I SA/Wa 210/13

WyrokWSA w Warszawie2013-06-04

Skład orzekający: Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, Joanna Skiba, Iwona Maciejuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej prawidłowo odmówił stwierdzenia nieważności decyzji z 1987 r. przyznającej odszkodowanie za nieruchomość, nie odnosząc się do zarzutów dotyczących rażącego naruszenia prawa, w tym braku zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu?
Ratio decidendi
Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej naruszył przepisy postępowania administracyjnego, w tym art. 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a., poprzez brak wszechstronnej analizy zarzutów odwołania dotyczących rażącego naruszenia prawa, w szczególności braku zapewnienia czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organ odwoławczy nie rozważył, czy nieobecność strony na rozprawie administracyjnej i nieobecność biegłego mogły stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji z 1987 r.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji z 1987 r. przyznającej odszkodowanie za nieruchomość. Skarżący zarzucali rażące naruszenie prawa, w tym brak zapewnienia czynnego udziału strony w postępowaniu oraz nieprawidłową wycenę nieruchomości. Minister uchylił decyzję organu I instancji, ale odmówił stwierdzenia nieważności decyzji z 1987 r., błędnie wskazując na wadliwość decyzji z powodu doręczenia jej użytkownikowi wieczystemu, który nie był stroną postępowania. WSA uznał, że Minister nie rozpoznał prawidłowo zarzutów dotyczących rażącego naruszenia prawa.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej oraz stwierdził, że nie podlega ona wykonaniu. Zasądził zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz Sędziowie: WSA Joanna Skiba WSA Iwona Maciejuk (spr.) Protokolant referent Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi A. S., K. N., P. N., I. M., L. D., T. B., B. R., H. C., J. G., J. P., J. W., S. R., L. R., K. S., M. S., D. G., H. W., L. L., A. L., A. L. i M. L. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej na rzecz skarżących A. S., K. N., P. N., I. M., L. D., T. B., B. R., H. C., J. G., J. P., J. W., S. R., L. R., K. S., M. S., D. G., H. W., L. L., A. L., A. L. i M. L. solidarnie kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 1987 r. Kierownik Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego W., działając na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 22. poz. 99 ze zm.), orzekł o przyznaniu i wypłacie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] o pow. [...] m2 stanowiącą byłą współwłasność S. L., J. R., J. W., S. N., H. W., S. R. i T. G. Decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. Prezydent W. umorzył postępowanie w sprawie zwrotu przedmiotowej nieruchomości jako bezprzedmiotowe. Od tej decyzji odwołanie złożyła adw. A. H., pełnomocnik wnioskodawców, wnosząc o uchylenie przedmiotowej decyzji jako wydanej z naruszeniem przepisów prawa procesowego, tj. art. 7 i 77 k.p.a., w konsekwencji art. 156 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie czynności mających na celu kontrolę prawidłowości decyzji nr [...] z dnia [...] grudnia 1987 r. wydanej przez Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego W.. Decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2011 r. Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] stycznia 2011 r. Pismem z dnia 15 marca 2011 r. Wydział Skarbu Państwa i Nieruchomości [...] Urzędu Wojewódzkiego w W. zwrócił się do pełnomocnika wnioskodawców z pytaniem, czy odwołanie od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] stycznia 2011 r. stanowi również wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego W. nr [...] z dnia [...] grudnia 1987 r. Pismem z dnia 28 marca 2011 r. adw. A. H. poinformowała, że odwołanie od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] stycznia 2011 r. jest także wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji nr [...] z dnia [...] grudnia 1987 r. Decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2011 r. Wojewoda [...], po rozpoznaniu wniosku A. S., K. N., P. N., I. M., L. D. -, T. B., B. R.. H. C., J. G., J. P., J. W., S. R., L. R., K. S., M. S., D. G., H. W., L. L., A. L., A. L., M. L. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego W. nr [...] z dnia [...] grudnia 1987 r. przyznającej odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] o pow. [...] m2, ozn. dawniej jako część działki nr [...] z obrębu [...], stanowiącej obecnie część działek ewidencyjnych nr [...] i [...] z obrębu [...]. W uzasadnieniu wskazał, iż nie istnieją przesłanki mogące stanowić podstawę do wyeliminowania kwestionowanej decyzji z obrotu prawnego, gdyż przedmiotowa decyzja nie zawiera wad określonych w ari. 156 § 1 k.p.a. W odwołaniu pełnomocnik podniósł, że zaskarżona decyzja narusza art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez odmowę stwierdzenia nieważności decyzji, mimo że organ wydający decyzję o przyznaniu odszkodowania dopuścił się rażącego naruszenia prawa - art. 10 k.p.a. poprzez brak zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu, albowiem na rozprawie administracyjnej była nieobecna H. W., oraz przepisu art. 59 ust. 2 i 4 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości poprzez przyjęcie za prawidłową wycenę nieruchomości ustaloną przez organ administracyjny mimo że operat szacunkowy nie uwzględniał aktualnie kształtujących się cen w obrocie nieruchomościami. Pełnomocnik zarzucił, że w rozprawie nie uczestniczył biegły, a operat został doręczony obecnym stronom dopiero na rozprawie administracyjnej. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., uchylił w całości decyzję organu I instancji i odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego W. nr [...] z dnia [...] grudnia 1987 r. W uzasadnieniu wskazał, że nie kwestionuje zasadności rozstrzygnięcia Wojewody [...] co do meritum sprawy, jednakże skierowanie przez Wojewodę [...] zaskarżonej decyzji do B. Sp. z o.o., użytkownika wieczystego przedmiotowej nieruchomości niebędącego stroną postępowania nadzorczego, stanowi o wadliwości decyzji. Organ podał, że kwestionowana decyzja dotyczy odszkodowania za przejętą nieruchomość, a nie praw do tej nieruchomości, zatem udział w tym postępowaniu przez obecnego użytkownika wieczystego narusza art. 28 k.p.a. Wskazał, że użytkownik wieczysty nie był stroną kwestionowanej decyzji z 1987 r., jak również nie przysługuje mu uprawnienie do żądania odszkodowania za przejętą nieruchomość, czy to w trybie ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości czy obecnie obowiązującej ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. W dalszej części uzasadnienia Minister podał, że w zaskarżonej decyzji Wojewoda [...] dokonał prawidłowej analizy przesłanek z art. 156 k.p.a. Organ podniósł, że nieruchomość [...] położona przy ul. [...], o pow. [...] m2, objęta była działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze miasta stołecznego Warszawy (Dz. U. Nr 50. poz. 279). Z pisma Wydziału Rolnictwa, Gospodarki Żywnościowej i Leśnictwa Urzędu Dzielnicowego W. z dnia [...] stycznia 1986 r., oraz analizy akt własnościowych wynika, że przedmiotowa nieruchomość obejmowała teren niezabudowany, będący gospodarstwem rolnym. Utrata prawa własności przedmiotowej nieruchomości, jako znajdującej się w granicach W., nastąpiła z mocy prawa z dniem wejścia w życie ww. dekretu, tj. z dniem 21 listopada 1945 r. na podstawie aktu o charakterze generalnym, a nie indywidualnej decyzji wywłaszczeniowej. W wyniku rozpatrzenia podania spadkobierców byłej właścicielki przedmiotowej nieruchomości R. M., o przyznanie odszkodowania za przejęty na rzecz Skarbu Państwa grunt decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 1987 r. Kierownik Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego W. orzekł o przyznaniu i wypłacie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość. Decyzją tą zostało ustalone odszkodowanie i tryb wypłaty tego odszkodowania za nieruchomość przejętą w drodze dekretu z dnia 26 października 1945 r. W sprawie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość zastosowanie miały przepisy ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Stosownie do art. 90 ust. 1 przepisy tej ustawy dotyczące odszkodowań za wywłaszczone nieruchomości stosowało się odpowiednio do odszkodowania za gospodarstwa rolne na gruntach, które na podstawie dekretu z dnia 26 października 1945 r. przeszły na własność Państwa, jeżeli ich poprzedni właściciele lub następcy prawni tych właścicieli, prowadzący gospodarstwo, zostali pozbawieni faktycznego władania tym gospodarstwem po dniu 5 kwietnia 1958 r. Jednocześnie art. 89 tej ustawy wygasił prawa do odszkodowania przewidziane w art. 7 ust. 4 i 5 i art. 8 dekretu z dnia 26 października 1945 r. Minister stwierdził, że prawidłowo w tym zakresie organ przyznający odszkodowanie zastosował przepis art. 90 powołanej ustawy, oceniając, że spełnione zostały warunki przewidziane w art. 90 ustawy. W dalszej części uzasadnienia Minister wskazał, że przy sporządzaniu operatu szacunkowego biegły był związany obowiązującymi w dacie jego sporządzania przepisami prawa. Obok ustawy z dnia 20 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości były to również ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych oraz uporządkowaniu niektórych spraw związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej i osadnictwa rolnego (Dz. U. Nr 17. poz. 71), a także zarządzenie Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 18 września 1982 r. w sprawie cen. warunków i trybu sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych. Pamiętając, że przedmiotowa nieruchomość stanowiła od 1945 r. własność Skarbu Państwa, a cenę takich nieruchomości, zgodnie z ww. zarządzeniem ustalało się według obowiązującej w dniu jej sprzedaży ceny żyta z uprawy kontraktacyjnej, pomnożonej przez określone stawki szacunkowe 1 hektara gruntów, biegły prawidłowo posłużył się cenami określonymi w decyzji Ministra Finansów z dnia [...] czerwca 1987 r. nr [...] w sprawie zatwierdzenia cennika skupu zboża i rzepaku. Organ wskazał, że przy sporządzaniu opinii wzięto pod uwagę położenie gruntu, jego wartość bonitacyjną oraz stopień wyposażenia w urządzenia techniczne służące do produkcji rolniczej, o czym świadczy opis w niej zawarty (opinia mgr. inż. Z. K. wraz z wyceną z listopada 1987 r.). Zgodnie z art. 51 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, organ orzekał o odszkodowaniu za wywłaszczoną nieruchomość po przeprowadzeniu rozprawy administracyjnej (rozprawę przeprowadzono w dniu [...] grudnia 1987 r. a jej protokół znajduje się w aktach własnościowych przedmiotowej nieruchomości). Podczas rozprawy administracyjnej wnioskodawcy m.in. zapoznali się z elaboratem szacunkowym i nie wnieśli uwag do wyceny. Strona nie kwestionowała żadnych ustaleń organu. Tym samym brak jest w ocenie organu podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji przyznającej odszkodowanie. Decyzja Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej stała się przedmiotem skargi A. S., K. N., P. N., I. M., L. D., T. B., B. R., H. C., J. G., J. P.. J. W.. S. R., L. R., K. S., M. S., D. G., H. W., L. L., A. L., A. L., M. L., reprezentowanych przez adwokata, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Pełnomocnik podniosła, że zaskarża decyzję w części, w jakiej organ II instancji odmówił stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] grudnia 1987 r. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie I. prawa procesowego tj.: 1) art. 138 § 2 k.p.a. poprzez wydanie orzeczenia uchylającego w całości decyzję organu I instancji z jednoczesnym rozstrzygnięciem istoty sprawy, zgodnym z rozstrzygnięciem organu I instancji, 2) art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez odmowę stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego W. z dnia [...] grudnia 1987, mimo że organ wydający decyzję o przyznaniu odszkodowania dopuścił się rażącego naruszenie prawa, tj. art. 10 k.p.a. w zw. z art. 91 § 2 k.p.a. i art. 94 § 2 k.p.a. poprzez brak zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu, polegający na niepowiadomieniu wszystkich uczestników postępowania o rozprawie administracyjnej wyznaczonej na dzień [...] grudnia 1987 r.; II. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 59 ust. 2 i 4 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości w brzmieniu obowiązującym w czasie trwania postępowania zakończonego decyzją nr [...] poprzez przyjęcie za prawidłową wycenę nieruchomości ustaloną przez organ administracyjny mimo że operat szacunkowy wykonany przez mgr inż. Z. K. nie uwzględniał aktualnie kształtujących się cen w obrocie nieruchomościami. Pełnomocnik wniosła o uchylenie decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w zaskarżonej części i przekazanie sprawy stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego W. do ponownego rozpoznania organowi I instancji. W uzasadnieniu pełnomocnik skarżących podkreśliła, że Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji słusznie wskazał, że zgodnie z zasadą dwuinstancyjności organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I Instancji. Zadaniem organu II instancji było ustalenie, czy wskazywana przez skarżącego decyzja jest dotknięta jedną z wad enumeratywnie wymienionych w przepisie art. 156 § 1 k.p.a. Zdaniem strony skarżącej organ II Instancji nie poczynił tych ustaleń w sposób prawidłowy. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji brak jest bowiem jakiegokolwiek odniesienia do zarzutu skarżącego, podnoszonego w odwołaniu z dnia 3 czerwca 2011 r. od decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] maja 2011 r., co do naruszenia przez Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego W. zasady czynnego udziału stron w postępowaniu, wyrażonej w art. 10 § 1 k.p.a. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej nie ma nawet wzmianki o tym, jakie jest zapatrywanie prawne organu na fakt, iż na rozprawę administracyjną wyznaczoną na dzień [...] grudnia 1987 r. poprzedzającą wydanie decyzji przyznającej odszkodowanie za nieruchomość został zawiadomiony tylko jeden ze spadkobierców R. M. Wprawdzie na rozprawę stawiło się pięciu innych uprawnionych do odszkodowania, niemniej jednak nieobecna była na niej H. W. Pełnomocnik wskazała, że kierujący rozprawą nie odroczył jej - do czego był zobligowany na podstawie art. 94 § 2 k.p.a. - mimo że nie była na niej obecna H. W. W ocenie strony, z uwagi na to, że w aktach własnościowych brak jest dowodów pisemnego zawiadomienia H. W. o terminie rozprawy, uznać należy, iż nie była ona prawidłowo o niej powiadomiona, tj. w formie pisemnej, stosownie do wymagań art. 91 § 2 k.p.a., i rozprawę należało odroczyć. W ocenie pełnomocnika skarżących przeprowadzenie rozprawy administracyjnej pod nieobecność jednej ze stron stanowi obrazę prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Pełnomocnik podkreśliła, że organ II instancji w uzasadnieniu decyzji całkowicie pominął zarzuty dotyczące naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie powołując się na ustalenia zawarte w decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest zasadna. W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wydana została z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, tj. przepisu art. 8, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej k.p.a. w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zasadnie pełnomocnik skarżących zarzucił, że organ II instancji nie dokonał w zaskarżonej decyzji oceny okoliczności powołanych w odwołaniu, które strona kwalifikowała jako rażące naruszenie prawa. Odnosząc się do sposobu zaskarżenia przez pełnomocnika skarżących decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, Sąd wskazuje, że decyzja ta wydana została w trybie przepisu art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Podkreślenia wymaga, że oba elementy rozstrzygnięcia organu II instancji, tj. uchylenie decyzji organu I instancji w całości i równoczesne orzeczenie co do istoty sprawy, w tym przypadku zgodne z rozstrzygnięciem organu I instancji, mają charakter obligatoryjny i składają się na pełnię rozstrzygnięcia organu. Nie stanowi naruszenia art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. takie rozstrzygnięcie, które uchyla decyzję organu I instancji i orzeka co do istoty w ten sam sposób, jak orzekł organ I instancji. Sąd wskazuje przy tym, że pełnomocnik omyłkowo powołał w skardze przepis art. 138 § 2 k.p.a. w miejsce zastosowanego przez organ przepisu art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji jest postępowaniem nadzwyczajnym, wszczynanym w nowej sprawie, w której nie orzeka się co do istoty sprawy rozstrzygniętej decyzją objętą wnioskiem o stwierdzenie nieważności. Nie oznacza to jednak, że w postępowaniu tym nie obowiązują zasady ogólne postępowania administracyjnego, jak również pozostałe regulacje ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej k.p.a., wyznaczające tryb należytego postępowania. W postępowaniu nadzorczym organ dokonuje ustaleń, czy decyzja, której wniosek o stwierdzenie nieważności dotyczy, zawiera wady wymienione enumeratywnie w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, iż o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony, oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze – skutki, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności między treścią rozstrzygnięcia a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności – gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa (v. wyrok NSA z dnia 28 października 2011 r. sygn. akt I OSK 1888/10, Lex nr 1069632; wyrok NSA z dnia 18 lipca 1994 r. sygn. akt V SA 535/94, ONSA 1995, nr 2, poz. 91). Zadaniem organu administracji publicznej było zatem w niniejszym postępowaniu dokonanie oceny, czy w sprawie zakończonej kwestionowaną decyzją Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu dzielnicowego W. z dnia [...] grudnia 1987 r. przyznającej odszkodowanie, wystąpiła jedna z przesłanek nieważnościowych, w tym w szczególności zarzucana przez strony przesłanka rażącego naruszenia prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej nie odniósł się w zaskarżonej decyzji do zarzutów odwołania i nie rozważył, czy nieobecność jednej ze stron postępowania, tj. H. W. na rozprawie administracyjnej poprzedzającej wydanie decyzji przyznającej odszkodowanie może być kwalifikowana jako rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Organ nie rozważył również, czy nieobecność na rozprawie biegłego, który sporządził opinię o wartości nieruchomości, przedstawioną stronom na tejże rozprawie administracyjnej, stanowi, w stanie faktycznym tej sprawy, rażące naruszenie prawa. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji brak jest choćby jednego zdania oceny w tym zakresie, co jednoznacznie wskazuje, że organ nie dokonał pełnej analizy okoliczności sprawy, w której zapadła decyzja przyznająca wszystkim stronom prawo w postaci odszkodowania za nieruchomość. Powyższe stanowi o naruszeniu zarówno przepisu art. 77 § 1, art. 80, jak i art. 107 § 3 k.p.a., który wskazuje elementy składające się zarówno na uzasadnienie faktyczne, jak i prawne decyzji. W ocenie Sądu, rola organu administracji publicznej nie zamyka się w samym wydaniu rozstrzygnięcia w sprawie. Istotne jest bowiem, aby postępowanie to było prowadzone w sposób, który będzie budzić zaufanie do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.). Rozważenie w sprawie wszystkich istotnych okoliczności – w tym przypadku pod kątem zaistnienia bądź braku przesłanki rażącego naruszenia prawa – powinno znaleźć swój wyraz w uzasadnieniu decyzji. Wyjaśnienie zasadności przesłanek, którymi organ kieruje się przy załatwieniu sprawy jest bowiem jednym z elementów prawidłowo prowadzonego postępowania (art. 11 k.p.a.). Strona powinna mieć przekonanie, że jej sprawa została wszechstronnie i należycie rozpatrzona. Z uwagi na to, że organ II instancji nie rozważył, czy okoliczności podniesione w odwołaniu stanowią o naruszeniu prawa i jednocześnie nie ocenił, czy naruszenie to powinno być kwalifikowane jako rażące naruszenie prawa, czy też jako naruszenie nie mające takiego charakteru, konieczne stało się uchylenie zaskarżonej decyzji. Ponownie rozpoznając sprawę organ ustali w pierwszej kolejności, czy zachowały się – poza zgromadzonymi aktami – inne jeszcze dokumenty dotyczące postępowania w sprawie przyznania odszkodowania, w tym w szczególności dotyczące rozprawy administracyjnej. Wydając zaś w sprawie rozstrzygnięcie organ oceni, odnosząc się w uzasadnieniu również do zarzutów odwołania, czy decyzja przyznająca odszkodowanie na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1985 r., Nr 22, poz. 99) wydana została z rażącym naruszeniem prawa, czy też ewentualnemu naruszeniu przepisów nie można przypisać takiego charakteru. Sąd wskazuje jednocześnie, że błędne doręczenie decyzji podmiotowi, który nie jest stroną postępowania nieważnościowego, nie stanowi – wbrew twierdzeniu organu – o skierowaniu decyzji do osoby nie będącej stroną w sprawie. Nieprawidłowe doręczenie decyzji podmiotowi, który nie ma w tym postępowaniu interesu prawnego nie stanowi przesłanki określonej w przepisie art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. Należy bowiem odróżnić doręczenie decyzji od skierowania decyzji do określonego podmiotu. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, że skierowanie decyzji do określonego podmiotu oznacza określenie w decyzji jego praw lub obowiązków (v. wyrok NSA z dnia 14 lutego 2013 r. sygn. akt II OSK 1935/11, wyrok NSA z dnia 15 września 2011 r. sygn. akt II OSK 1347/10, orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie taki przypadek nie zachodził, albowiem organ I instancji jedynie niezasadnie doręczył decyzję spółce B. Sp. z o.o. Nie budzi zaś wątpliwości, że podmiot ten nie jest stroną postępowania nieważnościowego dotyczącego decyzji przyznającej odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], ozn. dawniej jako dz. [...] z obrębu [...], albowiem zarówno decyzja w sprawie odszkodowania, jak i decyzja wydana w trybie nadzwyczajnym nie odnoszą się ani do praw ani obowiązków tego podmiotu i decyzja organu I instancji z całą pewnością nie określała sytuacji prawnej tego podmiotu. Brak było tym samym podstaw do uchylenia przez Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzji organu I instancji z powołaniem się w tym zakresie na przesłankę z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł, jak w punkcie pierwszym wyroku. Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie drugim wyroku, Sąd oparł na przepisie art. 152 powołanej ustawy. W punkcie 3 wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło