I SA/Wa 2012/12

Referendarz sądowy Grzegorz Antas Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 23 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi S. K., K. K. i K. K. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 22 marca 2013 r. sygn. I SA/Wa 2012/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił S. K. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi S. K., K. K. i K. K. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynikało, że wnioskodawczyni prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Źródłem jej utrzymania jest renta rodzinna wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym w łącznej wysokości [...] zł. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, że większą część uzyskiwanego dochodu przeznacza na opłacenie kosztów eksploatacyjnych mieszkania oraz leczenie. Pomimo skierowanego wezwania, skarżąca nie przedłożyła dodatkowych oświadczeń i dokumentów dotyczących jej sytuacji materialnej. W tych okolicznościach Sąd przyjął, że wnioskodawczyni nie wykazała należycie, by nie była w stanie ponieść kosztów toczącego się postępowania sądowego. Postanowieniem z dnia 9 maja 2013 r. sygn. I OZ 341/13 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie S. K. na wymienione postanowienie z dnia 22 marca 2013 r. W wyniku rozpoznania ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 5 września 2013 r. sygn. I SA/Wa 2012/12 odmówił S. K. przyznania prawa pomocy. Sąd przyjął, że składająca wniosek nie powołała się na żadne nowe okoliczności istotne dla oceny jej sytuacji materialnej. Deklarowany dochód skarżącej w ocenianym okresie czasu zresztą wzrósł ([...] zł). Zażalenie skarżącej na powyższe postanowienie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił postanowieniem z dnia 16 października 2013 r. sygn. I OZ 884/13. Postanowieniem z dnia 15 listopada 2013 r. sygn. I OZ 883/13 Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił sprzeciw S. K. od wskazanego postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2013 r. W odpowiedzi na wezwanie do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 16 października 2012 r. wzywającego skarżących do uiszczenia solidarnie wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 zł S. K. wnioskiem z dnia 3 grudnia 2013 r. ponownie wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, wskazując, że utrzymuje się z renty, która nie wystarcza na podstawowe codzienne potrzeby. Z wniosku wynika, że skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe samotnie. Środki finansowe czerpie, jak poprzednio, ze świadczenia rentowego w wysokości [...] zł. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważyć należało, co następuje: Wniosek o przyznanie prawa pomocy podlega oddaleniu. Taki kierunek rozstrzygnięcia żądania skarżącej wynika ze stwierdzenia braku przesłanek uzasadniających zwolnienie wnioskodawczyni w niniejszym postępowaniu z kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu. W rozpoznawanej sprawie skarżąca występowała już o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, niemniej jej żądanie zostało oddalone wskutek przyjęcia, że wnioskodawczyni nie wykazała, by znajdowała się w sytuacji opisanej w art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), dalej: p.p.s.a. Zgodnie z przywołanym przepisem, przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy składający wniosek wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Kolejny wniosek skarżącej został oddalony z powodu uznania, że zawarte w nim informacje nie wskazywały na to, że jej sytuacja materialna w sposób istotny zmieniła się od czasu rozpoznania poprzedniego wniosku. Uwzględnienie powyższego prowadzi do stwierdzenia, że obecnie rozpoznawany wniosek dla swojej skuteczności rozumianej jako przeprowadzenie ponownej merytorycznej oceny sytuacji materialnej wnioskodawczyni w aspekcie możliwości pokrycia przez nią wydatków związanych z uiszczeniem kosztów sądowych oraz ustanowieniem pełnomocnika wymaga ustalenia, że w nowym wniosku skarżąca zawarła nowe z punktu widzenia warunków przyznania prawa pomocy informacje. Stosownie do art. 165 p.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy", jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w przywoływanym wyżej postanowieniu z dnia 16 października 2013 r. sygn. I OZ 884/13, należy rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych, jak i w obowiązującym prawie. W przypadku przesłanek przyznania prawa pomocy "zmianę" odnosić należy do sytuacji finansowej wnioskodawcy, która wskazywać będzie na pogorszenie się możliwości finansowych składającego wniosek. Złożony w niniejszej sprawie wniosek tak formułowanego warunku nie spełnia, co nakazuje uznać, że z żądaniem przyznania prawa pomocy skarżąca wystąpiła nie tyle z uwagi na pogorszenie się jej sytuacji materialnej, ile z powodu zasadniczej rozbieżności występującej pomiędzy dokonywaną przez nią oceną własnej sytuacji materialnej a ustaleniami poczynionymi w tym zakresie przez Naczelny Sąd Administracyjny (postanowienie z dnia 9 maja 2013 r. sygn. I OZ 341/13). Uwzględnić należało, że okoliczności faktyczne istotne z punktu widzenia przesłanki przyznania prawa pomocy od momentu zakończenia poprzedniego postępowania w żaden sposób nie zmieniły się. Dotyczy to tak sytuacji osobistej skarżącej (prowadzenie jednoosobowego gospodarstwa domowego), jak i ujawnionych źródeł jej dochodów, a także ich wysokości (świadczenie rentowe w wysokości [...] zł). Zmianie nie uległy również okoliczności mogące niekorzystnie wpływać na ostateczny bilans dochodów i wydatków gospodarstwa domowego. W kolejno składanych przez siebie wnioskach skarżąca wskazywała bowiem na swój stan zdrowia i związaną z nim konieczność ponoszenia wydatków na zakup leków. Przedstawione we wniosku z dnia 3 grudnia 2013 r. oświadczenie nawiązujące do stanu zdrowia w kontekście otrzymywanego świadczenia ("[...] jestem osobą chorą i utrzymuję się z renty, która nie wystarcza mi na podstawowe codzienne potrzeby") nie może być zatem traktowane jako równoważne wykazaniu zmiany w okolicznościach faktycznych sprawy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 165 w związku z art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., stwierdzając brak podstaw do zmiany postanowienia w przedmiocie przyznania prawa pomocy, orzeczono jak w sentencji.