I SA/Wa 1989/13
WyrokWSA w Warszawie2014-04-08
Skład orzekający: Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, Włodzimierz Kowalczyk, Iwona Maciejuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma podstawę do żądania zwrotu bonifikaty udzielonej przy przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, jeśli stan faktyczny wykorzystania nieruchomości nie uległ zmianie od momentu udzielenia bonifikaty?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji publicznej naruszyły prawo materialne, w szczególności art. 4 ust. 15 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, nie znajdując podstaw do żądania zwrotu bonifikaty. Kluczowe było ustalenie, że stan faktyczny wykorzystania nieruchomości nie zmienił się od momentu jej przekształcenia i udzielenia bonifikaty, a zatem nie zaszła przesłanka wykorzystania nieruchomości na inne cele niż te, które stanowiły podstawę jej udzielenia. Postępowanie w sprawie zwrotu bonifikaty nie może służyć podważaniu ustaleń organu, który pierwotnie udzielił bonifikaty w oparciu o ten sam stan faktyczny.Stan faktyczny
Skarżący uzyskali bonifikatę przy przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, oświadczając, że nieruchomość jest wykorzystywana w 70% na cele mieszkalne i w 30% na inne cele. Po upływie prawie pięciu lat organy administracji uznały, że nieruchomość jest wykorzystywana na inne cele w większym procencie niż zadeklarowano, co stanowiło podstawę do żądania zwrotu bonifikaty. Skarżący odwołali się, twierdząc, że stan faktyczny wykorzystania nieruchomości nie uległ zmianie od momentu udzielenia bonifikaty i że organy błędnie obliczyły procent wykorzystania nieruchomości na cele inne niż mieszkalne.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. oraz poprzedzającą ją decyzję Zarządu [...], stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Sędziowie: WSA Włodzimierz Kowalczyk WSA Iwona Maciejuk (spr.) Protokolant referent Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi W. L., K. W. i B. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu bonifikaty 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Zarządu [...] z dnia [...] marca 2013 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżących W. L., K. W. i B. S. solidarnie kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Prezydent W. decyzją z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] orzekł o przekształceniu nieodpłatnie (na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy
o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości) w stosunku do części nieruchomości o pow. [...] ha położonej w W. przy ul. [...] (działka nr [...]), natomiast odpłatnie
w stosunku do części w/w nieruchomości o pow. [...] ha prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Opłata za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego części o powierzchni [...] m2 nastąpiła odpłatnie za kwotę [...] zł. Była to opłata po odliczeniu bonifikaty wynoszącej [...]% czyli w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że nieruchomość położona przy ul. [...] zgodnie z oświadczeniami z dnia [...] maja 2007r., złożonymi przez trzech współużytkowników wieczystych, tj. W. L., K. W. i B. S. była w dacie przekształcenia wykorzystywana na cele mieszkalne w [...] % i w [...]% na inne cele. Przeznaczenie to było zgodne z ustaleniami w umowie użytkowania wieczystego zawartej [...] kwietnia 1977 r. i [...] grudnia 1989 r.
Decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2013 r. Zarząd [...], na podstawie art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 15 marca 2002 r.
o ustroju miasta Stołecznego Warszawy, art. 39 ust. 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, art. 104 §1 k.p.a., § 7 pkt 15 lit c uchwały Rady W. z dnia [...] 2008 r. Nr [...] w sprawie [...], oraz art. 4 ust. 15 i 16 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości) stwierdził, że B. S., W.L. i K. W. wykorzystali przedmiotową nieruchomość przy ul. [...] przed upływem 5 lat licząc od dnia przekształcenia na inne cele niż cele które stanowiły podstawę udzielenia bonifikaty i odmówił odstąpienia od żądania zwrotu bonifikaty od opłaty za przekształcenie. Jednocześnie organ zobowiązał wymienione osoby do zwrotu kwoty równej udzielonej bonifikacie po jej waloryzacji w łącznej wysokości [...] zł rozłożonej stosownie do wysokości udziałów na kwotę [...] zł, którą winna zwrócić B. S., kwotę [...] zł, którą winien zwrócić W. L. i kwotę [...] zł, którą winna zwrócić K. W.
W uzasadnieniu organ podał, że podstawą udzielenia bonifikaty było złożone oświadczenie stron o wykorzystywaniu [...] % nieruchomości na cele mieszkaniowe, zatem ten sposób wykorzystywania nieruchomości powinien zostać zachowany w okresie 5 lat od dnia przekształcenia. W dniu [...] lutego 2012 r. dokonano oględzin budynku przy ul. [...] i ustalono, że jedno pomieszczenie w piwnicy liczące [...] m2 powierzchni o wysokości [...] m jest wykorzystywane przez spółkę [...] Sp. z o.o. na prowadzenie działalności gospodarczej.
Organ wskazał, że Wydział Architektury i Budownictwa Urzędu [...] ustalił, że procentowy udział tego pomieszczenia w stosunku do całości budynku wynosi [...]%.
W ocenie Zarządu [...], twierdzenia stron wyrażone w pismach z dnia [...] września i [...] listopada 2012 r., że tylko [...]% nieruchomości od lat niezmiennie wykorzystywany jest na prowadzenie działalności gospodarczej są błędne, ponieważ stosowanie Polskiej Normy, według której strony wyliczają powierzchnię wykorzystywaną na cel mieszkalny, nie ma charakteru obowiązkowego. Definicja powierzchni użytkowej budynku wg GUS to powierzchnia wszystkich pomieszczeń w budynku służących do zaspokajania potrzeb bezpośrednio związanych z przeznaczeniem budynku lub w przypadku budynku, który spełnia kilka funkcji jest to suma powierzchni wszystkich wydzielonych części. Odnosząc się do tego, że pomieszczenie piwnicy ma wysokość poniżej [...] m organ wskazał, że przy ustalaniu powierzchni nie wprowadza się rozróżnienia na wysokość pomieszczeń. Powierzchnia pomieszczenia wykorzystywanego przez [...] Sp. z o.o. wynosi zatem [...] m2 nie zaś połowę tej wielkości, jak wyliczają strony.
W ocenie organu dokonanie porównania wyliczonej powierzchni piwnicy do łącznej powierzchni nieruchomości gruntowej, czego dokonały strony, jest nieprawidłowe. Sposób wykorzystywania nieruchomości gruntowej jest bowiem pochodną wykorzystywania budynku, którym działka jest zabudowana. Powierzchnię wykorzystywaną przez spółkę – [...] m2 w ocenie organu należy porównać do powierzchni użytkowej budynku, która wg decyzji nr [...] z dnia [...] kwietnia 1978 r. wynosi [...] m2. Z wyliczeń Wydziału Architektury i Budownictwa wynika, że proporcja wynosi [...] %.
Bezzasadne jest w ocenie organu powoływanie się na fakt, iż część działki, co do której została udzielona bonifikata jest niezabudowana, ponieważ działka ta w istocie stanowi wraz z częścią nieruchomości, która przekształcona została nieodpłatnie, jedną całość oznaczoną jednym nr ewidencyjnym, ogrodzoną i zagospodarowaną. W konkluzji stwierdzono, że nieruchomość nie jest w [...] % wykorzystywana na cele mieszkaniowe, tak jak oświadczyli beneficjenci bonifikaty. Wobec tego organ ma obowiązek ustawowy żądania zwrotu bonifikaty. Żądanie zwrotu nie jest zależne od uznania organu.
Odnosząc się do żądania wyliczenia kwoty proporcjonalnie do różnicy pomiędzy zadeklarowanym a faktycznym zakresem wykorzystywania nieruchomości na cele mieszkaniowe organ wskazał, że z analizy treści przepisu art. 4 ust. 15 ustawy wynika, że nie przewiduje on możliwości żądania częściowego zwrotu bonifikaty. Organ nie ma zatem wyboru co do zakresu zastosowania przepisu czyli nie ma możliwości żądania zwrotu bonifikaty w części stanowiącej różnicę między zadeklarowanym [...]% powierzchni nieruchomości wykorzystanej na cele nie mieszkaniowe a faktycznie wykorzystywaną częścią wynoszącą [...]%. Odnosząc się do wniosku stron o odstąpienie od żądania zwrotu bonifikaty organ stwierdził, że w sprawie nie zaistniały szczególne okoliczności uzasadniające wystąpienie do Rady W. o rozważenie możliwości wyrażenia zgody na odstąpienie od żądania zwrotu bonifikaty.
Odwołanie od tej decyzji złożyli W. L., K. W. i B. S. wskazując, iż decyzją naruszono art. 4 ust. 15 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. W ocenie stron organ błędnie przyjął, że odwołujący się wykorzystują przedmiotową nieruchomość na cele inne, niż stanowiące podstawę udzielenia bonifikaty. Wskazano, iż nieruchomość jest wykorzystywana dokładnie w ten sam sposób, w jaki była wykorzystywana, gdy Prezydent W.dokonał w 2007 r. przekształcenia i udzielił bonifikaty. W ocenie stron w sprawie naruszono przepisy art. 7 i 8 k.p.a. Odwołujący się wnieśli o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania lub uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Zarządu [...]. Organ odwoławczy podniósł, iż zasadnie orzeczono o wykorzystaniu przedmiotowej nieruchomości przed upływem 5 lat od daty przekształcenia prawa na inne cele niż stanowiące podstawę udzielenia bonifikaty i odmówiono odstąpienia od żądania zwrotu bonifikaty od opłaty za przekształcenie a także zobowiązano B. S., W. L. i K. W. do zwrotu kwoty równej udzielonej bonifikacie po jej waloryzacji.
SKO w W. podało, że w decyzji o przekształceniu prawa określono cel na jaki to przekształcenie nastąpiło jako cel mieszkalny w [...]% i w [...]% cel inny.
Przed upływem 5 lat od daty przekształcenia adresaci decyzji, którym przyznano bonifikatę w opłacie za przekształcenie nie powinni przeznaczać tej nieruchomości na inny cel.
W ocenie organu, w przedmiotowej sprawie jest bezsporne, że przed upływem 5 lat od daty przekształcenia prawa, nieruchomość przy ul. [...] w W. została przeznaczona na inny cel w znacznie większym procencie, niż wynika to z sentencji decyzji Prezydenta W. nr [...] z dnia [...] lipca 2007 r. o przekształceniu.
SKO w W. wskazało, że z przedstawionych przez organ I instancji obliczeń wynika, że na cel inny, zamiast [...]% nieruchomości przeznaczono jej [...]%. Żądanie dokonania obliczenia powierzchni nieruchomości przy zastosowaniu Polskiej Normy nie znajduje żadnego uzasadnienia w obowiązujących przepisach prawa. Część powierzchni użytkowej budynku powinna być odnoszona do łącznej jego powierzchni użytkowej. Nieuprawnione jest twierdzenie odwołujących się, że mówiąc o nieruchomości należy zawsze rozumieć powierzchnię gruntu a nie budynku. Pod pojęciem nieruchomości należy rozumieć zarówno nieruchomość gruntową, jak i budynkową. W decyzji Prezydenta W. nr [...] z dnia [...] lipca 2007 r. o przekształceniu ustalono, że przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności części nieruchomości położonej przy ul. [...] o powierzchni [...] m2 następuje odpłatnie. Od opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności części nieruchomości o powierzchni [...] m2 trzem współużytkownikom wieczystym będącym adresatami decyzji została przyznana bonifikata w wysokości [...]%, co stanowiło kwotę [...] zł. SKO stwierdziło, że bonifikatę przyznano nie od nieruchomości gruntowej lecz od części nieruchomości przeznaczonej na cele mieszkalne - celom mieszkalnym służą wszak budynki.
Zdaniem Kolegium w sprawie nie zaistniały szczególne okoliczności uzasadniające wystąpienie przez organ I instancji do Rady W. o rozważenie ewentualności wyrażenia zgody na odstąpienie od żądania zwrotu bonifikaty. W sytuacji, gdy ustawodawca przewidział możliwość odstąpienia od żądania zwrotu bonifikaty w szczególnie uzasadnionych przypadkach to ta kwestia powinna stać się przedmiotem rozstrzygnięcia przez organ prowadzący postępowanie w sprawie żądania zwrotu bonifikaty i miało to bezspornie miejsce w niniejszej sprawie. Organ I instancji odniósł się do możliwości zastosowania tej instytucji, a odmawiając jej zastosowania wykazał, że okoliczności konkretnej sprawy nie uzasadniają potraktowania jej w sposób szczególny.
Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia
[...] czerwca 2013 r. stała się przedmiotem skargi W. L., K. W. i B. S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący, reprezentowani przez radcę prawnego, zaskarżonej decyzji zarzucili:
1. naruszenie prawa materialnego:
- art. 4 ust. 15 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości poprzez jego zastosowanie i błędne uznanie, że skarżący wykorzystują przedmiotową nieruchomość na cele inne niż cele, które stanowiły podstawę udzielenia bonifikaty i w konsekwencji żądanie zwrotu kwoty równej udzielonej bonifikacie po jej waloryzacji,
- art. 5 ust. 3 ustawy o normalizacji z dnia 12 września 2002 roku (Dz. U. z 2002 r., Nr 169, poz. 1386) poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że skarżący błędnie obliczyli powierzchnię lokali przeznaczonych na cele inne niż cele mieszkaniowe podczas gdy skarżący byli uprawnieni do zastosowania polskiej normy [...],
- art. 4 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych z dnia 12 stycznia 1991 r. (Dz. U. z 1991 r., Nr 9, poz. 31 z póź. zm.) poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że skarżący błędnie obliczyli powierzchnię lokali przeznaczonych na cele inne niż cele mieszkaniowe,
- art. 16 ust. 5 ustawy o podatku od spadków i darowizn z dnia 28 lipca 1983 r. (Dz.U. z 2009 r. Nr 93, Poz. 768 z póź. zm.) poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że skarżący błędnie obliczyli powierzchnię lokali przeznaczonych na cele inne niż cele mieszkaniowe,
- art. 4 ust. 1 oraz 3 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (w brzmieniu obowiązującym w dniu złożenia przez skarżących oświadczenia dotyczącego części nieruchomości wykorzystywanych na różne cele, tj. [...] maja 200 7 roku) w zw. z § [...] uchwały Nr [...] z dnia [...] czerwca 2006 r. Rady W. w sprawie wyrażenia zgody na udzielenie bonifikaty od opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości dla osób fizycznych oraz w zw. z art. 65 § 1 Kodeksu cywilnego przez pominięcie, przy ocenie normatywnej treści podstaw udzielenia bonifikaty, a w konsekwencji przy ocenie zgodności wykorzystywania przedmiotowej nieruchomość z celami, które stanowiły podstawę udzielenia bonifikaty, zasad współżycia społecznego i ustalonych zwyczajów określających znaczenie oświadczenia skarżących z [...] maja 2007 r. dotyczącego powierzchni przeznaczonej na cele inne niż mieszkaniowe, a w konsekwencji żądanie zwrotu kwoty równej udzielonej bonifikacie po jej waloryzacji.
2. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj:
- art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nie podjęcie przez organ II instancji czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz wydanie decyzji naruszającej słuszny interes skarżących,
- art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie przez organ II instancji postępowania w sposób podważający zaufanie skarżących do władzy publicznej,
- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji podczas gdy zasadnym było uchylenie decyzji organu I instancji w całości i umorzenie postępowania,
- art. 6 k.p.a. poprzez wydanie decyzji sprzecznej z przepisami prawa.
Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zasądzenie kosztów postępowania sądowego wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz o przeprowadzenie dowodu z decyzji Prezydenta W. z dnia z [...] czerwca 1998 r. nr [...] i z dnia [...] lutego 2011 r. w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości.
W uzasadnieniu wskazali, że przez cały okres, o którym mowa w decyzji Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2007 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności skarżący wykorzystywali przedmiotową nieruchomość niezmiennie, w ten sam sposób. Brak jest podstaw do twierdzenia przez organ po prawie pięciu latach od dnia wydania decyzji o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności i udzielenia bonifikaty, że skarżący zaczęli wykorzystywać tą nieruchomość na cele inne niż cele, które stanowiły podstawę udzielenia bonifikaty.
Fakt przeznaczenia nieruchomości w [...]% na cele mieszkaniowe oraz w [...]% na cele komercyjne był organom znany jeszcze przed wydaniem decyzji o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości tj. od 1998 r. Decyzja o udzieleniu bonifikaty z całą pewnością została udzielona po wnikliwiej analizie dokumentów, a więc z pełnym rozeznaniem organów na temat przeznaczenia nieruchomości. Podkreślono, iż nie odnotowano żadnych nieprawidłowości w użytkowaniu nieruchomości ani też nie zakwestionowano żadnego dokumentu dotyczącego przedmiotowej nieruchomości i jej przeznaczenia. Opisany stan faktyczny dotyczący wykorzystywania nieruchomości w żadnym zakresie się nie zmienił. W omawianej sprawie nie ma mowy o wykorzystaniu nieruchomości na inne cele aniżeli te, które stanowiły podstawę udzielenia bonifikaty. Skarżący podnieśli, że ich stanowisko potwierdza decyzja Prezydenta W. z dnia
[...] czerwca 1998 r. oraz decyzja Prezydenta W. nr [...] z dnia [...] lutego 2011 r. w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości, o których dopuszczenie jako dowodu zawnioskowali w skardze.
Skarżący podali, że powierzchnia nieruchomości, której dotyczy niniejsze postępowanie wynosi [...] m2. W żadnej decyzji organy nie rozróżniały nieruchomości gruntowej od nieruchomości budynkowej. Nie istnieją żadne podstawy prawne, aby pojęcie nieruchomości odnosić - tak jak to czyni organ II instancji - jedynie do tej część budynku, która ma cechy powierzchni użytkowej. Nieruchomość ma powierzchnię [...] m2. Omawiana siedziba [...] Sp. z o.o. od czasu jej zarejestrowania do chwili obecnej zajmuje powierzchnię [...] m2, co stanowi zadeklarowany już w oświadczeniu z dnia [...] maja 2007 r. [...]% całości nieruchomości. Wobec powyższego tylko [...]% nieruchomości od lat niezmiennie wykorzystywany jest na prowadzenie działalności gospodarczej, pozostała cześć zaś wykorzystywana jest na cele mieszkaniowe. Nadto, skarżący wskazali, że bonifikatę przyznawano do powierzchni nieruchomości, a nie powierzchni budynku, który nigdy nie był własnością Miasta. Oświadczenie stron z dnia [...] maja 2007 r. i decyzja Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2007 r. mówiły o wykorzystywaniu na cele niemieszkalne [...]% nieruchomości, a nie budynku. Nie od budynku przysługiwała bonifikata. Mówiąc o nieruchomości należy rozumieć powierzchnię gruntu, a nie budynku, co potwierdza w ocenie stron treść uchwały Rady W. z [...] 2006 r. w sprawie wyrażenia zgody na udzielanie bonifikat od opłat za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości dla osób fizycznych.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2014 r. przeprowadził dowód uzupełniający z decyzji Prezydenta W. z dnia z [..] czerwca 1998 r. nr [...] i decyzji z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga jest zasadna.
W ocenie Sądu, zarówno zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., jak i decyzja Zarządu [...] z dnia [...] marca 2013 r. wydane zostały z naruszeniem prawa materialnego, tj. przepisu art. 4 ust. 15 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. z 2012 r., poz. 83), co miało wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z powołanym przepisem, organ, o którym mowa w art. 3 ust. 1, żąda zwrotu kwoty równej udzielonej bonifikacie po jej waloryzacji, jeżeli osoba, na rzecz której zostało przekształcone prawo użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości przed upływem 5 lat, licząc od dnia przekształcenia, zbyła lub wykorzystała nieruchomość na inne cele niż cele, które stanowiły podstawę udzielenia bonifikaty. Nie dotyczy to zbycia na rzecz osoby bliskiej w rozumieniu art. 4 pkt 13 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, spółdzielni mieszkaniowej w przypadku ustanowienia odrębnej własności na rzecz członków oraz właścicieli lokali, którym przekształcono udział w prawie użytkowania wieczystego w prawo własności. W szczególnie uzasadnionych przypadkach organ może odstąpić od żądania zwrotu bonifikaty, za zgodą odpowiednio wojewody, rady lub sejmiku.
Dla zastosowania powołanego przepisu konieczne jest zatem ziszczenie się jednej z przesłanek w nim określonych, tj. albo zbycie przez osobę, na rzecz której nastąpiło przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości przed upływem 5 lat, licząc od dnia przekształcenia, albo wykorzystanie nieruchomości przed upływem 5 lat, licząc od dnia przekształcenia, na inne cele niż cele, które stanowiły podstawę udzielenia bonifikaty.
W ocenie Sądu, w stanie faktycznym tej sprawy, brak było podstaw do przyjęcia, że osoby, na rzecz których nastąpiło przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, wykorzystały tę nieruchomość przed upływem 5 lat, licząc od dnia przekształcenia, na inne cele, niż cele, które stanowiły podstawę udzielenia bonifikaty.
Z akt postępowania administracyjnego wynika, że stan faktyczny – w zakresie sposobu (celu) wykorzystania nieruchomości – w dniu wydania przez Zarząd [...] decyzji wzywającej do zwrotu bonifikaty, był dokładnie taki sam, jak w dniu wydania przez Prezydenta W. decyzji z dnia [...] lipca 2007 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, w której to decyzji orzeczono o udzieleniu bonifikaty.
Z uzasadnienia decyzji Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2007 r., w której organ powołał uchwałę nr [...] Rady W. z dnia [...] 2006 r. w sprawie wyrażenia zgody na udzielanie bonifikat od opłat za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości dla osób fizycznych, wynika, że nieruchomość położona przy ul. [...], zgodnie z oświadczeniami z dnia [...] maja 2007 r. złożonymi przez współużytkowników wieczystych w [...]% jest wykorzystywana na cele mieszkalne i w [...]% na cele inne, a przeznaczenie to jest zgodne z ustaleniami w umowie użytkowania wieczystego z dnia [...] kwietnia 1977 r. i z dnia [...] grudnia 1989 r. Ten stan faktyczny, co do sposobu wykorzystywania nieruchomości na cele mieszkalne i niemieszkalne, znajduje potwierdzenie w decyzjach podatkowych Prezydenta W. ustalających wysokość podatku od nieruchomości.
Z akt sprawy nie wynika, aby od dnia przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości z zastosowaniem bonifikaty w opłacie
z tego tytułu, zmienił się sposób wykorzystania nieruchomości.
Przepis art. 4 ust. 15 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości znajduje zastosowanie wówczas, gdy rzeczywiście wykorzystano nieruchomość na cele inne, niż te, które były podstawą udzielenia bonifikaty. Oznacza to, że odmienny sposób obliczenia aktualnie przez Zarząd [...]% nieruchomości wykorzystywanej na inne cele, niż cele mieszkaniowe, od tego, w jaki sposób ten [...]% nieruchomości na inne cele obliczony został przez Prezydenta W., gdy organ ten decyzją z dnia [...] lipca 2007 r. dokonywał przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości z zastosowaniem bonifikaty, nie stanowi podstawy do zastosowania przepisu art. 4 ust. 15 powołanej wyżej ustawy. Postępowanie w sprawie żądania zwrotu bonifikaty nie służy podważaniu ustaleń organu, który – w tym samym stanie faktycznym – udzielił bonifikaty przekształcając prawo użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości.
W dacie, w której Prezydent W. orzekał o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, z zastosowaniem w stosunku do części nieruchomości przekształcanej odpłatnie, bonifikaty od opłaty, jak też w dacie wydania decyzji przez Zarząd [...] w niniejszej sprawie, to samo pomieszczenie piwnicy zajmowane było pod działalność gospodarczą i to pomieszczenie ujęte było w oświadczeniu współużytkowników wieczystych, przyjętym przez Prezydenta W. jako [...]% nieruchomości przeznaczonej na inne cele, niż mieszkalne.
Wobec tego, że nieruchomość wykorzystywana jest w taki sam sposób, jak wówczas, gdy wydano decyzję o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości z zastosowaniem bonifikaty, brak było podstaw do wszczęcia z urzędu i prowadzenia postępowania w sprawie żądania zwrotu bonifikaty z tytułu wykorzystania nieruchomości przed upływem 5 lat od dnia przekształcenia na inne cele, niż cele, które stanowiły podstawę udzielenia bonifikaty.
Dodatkowo jedynie Sąd wskazuje, iż nie podziela poglądu organów, co do sposobu obliczenia w niniejszej sprawie [...]% nieruchomości wykorzystywanej na inny cel niż mieszkaniowy. Określenie powierzchni użytkowej piwnicy w stosunku do powierzchni użytkowej budynku stanowi o procentowym udziale piwnicy w budynku, co sam organ I instancji wskazał na stronie trzeciej uzasadnienia decyzji. Nie jest to zaś określenie procentowego wykorzystania nieruchomości na cel mieszkaniowy w rozumieniu uchwały Rady W. z dnia [..] 2006 r. w sprawie wyrażenia zgody na udzielanie bonifikat od opłat za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości dla osób fizycznych, która stanowiła podstawę udzielenia bonifikaty. Przepis § 1 ust. 3 tej uchwały stanowi bowiem, że w przypadku wykorzystywania nieruchomości na cele mieszkaniowe i inne, bonifikata, o której mowa w ust. 1, będzie przysługiwała proporcjonalnie do powierzchni gruntu wykorzystywanej na cele mieszkaniowe. W ocenie Sądu, nie ma podstaw do dokonywania w niniejszej sprawie innej interpretacji powołanego przepisu, niż takiej, jak dokonana została w decyzji Prezydenta W. i stanowiła podstawę ustalenia i udzielenia bonifikaty.
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należało, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem przepisu art. 4 ust. 15 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, co miało wpływ na wynik sprawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymując w mocy decyzję organu I instancji wydaną z naruszeniem prawa materialnego naruszyło nadto przepis art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., co miało wpływ na wynik niniejszej sprawy.
Po zwrocie akt postępowania administracyjnego organ umorzy postępowanie, albowiem jest ono bezprzedmiotowe.
Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 li. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) orzekł, jak w punkcie
1 wyroku. W punkcie 2 wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 250 powołanej ustawy.
O zwrocie kosztów postępowania sądowego, w punkcie 3 wyroku, orzeczono na podstawie przepisu art. 200 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit.c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 490).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło