I SA/Wa 2012/14

WyrokWSA w Warszawie2015-06-18

Skład orzekający: Magdalena Durzyńska, Dorota Apostolidis, Dariusz Pirogowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja Ministra Gospodarki o odmowie stwierdzenia nieważności orzeczenia Ministra Przemysłu i Handlu z 1948 r. dotyczącego nacjonalizacji przedsiębiorstwa została wydana z rażącym naruszeniem prawa?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja Ministra Gospodarki o odmowie stwierdzenia nieważności orzeczenia nacjonalizacyjnego z 1948 r. była prawidłowa, ponieważ zgromadzony materiał dowodowy potwierdzał spełnienie przesłanek nacjonalizacji, w szczególności zdolność zatrudnienia powyżej 50 pracowników na jedną zmianę. Nie stwierdzono rażącego naruszenia prawa ani innych kwalifikowanych wad decyzji, które uzasadniałyby jej wzruszenie w trybie art. 156 § 1 pkt 2 kpa.
Stan faktyczny
Spółka Z. S.A. złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności orzeczenia Ministra Przemysłu i Handlu z 1948 r. dotyczącego nacjonalizacji przedsiębiorstwa. Minister Gospodarki odmówił stwierdzenia nieważności tej decyzji, uznając, że spełnione zostały przesłanki nacjonalizacji, w szczególności zdolność zatrudnienia przekraczająca 50 pracowników na jedną zmianę. Spółka zarzuciła błędy proceduralne i materialnoprawne, w tym nieprawidłowe określenie nazwy, adresu i właściciela przedsiębiorstwa oraz niewłaściwą ocenę dowodów.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Durzyńska (spr.) Sędziowie WSA Dorota Apostolidis WSA Dariusz Pirogowicz Protokolant referent stażysta Joanna Berbecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi Z. w T. na decyzję Ministra Gospodarki z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności orzeczenia oddala skargę Minister Gospodarki (dalej jako organ) decyzją z dnia [...] marca 2014 r., nr [...] po rozpatrzeniu wniosku spółki Z. S.A. w T. (dalej jako skarżąca) z dnia 4 października 2013 r. utrzymał w mocy decyzję Ministra Gospodarki z dnia [...] września 2013 r., nr [...] o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji. Zaskarżona decyzja wydana została w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną sprawy: Wnioskiem z dnia 20 czerwca 2007 r. spółka Z. S.A. we W. (obecnie w T.) wystąpiła do Ministra Gospodarki o stwierdzenie nieważności orzeczenia nr [...] Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] lutego 1948 r. o przejęciu przedsiębiorstw na własność Państwa, w części dotyczącej przedsiębiorstwa pn. [...]. Decyzją z dnia [...] września 2013 r., nr [.,..] Minister Gospodarki odmówił stwierdzenia nieważności ww orzeczenia Nr [...] Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] lutego 1948 r. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że w toku postępowania zbadał kryteria upaństwowienia ww. przedsiębiorstwa określone w art. 3 ust. 1 lit. B ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej (Dz. U. nr 3, poz. 17, dalej: ustawa nacjonalizacyjna). Organ stwierdził, iż zdolność zatrudnienia w ww. przedsiębiorstwie w dniu 5 lutego 1946 r. czyli w dniu wejścia w życie ustawy nacjonalizacyjnej, przekraczała kryterium upaństwowienia tj. 50 pracowników na jedną zmianę. Wobec powyższego Minister Gospodarki stwierdził, że orzeczenie nr [...] Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] lutego 1948 r. o przejęciu przedsiębiorstw na własność Państwa, w części dotyczącej przedsiębiorstwa pn. [...] nie zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa. Pismem z dnia 4 października 2013 r., spółka Z. (...), złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zarzuciła w nim brak ustosunkowania się do zarzutów dotyczących nieobjęcia wnioskodawcy zakresem podmiotowym ww. Zarządzenia Przewodniczącego Wojewódzkiej Komisji do spraw Upaństwowienia Przedsiębiorstw w B. z dnia [...] grudnia 1946 r. W ocenie strony skarżącej przedmiotowe zarządzenie dotyczy innego podmiotu, o czym świadczy: inny adres siedziby przedsiębiorstwa (wpisano: ul. [...]) jak i błędnie wskazany właściciel przedsiębiorstwa objętego przedmiotowym zarządzeniem. Zarzucono, że w zarządzeniu tym jako właściciela przedsiębiorstwa wskazano 6 osób fizycznych –[...], podczas gdy faktycznym właścicielem była osoba prawna - spółka akcyjna. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy podniesiono ponadto kwestie związane z posiedzeniem Wojewódzkiej Komisji ds. Upaństwowienia Przedsiębiorstw w B., które miało miejsce dnia [...] maja 1947 r. Wskazano, iż podczas tego posiedzenia rozpatrywana była sprawa przedsiębiorstwa o innej nazwie – [...] i innej siedzibie – [...] i wobec tego przedsiębiorstwa Komisja wydała postanowienie. Wskazano również, iż z powodu oznaczenia błędnego adresu przedsiębiorstwa i przesłania wezwań na posiedzenie Komisji na adres ul.[...], przedstawiciele znacjonalizowanego przedsiębiorstwa nie mogli stawić się na jej posiedzeniu, przez co zostali pozbawieni prawa do obrony, zgłaszania zarzutów i wniosków o wyłączenie pewnych składników majątku, które nie były związane z przedsiębiorstwem. Wskazano ponadto na wadliwość ogłoszenia opublikowanego przez Zjednoczenie [...] w W. w Pomorskim Dzienniku Wojewódzkim nr 5 poz. 45 w pkt 1. Zdaniem skarżącej ogłoszenie o sporządzeniu protokołów zdawczo-odbiorczych narusza § 73 ust. 2 pkt a i c Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947 r. w sprawie trybu postępowania przy przejmowaniu przedsiębiorstw na własność Państwa, ze względu na to, że w jego treści nie podano ani przedmiotu przedsiębiorstwa, ani właściciela i jego miejsca zamieszkania, przez co ogłoszenie to nie mogło dotrzeć do swojego adresata. W uzasadnieniu przedmiotowego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy sformułowany został również zarzut dotyczący niewzięcia przez organ pod uwagę zarzutów dotyczących kwestii nacjonalizacji przedmiotów tj. nieruchomości - stanowiących własność właściciela przedsiębiorstwa, które jednak do tego przedsiębiorstwa nie wchodziły. Minister Gospodarki opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] marca 2014 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Ministra Gospodarki z dnia [...] września 2013 r., nr [...]. W uzasadnieniu organ odniósł się do kwestii związanych z niedokładnościami w dokumentacji z okresu nacjonalizacji - dotyczącymi nazwy, adresu oraz właściciela przejmowanego na rzecz Państwa przedsiębiorstwa. Wykazano niezasadność zarzutu dotyczącego braku wszczęcia postępowania nacjonalizacyjnego w stosunku do [...], a tym samym rażącego naruszenia art. 3 ust. 6 ustawy nacjonalizacyjnej. Minister wskazał również, iż zarzuty strony skarżącej w zakresie ograniczenia uczestnictwa stron w postępowaniu nacjonalizacyjnym, jak również zarzut naruszenia art. 22 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnym dotyczą jedynie procedury nacjonalizacyjnej i nie podlegają ocenie w świetle przesłanek z art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Badając kryterium nacjonalizacji Minister Gospodarki wykazał natomiast, iż całokształt dokumentacji odnoszącej się do zdolności zatrudnienia w przedmiotowym przedsiębiorstwie potwierdza zdecydowanie, że jego zdolność zatrudnienia w dniu 5 lutego 1946 r. przekraczała kryterium upaństwowienia tego przedsiębiorstwa, wynikające z art. 3 ust. 1 lit. B ustawy nacjonalizacyjnej, tj. 50 pracowników na jedną zmianę. Przechodząc do kwestii przejętych wraz ze znacjonalizowanym przedsiębiorstwem nieruchomości organ wyjaśnił, iż z uwagi na fakt, że orzeczenie w przedmiocie zatwierdzenia protokołów zdawczo-odbiorczych wydane zostało przez Ministra Przemysłu Rolnego i Spożywczego to ministrem właściwym do oceny w zakresie ustalenia składników majątkowych przejętego na własność Państwa przedsiębiorstwa jest jego następca prawny - Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. decyzję z dnia [...] marca 2014 r. złożyła ww. skarżąca spółka akcyjna. Decyzji skarżąca zarzuciła: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego: - art. 3 ust. 6 ustawy nacjonalizacyjnej w związku z § 25 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947 r. w sprawie trybu postępowania przy przejmowaniu przedsiębiorstw na własność Państwa "poprzez jego błędną wykładnię, tj. przyjęcie, że postępowanie nacjonalizacyjne zostało wszczęte, podczas gdy ogłoszenie o wykazie przedsiębiorstw podlegających przejęciu na własność państwa nie dotyczyło przedsiębiorstwa Skarżącej ", - § 27 ust. 1 ww. rozporządzenia z dnia 30 stycznia 1947 r. "poprzez przyjęcie, że zarzuty dotyczące zamieszczenia przedsiębiorstwa Spółki ma wykazie przedsiębiorców podlegających przejęciu na własność Państwa, zostały wniesione prawidłowo przez uprawniony do tego podmiot", - § 66 ust. 2 w zw. z art. 25 ust. 2 rozporządzenia z dnia 30 stycznia 1947 r. "poprzez jego błędną wykładnię, a mianowicie uznanie, iż nieprawidłowe określenie adresu przedsiębiorstwa stanowi " drobną niedokładność", w związku z czym nie ma znaczenia prawnego ", - § 1 lit. A pkt 14 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 grudnia 1946 r. o podwyższeniu dolnej granicy zdolności zatrudnienia przejmowanych na własność Państwa przedsiębiorstw w przemysłach wyrobów niepowszechnego użytku, bądź mało zmechanizowanych, bądź o charakterze pionierskim i sezonowym (Dz.U. 1947 r., nr 2, poz. 7) poprzez nieuwzględnienie jego treści w przedmiotowej sprawie; 2. naruszenie przepisów prawa procesowego mających istotny wpływ na wynik sprawy: - art. 7 kpa poprzez oparcie rozstrzygnięcia w sprawie na materiale niekompletnym oraz zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, - art. 77 § 1 kpa poprzez brak wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia całokształtu materiału dowodowego, a w konsekwencji dokonanie błędnych ustaleń co do stanu faktycznego sprawy, - art. 80 kpa poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, a przez to dokonanie oceny dowolnej, nie mającej uzasadnienia w zebranym materiale dowodowym. Jednocześnie pełnomocnik strony skarżącej wniósł o uchylenie w całości decyzji Ministra Gospodarki z dnia [...] marca 2014 r. oraz uchylenie w całości, poprzedzającej ją decyzji Ministra Gospodarki z dnia [...] września 2013 r. W uzasadnieniu przedmiotowej skargi pełnomocnik strony skarżącej podniósł kwestie związane z niewłaściwym określeniem w dokumentach nacjonalizacyjnych nazwy, miejsca położenia oraz właściciela przejętego na podstawie ww. orzeczenia Nr [...] Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] lutego 1948 r. przedsiębiorstwa. W odpowiedzi na skargę Minister Gospodarki wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Powyższa ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Sąd badając legalność zaskarżonego aktu nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. (art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. dalej "ppsa") Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie bowiem zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza przepisów prawa. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Ministra Gospodarki z [..] marca 2014 r., nr [...], utrzymująca w mocy decyzję tego samego organu z dnia [...] września 2013 r., nr [...], mocą której organ nie stwierdził nieważności orzeczenia nr [...] Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] lutego 1948 r. o przejęciu na własność Państwa przedsiębiorstw, w części dotyczącej przedsiębiorstwa pn.[...]. Kontrola Sądu w przedmiotowej sprawie dotyczy zatem decyzji administracyjnej wydanej w jednym z nadzwyczajnych trybów wzruszenia ostatecznej decyzji administracyjnej, a mianowicie w trybie przewidzianym w art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Poza sporem pozostaje okoliczność, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest postępowaniem nadzwyczajnym i stanowi formę nadzoru. Postępowanie nadzorcze prowadzone jest na podstawie art.156-158 kpa i podlega takim samym regułom procesowym, jak postępowanie zwykłe z tym, że odmienny jest przedmiot obu postępowań. W postępowaniu zwykłym organ zmierza do wyjaśnienia stanu faktycznego i rozstrzyga merytorycznie sprawę, zaś w postępowaniu nadzorczym przedmiotem jest decyzja (z reguły ostateczna) i ustalenie, czy została ona wydana z kwalifikowanymi wadami, o których stanowi art.156 § 1 kpa. Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji określone są enumeratywnie w art. 156 § 1 kpa. W przypadku ich ustalenia organ ma obowiązek stwierdzić nieważność decyzji, chyba, że zachodzi sytuacja, o której mowa w art. 156 § 2 kpa. Z uwagi jednak na fakt, że stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od ogólnej zasady trwałości decyzji ostatecznych (art. 16 § 1 kpa), może mieć ono miejsce tylko wtedy, gdy decyzja w sposób niewątpliwy dotknięta jest przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa. Z tego też powodu wykładnia tych przesłanek winna mieć charakter ścieśniający. Oznacza to, że nie każdy (nawet uzasadniony) zarzut naruszenia prawa może być skuteczną podstawą wzruszenia decyzji w tym trybie. Z powyższego wynika, iż wyeliminowanie z obrotu prawnego orzeczenia w trybie art. 156 § 1 pkt. 2 kpa wymaga bezspornego ustalenia, że decyzja ta w sposób oczywisty naruszała w chwili jej wydania przepis prawa. Przyjmuje się, że cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść aktu pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu przez proste zestawienie ich ze sobą, a nadto gdy tak wydana decyzja nie może być zaakceptowana przez organy praworządnego państwa i powinna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego. Rażące naruszenie prawa zachodzi zatem wtedy, gdy treść decyzji administracyjnej jest jednoznacznie sprzeczna z treścią przepisu prawa, owo rażące naruszenie prawa musi być przy tym oczywiste. Zachodzi to wówczas gdy kwestionowaną decyzją nadano prawo lub odmówiono jego nadania wbrew wszystkim przesłankom przepisu (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 16.03.2005 r., sygn. I SA/Wa 188/05, nie publ.). Kwestionowane orzeczenie nr [...] Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] lutego 1948 r. zostało wydane - jak wynika z jego treści - na podstawie art. 3 ust. 1 i 5 oraz art. 6 ust. 1 ustawy z 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej (Dz. U. Nr 3, poz. 17), zwanej dalej "ustawą nacjonalizacyjną" oraz § 65 ust. 1 pkt a i § 71 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947 r. w sprawie trybu postępowania przy przejmowaniu przedsiębiorstw na własność Państwa (Dz. U. R. P. Nr 16, poz. 62). Wskazane wyżej orzeczenie należy ocenić zatem, w aspekcie zgodności z przepisami powołanej ustawy oraz rozporządzenia wykonawczego w wersji obowiązującej w dacie wydania powołanego orzeczenia oraz stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie orzekania. Stosownie do art. 3 ust. 1 lit. B ww. ustawy nacjonalizacyjnej, za odszkodowaniem przechodziły na własność państwa przedsiębiorstwa, jeżeli zdolne były zatrudnić przy produkcji na jedną zmianę więcej niż 50 pracowników. Na własność Państwa mogły zatem zostać przejęte przedsiębiorstwa, które w dniu wejścia w życie ww. ustawy tj. w dniu 5 lutego 1946 r. posiadały zdolność zatrudnienia powyżej 50 pracowników na jedną zmianę. W konsekwencji, dla oceny prawidłowości orzeczenia nr [...] Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] lutego 1948 r., a tym samym oceny wydanych w sprawie decyzji nadzorczych, decydujące znaczenie ma jednoznaczne wyjaśnienie czy w niniejszej sprawie zostały spełnione powołane przesłanki nacjonalizacji. Odnosząc się do zarzutu skarżącej dotyczącego naruszenia przez Ministra Gospodarki § 1 lit. A pkt 14 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 grudnia 1946 r. poprzez nieuwzględnienie jego treści należy wskazać, iż ww. przepis w przedmiotowej sprawie nie znajduje zastawania. Zgodnie ze statutem ww. spółki akcyjnej i rejestrem handlowym dział B nr [...] prowadzonym przez Sąd Okręgowy w T. wydział zamiejscowy we W. przedmiotem jej działalności było prowadzenie i eksploatacja fabryk cykorii i innych artykułów spożywczych. Ze zgromadzonego w postępowaniu materiału dowodowego, w tym z protokołu zdawczo- odbiorczego z dnia [...] maja 1949 r. wynika, iż przedsiębiorstwo było fabryką surogatów kawowych i namiastek spożywczych tj. budynie, cukier waniliowy, proszki do pieczenia i olejki aromatyczne do pieczenia ciast. Mając na uwadze powyższe ustalenia należy stwierdzić, iż ww. przedsiębiorstwo nie spełniało kryteriów wytwórni, o której mowa w § 1 lit. A pkt 14 ww. rozporządzenia Rady Ministrów, tj. wytwórni wyrobów mączno- cukierniczych, czekolady cukierków o zdolności produkcyjnej do 750 kg tym samym organ dokonując oceny przesłanek nacjonalizacji dokonał ich zgodnie art. 3 ust. 1 lit. B ustawy nacjonalizacyjnej. Ponadto, za prawidłowe uznał Sąd stanowisko organu, iż w sprawie została spełniona kolejna przesłanka upaństwowienia w postaci posiadania przez spółkę zdolności zatrudnienia powyżej 50 pracowników na jedną zmianę. Zauważyć trzeba, iż pojęcie "zdolność zatrudnienia", użyte w art. 3 ust. 1 lit. B ustawy nacjonalizacyjnej nie zostało zdefiniowane przez ustawodawcę. W orzecznictwie przyjmuje się, iż przez "zdolność zatrudnienia" należy rozumieć "rzeczywistą zdolność zatrudnienia" w danym przedsiębiorstwie w dniu 5 lutego 1946 r. przy uwzględnieniu pełnego parku maszynowego, znajdującego się na wyposażeniu tego przedsiębiorstwa w ww. dacie, jego stanu technicznego, niezależnie od tytułu własności do niego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w wyroku z dnia 5 listopada 2004 r., sygn. akt IV SA/Wa 253/04). Ponadto, w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, iż przy ocenie wystąpienia kryterium zdolności zatrudnienia należy uwzględnić, poza pracownikami zatrudnionymi bezpośrednio przy obsłudze maszyn i urządzeń produkcyjnych, także - majstrów, kierowników technicznych, technologów, transport międzyoperacyjny, magazynierów i pracowników obsługujących składy, pracowników kotłowni, ekipę remontowo-konserwatorską, tj. osoby wprost związane z bezpośrednią produkcją i bez których prawidłowe funkcjonowanie linii produkcyjnej byłoby niemożliwe (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 października 2010 r., sygn. akt IV SA/Wa 1381/10). Powołane poglądy skład orzekający w całości podziela. Zgodzić się trzeba z organem nadzoru, iż dokumenty archiwalne zgromadzone w aktach sprawy nie wskazują w sposób bezpośredni zdolności zatrudnienia w przedmiotowej spółce w dniu 5 lutego 1946 r. Jednakże zgromadzony w aktach materiał dowodowy jest wystarczający aby stwierdzić, że w tej spółce zdolność zatrudnienia przekraczała kryterium upaństwowienia wskazane w ustawie nacjonalizacyjnej. Z analizy tego materiału wynika bowiem, że faktyczne zatrudnienie pracowników w przedsiębiorstwie w okresie bardzo zbliżonym do daty nacjonalizacji, kształtowało się na poziomie około 200 pracowników fizycznych. Całokształt dokumentacji odnoszącej się do zdolności zatrudnienia w przedmiotowym przedsiębiorstwie potwierdza zdecydowanie, że jego zdolność zatrudnienia w dniu 5 lutego 1946 r. przekraczała kryterium upaństwowienia tego przedsiębiorstwa, tj. 50 pracowników na jedną zmianę. W ocenie Sądu obiektywnym i wiarygodnym dokumentem potwierdzającym zdolność zatrudnienia w niniejszym przedsiębiorstwie jest ankieta o zakładzie przemysłowym [...]. z dnia [...] marca 1945 r. Nie można wobec tego zgodzić się z zarzutem skarżącej, że organ ustalił zdolność zatrudnienia na podstawie dowodów, które posiadają ograniczoną moc dowodową, a tym samym, iż organ orzekł na niekorzyść strony wyłącznie w oparciu o wnioski a contrario z przedstawionych dowodów. Powołane dokumenty wskazują faktyczny stan zatrudnienia w dacie przejęcia, który wynosił około 200 pracowników. Uznać jednak trzeba, iż w oparciu o zgromadzony materiał archiwalny Minister wysnuł, w odniesieniu do kryterium zdolności zatrudnienia, logiczny wniosek, iż skoro faktyczny stan zatrudnienia w dacie przejęcia wynosił około 200 pracowników, to zdolność zatrudnienia w rozumieniu ustawy nacjonalizacyjnej i rozporządzenia Rady Ministrów z 19 grudnia 1946 r. nie mogła być niższa od kryterium upaństwowienia wynoszącego 50 pracowników na jedną zmianę roboczą. Zarzuty skargi odnoszące się do braku wyjaśnienia zasad podziału ww liczby osób (200) na poszczególne zmiany – w tych okolicznościach nie znajdują uzasadnienia. Badając w trybie nadzwyczajnym przesłanki ustawowe nacjonalizacji organ nie miał obowiązku ustalać - ile konkretnie osób pracowało na pojedynczej zmianie. Istotne jest przy tym, iż w aktach archiwalnych brak jest jakiegokolwiek dokumentu, który wskazywałby na niższą zdolność zatrudnienia przedmiotowej spółki niż 50 pracowników na jedną zmianę przy produkcji w dacie 5 lutego 1946 r. lub choćby w okresie do tej daty zbliżonym. Takiego dokumentu źródłowego nie przedstawiła również skarżąca. Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu, zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy jest wystarczający aby stwierdzić, że w przedmiotowej spółce zdolność zatrudnienia przekraczała kryterium upaństwowienia określone w ustawie nacjonalizacyjnej, nie doszło zatem do naruszenia art. 3 ustawy. Odnosząc się do kwestii związanej z rozbieżnością w określeniu nazwy przedsiębiorstwa w poszczególnych dokumentach dotyczących procedury przejęcia na własność Państwa przedmiotowego przedsiębiorstwa zgodzić się trzeba z organem, że zgodnie z § 66 ust. 2 w zw. z § 25 ust. 2 w/w rozporządzenia z dnia 30 stycznia 1947 r., nie mają znaczenia prawnego drobne niedokładności w określeniu nazwy lub przedmiotu przedsiębiorstwa, jeżeli z całości ogłoszenia wynika, o jakie przedsiębiorstwo chodzi. W ocenie Sądu zebrany przez organ materiał dowody nie daje podstaw do twierdzenia, iż ww. nieścisłości mogły stanowić o niewszczęciu postępowania nacjonalizacyjnego wobec ww. przedsiębiorstwa, przejęcia innego przedsiębiorstwa niż wskazanego w dokumentach nacjonalizacyjnych, czy były przyczyną ograniczenia uczestnictwa strony w postępowaniu nacjonalizacyjnym. Już same zarzuty skarżącej są wewnętrznie sprzeczne. Podnosi ona, że nie doszło w ogóle do wszczęcia postępowania nacjonalizacyjnego odnośnie do konkretnego przedsiębiorstwa a jednocześnie domaga się stwierdzenia nieważności orzeczenia przedsiębiorstwo to nacjonalizującego. Niezależnie od powyższych wyjaśnień należy podnieść, iż zarzuty strony skarżącej dotyczące procedury nacjonalizacyjnej oraz ograniczenia uczestnictwa stron w postępowaniu nacjonalizacyjnym nie podlegają ocenie organu w świetle przesłanek z art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Podkreślić jednak trzeba, że błąd pisarski polegający na niewłaściwym określeniu numeru ulicy przedsiębiorstwa [...] nie tylko nie stanowi rażącego naruszenia prawa ale w ogóle nie mógł mieć wpływu na wynik sprawy - skoro akcjonariusze spółki czynnie uczestniczyli w procedurze nacjonalizacyjnej składając w przypisanej do tego formie stosowne protesty i zarzuty. Zarzuty skarżącej dotyczące braku udziału "właścicieli" spółki w kontrolowanej w trybie nadzwyczajnym procedurze również są wewnętrznie sprzeczne. Z jednej strony skarżąca podnosi, że poprzez błędne określenie adresu ww spółki jej władze nie mogły brać udziału w postępowaniu a innym razem skarżąca spółka zarzuca, że zamiast określonych ustawowo organów spółki w postępowaniu nacjonalizacyjnym brali udział jej główni akcjonariusze. Sąd nie podzielił również zarzutu naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80 kpa. W przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym organ dokonał wszelkich niezbędnych czynności zmierzających do wyjaśnienia sprawy i podjął rozstrzygnięcie w oparciu o zebrany materiał dowodowy dokonując jego swobodnej oceny. "Swobodna ocena" nie oznacza jej dowolności. W tym znaczeniu należy podnieść, iż organ ocenę dowodów oparł na przekonywujących podstawach i dał temu wyraz w obszernym i rzeczowym uzasadnieniu skarżonej decyzji. Podsumowując, w ocenie Sądu, dokumenty archiwalne zgromadzone w aktach sprawy pozwalają na ustalenie, iż zostały spełnione przesłanki nacjonalizacji określone w ustawie z 3 stycznia 1946 r. i rozporządzeniu Rady Ministrów z 19 grudnia 1946 r. W związku z powyższym, trafnie organ nadzoru uznał, iż orzeczenie nr [...] Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] lutego 1948 r. o przejęciu na własność Państwa przedsiębiorstw, w części dotyczącej przedsiębiorstwa pn. [...] zostało wydane zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami prawa. Skoro zatem przy przejęciu na własność Państwa omawianej spółki orzeczeniem nr [...] Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] lutego 1948 r. nie doszło do rażącego naruszenia prawa, a z zachowanych akt archiwalnych nie wynika, aby kontrolowane w postępowaniu nadzorczym orzeczenie obciążone było inną kwalifikowaną wadą prawną, o której mowa w art. 156 § 1 kpa, to uznać trzeba, iż organ nadzoru prawidłowo odmówił stwierdzenia nieważności powołanego orzeczenia. To zaś, wobec niestwierdzenia istotnych naruszeń procedury administracyjnej w toku prowadzonego postępowania nadzorczego oznacza, że skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło