I SA/Wa 193/11
WyrokWSA w Warszawie2011-05-24
Skład orzekający: Dorota Apostolidis, Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, Przemysław Żmich
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy możliwe jest przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, jeśli umowa pierwotnie ustanawiająca to prawo określała cel inny niż mieszkaniowy lub garażowy, nawet jeśli nieruchomość została później przeznaczona pod tego typu zabudowę?Ratio decidendi
Przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności na podstawie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. jest możliwe tylko w przypadku nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub garażowe, albo przeznaczonych pod tego typu zabudowę. Kluczowe jest pierwotne przeznaczenie nieruchomości określone w umowie o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste. Jeśli umowa ta przewidywała cel inny niż mieszkaniowy lub garażowy (np. budowę warsztatu), późniejsze zmiany przeznaczenia nieruchomości nie dają podstaw do uwzględnienia wniosku o przekształcenie.Stan faktyczny
Skarżący złożyli wnioski o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, na której znajduje się warsztat, w trybie ustawy z 1997 r. Po wejściu w życie ustawy z 2005 r., organy administracji odmówiły przekształcenia, uznając, że nieruchomość nie była przeznaczona pod zabudowę mieszkaniową ani garażową. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję odmawiającą przekształcenia. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów prawa, w tym art. 8 ustawy z 2005 r., oraz opieszałość organu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Apostolidis Sędziowie: WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.) WSA Przemysław Żmich Protokolant starszy sekretarz sądowy Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2011 r. sprawy ze skargi A. L., D.K. i L. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] października 2010 r., nr [...] odmawiającą przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...], o pow. [...] ha w obrębie [...], opisanej w księdze wieczystej KW Nr [...].
Decyzja powyższa wydana została w następującym stanie faktycznym sprawy:
Wnioskami z dnia 24 grudnia 1999 r. A. L., D. K. i L. L. zwrócili się o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości położonej przy ul. [...].
Wnioski powyższe złożone zostały w trybie ustawy z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności (Dz. U. Nr 120, poz. 1299). Prawo użytkowania wieczystego powyższej nieruchomości ustanowione zostało umową z dnia [...] stycznia 1977 r. sporządzoną w formie aktu notarialnego, na czterdzieści lat na podstawie przepisów ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach. Zgodnie z umową niniejszą nieruchomość powyższa oddana została w użytkowanie wieczyste "w celu wybudowania na niej warsztatu [...]". Jak wynika z akt sprawy (m.in. z decyzji o pozwoleniu na wykonanie robót budowlanych z dnia [...] września 1972 r. oraz oświadczenia F. i J. L.) [...] ten został wybudowany.
Następnie na skutek wniosku A. L. z dnia 13 czerwca 2005 r., wydana została decyzja nr [...] o warunkach zabudowy w/w nieruchomości.
W związku z wejściem w życie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. Nr 175, poz. 1459 ze zm.), utraciły moc przepisy powołanej wyżej ustawy 4 września 1997 r. oraz ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz. U. Nr 113, poz. 1209 ze zm.)
Decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r., nr [...] odmówiono przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości położonej w W. przy ul. [...].
Na skutek rozpoznania odwołania od powyższej decyzji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze orzeczeniem z dnia [...] maja 2010 r., nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania.
Po ponownym rozpatrzeniu niniejszej sprawy, decyzją z dnia [...] października 2010 r., nr [...] Prezydent W. odmówił przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości położonej przy ul. [...], oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...].
W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z przepisem art. 8 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. do spraw wszczętych na podstawie ustawy z dnia 4 września 1997 r. niezakończonych ostateczną decyzją, stosuje się przepisy ustawy z 2005 r. Ponadto analizując stan faktyczny sprawy Prezydent zauważył, że budynek posadowiony na nieruchomości będącej przedmiotem niniejszej sprawy miał charakter usługowy, co potwierdza brak przesłanek do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w myśl przepisu art. 1 ust. 1 ustawy przekształceniowej.
Od decyzji powyższej odwołanie złożyli A. L., D. K. i L. L. reprezentowani przez pełnomocnika adwokata K. P.
Po rozpoznaniu niniejszego odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję, uznając że brak jest podstaw do jej uchylenia lub zmiany oraz podtrzymało stanowisko przedstawione przez organ pierwszej instancji.
Nie zgadzając się z takim rozstrzygnięciem organu adw. K. P. działający w imieniu A. L., D. K. i L. L. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
W skardze zarzucił:
- naruszenie art. 8 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności (Dz. U. Nr 175, poz. 1459) poprzez uznanie, że przepis ten jest przepisem właściwym do oceny wniosku o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności;
- naruszenie art. 8 w zw. z art. 12 kodeksu postępowania administracyjnego;
- naruszenie art. 6 w związku z art. 40 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez przyjęcie za prawidłowy brak doręczenia przez organ decyzji pełnomocnikowi skarżących;
-naruszenie art. 8 w związku z art. 97 § 1 pkt 4 w związku art. 107 § 3 kpa poprzez pominięcie przez organ ogólnej zasady pogłębionego zaufania obywateli do organów Państwa.
W skardze wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej. Ponadto zarzucono organowi opieszałość w załatwieniu przedmiotowej sprawy, co skutkowało wydaniem rozstrzygnięcia w sprawie na gruncie innych przepisów aniżeli jej wszczęcie.
Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumenty wyrażone uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada czy organy administracji nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik rozpoznawanej przez nie sprawy.
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2001 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w ramach powyższych kryteriów skargę uznać należy za niezasadną.
Na wstępie wskazać należy, że w dniu 13 października 2005 r. weszła w życie ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. Nr 175 poz. 1459). Zgodnie z art. 8 niniejszej ustawy do spraw wszczętych na podstawie ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. i niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy nowej ustawy.
Materialno - prawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Stosownie do tego przepisu osoby fizyczne będące w dniu wejścia w życie ustawy użytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub zabudowanych garażami albo przeznaczonych pod tego rodzaju zabudowę oraz nieruchomości rolnych mogą wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego tych nieruchomości w prawo własności.
Przepisy w/w ustawy nie definiują natomiast pojęcia "przeznaczony pod zabudowę mieszkaniową lub zabudowę garażami", a jest to w niniejszej sprawie w zasadzie kwestia kluczowa.
Zdaniem Sądu decydujące - dla ustalenia znaczenia tego sformułowania - są zapisy umowy notarialnej o oddaniu nieruchomości w użytkowanie wieczyste. Stosownie bowiem do treści art. 62 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami w umowie o oddaniu nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste ustala się sposób oraz termin jej zagospodarowania, w tym termin zabudowy zgodnie z celem, na który nieruchomość gruntowa została oddana w użytkowanie wieczyste.
Również przepisy kodeksu cywilnego (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zm.) wskazują, że sposób korzystania przez użytkownika wieczystego z gruntu Skarbu Państwa lub gruntu należącego do jednostek samorządu terytorialnego powinien być określony w umowie o oddaniu gruntu w użytkowanie wieczyste (art. 239 § 1 kc).
Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy wskazać należy, że nieruchomość położona w W. przy ul. [...], oddana w użytkowanie wieczyste w celu wybudowania na niej warsztatu [...]", nie może być przedmiotem przekształcenia na podstawie art. 1 ust. 1 ustawy przekształceniowej niezależnie od tego, jak kształtowało się przeznaczenie tej nieruchomości w okresie po zawarciu umowy z dnia [...] stycznia 1977 r.
Jak wskazał bowiem Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 kwietnia 2011 r., sygn. I OSK 918/10 w przypadku nieruchomości zabudowanych na inny cel niż mieszkaniowy lub niezabudowanych garażami, okoliczność późniejszego ich przeznaczenia pod zabudowę na cele mieszkaniowe lub pod zabudowę garażami jest bezprzedmiotowa dla rozstrzygnięcia wniosku o przekształcenie. Nie daje zatem podstawy do jego uwzględnienia.
Biorąc powyższe pod uwagę wskazać należy, że podnoszona w skardze okoliczność wydania przez Prezydenta W. decyzji z dnia [...] lutego 2006 r., nr [...], na podstawie której budynek posadowiony na nieruchomości położonej przy ul. [...], zmienił charakter z usługowo-mieszkalnego na mieszkalno-usługowy, nie mogła mieć znaczenia dla materialnoprawnej oceny wniosku o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności.
W tej sytuacji uznać należało, że prawidłowo Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżoną decyzją utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] października 2010 r., nr [...] odmawiającą przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności.
Niezależnie od powyższego, zarzut skargi dotyczący naruszenia art.8 ustawy z dnia 29.07.2005r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości , jest niezasadny.
Nie ulega bowiem wątpliwości, iż Sąd dokonuje kontroli decyzji administracyjnej według stanu faktycznego i prawnego istniejącego w chwili jej wydania.
Sąd orzekający w sprawie niniejszej ma wiedzę o skierowaniu przez tutejszy sąd pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego, czy art. 8 ustawy z dnia 29.07.2005r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności jest zgodny z art. 2, art. .21ust.1 i art. 64ust.2 Konstytucji RP i art. 1 Protokołu nr 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności.
Zważyć jednak należy, że nawet satysfakcjonujące skarżących rozstrzygnięcie, które może być w przyszłości przez Trybunał Konstytucyjny wydane, pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie sprawy niniejszej. W takim przypadku będą mieli oni drogę dochodzenia swoich roszczeń, związanych ze sporną decyzją, w trybie wznowienia postępowania, w oparciu o treść art.145a k.p.a.
Analogicznie pozostałe zarzuty, w tym zarzut niezałatwienia sprawy w terminie zakreślonym przepisami prawa i niedoręczenia pełnomocnikowi decyzji nie podlegają uwzględnieniu jako pozostające bez wpływu na treść rozstrzygnięcia. Faktem jest bowiem, że odnośnie opieszałości organu, zainteresowani mieli możliwość podjęcia czynności prawnych na podstawie przepisów o bezczynności a wadliwość doręczenia decyzji nie przeszkodziła im w terminowym wniesieniu skargi, nie wywołała zatem niekorzystnego skutku prawnego.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło