioskiem wystąpiła J. K.. Sąd wniosek oddalił. Jak wynika z uzasadnienia postanowienia faktyczną opiekę nad swymi synami sprawuje S. P.. Sąd Rejonowy nie dał wiary wyjaśnieniom J. K. odnośnie sprawowania codziennej pieczy nad dziećmi. Pomimo, iż wyżej wskazane postanowienie Sądu Rejonowego w [...] zapadło po wydaniu zaskarżonej decyzji, to jednak ocena Sądu dotyczyła opieki nad dziećmi w okresie od orzeczenia rozwodu do daty orzekania. Zdaniem Kolegium, organ I instancji słusznie za podstawę swoich rozważań przyjął art. 145 § 1 pkt 5, ponieważ w przedmiotowej sprawie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Tymi nowymi okolicznościami jest zawarty w wyroku WSA w Warszawie z dnia 19 stycznia 2018 roku – dowód w postaci postanowienia Sądu Rejonowego w [...], sygn. akt [...] Nsm [...]. Tym samym uznał zarzuty odwołującej się za niezasadne. Kolegium podniosło, że spełnienie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. otworzyło ponownie drogę do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej ostateczną decyzją administracyjną. Jednocześnie organ zwraca uwagę, że jest związany wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 19 stycznia 2019 r. (sygn. akt I SA/Wa 1360/17). Istota mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia sądu wyrażona w art. 170 p.p.s.a. wyraża się w tym, że także inne sądy i inne organy państwowe, a w wypadkach przewidzianych w ustawie - także inne osoby muszą brać pod uwagę fakt istnienia oraz treść prawomocnego orzeczenia sądu. Pomimo że opisany stan związania ograniczony jest, co do zasady, tylko do rozstrzygnięcia zawartego w sentencji orzeczenia i nie obejmuje jego motywów, nie oznacza to, że dla prawidłowego odczytania treści tej sentencji nie należy się kierować treścią uzasadnienia (por. wyrok NSA z dnia 13 października 2016 r., sygn. akt II OSK 2164/15, LEX nr 2169060). Co do zasady mocą wiążącą i powagą rzeczy osądzonej objęta jest jedynie sentencja wyroku, a nie jej uzasadnienie. Jednakże powaga rzeczy osądzonej rozciąga się również na motywy wyroku w takich granicach, w jakich stanowią one konieczne uzupełnienie rozstrzygnięcia, niezbędne do określenia jego zakresu. W sytuacji, gdy zachodzi związanie prawomocnym orzeczeniem sądu i ustaleniami faktycznymi, które legły u jego podstaw, niedopuszczalne jest w innej sprawie o innym przedmiocie dokonywanie ustaleń i ocen prawnych sprzecznych z prawomocnie osądzoną sprawą. Rozstrzygnięcie zawarte w prawomocnym orzeczeniu stwarza stan prawny taki, jaki z niego wynika. Sądy oraz organy administracyjne rozpoznające między tymi samymi stronami inny spór muszą przyjmować, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak przyjęto w prawomocnym, wcześniejszym wyroku. Stanowisko przeciwne, uznające możliwość czynienia przez organy administracji publicznej ustaleń sprzecznych z treścią prawomocnego orzeczenia sądu, jest nie do pogodzenia z wypływającą z art. 2 Konstytucji RP zasadą demokratycznego państwa prawnego oraz określoną w art. 7 Konstytucji RP zasadą legalizmu (por. wyrok NSA z dnia 25 luty 2014 r., sygn. akt II GSK 1939/12, LEX nr 1447198 oraz wyrok NSA z dnia 14 września 2016 r., sygn. akt I FSK 328/15, LEX nr 2107116). Na decyzję SKO w [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła J. K. zarzucając jej naruszenie: 1. art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i przy braku oceny posiadanego materiału dowodowego ograniczenie się do poczynienia ustaleń tylko zgodnych z domniemanym oczekiwaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na podstawie wyroku I SA/Wa 1360/17 z dnia 19 stycznia 2018 r. wydanego w innej sprawie; 2. art. 7a Kodeksu postępowania administracyjnego, bo przy pozostających wątpliwościach co do treści normy prawnej, a w szczególności art. 4 i art. 15 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, wątpliwości te rozstrzygnął na niekorzyść strony; 3. art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego, bo nie prowadząc postępowania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej, bez uzasadnionej przyczyny odstąpił od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym oraz prawnym i podjął odmienną do pierwotnej decyzję na podstawie tego samego materiału dowodowego, który zgromadził w sprawie oraz znał z urzędu (decyzja uchylona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem I SA/Wa 1360/17 z dnia 19.01.2018 r. była wydana przez ten sam organ i dotyczyła tego samego stanu faktycznego); 4. art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż wbrew obowiązkowi nie zebrał i nie rozpatrzył całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, także materiału dostarczonego przez skarżącą wraz z pismem z dnia [...] maja 2018 r., co doprowadziłoby co najmniej do rozstrzygnięcia przewidzianego w art. 146 § 2; 5. art. 145 ust. 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, wznawiając postępowanie w sprawie bez zrealizowania się przesłanki wymienionej w tym przepisie: oraz 6. art. 4 ust. 1 i 2, art. 13 ust. 1 i 2 w zw. z art. 22 ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci; 7. art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. wnosząc o 1) dokonanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie kontroli zgodności z prawem decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji MOPR w [...] [...] z dnia [...] czerwca 2018 r. i postanowienia [...] z dnia [...] maja 2018 r. o wznowieniu z urzędu postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją, 2) uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji MOPR w [...] [...] z dnia [...] czerwca 2018 r. podjętej w trybie wznowionego postępowania na podstawie postanowienia [...] z dnia [...] maja 2018 r. o wznowieniu z urzędu postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją, jako niezgodnych z prawem i podjętych w oderwaniu od stanu faktycznego ustalonego w postępowaniu administracyjnym na podstawie zebranych dowodów i przeprowadzonych rodzinnych wywiadów środowiskowych i utrzymanie w mocy decyzji Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w [...] [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. oraz decyzji [...] z dnia [...] maja 2016 r. przyznających mi świadczenie wychowawcze na syna M. P. 3) uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji MOPR w [...] [...] z dnia [...] czerwca 2018 r. podjętej w trybie wznowionego postępowania na podstawie postanowienia [...] z dnia [...] maja 2018 r. o wznowieniu z urzędu postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją, jako niezgodnych z prawem i podjętych w oderwaniu od stanu faktycznego ustalonego w postępowaniu administracyjnym na podstawie zebranych dowodów i przeprowadzonych rodzinnych wywiadów środowiskowych i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania. W obszernym uzasadnieniu zostały rozwinięte zarzuty skargi. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wnosząc o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje : Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.; dalej jako p.p.s.a.) wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W dniu [...] maja 2018 r. Prezydent Miasta [...] wznowił z urzędu postępowanie dotyczące przyznania J. K. decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r. oraz decyzją z dnia [...] maja 2016 r. świadczenia wychowawczego na syna M. P., decyzją z dnia [...] czerwca 2018 roku uchylił powyższe decyzje, w ten sposób, że świadczenie wychowawcze na M. P. przyznał J. K. w okresie od [...] kwietnia 2016 roku do [...] października 2016 roku oraz odmówił przyznania tego świadczenia za okres od [...] listopada 2016 roku do [...] września 2017 roku. Podstawą wznowienia postępowania i zmiany powyższych decyzji było wyjście na jaw nowych istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych, nowego dowodu istniejącego w dniu wydania tych decyzji, a nieznanych organowi który wydał decyzję w dniu [...] kwietnia 2016 r. i w dniu [...] maja 2016 r. W dniu 19 stycznia 2018 r. zapadł bowiem wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie 9sygn akt I SA/Wa 1360/17) w sprawie ze skargi S. P. (byłego męża skarżącej) w przedmiocie odmowy przyznania mu świadczenia wychowawczego na syna M. P.. Wyrokiem tym sąd uchylił decyzje odmawiające mu przyznania powyższego świadczenia. Na rozprawie w dniu 19 stycznia 2018 r. w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a. Sąd dopuścił dowód z prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z [...] sierpnia 2017 r., sygn. akt [...] Nsm [...] o zmianę wyroku rozwodowego w przedmiocie władzy rodzicielskiej nad małoletnimi dziećmi Ł. Ii M. P. Z wnioskiem wystąpiła J. K.. Sąd wniosek oddalił. Jak wynika z uzasadnienia postanowienia faktyczną opiekę nad synami sprawuje S. P.. Sąd Rejonowy nie dał wiary wyjaśnieniom J. K. odnośnie sprawowania codziennej pieczy nad dziećmi. Sąd wskazał w kwestii opieki m.in. na dowód z zeznań świadka – kuratora, który nadzorował wykonywanie władzy rodzicielskiej przez rodziców. Kurator potwierdził, że ojciec prawuje codzienną pieczę nad dziećmi. Sąd dał wiarę także wyjaśnieniom S. P.. Zdaniem sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, pomimo, iż wyżej wskazane postanowienie Sądu Rejonowego w [...] zapadło po wydaniu zaskarżonej decyzji, to jednak ocena Sądu zawarta w późniejszym wyroku dotyczyła opieki nad dziećmi w okresie po orzeczeniu rozwodu do daty wydania decyzji organu I instancji. Ocena sądu dotycząca sprawowania opieki nad dziećmi zawarta w powyższym wyroku determinuje rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. Zgodnie bowiem z art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Jak podkreśla się w literaturze, istota mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia sądu wyraża się w tym, że także inne sądy i inne organy państwowe (a w wypadkach przewidzianych w ustawie - także inne osoby) muszą brać pod uwagę fakt istnienia oraz treść prawomocnego orzeczenia sądu. Moc wiążąca prawomocnego orzeczenia oznacza więc, że podmioty wymienione w tym przepisie muszą przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono to w prawomocnym orzeczeniu. Dlatego też w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, nie może być już ona ponownie badana (B. Dauter, w: B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Lex/el 2016). Ratio legis art. 170 p.p.s.a. polega na tym, że gwarantuje on zachowanie spójności i logiki działania organów państwowych, zapobiegając funkcjonowaniu w obrocie prawnym rozstrzygnięć nie do pogodzenia w całym systemie sprawowania władzy (wyrok NSA z 19 maja 1999 r., sygn. akt IV SA 2543/98; 9 czerwca 2006 r., sygn. akt I OSK 1268/05, akceptowane przez J. P. Tarno, Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz 2012, s. 435; B. Dauter w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek, Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz 2011 r., s. 477-477). Dlatego też zarzuty skarżącej dotyczące naruszenia przez organ przepisów postępowania (art.7, art. 8, art. 77, art. 145 § 1 k.p.a.) oraz przepisów prawa materialnego art. 4 ust. 1 i 2, art. 13 ust. 1 i 2 w związku z art. 22 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci nie są zasadne. Organ pierwszej instancji prawidłowo zastosował przepis art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., wznowił postępowanie w sprawie przyznania świadczenia wychowawczego i uwzględniając ocenę prawną zawartą w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 stycznia 2018 r., którą był związany uchylił wydane wcześniej decyzje i przyznał świadczenie skarżącej od dnia [...] kwietnia 2016 roku do dnia [...] października 2016 roku oraz odmówił przyznania świadczenia wychowawczego od dnia [...] listopada 2016 roku do dnia [...] września 2017 roku. To, że ww. wyrok wydany został w wyniku rozparzenia innej sprawy administracyjnej, niż obecnie zawisła przed organem, nie oznacza że na tę ostatnią sformułowane w nim oceny prawne nie rzutują. Nie można bowiem pomijać przy ocenie jego konsekwencji prawnych, że zapadł on co do istoty w tożsamym przedmiotowo i podmiotowo stanie faktyczno-prawnym, jak sprawa rozstrzygnięta zaskarżoną decyzją. Jeżeli zatem w konkretnym postępowaniu uczestniczą te same podmioty i znajdują w niej zastosowanie te same przepisy prawa, co w sprawie wcześniej zakończonej prawomocnym wyrokiem, obowiązkiem sądu administracyjnego (a wcześniej organu) jest uwzględnienie wynikającego z powyższego przepisu związania, a więc przyjęcia, że dana kwestia prawna kształtuje się tak jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Innymi słowy, omawiany przepis wprowadza związanie organów i sądów ustaleniami wyrażonymi w prawomocnych orzeczeniach nie tylko w stosunku do organów i sądów w konkretnej sprawie, ale również w innych sprawach, w których te same lub analogiczne fakty są przedmiotem postępowania oraz te same przepisy prawne stanowią podstawę rozstrzygania (por. wyrok WSA w Warszawie z 11 sierpnia 2016 r. VII SA/Wa 1808/15 Lex nr 2113890). Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło