I SA/Wa 2167/23

WyrokWSA w Warszawie2024-03-06

Skład orzekający: Dariusz Pirogowicz, Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Skarb Państwa reprezentowany przez Nadleśnictwo miał interes prawny do wznowienia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia nacjonalizacyjnego z 1954 r., jeśli nie wykazał, że nabył własność nieruchomości w następstwie tego orzeczenia?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Skarb Państwa reprezentowany przez Nadleśnictwo nie miał interesu prawnego do wznowienia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia nacjonalizacyjnego z 1954 r., ponieważ nie wykazał, że nabył własność nieruchomości w następstwie tego orzeczenia. Brak interesu prawnego oznacza brak przymiotu strony w postępowaniu, co skutkuje niemożnością skutecznego żądania wznowienia postępowania. W związku z tym, uchylenie decyzji organów obu instancji było uzasadnione.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. S. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, która uchyliła decyzję Wojewody Małopolskiego i umorzyła postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej z 1954 r. dotyczącego przejęcia nieruchomości. Wojewoda pierwotnie stwierdził nieważność orzeczenia, następnie w wyniku wznowienia postępowania na wniosek Skarbu Państwa-Nadleśnictwa uchylił swoją decyzję i odmówił stwierdzenia nieważności. Minister utrzymał w mocy część decyzji Wojewody, uchylił inną część i stwierdził umorzenie postępowania z mocy prawa. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów k.p.a. poprzez uznanie, że Skarb Państwa-Nadleśnictwo miało interes prawny do wznowienia postępowania oraz naruszenie przepisów dotyczących umorzenia postępowania z mocy prawa.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 21 lipca 2021 r. i zasądził od Ministra na rzecz J. S. zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 marca 2024 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] września 2023 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i umorzenia postępowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...]; 2. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz J. S. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z 29 września 2023 r. nr DN.gn.625.76.2021 Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, po rozpoznaniu odwołania J. S. od decyzji Wojewody Małopolskiego z 21 lipca 2021 r. nr WS-III.7515.2.123.2019.TG, utrzymał tę decyzję w mocy w zakresie rozstrzygnięcia wyrażonego w jej punkcie 1, tj. w zakresie uchylenia decyzji Wojewody Małopolskiego z [...] maja 2019 r. nr [...], uchylił zaskarżoną decyzję w części objętej jej punktem 2, tj. w części rozstrzygającej o odmowie stwierdzenia nieważność orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] z [...] grudnia 1954 r. nr [...] oraz stwierdził, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ww. orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...], w części dotyczącej przejęcia nieruchomości J. S., zostało umorzone z mocy prawa z dniem 16 września 2021 r. Decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi podjęta został przy następujących ustaleniach stanu faktycznego: W następstwie rozpoznania wniosku J. S., następcy prawnego J. S., Wojewoda Małopolski ostateczną decyzją z [...] maja 2019 r. stwierdził nieważność orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] z [...] grudnia 1954 r. w części dotyczącej przejęcia w trybie przepisów dekretu z dnia 27 lipca 1949 r. o przejęciu na własność Państwa nie pozostających w faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich, położonych w niektórych powiatach województwa białostockiego, lubelskiego, rzeszowskiego i krakowskiego (Dz.U. Nr 46, poz. 339) nieruchomości położonych w miejscowości [...], stanowiących własność J. S.. W dniu 9 sierpnia 2019 r., powołując się na art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., Skarb Państwa reprezentowany przez Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo [...] (dalej: "Skarb Państwa-Nadleśnictwo [...]") wystąpił o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją Wojewody Małopolskiego. Interes prawny legitymujący do udziału w sprawie Skarb Państwa – Nadleśnictwo [...] wywodziło ze sprawowanego przez Nadleśnictwo zarządu na stanowiącymi własność Skarbu Państwa nieruchomościami, które w przeszłości były własnością J. S. i objęte były weryfikowanym w trybie nieważności orzeczeniem Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...]. W tym stanie rzeczy Wojewoda Małopolski w następstwie wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. uchyliła własną decyzję z [...] maja 2019 r. (pkt 1) oraz odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] w części dotyczącej przejęcia nieruchomości stanowiących własność J.S. (pkt 2). Od decyzji tej J. S. wniósł odwołanie kwestionując stanowisko organu wojewódzkiego o nieobarczeniu weryfikowanego orzeczenia z 2 grudnia 1954 r. kwalifikowana wada prawną z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W następstwie rozpoznania odwołania, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi podzielił pogląd Wojewody, że Skarb Państwa reprezentowany przez Nadleśnictwo [...] ma interes prawny w sprawie o stwierdzenie nieważności orzeczenia nacjonalizacyjnego z 1954 r. jako aktualny właściciel położonych w miejscowości [...] nieruchomości, pozostających w zarządzie owego Nadleśnictwa, a pochodzących z części dawnych parcel objętych wykazem hipotecznym Lwh [...], stanowiących byłą współwłasność M. S. i I. S.. Minister odwoływał się do w tym kontekście do danych wynikających z wykazu zmian gruntowych sporządzonego [...] maja 2018 r. przez geodetę uprawnionego K. D.. Jak wynikało z tego dokumentu I. S. był współwłaścicielem parcel nr [...], objętych wykazem hipotecznym Lwh [...]. Z parceli nr: [...] i części parceli nr [...] utworzona została działka ewidencyjna nr [...], która następnie zmieniła oznaczenie na działkę poscaleniową nr [...]. Z pozostałych parceli nr: [...] oraz części parceli [...] utworzona została działka ewidencyjna nr [...], która zmieniła oznaczenie na działkę nr [...]. Ww. działka nr [...] o pow. 21,69 ha w dacie wydania przez Wojewodę decyzji z dnia [...] maja 2019 r., stanowiła własność Skarbu Państwa zaś zarząd nad nią sprawowało Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo [...] – co potwierdzała informacja z rejestru gruntów sporządzoną przez Starostę [...] dnia [...] września 2023 r. W 2020 r. działka ta zmieniła oznaczenie i zarazem podzieliła się na działki nr: [...]. W 2022 r. dokonano z kolei podziału działki nr [...] na działki nr [...]. Obecnie jako właściciel działek nr [...] ujawniony jest Skarb Państwa - Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo [...]. Właścicielami działek nr [...] oraz działek nr [...] są natomiast osoby fizyczne (por. informację z rejestru gruntów dla działek według stanu na dzień 5 września 2023 r. oraz informacje zawarte w księdze wieczystej nr [...]). Działka nr [...] jeszcze przed wydaniem decyzji z [...] maja 2019 r., została podzielona i zmieniła oznaczenie na działki ewidencyjne nr: [...]. Działka nr [...] stanowiła własność Skarbu Państwa - w imieniu którego zarząd sprawowało Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo [...], natomiast działki nr [...] współwłasność Skarbu Państwa w zarządzie PGL Lasów Państwowych Nadleśnictwa [...] w [...] części, pozostały udział w [...] części posiadała osoba fizyczna. W 2022 r. działkę nr [...] podzielono na działki nr [...]. Wobec czego w ocenie Ministra wydane w postępowaniu nadzorczym rozstrzygnięcie organu wojewódzkiego miało bezpośredni wpływ na przysługujące Skarbowi Państwa - Nadleśnictwu [...] prawa i obowiązki. Brak jego udziału w postępowaniu, nie był zarazem przez Nadleśnictwo [...] zawiniony, ponieważ nie zostało ono przez organ w ogóle o tym postępowaniu poinformowane. Dla oceny interesu prawnego tego podmiotu bez znaczenia przy tym pozostaje to, że w postępowaniu zakończonym decyzją z [...] maja 2019 r. brał udział Starosta [...], który (jak wyjaśnił Wojewoda w decyzji z dnia 21 lipca 2021 r.) reprezentował Skarb Państwa. jako podmiot, na rzecz którego nastąpiło przejęcie. Skarb Państwa w danej sprawie może być bowiem reprezentowany przez kilka jednostek organizacyjnych, których zakres działalności, a w konsekwencji zakres samej reprezentacji jest różny. Spełniona zatem została w sprawie powołana przez inicjatora postępowania wznowieniowego przesłanka, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Taka zaś sytuacja stanowi podstawę do uchylenia ostatecznej decyzji z [...] maja 2019 r. Wobec czego Minister ocenił, że rozstrzygnięcie Wojewody Małopolskiego zawarte w punkcie 1 decyzji z 21 lipca 2021 r. jest prawidłowe. W dalszej kolejności Minister zauważał, że uchylając we wznowionym postępowaniu decyzję organ administracji winien zarazem rozstrzygnąć istotę sprawy. Postępowanie zakończone decyzją z [...] maja 2019 r. prowadzone było zaś w trybie nieważnościowym i dotyczyło zbadania zgodności z prawem orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] z [...] grudnia 1954 r. w części dotyczącej przejęcia na własność Państwa nieruchomości należącej do J. S. Rozstrzygnięcie tej sprawy w sposób merytoryczny nie jest już jednak możliwe, ponieważ uległ zmianie stan prawny, dający podstawę do orzekania w sprawie. Z dniem 16 września 2021 r. weszła bowiem w życie ustawa z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 1491). Zgodnie z art. 2 ust. 2 tej ustawy postępowania administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, wszczęte po upływie trzydziestu lat od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia i niezakończone przed dniem wejścia w życie tej ustawy ostatecznym rozstrzygnięciem (decyzją albo postanowieniem), podlegają umorzeniu z mocy prawa. Wprawdzie nie zachowały się dokumenty pozwalające na ustalenie daty opublikowania w dzienniku wojewódzkim ww. orzeczenia, która to publikacja wywołuje skutek doręczenia orzeczenia zgodnie z ówcześnie obowiązującymi przepisami rozporządzenia wykonawczego do dekretu 27 maja 1947 r.. Jednakże w oparciu o zachowany archiwalny protokół władania nr [...], z którego wynikało, że na podstawie decyzji tymczasowej z [...] października 1957 r. orzeczono o zwrocie J. S. trzech działek przejętych na rzecz Państwa, o pow. ok. 10ha, uznano, że orzeczenie z 1954 r. musiało mu zostać doręczone (ogłoszone) przed [...] października 1957 r. W orzeczeniu i należy je utrzymać w mocy. Mając zatem na względzie te ustalenia, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z 29 września 2023 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję Wojewody Małopolskiego z 21 lipca 2021 r. w części w jakiej uchylała ona decyzję Wojewody Małopolskiego z [...] maja 2019 r. (pkt 1), a uchylił ją w części w jakiej odmówiono nią stwierdzenia częściowej nieważności orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] z [...] grudnia 1954 r. (pkt 2) i stwierdził, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ww. orzeczenia zostało umorzone z mocy prawa z dniem 16 września 2021 r. (pkt 3). Na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi J. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając jej naruszenie: 1.art. 145 § 1 pkt 4 w zw. z art. 151 § 1 pkt 1 w zw. z art. 28 k.p.a. poprzez uznanie, iż zachodziły przesłanki do uchylenia decyzji Wojewody Małopolskiego z [...] maja 2019 r., na skutek przeprowadzonego postępowania administracyjnego w ramach wznowienia postępowania, w sytuacji gdy Skarb Państwa - Nadleśnictwo [...] jako podmiot inicjujący postępowanie o wznowienie postępowania nie zdołał wykazać, że przysługiwał mu przymiot strony w postępowaniu nieważnościowym i w związku z tym nie wykazał przysługiwania interesu prawnego w złożeniu wniosku o wznowienie postępowania, 2.naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 i 2 k.p..a w zw. z art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy — Kodeks postępowania administracyjnego w zw. z art. 2 i art. 21 i ar. 64 i art. 77 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, poprzez umorzenie z mocy prawa postępowania administracyjnego dotyczącego wniosku skarżącego z 28 listopada 2017 r. w trakcie jego merytorycznego rozpoznawania, na skutek zastosowania art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej, , która to norma jednakże nie powinna znaleźć zastosowania w niniejszej sprawie, gdyż w stanie faktycznym i prawnym sprawy jest ona oczywiście sprzeczna z art. 2, art. 21, art. 64 i art. 77 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz z art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, gdyż narusza zasadę zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez niego prawa, a także pozbawia obywateli wynagrodzenia za szkody wyrządzone przez niezgodne z prawem działanie organu władzy publicznej i zamyka obywatelom dochodzenie przed sądem powszechnym wynagrodzenia za szkodę w postaci pozbawienia obywatela własności mienia na skutek niezgodnego z prawem działania organów władzy publicznej. W oparciu o tak sformułowane zarzuty, rozwinięte w motywach skargi, wniósł on uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji. W odniesieniu do żądania rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym (w trybie uproszczonym) organ nie wniósł zastrzeżeń. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga jest zasadna. Postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi prowadzone było w jednym z nadzwyczajnych trybów, jakim jest wznowienie postępowania administracyjnego. Instytucja ta – jak skądinąd trafnie zwracał na wstępie swoich rozważań Minister - ma na celu stworzenie prawnej możliwości ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej ostateczną decyzją (postanowieniem), w stosunku do której zaistniała jedna ze wskazanych w art. 145, art. 145a i art. 145b k.p.a. okoliczności będących podstawami wznowienia postępowania. Reguły zaś związane z wszczęciem postępowania wznowieniowego oraz z wydawanymi w jego toku rozstrzygnięciami są szczegółowo uregulowane w kodeksie postępowania administracyjnego. Postępowanie to może być więc wszczęte z urzędu lub na wniosek strony. Przy czym z przyczyn opisanych w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. może to nastąpić wyłącznie na wniosek strony (art. 147 k.p.a.). Na tę właśnie przesłankę powoływało się żądając wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Wojewody Małopolskiego z [...] maja 2019 r. Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo [...] - działając jako statio fisci Skarbu Państwa. W sytuacji powołania się przez określony podmiot na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (brak udziału strony w postępowaniu bez jej winy) - poza sytuacjami, gdy w sposób oczywisty już z treści wniosku wynika brak interesu prawnego tego podmiotu w sprawie - weryfikacja statusu podmiotu żądającego wznowienia postępowania jak też kwestii zaistnienie samej przesłanki odbywa się po wydaniu na podstawie art. 149 § 1 k.p.a. postanowienia o wznowieniu postępowania. Wydanie powyższego postanowienia prowadzi z kolei do uruchomienie postępowania rozpoznawczego składającego się z dwóch odrębnych faz: co do przyczyn wznowienia i co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.). Przy czym stwierdzenie w pierwszej z nich, że przyczyna stanowiąca podstawę wznowienia postępowania w rzeczywistości nie zaistniała, kończy to postępowania w sposób determinowany dyspozycją normy prawnej z art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., tj. decyzją o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej. Dopiero w przypadku potwierdzenia zaistnienia przyczyny wznowieniowej dochodzi do uchylenia decyzji dotychczasowej i rozpoznania sprawy co do istoty (art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a.). Wówczas także, jeśli sprawa w której wznowiono postępowanie prowadzona była w trybie nadzorczym na podstawie art. 156 § 1 i n. k.p.a., aktualizuje się ewentualna możliwość zastosowania normy prawnej zawartej w art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej kodeks postępowania administracyjnego z 11 sierpnia 2021 r. W rozpoznawanej sprawie organy obu instancji przyjęły, że Skarb Państwa –Nadleśnictwo [...], jako aktualny właściciel nieruchomości położonych w miejscowości [...], w skład których wchodzą m.in. część dawnych parcel objętych Lwh [...], których współwłaścicielem był w przeszłości J. S., ma interes prawny, kreujący przymiot strony w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Wojewody Małopolskiego z [...] maja 2019 r. stwierdzającą nieważność orzeczenia administracyjnego Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] z [...] grudnia 1954 r. w części dotyczącej przejęcia na własność Skarbu Państwa nieruchomości stanowiących własność J. S.. To z kolei umożliwiło im uchylenie ostatecznej decyzji z 2019 r. i ponowne rozpoznanie sprawy legalności ww. orzeczenia. Przy czym organ wojewódzki odmówił stwierdzenia jego nieważności, a Minister – w związku z zaistnieniem okoliczności objętych hipotezą normy prawnej z art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej kodeks postepowania administracyjnego – uchylił w tej części decyzję organu pierwszej instancji i stwierdził umorzenie postępowania nadzorczego z mocy prawa. Mając zatem na względzie, że zaskarżona decyzja wydana została w ramach postępowania wznowionego na wniosek Skarbu Państwa - Nadleśnictwa [...], które wywodziło, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z 2019 r., przysługiwał mu przymiot strony, kluczowe dla oceny jej legalności pozostaje to, czy istotnie status ten owemu podmiotowi przynależy. Wskazać zatem wypada, że kreującego - w świetle treści art. 28 k.p.a. - przymiot strony postępowania administracyjnego interesu prawnego, należy upatrywać w jego związku z konkretną normą prawa materialnego, na podstawie której w postępowaniu administracyjnym określony podmiot, w określonym stanie faktycznym, może domagać się konkretyzacji jego uprawnień lub obowiązków, bądź żądać przeprowadzenia kontroli określonego aktu w celu ochrony jego sfery praw i obowiązków przed naruszeniami dokonanymi tym aktem i doprowadzenia tego aktu do stanu zgodnego z prawem. W konsekwencji stwierdzenie interesu prawnego w sprawie wymaga ustalenia istnienia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą, a sytuacją prawną tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. W przedmiocie istoty interesu prawnego wielokrotnie wypowiadało się orzecznictwo sądów administracyjnych, wskazując że cechami tego interesu są jego indywidualność, konkretność, aktualność, obiektywna sprawdzalność, zaś jego istnienie znajdować musi potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego (por. wyrok. NSA z 12 stycznia 2012 r. sygn. akt II OSK 2035/10, lex nr 1121192). Jako że przedmiotem postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją nadzorczą Wojewody Małopolskiego było orzeczenie administracyjne z [...] grudnia 1954 r., a dokładniej rzecz ujmując jego cześć rozstrzygająca o przejęciu na własność Skarbu Państwa nieruchomości należących do J. S. (bliżej w orzeczeniu nieoznaczonych), stronami tego postępowania byli jego spadkobiercy i Skarb Państwa reprezentowany, zgodnie z ogólną regułą wyrażoną w art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2023 r., poz. 344), przez starostę wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej (tu Starostę [...]). Ich praw bowiem i obowiązków bezpośrednio dotyczyły skutki tej decyzji. Inny podmiot, aby mógł uczestniczyć w tym postępowaniu (mieć w nim przymiot strony), a więc również mógł skutecznie żądać weryfikacji tej decyzji w trybie wznowienia postępowania, musiałby wykazać, że to jemu przysługiwał w dacie jej podejmowania tytuł prawnorzeczowy do nieruchomości, pochodzącej z dawnej nieruchomości J. S. objętej orzeczeniem wywłaszczeniowym z 1954 r. i sam ów tytuł uzyskał właśnie w oparciu o ten akt. Tylko bowiem takiego podmiotu mogły dotyczyć skutki prawne rozstrzygnięcia eliminującego ze skutkiem ex tunc w ww. zakresie owo orzeczenie. Wówczas można by było wszak mówić o "aktualności" jego interesu prawnego. Na podobny sposób ustalania kręgu podmiotowego w sprawie o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją nadzorczą mającą za przedmiot orzeczenie wywłaszczeniowe wydane na gruncie dekretu z 27 lipca 1949 r., wskazywał już tut. Sąd w przywoływanym w motywach skargi prawomocnym wyroku z 10 marca 2017 r. sygn. akt I SA/Wa 78/17 (Lex nr 2375654) wydanym na tle sprawy o bardzo zbliżonym stanie faktyczno-prawnym. Wnioskując o wznowienie postępowania Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo [...] powoływało się na przynależny obecnie Skarbowi Państwa tytuł prawnorzeczowy do nieruchomości powstałych m.in. z części parcel pochodzących z Lwh [...] które weszły w skład obecnych działek wydzielonych z działek nr [...] oraz nr [...], należących pierwotnie do M. S. i I. S. i fakt pozostawania ich w zarządzie Nadleśnictwa [...]. Okoliczności te znajdują potwierdzenie w zgromadzonym w aktach materiale dowodowym, w tym przede wszystkim w wykazie zmian gruntowych, wypisach z ewidencji gruntów, czy treści księgi Powyższe jednak dla oceny statusu tego podmiotu jako strony postępowania w niniejszej sprawienie nie ma znaczenia prawnego. Żaden bowiem z dowodów zgromadzonych w aktach nie uprawnia do wnioskowania by Skarb Państwa stał się właścicielem tych parcel - uregulowanych obecnie w księdze wieczystej nr [...] - w następstwie ww. orzeczenia wywłaszczeniowego. W szczególności orzeczenie to nie jest podstawą ujawnienia Skarbu Państwa jako właściciela w ww. księdze, która jako podstawy nabycie - na co trafnie zwracał uwagę skarżących – wymienia szereg innych aktów i zdarzeń prawnych (decyzję Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] z [...] grudnia 1970 r., nr [...]; decyzję Urzędu Gminy [...] z [...] marca 1986 r., nr [...]; protokoły zdawczo - odbiorcze z: [...] września 1979 r., [...] czerwca 1989 r. oraz [...] kwietnia 2018 r.; •zarządzenie Ministra Ochrony Środowiska Zasobów Naturalnych i Leśnictwa nr [...] z [...] września 1994 r.; protokół zdawczo – odbiorczy, umowę sprzedaży oraz ugodę w zakresie zrzeczenia się wzajemnych roszczeń z [...] października 2019 r.; wyrok Sądu Rejonowego w [...] I Wydział Cywilny z [...] listopada 2018 r. sygn. akt [...] w sprawie o uzgodnienie treści księgi wieczystej, a ponadto 3 i 4 oraz 32 i 35 ust. 1 pkt 2a ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach). W konsekwencji tego eliminacja z obrotu prawnego orzeczenia administracyjnego z 1954 r.– o czym ostatecznie orzekł Wojewoda Małopolski decyzją z [...] maja 2019 r. - nie mogła i nie ingerowała w prawa rzeczowe przynależne obecnie Skarbowi Państwa, skoro ich źródłem to orzeczenie nie było. Taki z kolei stan faktyczny i prawny sprawy uzasadnia ocenę, że Nadleśnictwo [...] – jako statio fisci Skarbu Państwa - nie miało opartego na normach prawa materialnego interesu prawnego w kwestionowaniu w imieniu Skarbu Państwa ww. decyzji nadzorczej Wojewody, a przez to także nie mogło skutecznie domagać się jej eliminacji w trybie wznowienia postępowania administracyjnego z przyczyn opisanych w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Formułując w tym względzie odmienną ocenę, zarówno Wojewoda Małopolski jak i Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, naruszyli zatem w sposób mający wpływ na wynik sprawy art. 28 k.p.a. Konsekwencją bowiem tego naruszenia było uchylenie we wznowionym postępowaniu ww. decyzji z 2019 r., podczas gdy w okolicznościach niniejszej sprawy postępowanie to winno zakończyć się decyzją wydaną w oparciu o art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. Trafnie zatem skarżący zarzuca Ministrowi, że podejmując kwestionowana decyzję poprzez uznanie, iż zachodziła przesłanka wznowienia postępowania, a w konsekwencji także uchylenia we wznowionym postępowaniu ostatecznej decyzji, naruszył on art. 145 § 1 pkt 4 w zw. z art. 151 § 1 pkt 1 w zw. z art. 28 k.p.a. Analogicznie naruszył te przepisy, rozstrzygając sprawę w pierwszej instancji Wojewoda Małopolski. To zaś prowadzić musi do uchylenia tych decyzji. Stwierdzenie braku zaistnienia podstawy do wznowienia na żądanie Nadleśnictwa [...] postępowania w sprawie zakończonej w 2019 r., czyni obecnie bezprzedmiotowym rozważania dotyczące kwestii potencjalnego uwzględnienia w niej konsekwencji wejścia w życie nowelizacji kodeksu postepowania administracyjnego wprowadzającej okres przedawnienia możliwości prowadzenia postępowań nadzorczych. Stąd także zbędne jest odnoszenie się do sformułowanych w tym kontekście zarzutów skargi. Te bowiem mogłyby być rozważane przez Sąd, gdyby przyczyna wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją Wojewody Małopolskiego z 2019 r. podawana przez Skarb Państwa –Nadleśnictwo [...] w rzeczywistości zaistniała. Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 2325 ze zm.), orzekł jak w sentencji. W przedmiocie kosztów postępowania orzeczono natomiast na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 powołanej ustawy oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2023 r., poz. 1935). Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 2 tej ustawy. Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z oceny prawnej sformułowanej w niniejszym wyroku i sprowadzają się do rozstrzygnięcia sprawy tę ocenę uwzględniającą.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło