I SA/Wa 1983/09

WyrokWSA w Warszawie2010-02-10

Skład orzekający: Jolanta Dargas, Iwona Kosińska, Monika Nowicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Agencja Nieruchomości Rolnych, działając w imieniu Skarbu Państwa, posiada przymiot strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa?
Ratio decidendi
Agencja Nieruchomości Rolnych posiada własny interes prawny, wywodzący się z przepisów prawa materialnego, co nadaje jej status strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym nieruchomości wchodzących w skład zasobu Skarbu Państwa. Działając na podstawie art. 5 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, Agencja wykonuje prawa właściciela (Skarbu Państwa) i występuje w obrocie prawnym samodzielnie, reprezentując jego interesy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. o umorzeniu postępowania odwoławczego w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Agencja Nieruchomości Rolnych w W. wniosła odwołanie od decyzji Starosty P., jednak SKO umorzyło postępowanie, uznając, że Agencja nie posiada przymiotu strony. Agencja zaskarżyła decyzję SKO, zarzucając naruszenie art. 28 kpa oraz przepisów ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, kwestionując ustalenie braku jej statusu strony.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., stwierdził, że decyzja nie podlega wykonaniu i zasądził od SKO na rzecz Agencji Nieruchomości Rolnych zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas (spr.) Sędziowie: WSA Iwona Kosińska WSA Monika Nowicka Protokolant Jolanta Dominiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2010 r. sprawy ze skargi Agencji Nieruchomości Rolnych w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz Agencji Nieruchomości Rolnych w W. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] po rozpoznaniu odwołania Agencji [...] w W. od decyzji Starosty P. z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości umorzyło postępowanie odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, że Starosta P. decyzją z dnia [...] lutego 2007 r. orzekł o przekształceniu przysługującego U. i M. P. prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa, oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. [...] m2, KW nr [...], położonej w P. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła Agencja [...] w W. W wyniku rozpoznania odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. umorzyło postępowanie odwoławcze uznając, że Agencja nie posiada przymiotu strony. Jednocześnie Kolegium podniosło, że przedmiotowa nieruchomość stanowiła własność Skarb Państwa i weszła w skład [...] na podstawie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1994 r. nr [...], sprostowanej postanowieniem z dnia [...] marca 1996 r. nr [...]. Skargę na powyższą decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Agencja [...] w W., w której zrzuciła naruszenie art. 28 kpa, poprzez błędne ustalenie braku przymiotu strony skarżącej oraz art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa i wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty P. oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi wskazano, że działająca na rzecz Skarbu Państwa Agencja ma interes prawny do występowania w niniejszym postępowaniu, ponieważ dotyczy ono nieruchomości będącej w [...]. Zdaniem strony skarżącej ponadto przedmiotowa nieruchomość nie spełnia wymogu art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. Nr 175, poz. 1459), bo nie jest zabudowana na cele mieszkaniowe, nie jest też zabudowana garażem ani nie jest przeznaczona pod tego rodzaju zabudowę, jak również nie stanowi nieruchomości rolnej. Skarżąca zakwestionowała również prawidłowość sporządzonego w niniejszej sprawie operatu szacunkowego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 4 listopada 2008 r. w sprawie sygn. akt I SA/Wa 644/08 stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu, została ona wydana z naruszeniem przepisów o właściwości, gdyż organem właściwym do rozpoznania odwołania Agencji winien być Wojewoda [...], a nie Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Poglądu tego nie podzielił Naczelny Sąd Administracyjny i wyrokiem z dnia 3 listopada 2009 r. sygn. akt I OSK 109/09 uchylił wyrok Sądu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie wskazując Samorządowe Kolegium Odwoławcze jako organ właściwy do rozpoznania odwołania Agencji. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa materialnego - art. 1 ust. 1 i art. 5 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz. U. z 2004 r., Nr 208, poz. 2128 ze zm.) oraz naruszeniem art. 28 i art. 138 § 1 pkt 3 kpa. Spór w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do oceny, czy skarżącej Agencji [...] przysługuje status strony w postępowaniu administracyjnym w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości nr [...] położonej w P., pozostającej w [...]. Zgodnie z art. 28 kpa stroną postępowania jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Ugruntowany jest pogląd zarówno w orzecznictwie jak i w doktrynie, że interes prawny legitymujący stronę postępowania wywodzi się z prawa materialnego i musi to być interes danego podmiotu (B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz" Wydanie 8, C. H. Beck, Warszawa 2006 r. s. 230). Z mocy art. 29 kpa stronami mogą być zarówno osoby fizyczne jak i prawne, a gdy chodzi o państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne i organizacje społeczne również jednostki nie posiadające osobowości prawnej. W ocenie Sądu skarżąca Agencja [...] posiada własny interes prawny w niniejszej sprawie, wywodzący się z przepisów prawa materialnego, zatem przysługuje jej status strony postępowania. Zgodnie z art. 5 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa Skarb Państwa powierza Agencji wykonywanie prawa własności i innych praw rzeczowych na jego rzecz w stosunku do nieruchomości, o których mowa w art. 1 i art. 2. Zatem w odniesieniu do powierzonego jej mienia Agencja jest jednostką organizacyjną Skarbu Państwa reprezentującą go. Posiada zatem status strony postępowania, którego przedmiotem jest mienie wchodzące w skład zasobu. Jak wynika z art. 5 ust. 2 ustawy, a także orzecznictwa Agencja [...] wykonuje uprawnienia właściciela (Skarbu Państwa) na zasadach określonych w ustawie z dnia 19 października 1991 r. i korzysta z takich samych uprawnień jak każdy właściciel (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 lutego 1994 r., sygn. akt II SA 241/92 ONSA 1995/2/67, wyrok z dnia 2 czerwca 1997 r., sygn. akt I SA 1335/95, ONSA 1998/2/59). Agencja występuje w obrocie prawnym samodzielnie, wykonując w imieniu własnym prawa Skarbu Państwa do powierzonego jej mienia. Z przepisów art. 12 i 13 ust. 1 powołanej wyżej ustawy wynika, że mienie Skarbu Państwa, o którym mowa w art. 1 i 2 tej ustawy przejęte w trybie niniejszej ustawy tworzy [..], którym dysponuje Agencja. Sąd zauważa, że przedstawione wyżej regulacje prawne zostały w niniejszej sprawie zupełnie pominięte, chociaż w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Kolegium przyznało, iż przedmiotowa nieruchomość wchodzi w skład [...]. W świetle powyższych okoliczności należy uznać, że zaskarżona decyzja naruszająca postępowanie odwoławcze, jako zainicjowane przez podmiot nie będący stroną zapadła z naruszeniem wskazanych na wstępie przepisów. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 lit. a i c, art. 152 i 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło