I SA/Wa 2086/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Małgorzata Boniecka – Płaczkowska po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Gminy [...] o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Gminy [...] na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie reformy rolnej postanawia wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Gmina [...], pismem z dnia [...] października 2017 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] września 2017 r. nr [...] wraz z wnioskiem o jej wstrzymanie z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody majątkowej oraz spowodowanie niemożliwych do odwrócenia skutków. W uzasadnieniu wniosku Gmina wskazała, że stwierdzenie, iż wchodzący w skład majątku zespół dworsko – parkowy nie podpadał po działanie przepisu art. 2 ust. 1 lit e) dekretu PKWN wywołuje skutek prawno – rzeczowy prowadzący do wykreślenia podmiotu publicznoprawnego z księgi wieczystej. W konsekwencji powyższego spadkobiercy dawnych właścicieli będą mogli podjąć działania zmierzające do realizacji przysługujących im praw, np. działania zmierzające do zbycia nieruchomości czy jej obciążenia. To zaś oznacza, że istnieje realne zagrożenie możliwości zapewnienia prawidłowego funkcjonowania gminy [...]. Zaskarżoną decyzją organ uchylił decyzję Wojewody [...] z [...] czerwca 2013 r. nr [...] w części stwierdzającej, że zespół dworsko – pałacowy w [...], oznaczony jako część działki nr [...] o powierzchni [...] oraz działka nr [...] o powierzchni [...] (KW nr [...]), stanowiący byłą własność J.J., położoną w gminie [...], powiat [...], województwo [...], podpadał pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu PKWN z 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej oraz orzekł, że zespół dworsko – pałacowy w [...], położony na obecnych działkach: nr [...] o powierzchni [...], z wyłączeniem części tej działki o pow. [...] ograniczonej z trzech stron : działką nr [...], działką nr [...], drogą oznaczoną jako działka nr [...] oraz z czwartej strony przedłużeniem działki [...] łączącej się z drogą (działką nr [...]) oraz działce nr [...] o powierzchni [...] (KW nr [...]), stanowiący byłą własność J.J., położony w gminie [...], powiat [...], województwo [...], nie podpadał pod działanie art. 2 ust. 1 lit e) dekretu PKWN z 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945 r., Nr 3 poz. 13 ze zm.), a w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Zgodnie z treścią art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz.1369 t.j.) powoływanej dalej jako P.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. W myśl natomiast § 3 tego przepisu, po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba, że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Przy czym żądając wstrzymania wykonania decyzji, strona ma obowiązek wykazać istnienie konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (por. post. NSA z 25.01.2011 r., sygn. akt I OZ 36/11, Lex nr 741834). W rozpoznawanej sprawie strona skarżąca przedstawiła okoliczności uprawdopodobniające, że spełniona została przesłanka wymieniona w wyżej cytowanym przepisie. Zauważyć należy, że w zaskarżonej decyzji orzeczono, iż wchodzący w skład majątku zespół dworsko – parkowy w [...], w zakresie opisanym w decyzji nie podpadał pod działanie dekretu o reformie rolnej, co otwiera drogę do przejęcia go przez spadkobierców właścicieli. W ocenie Sądu, wykonanie zaskarżonej decyzji przed rozpoznaniem sprawy przez sąd administracyjny łączy się z niebezpieczeństwem powstania szkody lub trudnych do odwrócenia skutków z tego powodu, że w razie ewentualnego uwzględnienia skargi może okazać się, iż nastąpiła już zmiana stanu prawnego nieruchomości. Wyrządzenie szkody lub trudnych do odwrócenia skutków może dotknąć przede wszystkim aktualnego właściciela, ale też inne podmioty. Ponadto należy zauważyć, że wykonanie zaskarżonej decyzji może stanowić podstawę do kolejnych postępowań, w tym do dokonania wpisu w księdze wieczystej (zob. postanowienie NSA z dnia 17 czerwca 2014 r., I OZ 455/14; postanowienie NSA z dnia 3 listopada 2015 r., I OSK 1887/15). W wyroku z dnia 23 stycznia 2014 r. o sygn. akt I OSK 1585/12, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że u podstaw stwierdzenia nieodwracalności skutku prawnego w odniesieniu do aktu wywołującego skutki w sferze prawa cywilnego tkwi to, że organy administracji nie dysponują instrumentami, aby tego rodzaju skutek odwrócić. Szczególnie ma to miejsce w sytuacji, gdy decyzja administracyjna wywarła pośredni skutek w sferze prawa cywilnego, tj. gdy stała się ona podstawą do dokonania (nieodwracalnych dla organu) czynności prawa cywilnego (por. postanowienie NSA z 16 maja 2017 r. sygn. akt I OZ 867/17). Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, że potencjalność zmiany stosunków własnościowych nieruchomości objętej zaskarżoną decyzją lub możliwość dokonania zmian w dotyczącej jej księdze wieczystej – stwarzają niebezpieczeństwo spowodowania przez tę decyzję skutków trudnych do odwrócenia. Zważyć należy, że są to skutki, których w przypadku uchylenia decyzji przez sąd administracyjny, organ nie będzie mógł – przy użyciu dostępnych mu środków prawnych – cofnąć jednostronną czynnością (aktem). Mając na uwadze powyższe, Sąd z mocy art. 61 § 3 i § 5 orzekł jak w sentencji postanowienia.