I SA/Wa 1946/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Magdalena Durzyńska, Sędziowie sędzia WSA Jolanta Dargas (spr.), sędzia WSA Anna Falkiewicz - Kluj, , po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi W. S., I. L, A. P. i A. B. na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 11 stycznia 2018 r., sygn. akt I SAB/Wa 584/17 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 5000 (pięć tysięcy) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje od Prezydenta [...] na rzecz skarżących W. S., I. L, A. P. i A. B. sumę pieniężną w kwocie po 2000 (dwa tysiące) złotych na rzecz każdej z nich; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz W. S., I. L, A. P. i A. B. solidarnie kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W. S., I. L., A. P. i A. B., wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku tutejszego Sądu z 11 stycznia 2018 r., sygn. akt I SAB/Wa 584/17. Wyrokiem tym Sąd zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku W. S. z [...] lipca 2016 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], oznaczoną nr hip. [...] - w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy oraz stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Akta te wraz z odpisem prawomocnego wyroku zostały doręczone organowi [...] lutego 2018 r. Wobec niewykonywania powyższego orzeczenia, wyrokiem z dnia 22 listopada 2019 r., sygn. akt I SA/Wa 1660/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpoznał skargę W. S. i wymierzył Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 500 złotych, stwierdzając jednocześnie, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W związku z dalszym niepodejmowaniem przez organ rozstrzygnięcia w sprawie, W. S., I. L., A. P. i A. B. wystąpiły do Sądu z kolejną skargą w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 stycznia 2018r., sygn. akt I SAB/Wa 584/17. Również i tym przypadku WSA w Warszawie uznało zasadność skargi i wyrokiem z dnia 30 lipca 2020 r., sygn. akt I SA/Wa 61/20 wymierzyło Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 2000 złotych, stwierdzając jednocześnie, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Pismem z dnia [...] lipca 2021 r. W. S., I. L., A. P. i A. B. – reprezentowane przez radcę prawnego R. W. - wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie trzecią z kolei skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 stycznia 2018 r., sygn. akt I SAB/Wa 584/17. Skargę poprzedzało wezwanie organu do wykonania wyroku 11 stycznia 2018r. W skardze strony zażądały, aby Sąd zobowiązał Prezydenta do wykonania w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku. Skarżące wskazały, że wielokrotnie wzywały Prezydenta [...] do wykonania ww. wyroku i rozpoznania wniosku odszkodowawczego. Organ za każdym razem wskazywał coraz to nowe terminy wydania rozstrzygnięcia, których to nie dotrzymywał. Postępowanie administracyjne jest nadal nie zakończone. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że do zakończenia sprawy potrzebne jest jeszcze wykonanie opracowania geodezyjnego polegającego na wykreśleniu granic spornej nieruchomości na zdjęciach lotniczych z lat 50 – tych ubiegłego wieku. Termin realizacji powyższego zlecenia ustalony został na dzień [...] listopada 2021 r. W odpowiedzi na powyższą skargę pełnomocnik skarżących pismem z dnia [...] stycznia 2013 r. wskazał, że Prezydent nadal nie wydał decyzji w kwestii odszkodowawczej. Taki sposób postępowania organu jest rażący i lekceważący polski wymiar sprawiedliwości, zasadę praworządności i zaufania do organu. Dlatego też wnosi o wymierzenie Prezydentowi znaczącej grzywny, która by zobligowała organ do zakończenia sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga jest uzasadniona, co skutkować musi wymierzeniem Prezydentowi grzywny. Przedmiotowa skarga została złożona w trybie art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2019 r. Dz. U. poz. 2325 ze zm. – dalej P.p.s.a). Przepis ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 154 § 3 P.p.s.a, wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy po wniesieniu skargi nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi. Przez niewykonanie wyroku należy rozumieć pozostawanie w bezczynności w podjęciu lub kontynuacji postępowania administracyjnego mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie przewidzianej prawem (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 maja 2012 r. sygn. akt II OSK 578/12, Lex nr 1252111). W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 11 stycznia 2018 r., sygn. akt I SAB/Wa 584/17, zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, złożonego wniosku W. S. z [...] lipca 2016 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], oznaczoną nr hip. [...]. Jak wynika z akt sprawy sygn. akt I SAB/Wa 584/17, akta administracyjne wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu wpłynęły do organu [...] lutego 2018 r., zatem wyznaczony przez Sąd termin rozpoznania wniosku upłynął [...] maja 2018 r. Z powodu niewykonania powyższego wyroku Prezydentowi wymierzono już dwukrotnie grzywny tj. wyrokiem z 22 listopada 2018 r., sygn. akt I SA/Wa 1660/18 w wysokości 500 złotych oraz wyrokiem z 30 lipca 2020 r. sygn., akt I SA/Wa 61/20 w wysokości 2000 złotych. Pomimo powyższych wyroków wymierzających grzywnę Prezydent [...] do dnia orzekania nie wydał w sprawie rozstrzygnięcia w przedmiocie ustalenia odszkodowania za sporną nieruchomość. Skoro zaś Prezydent w terminie wyznaczonym wyrokiem Sądu z 22 listopada 2018 r., sprawy nie załatwił, a wyrok ten zobowiązywał organ nie tylko do rozstrzygnięcia sprawy, ale i do dokonania tego w określonym w nim terminie, to w tym stanie rzeczy wniosek o wymierzenie Prezydentowi grzywny, jest niewątpliwie uzasadniony. Zważyć bowiem należy, że niewykonywanie wyroków sądów - niezależnie od tego czy są to wyroki sądów administracyjnych (jak w niniejszej sprawie), czy sądów powszechnych - w demokratycznym państwie prawnym nie może być tolerowane. W szczególności nie można zaakceptować, czy też usprawiedliwiać sytuacji, gdy wyroki sądów nie są respektowane przez organy władzy publicznej. Taka sytuacja wszak prowadzić musi nieuchronnie do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też szerzej do samej władzy publicznej. Świadczy przy tym o braku poszanowania prawa przez organy, które same zobowiązane są do jego stosowania. Wobec powyższego uznać, należało za konieczne wymierzenie organowi grzywny w wysokości 5.000 złotych, która to kwota mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. i jest adekwatna z punktu widzenia wielkości przekroczenia terminu załatwienia sprawy wyznaczonego przez Sąd, oraz konieczności dwukrotnego angażowania sądu administracyjnego. Przy ustalaniu wysokości grzywny Sąd uwzględnił fakt, że wcześniejszym wyrokami wymierzono już dwukrotnie Prezydentowi grzywnę w łącznej wysokości 2500 złotych. Rozpoznając sprawę, Sąd stwierdza jednocześnie - stosownie do treści art. 154 § 2 zd. 2 P.p.s.a. - czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 października 2013 r. sygn. akt I OSK 1181/13; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie bezczynność miała charakter rażącego naruszenia prawa, bowiem od otrzymania w dniu [...] czerwca 2018 r. odpisu wyroku z dnia 27 marca 2018 r., sygn. akt I SAB/Wa 687/17. wraz z aktami administracyjnymi sprawy upłynęło już ponad 3,5 roku. Z tego też względu Sąd uznał, za zasadnie przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej. Przy czym Sąd stoi na stanowisku, że przyznanie skarżącym łącznej kwoty 8.000 (4 x po 2.000) złotych uzasadniają szczególne okoliczności sprawy, tj. rażący charakter zwłoki w jej rozpoznaniu, co uzasadnia przyznanie stronie zadośćuczynienia z tego powodu. Niekwestionowaną okolicznością jest przy tym, że do dnia wydania niniejszego orzeczenia, mimo uprzedniego wezwania przez stronę do wykonania powyższego wyroku, jak też wymierzenia Prezydentowi [...] z tytułu zaistniałej zwłoki w jego wykonaniu grzywny organ ów zawisłej przed nim sprawy administracyjnej nie rozstrzygnął. Oznacza to, że Prezydent narusza w ten sposób przepisy art. 153 P.p.s.a. i art. 286 § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 12 K.p.a. Nie sposób bowiem usprawiedliwić tak znacznej zwłoki w wykonaniu prawomocnego wyroku skomplikowanym charakterem zawisłej przed nim sprawy administracyjnej, czy ilością analogicznych spraw rozpoznawanych przez organ. To z kolei czyni zasadnym żądanie wymierzenia organowi z tytułu niewykonywania prawomocnego wyroku kolejnej grzywny. Uzasadnia także nałożenie nań dodatkowej sankcji w postaci przyznania skarżącym od organu sumy pieniężnej, patrząc na okres zaistniałej zwłoki w wykonaniu wspomnianego wyroku, jak też okresu jaki upłynął od zwrotu organowi akt po prawomocnym wymierzeniu mu z tego tytułu ostatniej grzywny. Za adekwatną w takich okolicznościach faktycznych Sąd uznał natomiast sumę pieniężną w wymiarze po 2000 złotych na rzecz każdej ze skarżących. Ten jej wymiar, w powiązaniu z grzywną w wysokości 5000 złotych winien przy tym skłonić organ do zaniechania dalszego naruszania prawa i rozpoznania sprawy przed nim zawisłej, bez konieczności występowania przez strony ubiegające się o przyznanie prawa użytkowania wieczystego z kolejną przewidzianą w art. 154 p.p.s.a skargą. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 154 § 1 i § 2 w związku z art. 154 § 6 P.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. W pkt 3 sentencji Sąd orzekł na podstawie art. 154 § 7 P.p.s.a. W przedmiocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. art. 205 § 2 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1804 ze zm.). Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 P.p.s.a.