I SA/Wa 1958/16

WyrokWSA w Warszawie2017-05-11

Skład orzekający: Bożena Marciniak, Magdalena Durzyńska, Emilia Lewandowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoby posiadające ograniczone prawo rzeczowe (służebność gruntową) do nieruchomości, ustanowione po dacie 31 grudnia 1998 r., posiadają legitymację strony w postępowaniu o stwierdzenie nabycia z mocy prawa własności tej nieruchomości przez jednostkę samorządu terytorialnego na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że osoby posiadające jedynie ograniczone prawo rzeczowe (służebność gruntową) do nieruchomości, ustanowione po dacie 31 grudnia 1998 r., nie posiadają legitymacji strony w postępowaniu o stwierdzenie nabycia z mocy prawa własności tej nieruchomości na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Legitymację strony w takim postępowaniu mają wyłącznie właściciele nieruchomości na dzień 31 grudnia 1998 r. lub ich następcy prawni oraz podmiot, co do którego badane jest spełnienie przesłanek nabycia własności. Ponieważ skarżący nie dysponowali żadnym prawem do nieruchomości na datę 31 grudnia 1998 r., ich skargi jako wniesione przez osoby nieposiadające interesu prawnego i legitymacji procesowej, podlegają oddaleniu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości przez Gminę Miasto T. na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Organy administracji uznały, że działka nr [...] nie była zajęta pod drogę gminną ul. [...] w dniu 31 grudnia 1998 r. Skarżący, K. B. oraz M. B. i J. B., posiadali służebność gruntową ustanowioną na tej działce umową z 2012 r. Zarzucili oni organom naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędną wykładnię art. 73 ustawy. Sąd połączył skargi do wspólnego rozpoznania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi K. B. oraz M. B. i J. B.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Marciniak Sędziowie WSA Magdalena Durzyńska WSA Emilia Lewandowska (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2017 r. sprawy ze skarg K. B. oraz M. B. i J. B. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości oddala skargi Minister Infrastruktury i Budownictwa decyzją z [...] listopada 2016 r. nr [...], utrzymał w mocy decyzję nr [...] Wojewody [...] z [...] czerwca 2015 r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Gminę Miasto T. prawa własności nieruchomości położonej w obrębie nr [...], jedn. ewid. Miasto T., oznaczonej jako działka nr [...] 0 pow. [...] ha, stanowiącej w dniu 31 grudnia 1998 r., współwłasność Z. K. i Z. K.. Z ustaleń organu wynika, że w dziale III księgi wieczystej [...] zostało wpisane ograniczone prawo rzeczowe w postaci nieodpłatnej służebności polegającej na prawie przechodu i przejazdu przez działkę nr [...] od strony budynku mieszkalnego nr [...] na rzecz właścicieli działki nr [...]. Służebność gruntowa została ustanowiona na podstawie umowy zawartej [...] lipca 2012 r., zaś aktualnie współwłaścicielami działki nr [...] są K. B., M. B. i J. B.. Zgodnie z treścią powołanej księgi wieczystej prawo własności do działki nr [...] nadal przysługuje Z. K. i Z. K.. Na mocy uchwały Wojewódzkiej Rady Narodowej w T. Nr [...] z [...] listopada 1988 r. w sprawie zaliczenia dróg publicznych w województwie [...] do kategorii dróg gminnych oraz lokalnych miejskich ulica [...] zastała zaliczona do kategorii dróg gminnych. Ze znajdującego się w aktach sprawy opracowania geodezyjnego sporządzonego przez uprawnionego geodetę A. W., przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego w dniu [...] grudnia 2014 r. pod nr [...], na podstawie którego ustalono granice pasa drogowego ul. [...] według stanu na 31 grudnia 1998 r. na obszarze działki nr [...] wynika, że pod ulicę [...] zajęta była tylko część działki nr [...]. Granice zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną stanowiły podstawę do wydzielenia tej części nieruchomości i oznaczenia jej nowym nr [...]. Działka nr [...], która powstała z podziału działki nr [...], w dacie 31 grudnia 1998 r. nie była zajęta pod drogę gminną ul. [...] w T.. Sporządzona na potrzeby postępowania przez uprawnionego geodetę A. G. opinia z [...] października 2016 r. wykazał, iż przedmiotowa działka nr [...] w dacie 31 grudnia 1998 r. nie była zajęta pod drogę. Z pism Urzędu Miasta T. z [...] stycznia 2015 r. wynika, że Gmina Miasta T. nie dysponuje dokumentami potwierdzającymi władanie pasem drogowym na odcinku przebiegającym przez działkę nr [...]. Ze sporządzonej metryki ul. [...] wynika, że prace remontowo-budowlane wykonano na odcinku długości [...] mb. Oznacza to, że prace te nie były wykonywane na działce nr [...] zlokalizowanej na [...] metrze. Ze zdjęcia lotniczego szereg [...] nr [...], arkusz [...] jak i dokumentacji geodezyjnej sprawy wynika, że na działce nr [...] znajduje się fragment budynku, co uniemożliwia uznanie, że ta część nieruchomości zajęta była pod drogę publiczną jak również, że wykonywane było władztwo publicznoprawne. Oświadczenia świadków nie potwierdzają jednoznacznie władania działką nr [...] przez zarządcę drogi przed 31 grudnia 1998 r. Mając zatem na uwadze, iż nie zostały spełnione łącznie przesłanki określone w art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną Minister uznał decyzję Wojewody [...] nr [...] z [...] czerwca 2015 r. za zasadną. Skargi na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa wnieśli: K. B. oraz M. B. i J. B.. Sąd połączył obie te skargi do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia na podstawie art. 111 § 1 ppsa. M. i J. małż. B. zaskarżanej decyzji zarzucili naruszenie: 1. przepisów postępowania, w szczególności art. 7, art. 11, art. 77 § 1 i art. 80 kpa – poprzez nie zgromadzenie i nierozpatrzenie całokształtu materiału dowodowego potrzebnego do rozstrzygnięcia sprawy, 2. naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sprawie art. 73 ust. 1,3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, polegająca na przyjęciu, że działka nr [...] na dzień 31 grudnia 1998 r. nie była zajęta pod drogę gminną nr [...] stanowiącą ul. [...] i że nie można na tym odcinku potwierdzić władania przez Gminę Miasta T. przed dniem 31 grudnia 1998 r. Wskazując na powyższe skarżący wnieśli o zmianę zaskarżonej decyzji i stwierdzenie nabycia przez Gminę Miasta T. z mocy prawa własności działki nr [...] ewentualnie uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. K. B. podniosła w skardze, że zaskarżona decyzja jest dla niej bardzo niesprawiedliwa, podział działki nr [...] został dokonany na podstawie materiałów niekompletnych i nierzetelnych, brak reakcji Prezydentów Miasta T. na wielokrotne interwencje skarżącej w tej sprawie. W piśmie z [...] kwietnia 2017 r. odniosła się szczegółowo do poszczególnych dowodów zgromadzonych w sprawie i ich oceny dokonanej przez organ w zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargi Minister Infrastruktury i Budownictwa wniósł o ich oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skargi są nieuzasadnione. Przepis art. 50 § 1 ppsa stanowi, że uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy kto ma w tym interes prawny. Przepis ten konstruuje pojęcie legitymacji skargowej. Natomiast przepisem ogólnym, określającym kto posiada legitymację strony w postępowaniu administracyjnym jest art. 28 kpa zgodnie, z którym stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W orzecznictwie dominuje zdecydowany pogląd, że tylko przepis prawa materialnego stanowiąc podstawę interesu prawnego stwarza dla określonego podmiotu legitymację procesową strony (zob. Wyrok NSA z 10 lutego 2005 r. sygn. akt OSK 1012/04, z 11 stycznia 2008 r. sygn. akt II OSK 1828/06, z 12 maja 2011 r. sygn. akt I OSK 1043/10). Przymiot strony w postępowaniu administracyjnym ma osoba, której dotyczy bezpośrednio to postępowanie lub, w którym może być wydane orzeczenie godzące w jej prawem chronione interesy poprzez ograniczenie lub uniemożliwienie korzystania z przysługujących jej praw (wyrok NSA z 9 maja 2005 r. sygn. akt II OSK 310/05). W rozpoznawanej sprawie taka sytuacja nie zachodzi. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracje publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Decyzja wydana na gruncie powołanego przepisu ma charakter deklaratoryjny co oznacza, że nie tworzy ona nowego stanu prawnego jedynie potwierdza stan prawny istniejący w dniu 31 grudnia 1998 r. i jego skutki w dniu 1 stycznia 1999 r., gdyż nabycie własności nieruchomości zajętych pod drogi publiczne następuje z mocy prawa. Rozstrzygnięcie zapadłe w oparciu o ten przepis odnosi się wyłącznie do stanu prawnego i faktycznego nieruchomości objętej tym rozstrzygnięciem istniejącego w dacie 31 grudnia 1998 r. niezależnie od tego kiedy została wydana w tym przedmiocie decyzja. W sprawie jest bezsporne, że w dacie 31 grudnia 1998 r., objęta zaskarżoną decyzją nieruchomość położona w T., w obrębie nr [...], oznaczona nr [...], wchodziła w skład działki nr [...] i stanowiła, zgodnie z wpisem w księdze wieczystej, własność Z. i Z. małż. K. i pozostaje nadal ich własnością. W dacie 31 grudnia 1998 r. skarżącym K. B. oraz M. i J. małż. B. do tej nieruchomości nie przysługiwały żadne prawa rzeczowe co jest także bezsporne. Tak więc stronami postępowania prowadzonego w trybie art. 73 powołanej ustawy są tylko właściciele nieruchomości w dniu 31 grudnia 1998 r. lub ich następcy prawni oraz podmiot co do, którego badane jest w tym postępowaniu spełnienie przesłanek do nabycia własności nieruchomości. Ponieważ skarżący nie dysonowali żadnym prawem do przedmiotowej nieruchomości na datę 31 grudnia 1998 r. nie maja interesu prawnego w przedmiotowej sprawie, a więc nie posiadają legitymacji strony. Wobec tego wniesione przez nich skargi, z tego powodu, podlegają oddaleniu. Skarżący na podstawie umowy z [...] lipca 2012 r. Rep. A Nr [...] zawartej z właścicielami działki wówczas nr [...] uzyskali prawo przechodu i przejazdu po tej działce jako współwłaściciele działki nr [...], gdyż tą umową ustanowiona została służebność gruntowa polegająca na prawie przechodu i przejazdu przez działkę nr [...] na rzecz właścicieli działki nr [...]. Uzyskanie więc przez skarżących ograniczonego prawa rzeczowego w postaci służebności grantowej dopiero w 2012 r. nie daje im przymiotu strony w sprawie, która dotyczy stanu nieruchomości w dacie 31 grudnia 1998 r. Zaskarżona decyzja, którą odmówiono stwierdzenia nabycia przez Gminę Miasto T. prawa własności nieruchomości objętej tą decyzją w niczym również nie ogranicza ani nie uniemożliwia skarżącym korzystania z przysługującej im0 umownej służebności przejazdu i przechodu. Ponieważ skarżącym w rozpoznawanej sprawie nie przysługuje przymiot strony to nie podlega badaniu zasadność zarzutów wniesionych przez nich skarg. Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło