I SA/Wa 1980/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Wesołowska, Sędziowie sędzia WSA Iwona Kosińska (spr.), sędzia WSA Przemysław Żmich, po rozpoznaniu w dniu 22 września 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi B. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w (...) z dnia (...) lipca 2020 r. nr (...) w przedmiocie niedopuszczalności zażalenia oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] stwierdziło niedopuszczalność zażalenia złożonego przez B. K.. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia oraz akt sprawy wynika, że B. K. dnia 14 maja 2020 r. wystąpiła do Wójta Gminy [...] z wnioskiem o sprostowanie protokołu suszowego nr 58 z 2018 r. Wójt Gminy pismem z dnia 21 maja 2020 r. poinformował wnioskodawczynię, że upłynął już termin wnoszenia uwag do protokołu. W tej sytuacji wnioskodawczyni złożyła "zażalenie-wniosek" do Samorządowego Kolegium Odwoławczego na bezczynność organu I instancji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] czerwca 2020 r. uznało ponaglenie za nieuzasadnione. W pouczeniu strona została poinformowana, że wydane orzeczenie jest ostateczne w administracyjnym toku instancji i nie służy na nie zażalenie. Mimo tego pismem z dnia 24 czerwca 2020 r. strona złożyła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego zażalenie na powyższe postanowienie. Po zapoznaniu się z treścią pisma z dnia 24 czerwca 2020 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 134 w związku z art. 141 kpa, stwierdziło niedopuszczalność zażalenia, ponieważ dotyczyło ono postanowienia, na które zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego nie służy w trybie administracyjnym żaden środek odwoławczy. Na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła B. K. . W uzasadnieniu skargi wyjaśniła, że celem podejmowanych przez nią działań jest usunięcie z przedmiotowego protokołu oczywistego błędu polegającego na istotnym zawyżeniu średniej wartości produkcji roślinnej. W tej sytuacji skarżąca wniosła o pozytywne rozpatrzenie jej skargi. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Przede wszystkim wyjaśnić należy, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2019 r. Dz. U. poz. 2325 ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na niezasadność skargi. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie stwierdzające niedopuszczalność zażalenia na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2020 r. wydane na podstawie art. 37 § 6 kpa, w którym organ ten uznał wniesione ponaglenie za nieuzasadnione. Stosownie do art. 37 § 1 kpa stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność) - pkt 1; postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość) - pkt 2. Zgodnie zaś z § 6 art. 37 kpa organ rozpatrujący ponaglenie wydaje postanowienie, w którym: 1) wskazuje, czy organ rozpatrujący sprawę dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, stwierdzając jednocześnie, czy miało ono miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2) w przypadku stwierdzenia bezczynności lub przewlekłości: a) zobowiązuje organ rozpatrujący sprawę do załatwienia sprawy, wyznaczając termin do jej załatwienia, jeżeli postępowanie jest niezakończone, b) zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych bezczynności lub przewlekłości, a w razie potrzeby także podjęcie środków zapobiegających bezczynności lub przewlekłości w przyszłości. Z treści art. 37 kpa wynika, że ponaglenie jest podaniem (żądaniem) o rozpatrzenie sprawy bezczynności organu lub sprawy przewlekłości postępowania przez właściwy organ administracji publicznej. Skuteczne wniesienie ponaglenia wszczyna jedynie incydentalne postępowanie w sprawie stwierdzenia bezczynności lub w sprawie stwierdzenia przewlekłości, które kończy wydanie postanowienia. Ponaglenie nie jest środkiem zaskarżenia, nawet o szczególnym charakterze (A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do art. 37 Kodeksu postępowania administracyjnego, teza 3, LEX.el). Regulacja zawarta w art. 37 kpa nie przewiduje prawa strony do wniesienia zażalenia na postanowienie wydane na podstawie tego przepisu. Ponaglenie stanowi swoisty środek prawny, do którego nie można stosować odpowiednio przepisów dotyczących odwołania lub zażalenia. Uprzednie złożenie ponaglenia stanowi wyłącznie warunek skutecznego wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji. Skoro zatem art. 37 kpa nie przewiduje możliwości zaskarżenia postanowienia wydanego na jego podstawie, to zaskarżenie postanowienia wydanego w oparciu o ten przepis nie jest dopuszczalne. Zgodnie z art. 144 kpa w sprawach nieuregulowanych w rozdziale 11 Kodeksu postępowania administracyjnego do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. Zgodnie zaś z art. 134 kpa organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Omawiany przepis jest przepisem bezwzględnie obowiązującym. W konsekwencji, wydanie postanowienia na jego podstawie nie zależy od uznania organu. Natomiast art. 141 § 1 kpa stanowi, że na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Oznacza to, że zażalenie jest środkiem zaskarżania postanowień, który może być wniesiony tylko na postanowienia enumeratywnie wyliczone w kpa. Niedopuszczalność odwołania, o czym stanowi art. 134 kpa, może nastąpić z przyczyn podmiotowych, tj. gdy zostało wniesione przez osobę niemającą do tego legitymacji bądź przez osobę niemającą zdolności do czynności prawnych. Odwołanie może być również niedopuszczalne z przyczyn przedmiotowych, jak na przykład w sytuacji braku przedmiotu zaskarżenia, wyłączenia przez przepisy prawne możliwości wniesienia środka zaskarżenia czy też wyczerpania przysługujących środków odwoławczych. W rozpatrywanej sprawie nastąpiła druga z tych sytuacji. Jak została skarżąca pouczona w postanowieniu z dnia [...] czerwca 2020 r., w którym organ uznał wniesione ponaglenie za nieuzasadnione, wydane orzeczenie jest ostateczne w administracyjnym toku instancji i nie służy na nie zażalenie. Oznacza to, że brak przepisu prawa, który przewiduje możliwość wniesienia zażalenia, a taka sytuacja wystąpiła w rozpatrywanej sprawie, obliguje organ administracji do stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia w oparciu o art. 134 w związku z art. 144 kpa. Podkreślić należy, że zażalenie na postanowienie, co do którego ustawodawca nie przewidział uprawienia do jego zaskarżenia jest zażaleniem niedopuszczalnym (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 października 2013 r. sygn. akt II OSK 1181/12; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 września 2010 r. sygn. akt II OSK 1499/09). Rozpoznanie niedopuszczalnego środka odwoławczego stanowi rażące naruszenie prawa (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 czerwca 2011 r. sygn. akt VII SA/Wa 838/11, LEX nr 996837; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 15 kwietnia 2008 r. sygn. akt II SA/Po 532/07, LEX nr 505878). Podsumowując, stwierdzić należy, że art. 37 kpa nie przewiduje prawa strony do wniesienia zażalenia na postanowienie wydane na podstawie tego przepisu. Ponaglenie stanowi bowiem swoisty środek prawny, do którego nie można stosować odpowiednio przepisów dotyczących odwołania lub zażalenia. Skoro zatem art. 37 kpa nie przewiduje możliwości zaskarżenia postanowienia wydanego na jego podstawie, to zaskarżenie postanowienia wydanego w oparciu o ten przepis (poprzez wniesienie zażalenia) nie jest dopuszczalne. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2019 r. Dz. U. poz. 2325 ze zm.) orzekł jak w sentencji. Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 3 powołanej ustawy.