I SA/Wa 2144/11

PostanowienieWSA w Warszawie2011-12-15

Skład orzekający: Referendarz sądowy Grzegorz Antas

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która posiada oszczędności i stałe dochody z wynagrodzenia, może zostać uznana za niezdolną do poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego w rozumieniu art. 246 § 1 pkt 1 PPSA?
Ratio decidendi
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, ponieważ sytuacja finansowa skarżącego, obejmująca stałe dochody z wynagrodzenia oraz posiadane oszczędności, nie odpowiada przesłance znacznego ubóstwa uniemożliwiającego poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Posiadanie oszczędności, nawet jeśli wahają się w określonej kwocie, przeczy deklaracji o niemożności ponoszenia jakichkolwiek kosztów, a środki te mogą zostać uruchomione na pokrycie kosztów sądowych. Niezgodność poglądów małżonków co do konieczności pokrycia wydatków nie stanowi podstawy do przyznania prawa pomocy, gdy małżonek dysponuje środkami.
Stan faktyczny
Skarżący S. A. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie opłaty adiacenckiej i jednocześnie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, w tym o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wnioskodawca podał, że utrzymuje się z wynagrodzeń wraz z żoną, a na utrzymaniu pozostaje pełnoletnia córka. Deklarował brak oszczędności, posiadanie domu i nieruchomości rolnej. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, przedłożył dodatkowe dokumenty, z których wynikało m.in. posiadanie dwóch samochodów oraz że koszty pomocy profesjonalnego pełnomocnika zostały jednorazowo pokryte przez żonę i brata. Wyciąg z konta żony wykazał saldo w wysokości [...] zł.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Grzegorz Antas Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. A.o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi S. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej postanawia odmówić przyznania prawa pomocy Wraz ze skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z [...] sierpnia 2011 r. w przedmiocie opłaty adiacenckiej S. A. wystąpił o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W urzędowym formularzu PPF wnioskodawca podał, że jego sytuacja materialna jest trudna. Ze złożonego oświadczenia wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną, utrzymując się z wynagrodzeń za pracę obojga w łącznej wysokości [...] zł. Na utrzymaniu wymienionych pozostaje pełnoletnia córka. Skarżący, według złożonej deklaracji, nie posiada oszczędności. Do jego majątku należy dom o powierzchni [...] m² oraz nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha. W związku z tym, że oświadczenie zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okazało się niewystarczające do oceny sytuacji rodzinnej, aktualnego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, został on wezwany do uzupełnienia złożonego wniosku, stosownie do art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), poprzez przedstawienie między innymi: wystawionego przez pracodawcę zaświadczenia o wysokości aktualnie otrzymywanego przez wnioskodawcę oraz małżonkę wynagrodzenia, informacji czy wnioskodawca lub osoby wspólnie z nim prowadzące gospodarstwo domowe wykonują inną poza zatrudnieniem działalność, z którą wiąże się uzyskiwanie przychodu lub osiągają innego rodzaju dochody, informacji z jakich źródeł pokryty został koszt korzystania przez wnioskodawcę z pomocy adwokata w postępowaniu administracyjnym w sytuacji, gdy wnioskodawca oświadczył, że uzyskiwane dochody nie pozwalają mu na korzystanie z usług profesjonalnego pełnomocnika, odpisów zeznań podatkowych wnioskodawcy oraz osób wspólnie z nim prowadzących gospodarstwo domowe z ostatnich dwóch lat, wyciągu ze wszystkich posiadanych przez wnioskodawcę oraz osoby wspólnie z nim prowadzące gospodarstwo domowe rachunków bankowych oraz lokat wraz z historią dokonanych na nich operacji z ostatnich trzech miesięcy, szczegółowego wykazu wydatków ponoszonych miesięcznie na utrzymanie, oraz inne potrzeby wraz z określeniem ich wysokości, w tym także przedstawienie dokumentów (rachunków, faktur) potwierdzających ich opłacanie, a także oświadczenia o zarejestrowanych na wnioskodawcę lub inne osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym pojazdach mechanicznych (podania ich marki, modelu, roku produkcji). Odpowiadając na powyższe wezwanie skarżący przedłożył żądane dokumenty, w szczególności dowody pokrywania kosztów korzystania z usług telekomunikacyjnych i zakupu gazu. Wyjaśnił, że posiada dwa zarejestrowane na siebie samochody ([...] rok. prod. 1988, [...] rok prod. 2000), a także że koszty korzystania z usług profesjonalnego pełnomocnika jednorazowo pokryte zostały przez żonę i brata wnioskodawcy. Z przedłożonego wyciągu z konta, którego posiadaczem jest żona skarżącego, wynika, że saldo końcowe na rachunku w dniu 8 grudnia 2011 r. wynosi [...] zł. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważyć należało, co następuje: W myśl art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Nieuwzględnienie wniosku skarżącego jest spowodowane uznaniem, że sytuacja finansowa wnioskodawcy, ustalona na podstawie złożonego formularza PPF i dodatkowych oświadczeń przedstawionych w dniu 13 grudnia 2011 r., nie odpowiada wskazanej wyżej przesłance, zakładającej niemożność poniesienia przez stronę jakichkolwiek kosztów postępowania. Sytuację, do której nawiązuje art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. łączyć należy bowiem ze stanem znacznego ubóstwa, które nie pozwala stronie na poniesienie jakichkolwiek wydatków związanych z toczącym się postępowaniem sądowym, albowiem w takim przypadku zachodziłoby ryzyko niezaspokojenia elementarnych potrzeb bytowych gospodarstwa domowego. W rozstrzyganej sprawie sytuacji materialnej skarżącego nie można zrównać ze wskazanym wyżej stanem, albowiem skarżący dysponuje środkami finansowymi, które mogą służyć do uiszczenia opłat sądowych i wydatków na pełnomocnika, jeżeli jego udział skarżący uznaje za konieczny. Ocena ta została oparta na ustaleniu, że skarżący wraz z żoną uzyskują stałe dochody z wynagrodzenia za pracę, które pozwalają pokrywać bieżące wydatki gospodarstwa domowego. Zasadnicze znaczenie ma jednocześnie to, że skarżący, wbrew złożonemu w formularzu PPF oświadczeniu, posiada oszczędności, których suma (wahająca się pomiędzy [...] tys. zł) przeczy wcześniej złożonej deklaracji o niemożności ponoszenia jakichkolwiek kosztów postępowania. Nawet jeżeli przyjąć, że skarżący ponosi zwiększone wydatki związane z kosztami nauki córki, które uniemożliwiają poczynienie większych oszczędności, środki znajdujące się na rachunku bankowym żony skarżącego mogą zostać uruchomione w celu przeprowadzenia oceny legalności kwestionowanej decyzji SKO w Warszawie przez sąd administracyjny. Twierdzenie, zgodnie z którym żona nie zgadza się finansowanie sporu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, a dotychczasowa pomoc finansowa, udzielona przez nią, miała charakter jednorazowy, nie może służyć jako wsparcie argumentacji stojącej za sformułowanym żądaniem przyznania prawa pomocy. Za ugruntowane w orzecznictwie uznać należy bowiem stanowisko, zgodnie z którym prowadzenie przez małżonków odrębnych budżetów, czy też niezgodność poglądów małżonków co do konieczności pokrycia danego rodzaju wydatków nie stanowi co do zasady podstawy do przyznania prawa pomocy stronie, której małżonek dysponuje środkami finansowymi umożliwiającymi ponoszenie kosztów postępowania. Małżonkowie mają względem siebie bowiem obowiązek pomocy, obejmujący swym zakresem także prowadzenie procesów sądowych i pokrywanie związanych z nimi kosztów (postanowienie NSA z 2 grudnia 2011 r. sygn. I FZ 395/11; postanowienie NSA z 8 listopada 2011 r. sygn. II OZ 1061/11; postanowienie NSA z 6 maja 2010 r. sygn. II OZ 390/10; postanowienie NSA z 6 października 2004 r., sygn. GZ 71/04, ONSAiWSA 2005/1/8). Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło