I SA/Wa 1958/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Gabriela Nowak, sędzia WSA Iwona Kosińska, asesor WSA Iwona Ścieszka (spr.), po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. D., W. D., A. D., L. W., S. P., P. P., P. P., E. S., M. M., K. D., M. D., S. D., W. P., E. W., B. D., A. D. na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 25 września 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 335/13 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 4.000 (cztery tysiące) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta [...] w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz J. D., W. D., A. D., L. W., S. P., P. P., P. P., E. S., M. M., K. D., M. D., S. D., W. P., E. W., B. D., A. D. solidarnie kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z 16 lipca 2021 r. J. D., W. D., A. D., L. W., S. P., P. P., P. P., E. S., M. M., K. D., M. D., S. D., W. P., E. W., B. D., A. D. (dalej: skarżący), reprezentowani przez adwokata, złożyli skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 25 września 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 335/13, wnosząc o wymierzenie organowi grzywny oraz zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podkreślili, że wyrokiem z 25 września 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie – po rozpoznaniu skargi na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] ozn. jako "[...]" - stwierdził, że bezczynność Prezydenta [...] miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa i zobowiązał organ do rozpoznania wniosku z [...] lipca 2005 r. w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Odpis prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy został doręczony organowi w dniu 3 grudnia 2013 r., zatem termin do rozpoznania ww. wniosku upłynął w dniu 3 lutego 2014 r. Wyrokiem z 20 listopada 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 2290/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wymierzył grzywnę Prezydentowi [...] i stwierdził, że postępowanie organu miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Pismami z [...] września 2020 r. i [...] maja 2021 r. skarżący wezwali Prezydenta [...] do wykonania wyroku, wyznaczając mu stosowny termin. Wezwanie okazało się bezskuteczne, gdyż skarżący nadal nie otrzymali rozstrzygnięcia w sprawie. Z tych też powodów uznali, że skarga jest w pełni zasadna i konieczna. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] podkreślił, że podejmował czynności zmierzające do jak najszybszego rozpatrzenia ww. wniosku. Materiał dowodowy został uzupełniony m.in. o analizę geodezyjną polegającą na sporządzeniu mapy sytuacyjnej nieruchomości hipotecznej z rozliczeniem w aktualnych działkach ewidencyjnych oraz wkreśleniu dawnej nieruchomości hipotecznej na zdjęcia lotnicze. Przedmiotowe dokumenty wpłynęły do Biura Spraw Dekretowych [...] kwietnia 2021 r. Pismem z dnia [...] lutego 2021 r. organ zwrócił się również do Archiwum Państwowego w [...] o materiały z akt inwentaryzacji zniszczeń Biura Odbudowy [...] dot. powyższej nieruchomości. Dokumenty te wpłynęły [...] marca 2021 r. Aktualnie organ poddaje wnikliwej analizie nowy materiał dowodowy. W związku z powyższym wniósł o oddalenie skargi w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. W myśl art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej: p.p.s.a.) w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Sąd może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. (art. 154 § 2 p.p.s.a.). Z kolei grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów (art. 154 § 6 p.p.s.a.). W myśl art. 154 § 7 p.p.s.a. uwzględniając skargę sąd może przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Z analizy akt administracyjnych wynika, że w sprawie spełniony został ustalony przytoczonym powyżej przepisem art. 154 § 1 p.p.s.a., warunek dopuszczalności skargi dotyczący uprzedniego pisemnego wezwania organu do wykonania wyroku sądu. Pismem z [...] maja 2021 r. skarżący wezwali bowiem Prezydenta [...] do wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 25 września 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 335/13. Sąd podkreśla, że przez niewykonanie wyroku należy rozumieć pozostawanie w bezczynności w podjęciu lub kontynuacji postępowania administracyjnego mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie przewidzianej prawem (por. wyroki NSA: z 30 maja 2001 r., sygn. akt II SA 2015/00 oraz z 22 maja 2012 r. sygn. akt II OSK 578/12, CBOSA). O niewykonaniu wyroku można zatem mówić wówczas, gdy takie rozstrzygnięcie – bez względu na jego treść i zakres poprzedzającego go postępowania – nie zostało wydane bądź nie podjęto innych czynności zmierzających do załatwienia sprawy. (Dauter B., Kabat A., Niezgódka-Medek M., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. LEX/el. 2019) Kwestię terminu załatwienia sprawy po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu reguluje art. 286 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi. W rozpoznawanej sprawie należało zauważyć, że wyrokiem z 25 września 2013 r. sygn. akt I SAB/Wa 335/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę L. D., A. D., L. W., D. M., S. P., P. P., P. P., K. D., M. D., S. D., W. P., E. W., B. D. i A. D. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z [...] lipca 2005 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] ozn. jako "[...]" i zobowiązał organ do rozpoznania wniosku w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy stwierdzając, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Odpis prawomocnego wyroku i akta sprawy zostały doręczone organowi w dniu 3 grudnia 2013 r. Do dnia rozpoznania przez Sąd niniejszej skargi złożonej w trybie ustalonym przepisem art. 154 p.p.s.a., organ nie załatwił przedmiotowej sprawy w całości. Jak wynika z akt sprawy, Prezydent [...] w dniu [...] kwietnia 2015 r. wydał decyzję częściową (k. 207 akt administracyjnych). Pozostała natomiast część sprawy zakreślonej wnioskiem o odszkodowanie nie została rozstrzygnięta. Doszło zatem do bezczynności organu, która – w ocenie Sądu - miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zaznaczyć przyjdzie, że o rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 października 2013 r. sygn. akt I OSK 1181/13; CBOSA). Zastrzeżenia Sądu budzi przede wszystkim fakt, że po otrzymaniu odpisu prawomocnego wyroku z 25 września 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 335/13, do dnia wniesienia skargi rozpatrywanej w niniejszej sprawie, organ nie tylko nie wydał decyzji kończącej postępowanie co do całości żądania strony, ale też, że po doręczeniu wyroku z 20 listopada 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 2290/14, uwzględniającego pierwszą skargę na niewykonanie tego wyroku, które miało miejsce w dniu 22 kwietnia 2015 r. (k. 219), przez 5,5 roku nie wykonywał żadnych czynności pozwalających na koncentrację materiału dowodowego i zakończenie postępowania w dotychczas nierozpoznanym zakresie. Pierwsze czynności temu podyktowane organ podjął w dniu [...] października 2020 r. (k. 252), występując do Wydziału Nieruchomości dla Dzielnicy [...] z zapytaniem o akta własnościowe przedmiotowej nieruchomości. Następnie w dniu [...] października 2020 r. zwrócił się o stosowne informacje do Wojewody [...], Archiwum Państwowego w [...] i do Wydziału Archiwum Urzędu [...], wyznaczając termin rozpoznania sprawy na dzień [...] stycznia 2021 r., o czym poinformował pełnomocnika skarżących (k. 256). W dniu [...] stycznia 2021 r. organ poinformował pełnomocnika skarżących o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy – do dnia [...] marca 2021 r. O kolejnym przedłużeniu rozpatrywania sprawy organ powiadomił strony w dniu [...] lutego 2021 r., ustalając termin zakończenia postępowania na dzień [...] maja 2021 r. Opracowanie geodezyjne zlecone przez organ w dniu [...] listopada 2020 r. zostało dostarczone przez biegłego [...] kwietnia 2021 r. Od tego czasu Prezydent zaniechał podejmowania jakichkolwiek dalszych czynności w sprawie. W tej sytuacji nie budzi wątpliwości Sądu, że bezczynność organu w wykonaniu ww. wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W sprawie spełnione zatem zostały przesłanki uzasadniające zastosowanie art. 154 § 1 p.p.s.a. i wymierzenie organowi grzywny. W okolicznościach niniejszej sprawy, tj. biorąc pod uwagę długość przekroczenia terminu załatwienia sprawy wyznaczonego wyrokiem z 27 maja 2013 r., uwzględniając, że jest to kolejna skarga w przedmiocie niewykonania tego wyroku, jak również, że organ do dnia wyrokowania nie wydał decyzji w przedmiocie całości żądania objętego wnioskiem o ustalenie odszkodowania za nieruchomość, Sąd uznał, że grzywna w wysokości 4.000 złotych jest adekwatną sankcją dla Prezydenta [...] za niewykonanie ww. wyroku. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 154 § 1 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a. oraz art. 154 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w punktach 1 i 2 sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania (pkt 3 wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. poz. 1800, ze zm.). Na powyższe koszty składają się wynagrodzenie pełnomocnika skarżących w kwocie 480 zł oraz wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości 200 zł. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ww. ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095).