I SA/Wa 1904/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R.T. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] października 2016 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia: odmówić przewrócenia terminu do wniesienia skargi. R.T. pismem z dnia [...] listopada 2016 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] października 2016 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, wskazując w uzasadnieniu, że skarga została złożona z uchybieniem terminu. Zaskarżona decyzja została doręczona skarżącej w dniu 10 października 2016 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy. Doręczona decyzja zawierała pouczenie o przysługującym prawie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w terminie trzydziestu dni od daty doręczenia decyzji. Ustawowy termin do złożenia skargi na ww. decyzję upłynął skarżącej w dniu 9 listopada 2016 r. Skarga R.T. z dnia [...] listopada 2016 r. została nadana w placówce pocztowej w dniu 14 listopada 2016 r., co potwierdza stempel pocztowy widniejący na kopercie. Postanowieniem z dnia 19 kwietnia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę R.T. W uzasadnieniu Sąd przywołał treść art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", stosownie do której skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Zatem mając na uwadze uchybienie terminu, zgodnie z art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., sąd odrzucił skargę wniesioną po terminie do jej wniesienia. Pełnomocnik skarżącej w dniu 19 maja 2017 r. nadał do Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi za pośrednictwem poczty polskiej wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wraz ze skargą z dnia [...] listopada 2016 r. Pismem z dnia 1 czerwca 2017 r. Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi przekazało zgodnie z właściwością ww. wniosek Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi pełnomocnik wskazał, że o fakcie, iż skarżąca uchybiła terminowi do wniesienia skargi na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] października 2016 r., nr [...], dowiedział się w dniu doręczenia postanowienia Sądu z dnia 19 kwietnia 2017 r. o odrzuceniu skargi, tj. w dniu 12 maja 2017 r. Zdaniem pełnomocnika termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi powinien być liczony od chwili, gdy dowiedział się on o uchybieniu terminu i mógł dokonać zamierzonej czynności procesowej. Pełnomocnik podnosi brak winy skarżącej w uchybieniu terminu z uwagi na to, iż skarżąca zmaga się ze stwardnieniem rozsianym, a w okresie kiedy biegł termin do złożenia skargi została ona poddana zabiegom radioterapii, jak również fakt, że korespondencja adresowana do skarżącej nie była jej przekazywana na bieżąco. Ponadto pełnomocnik wskazał, że przekroczenie terminu było "bardzo nieznaczne (tylko 5 dni)". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. W świetle regulacji zawartych w art. 86 p.p.s.a. i art. 87 p.p.s.a. uchybiony termin należy przywrócić, jeżeli zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: 1) strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu; 2) wniosek ten zostanie wniesiony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu; 3) jednocześnie z wniesieniem wniosku zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin 4) we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu; 5) uchybienie terminowi powoduje powstanie ujemnych dla strony skutków w zakresie postępowania sądowego (art. 86 § 2 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącej wniósł o przywrócenie terminu do złożenia skargi wskazując, że o uchybieniu terminu do wniesienia skargi przez skarżącą dowiedział się z postanowienia z dnia 19 kwietnia 2017 r. o odrzuceniu skargi. Odnosząc się do okoliczności braku winy skarżącej pełnomocnik podniósł, iż skarżąca zmaga się od 10 lat [...] , a w okresie kiedy biegł termin do złożenia skargi została ona poddana [...] , jak również fakt, że korespondencja adresowana do skarżącej nie była jej przekazywana na bieżąco. Ponadto pełnomocnik wskazał, że przekroczenie terminu było "bardzo nieznaczne (tylko 5 dni)". Sąd zauważył, że skarga została sporządzona w terminie do jej wniesienia, tj. 8 listopada 2016 r. Nadanie skargi piątego dnia po terminie jest zaniedbaniem strony. Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Zarówno w nauce postępowania administracyjnego (np. M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze 2000, s. 368-370), jak i postępowania cywilnego panuje zgodność, że oceniając wystąpienie tej przesłanki sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy - T. Ereciński, J. Gudowski, M. Jędrzejewska, Komentarz do kodeksu postępowania cywilnego, Część pierwsza, postępowanie rozpoznawcze, t. 1, Warszawa 2003, s. 362. Stanowisko to zostało zaakceptowane w orzecznictwie NSA. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminowi zalicza się z reguły: przerwę w komunikacji, powódź, pożar, inną katastrofę, nagłą chorobę strony, jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (...) (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska: "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz", Wydaw. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 333). Jako brak winy nie mogą zostać zakwalifikowane - nieuwaga bądź zaniedbanie leżące po stronie skarżącej. Podkreślenia wymaga, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma zatem charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Ani podeszły wiek ani stan zdrowia nie stanowią przesłanek wykluczających istnienia winy (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 czerwca 2007 r. o sygn. akt II OSK 479/07). Samo uprawdopodobnienie braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, oznacza wykazanie takich okoliczności, które przy zachowaniu należytej staranności uniemożliwiły wnioskującemu terminowe dokonanie czynności i jednocześnie były nie do przewidzenia oraz nie do przezwyciężenia, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2015 r., sygn. akt II GZ 896/14, oraz z dnia 12 lutego 2015 r., sygn. akt I OZ 91/15). W świetle powyższego nie można zatem przyjąć, że strona skarżąca bez swojej winy uchybiła terminowi do wniesienia skargi. Sąd nie kwestionuje faktu długoletniej choroby skarżącej jak też konieczności wykonywania różnego rodzaju badań i zabiegów z tym związanych. Niemniej, aby uznać, że to w efekcie nagłego pogorszenia stanu zdrowia nie dochowano terminu procesowego, powinno zostać uprawdopodobnione, że to co najmniej w ostatnim jego dniu (tj. 9 listopada 2016 r.) jej stan zdrowia uległ drastycznemu pogorszeniu. Takich okoliczności skarżąca nie wykazuje. Zważywszy przy tym na fakt, że mimo, iż stan jej zdrowia pomiędzy dniem 9 listopada 2016 r., a dniem 14 listopada 2016 r. nie uległ zasadniczej zmianie (a przynajmniej nie zostało to wykazane), nie sposób przyjąć, iż brak wniesienia skargi w pierwszej z tych dat był spowodowany przeszkodą, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Odnosząc się natomiast do kwestii przekroczenia terminu o 5 dni, które zdaniem pełnomocnika skarżącej było "bardzo nieznaczne", Sąd zauważa, iż zgodnie z treścią art. 53 § 1 p.p.s.a skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę wniesioną po terminie do jej wniesienia. Obowiązujące przepisy jasno wskazują na termin do wniesienia skargi w ciągu trzydziestu dni od daty doręczenia decyzji. W takiej sytuacji przekroczenie terminu nawet o jeden dzień będzie skutkowało odrzuceniem skargi. Wskazać bowiem należy, że od postanowienia z dnia 19 kwietnia 2017 r. odrzucającego skargę zostało złożone zażalenie, któremu bieg zostanie nadany po prawomocnym rozpoznaniu wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi. Z tego też względu Sąd, na podstawie art. 86 w zw. z art. 87 powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowił, jak w sentencji postanowienia.