I SA/Wa 2103/14

PostanowienieWSA w Warszawie2015-04-15

Skład orzekający: Starszy referendarz sądowy Justyna Wtulich

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pełnomocnik substytucyjny (aplikant adwokacki) może ubiegać się o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, jeśli pełnomocnikiem z urzędu został ustanowiony inny adwokat?
Ratio decidendi
Pełnomocnik substytucyjny (aplikant adwokacki) nie może ubiegać się o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Wynagrodzenie z tytułu pomocy prawnej udzielonej z urzędu przysługuje wyłącznie pełnomocnikowi wyznaczonemu przez właściwy organ samorządu zawodowego. Udzielenie dalszego pełnomocnictwa nie powoduje zmiany osoby pełnomocnika ustanowionego z urzędu ani nie uprawnia substytuta do występowania o przyznanie kosztów pomocy prawnej z urzędu.
Stan faktyczny
W sprawie ze skargi A. N. na postanowienie Ministra Administracji i Cyfryzacji, skarżącej przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Adwokatem z urzędu został ustanowiony M. M. Na rozprawie stawił się aplikant adwokacki Z. B. z upoważnienia M. M. (pełnomocnik substytucyjny), który poparł skargę i wniósł o zwrot kosztów postępowania sądowego. Sąd rozpatrywał wniosek pełnomocnika substytucyjnego o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono pełnomocnikowi substytucyjnemu Z. B. przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi A. N. na postanowienie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie : odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia : odmówić pełnomocnikowi substytucyjnemu Z. B. przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu. Postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 sierpnia 2014 r. przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Na tej podstawie, po wystąpieniu Sądu do Okręgowej Rady Adwokackiej w [...], na pełnomocnika skarżącego został wyznaczony w dniu 13 października 2014 r. adwokat M. M. Wyrokiem z dnia 10 kwietnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. N. na postanowienie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...]. Na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2015 r. stawił się aplikant adwokacki Z. B. z upoważnienia adwokata M. M. ustanowionego w sprawie składając upoważnienie. Pełnomocnik substytucyjny poparł skargę i wniósł o zwrot kosztów postępowania sądowego. W niniejszej sprawie zważono, co następuje : Zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) zwanej dalej p.p.s.a wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Powołany wyżej przepis jednoznacznie wskazuje, że wynagrodzenie z tytułu pomocy prawnej udzielonej z urzędu otrzymuje wyznaczony pełnomocnik. Przez wyznaczonego pełnomocnika należy rozumieć osobę wskazaną przez właściwy organ samorządu zawodowego (Okręgowa Rada Adwokacka, Okręgowa Izba Radców Prawnych). W niniejszej sprawie Okręgowa Rada Adwokacka w [...] jako pełnomocnika skarżącej działającego w ramach prawa pomocy wyznaczyła adwokata M. M., natomiast wniosek o zasądzenie nieopłaconych kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu złożył pełnomocnik substytucyjny aplikant adwokacki Z. B. Przyznanie wynagrodzenia wyznaczonemu pełnomocnikowi w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków następuje wyłącznie na wniosek pełnomocnika – wyznaczonego przez właściwą radę korporacji zawodowej (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 stycznia 2010r. sygn. akt II SA/Wa 349/09 - LEX nr 637743). Pełnomocnictwo substytucyjne nie stanowi natomiast podstawy do ubiegania się przez dalszego pełnomocnika o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu i to niezależnie od tego, czy ubiega się on o wynagrodzenie na swoją rzecz, czy też na rzecz wyznaczonego radcy prawnego. Znajdujące się w aktach sprawy pełnomocnictwo substytucyjne nie stanowi podstawy do uznania, że wobec pełnomocnika substytucyjnego ma zastosowanie art. 39 pkt 4 p.p.s.a. Udzielenie dalszego pełnomocnictwa nie powoduje zwolnienia wyznaczonego radcy prawnego od udzielenia pomocy prawnej z urzędu, nie oznacza też, że substytut może wystąpić o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu w imieniu wyznaczonego pełnomocnika. Udzielenie dalszego pełnomocnictwa powoduje powstanie określonego stosunku jedynie pomiędzy substytutem i stroną (por. postanowienie NSA z dnia 22 grudnia 2010 r. sygn. akt II OZ 1288/10, postanowienie NSA z dnia 17 marca 2010 r. sygn. akt I OZ 184/10). Sąd administracyjny nie może ingerować w kwestie rozliczeń pomiędzy wyznaczonym adwokatem a pełnomocnikiem substytucyjnym. W wyniku udzielenia dalszego pełnomocnictwa nie następuje zmiana osoby pełnomocnika ustanowionego z urzędu, wyznaczonego przez właściwą korporację. Dodatkowo wskazać należy, że stosownie do treści przepisu § 20 ww. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części. Zaznaczyć należy, że wymagane ww. oświadczenie, dotyczące opłacenia kosztów udzielonej pomocy prawnej z urzędu powinno być także złożone przez wyznaczonego pełnomocnika z urzędu. W świetle powyższego stwierdzono, iż brak jest podstaw do przyznania pełnomocnikowi substytucyjnemu wynagrodzenia za reprezentowanie skarżącej przed Sądem I instancji. Z powyższych względów, na podstawie art. 250 w związku z art. 258 § 1 pkt 8 p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło