I SA/Wa 2007/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Chaciński Sędziowie WSA Magdalena Durzyńska (spr.) WSA Iwona Kosińska Protokolant referent stażysta Andżelika Abramowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi K. J. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 maja 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 198/13 1. wymierza Prezydentowi Miasta [...] grzywnę w wysokości 5000 (pięć tysięcy) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta Miasta [...] w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje od Prezydenta Miasta [...] na rzecz skarżącego sumę pieniężną 1000 (jeden tysiąc) złotych; 4. zasądza od Prezydenta Miasta [...] na rzecz skarżącego kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia 24 października 2016 r. K. J. (dalej: skarżący) wniósł skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 maja 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 198/13. Wyrokiem tym Sąd zobowiązał Prezydenta [...] do wydania w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy orzeczenia w przedmiocie złożonego w trybie art. 215 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r., poz. 2147 ze zm., dalej: ugn) wniosku skarżącego z dnia 10 lipca 2012 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...], oznaczoną hip. jako "[...]" dz. nr [...]. W wyroku tym Sąd, stwierdził, iż bezczynność Prezydenta [...] nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Skarżący w skardze zarzucił organowi niewykonanie powołanego wyżej wyroku sądu w terminie wskazanym w tym orzeczeniu, pomimo pisemnego wezwania właściwego organu do jego wykonania. W tej sytuacji skarżący wniósł o: 1) wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny w wysokości 6000 zł płatnej w terminie jednego miesiąca od daty uprawomocnienia się wyroku; 2) stwierdzenie, że zaistniała bezczynność organu po wydaniu powołanego wyżej wyroku ma rażący charakter; 3) przyznanie skarżącemu od organu sumy pieniężnej w wysokości 5000 zł oraz 4) zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Sąd ustalił, iż akta administracyjne wraz z odpisem prawomocnego wyroku z dnia 23 maja 2013 r. wpłynęły do Prezydenta [...] w dniu 26 lipca 2013 r., zatem termin wyznaczony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny upłynął w dniu 26 września 2013 r. Sąd ustalił również, że w sprawie zostały wydane przez tut. Sąd dwa wyroki w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] powołanego na wstępie wyroku. Wyrokiem z dnia 2 września 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 3292/13, Sąd wymierzył Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 1000 zł płatną w terminie jednego miesiąca od daty uprawomocnienia się wyroku oraz stwierdził, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Drugim wyrokiem z dnia 14 stycznia 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 2025/15, Sąd wymierzył Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 3000 zł, stwierdził, że bezczynność organu w niewykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa i przyznał od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną w wysokości 2000 zł. Z akt sprawy wynika, że skarżący pismem z dnia 25 maja 2016 r. ponownie wezwał Prezydenta [...] do wykonania przytoczonego na wstępie wyroku, jednak Prezydent [...] nie zastosował się do tego wezwania i nie wydał decyzji odszkodowawczej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. Wyjaśnił, że przedmiotowa nieruchomość została objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Na mocy art. 1 tego dekretu ww. grunt przeszedł na własność gminy [...], a następnie na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy Państwowej (Dz. U. z 1950 r. Nr 14, poz. 130), stał się własnością Skarbu Państwa. Organ przyznał, że prowadzone jest – z wniosku spadkobierców dawnych właścicieli - postępowanie administracyjne o przyznanie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość w trybie art. 215 ust. 2 ugn, zgodnie z którym jedną z przesłanek badanych w postępowaniu odszkodowawczym w sprawie przedmiotowej nieruchomości jest określenie dokładnej daty pozbawienia poprzedniego właściciela lub jego następcy prawnego faktycznej możliwości władania działką. Organ podał również, że w celu zakończenia postępowania i wydania decyzji merytorycznie rozstrzygającej sprawę konieczne jest ustalenie faktycznej daty utraty władania nieruchomością oraz ewentualne wykonanie przez rzeczoznawcę majątkowego operatu szacunkowego, który stanowić będzie podstawę określenia wysokości należnego odszkodowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Stosownie do art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: ppsa), w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Sąd może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. (art. 154 § 2 ppsa). Z kolei grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów (art. 154 § 6 ppsa). Jak wskazano wyżej, przed wniesieniem skargi na niewykonanie wyroku z dnia 23 maja 2013 r., skarżący pismem z dnia 25 maja 2016 r. kolejny raz wezwał Prezydenta [...] do jego wykonania. Procesowy wymóg wniesienia skargi został zatem spełniony. Terminy do wniesienia skargi ustalone w art. 53 ppsa nie mają zastosowania do skargi wnoszonej na podstawie art. 154 § 1 ppsa, a w konsekwencji dopuszczalność jej wniesienia nie jest uwarunkowana upływem określonego czasu od dnia doręczenia organowi wezwania do wykonania wyroku (por. postanowienie NSA z dnia 20 listopada 2012 r., sygn. akt II OSK 2721/12, Lex nr 1248469). Przez niewykonanie wyroku należy rozumieć pozostawanie w bezczynności w podjęciu lub kontynuacji postępowania administracyjnego mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie przewidzianej prawem (por. wyrok NSA z dnia 22 maja 2012 r. sygn. akt II OSK 578/12, Lex nr 1252111). Dokonując oceny okoliczności niniejszej sprawy stwierdzić należy, że pomimo dwóch prawomocnych wyroków tut. Sądu z dnia 2 września 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 3292/13 i z dnia 14 stycznia 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 2025/15 zapadłych w przedmiocie niewykonania przez organ opisanego na wstępie wyroku z dnia 23 maja 2013 r. do dnia wydania niniejszego orzeczenia Prezydent [...] nie rozstrzygnął wniosku skarżącego z dnia 10 lipca 2012 r. o ustalenie odszkodowania. Oznacza to, że po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 maja 2013 r. pozostawał w bezczynności. W tym stanie rzeczy wniosek o wymierzenie grzywny organowi Sąd uznał za uzasadniony, co skutkowało wymierzeniem organowi grzywny w wysokości 5000 zł. Wymierzając grzywnę w takiej kwocie Sąd wziął pod uwagę blisko czteroletni okres niewykonania przez organ prawomocnego wyroku, jak również to, że pomimo dwukrotnego wymierzania organowi grzywny prawomocnymi wyrokami tut. Sądu Prezydent [...] wciąż nie wydał decyzji odszkodowawczej. Uwzględnił także, że jej wysokość mieści się w granicach określonych przez art. 154 § 6 ppsa. W ocenie Sądu, okoliczności podane przez organ w odpowiedzi na skargę nie mogą stanowić usprawiedliwienia niedotrzymania ustawowych terminów załatwienia sprawy administracyjnej. Sąd podkreśla, że niewykonanie wyroków sądów w demokratycznym państwie prawa stanowi szczególnie istotne uchybienie w działaniu organu administracji, godzi bowiem w zasady ogólne postępowania administracyjnego, w tym w szczególności w zasadę praworządności zawartą w art. 7 kpa oraz zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, wyrażoną w art. 8 kpa Wymierzenie grzywny organowi na podstawie art. 154 § 1 ppsa ma za zadanie nie tylko skłonienie organu do wywiązania się z nałożonego na niego w prawomocnym wyroku obowiązku, ale zawiera też element represyjny, stanowiący w istocie sankcję za ignorowanie przez zobowiązane organy orzeczeń sądowych. Zgodnie z art. 154 § 2 zd. 2 ppsa Sąd ma obowiązek orzec, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie Sądu, obecna bezczynność organu, która wystąpiła po wyroku z dnia 23 maja 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 198/13, ma już charakter rażącego naruszenia prawa, gdyż z akt sprawy wynika, że organ zaprzestał procedowania w sprawie. Z tego też względu Sąd uznał, że wniosek skarżącego o przyznanie od organu na jego rzecz sumy pieniężnej jest zasadny, co skutkowało przyznaniem kwoty 1000 zł. Kwota ta stanowi formę rekompensaty dla skarżącego za rażącą zwłokę w załatwieniu sprawy. Z powyższych względów, w pkt 1, 2 i 3 sentencji wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 154 § 1 w zw. z art. 154 § 6, § 2 i § 7 ppsa. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ppsa oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800).