I SA/Wa 2090/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska (spr.) Sędziowie WSA Dariusz Chaciński WSA Agnieszka Miernik Protokolant specjalista Anna Jurak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2011r. sprawy ze skargi M. M. i T. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. I. Stan faktyczny 1. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z dnia [...] września 2009 r. nr [...], po zapoznaniu się z wnioskiem M. M. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. o umorzeniu postępowania - odmówiło przywrócenia terminu do złożenia odwołania. 2. W uzasadnieniu postanowienia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podało, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] czerwca 2001 r. nr [...] stwierdziło nieważność orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] maja 1955 r. o odmowie przyznania M. i M. M. i T. L. prawa własności czasowej do nieruchomości położonej przy ul. [...]. Wnioskiem z dnia 31 października 2003 r. T. M., reprezentowany przez M. M., wystąpił o odszkodowanie za szkodę poniesioną w związku z wydaniem ww. orzeczenia. Pismem z dnia 20 listopada 2003 r. M. M. złożył wniosek o zawieszenie postępowania na podstawie art. 98 § 1 kpa, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...], na podstawie art. 98 § 1 kpa, zawiesiło postępowanie, pouczając wnioskodawcę o skutkach wynikających z art. 98 § 2 kpa. Postanowienie to stało się ostateczne. Decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. umorzyło postępowanie w sprawie jako bezprzedmiotowe, wskazując, że upłynął termin trzyletni, a wnioskodawca nie wystąpił o podjęcie postępowania. W decyzji zawarto pouczenie, że służy na nią skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. M. M., działając zarówno w imieniu własnym, jak i T. M. złożył skargę na tę decyzję. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 27 lutego 2009 r. sygn. akt I SA/Wa 1198/08 w Warszawie odrzucił skargę M. M., twierdząc w uzasadnieniu, iż zaskarżona decyzja zawierała wprawdzie wadliwe pouczenie o prawie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zamiast pouczenia o możliwości złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, lecz mylne pouczenie nie zwalnia strony od konieczności wyczerpania środków odwoławczych przed wniesieniem skargi do sądu, rodzi natomiast skutek w postaci możliwości domagania się przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, o ile wskutek wadliwego pouczenia termin ten upłynął. W dniu 22 kwietnia 2009 r. został nadany pocztą wniosek adwokata - pełnomocnika M. M. działającego w imieniu T. M., o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją [...]; we wniosku wskazano, że strona, zgodnie z pouczeniem zawartym w decyzji, złożyła skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zaś postanowieniem z dnia 27 lutego 2009 r., doręczonym 15 kwietnia 2009 r., strona dowiedziała się o konieczności złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Pełnomocnik wnioskodawcy napisał: "W związku z ustaniem przyczyny uchybienia terminu w dniu [doręczenia?] postanowienia Wojewódzkiego Sądu administracyjnego w Warszawie sygn. akt I SA/Wa 1198/08 tj. 15 kwietnia 2009 roku - wniosek jest złożony z zachowaniem terminu zawartego w art. 58 § 2 k.p.a". 3. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. stwierdziło, że przepisy kpa pozwalają na przywrócenie terminu do złożenia środka zaskarżenia, zgodnie z art. 58 kpa, który ustanawia cztery przesłanki przywrócenia terminu, które muszą wystąpić łącznie. Kolegium ustaliło, że M. M. stawił się w dniu 27 lutego 2009 r. na rozprawie, na której zapadło postanowienie sygn. akt I SA/Wa 1198/08. W protokole rozprawy zapisano: "Przewodnicząca zamknęła rozprawę i po naradzie ogłosiła postanowienie przez odczytanie sentencji. W tym miejscu skarżący M. M. opuścił salę oświadczając, te nie chce słuchać uzasadnienia tego orzeczenia. Sędzia sprawozdawca podała ustnie zasadnicze powody rozstrzygnięcia". Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., przeszkoda do dochowania terminu złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przestała istnieć w dniu 27 lutego 2009 r., gdyby bowiem M. M. nie przejawił swojej woli opuszczenia sali rozpraw i wysłuchał uzasadnienia postanowienia, którym odrzucono jego skargę - posiadłby wiedzę o prawie do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Stawiennictwo na rozprawie jest nieobowiązkowe, jednakże skarżący M. M. na rozprawę się stawił, a opuścił sale rozpraw z własnej woli, bez obiektywnego powodu i jasno wyraził swoją niechęć do wysłuchania uzasadnienia postanowienia Sądu. Zostało to jednoznacznie zapisane w protokole rozprawy. Nie można więc stwierdzić, że przyczyna ustała dopiero w dniu doręczenia uzasadnienia postanowienia, ponieważ przyczyna obiektywnie ustała w dniu 27 lutego 2009 r., a M. M. z własnej woli zrezygnował z pozyskania wiedzy wynikającej z orzeczenia Sądu. Nie można zatem, zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. uznać, że trzecia przesłanka do przywrócenia terminu, jaką jest dochowanie nieprzywracalnego terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu, została spełniona. Siedmiodniowy termin upłynął w dniu 6 marca 2009 r., i nie można uznać, że M. M. bez własnej winy nie miał wiedzy o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu do 15 kwietnia 2009 r. Sąd na rozprawie podał ustne motywy rozstrzygnięcia, ale skarżący M. M. z własnej woli opuścił salę rozpraw. Przy zachowaniu staranności i dbałości o własne interesy mógł był już 27 lutego uzyskać niezbędną wiedzę o konieczności złożenia wniosku o przywrócenie terminu. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. M. M. nie spełnił wymienionej w art. 58 § 1 kpa przesłanki trzeciej. Wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy został złożony po upływie siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. M. M. złożył skargę do sądu zamiast wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, co było przez niego niezawinione i wynikało z błędnego pouczenia Kolegium. Natomiast, zdaniem składu orzekającego przyczyna uchybienia terminu przestała istnieć w dniu 27 lutego, a nie - jak twierdzi pełnomocnik strony - 15 kwietnia 2009 r. Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., przywrócenie terminu do złożenia środka zaskarżenia ma charakter wyjątkowy, bez względu na to, czy w sprawie bierze udział jedna, czy kilka stron postępowania, nie jest dopuszczalne przywrócenie terminu w sytuacji, gdy nie zostały spełnione łącznie wszystkie przesłanki wskazane w art. 58 kpa. II. Zarzuty zawarte w skardze i stanowisko organu 1. Skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli M. M. i T. M.; zarzucając (-) rażące naruszenie art. 58 kpa poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, (-) naruszenie art. 124 § 2 kpa przez przyjęcie nieprawidłowych motywów odmowy przywrócenia terminu, (-) obrazę przepisów postępowania, a mianowicie art. 7, 8 i 77 § 1 i 4 kpa poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, błędne przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego okoliczności sprawy oraz brak wnikliwej oceny i kontroli zebranego w sprawie materiału dowodowego, z pominięciem słusznego interesu strony skarżącej - wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2009 roku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. 2. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. III. Uzasadnienie prawne Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. 2. Zaskarżonym postanowieniem, wydanym na podstawie art. 58 kpa, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. odmówiło przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. 4. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 27 maja 2010 r. sygn. akt I SA/Wa 2052/09 odrzucił skargę, natomiast Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 13 października 2010 r. I OSK 1644/10 uchylił zaskarżone postanowienie, i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. 5. Dokonując obecnie oceny zaskarżonego postanowienia Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Stan faktyczny ustalony w sprawie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. nie budzi wątpliwości. 6. Prawidłowo organ uznał, że art. 58 kpa pozwala na przywrócenie terminu do złożenia środka zaskarżenia, jeśli przesłanki w nim określone zostaną spełnione łącznie, w tym prośba o przywrócenie terminu zostanie wniesiona w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu. Sąd podziela stanowisko organu, iż przeszkoda do dochowania terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przestała istnieć w dniu 27 lutego 2009 r., w którym to dniu odbyła się rozprawa w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. I SA/Wa 1198/08. Jak wynika z protokołu tej rozprawy - skarżący M. M. opuścił salę rozpraw oświadczając, że nie chce słuchać uzasadnienia tego orzeczenia. Poza sporem jest, że stawiennictwo na rozprawie przed wojewódzkim sądem administracyjnym nie jest obowiązkowe. Ale równocześnie skarżący, opuszczając salę rozpraw w czasie ustnego uzasadniania orzeczenia, powinien był liczyć się z ewentualnymi negatywnymi konsekwencjami nie wysłuchania uzasadnienia zapadłego na rozprawie orzeczenia, i na to się zgodził. Gdyby skarżący zechciał pozostać na sali rozpraw i wysłuchać uzasadnienia orzeczenia, dowiedziałby się o prawie do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, jak również o możliwości domagania się przywrócenia takiego terminu, o ile wskutek wadliwego pouczenia - termin ten upłynął Zdaniem Sądu należy uznać, że przyczyna uchybienia terminu, od ustania której skarżący mógł w ciągu 7 dni wnieść prośbę o przywrócenie terminu - ustała w dniu 27 lutego 2009 r. (rozprawa), a zatem siedmiodniowy termin upłynął w dniu 6 marca 2009 r. Reasumując, podzielając stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., stwierdzić należy, że skarżący M. M. nie spełnił określonej w art. 58 § 2 kpa przesłanki - wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy został złożony po upływie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, co nastąpiło w dniu 27 lutego, a nie jak twierdzi strona skarżąca - w dniu 15 kwietnia 2009 r. 7. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji.