I SA/Wa 2170/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Sędziowie: WSA Jolanta Dargas (spr.) WSA Dariusz Pirogowicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 19 lutego 2019 r. sprawy ze skargi R. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] września 2018r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta [...] z dnia [...] sierpnia 2018r. nr [...] odmawiające wszczęcia postępowania. W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny: Ww postanowieniem Prezydent [...] odmówił wszczęcia postępowania w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości gruntowej położonej w [...] przy ul. [...], oznaczonej w operacie ewidencji gruntów jako działki ewidencyjne nr [...] i nr [...] z obrębu [...], dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...] z uwagi na to, że wnioskodawca – R.K. nie jest stroną takiego postępowania, bowiem nie przysługuje mu obecnie tytuł prawnorzeczowy do tej nieruchomości. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył R.K. podnosząc, że organ niewłaściwie odczytał jego intencję, bowiem nie występował o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], lecz wystąpił o otwarcie postępowania w sprawie komu przypadną pieniądze z odpłatnego przekształcenia użytkowania wieczystego we własność nieruchomości [...], czy Miastu i na jakiej podstawie, czy też składającemu zażalenie. Rozpatrując sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] podzieliło stanowisko organu I instancji, że żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę nie będącą stroną z uwagi na to, że przysługujące wnioskodawcy prawo użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości zostało przez niego zbyte na rzecz [...] Sp. z o.o. Organ II instancji ustalił, że w toku wcześniej prowadzonego postępowania w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności przedmiotowej nieruchomości, skarżący zbył przypadające mu prawo użytkowania wieczystego, wyjaśniając, że działał w przekonaniu, iż nie jest możliwe nieodpłatne przekształcenie. Intencją skarżącego jest zaś obecnie wszczęcie postępowania, które doprowadzi do ustalenia osoby uprawnionej do przejęcia środków pieniężnych uzyskanych z odpłatnego przekształcenia użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości. Zdaniem organu II instancji zakres żądania R.K. nie stanowi sprawy administracyjnej, bowiem nie istnieje przepis prawa, który nakazywałby organowi administracji publicznej prowadzenie w tak określonym przedmiocie postępowania administracyjnego, zwieńczonego decyzją administracyjną. Wobec powyższego odmowa wszczęcia postępowania jest zasadna, choć z innych powodów niż wskazane przez organ I instancji. Skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł R.K. podnosząc, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzje odmawiające mu nieodpłatnego przekształcenia prawa użytkowania w prawo własności przedmiotowej nieruchomości , jednak pomimo wyroku ponownie decyzją z dnia [...] maja 2017r. odmówiono mu nieodpłatnego przekształcenia. W tej sytuacji skarżący zbył swój udział w prawie użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości. W związku z powyższym uważa, że w wyniku niekorzystnej sprzedaży poniósł stratę spowodowaną niezgodnymi z ustawą działaniami Urzędu Dzielnicy [...] odwołując się do kodeksu cywilnego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018r. poz. 1302) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Na podstawie art. 119 pkt 3 ww ustawy Sąd rozpoznał sprawę niniejszą w trybie uproszczonym. Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów skargę należy uznać za niezasadną Regulacja art. 61a k.p.a. stanowi podstawę do wydania przez organ administracji publicznej postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 k.p.a., zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte (§ 1). Ustawodawca wprowadził w tym przepisie dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Jedną z nich jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną. Przesłanką do wydania postanowienia w trybie art. 61a § 1 k.p.a. jest też zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania, przy czym ta druga przesłanka nie została w żaden sposób dookreślona. Należy jednak przez nią rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania. Okoliczność taka będzie zatem miała miejsce na przykład wówczas, gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym (por. J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. 11, Warszawa 2011, s. 298, a także wyrok WSA w Olsztynie z dnia 13 grudnia 2011 r., sygn. akt II SA/Ol 893/11, LEX nr 1094438 oraz wyrok WSA w Poznaniu z dnia 2 grudnia 2008 r., sygn. akt I SA/Po 1228/08, niepubl., dostępny w CBOSA). W konsekwencji uznać należy, że dyspozycję art. 61a § 1 k.p.a. każdorazowo wypełniać będzie bezprzedmiotowość złożonego wniosku, stanowiąca uzasadnioną przyczynę niemożności wszczęcia postępowania (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 21 listopada 2012 r., sygn. akt I SA/Lu Gd 1009/12, LEX nr 1232079). W stanie faktycznym niniejszej sprawy organ odmówił wszczęcia postępowania z wniosku skarżącego wskazując, że nie jest on stroną postępowania o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] z uwagi na zbycie przysługującego mu prawa na rzecz osoby trzeciej. W zażaleniu skarżący podniósł, że organ I instancji niewłaściwe zinterpretował jego wniosek, gdyż chodziło mu o wszczęcie postępowania, które doprowadzi do ustalenia osoby uprawnionej do przejęcia środków pieniężnych uzyskanych z odpłatnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności przedmiotowej nieruchomości. W tej sytuacji Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że brak jest przepisów prawnych pozwalających na podjęcie władczego rozstrzygnięcia w sprawie wniosku skarżącego. Wprawdzie organ I instancji odmówił wszczęcia postępowania z innego powodu, jednak zdaniem Kolegium sama odmowa wszczęcia postępowania administracyjnego jest zasadna, co w konsekwencji prowadziło do utrzymania w mocy zaskarżonego postanowienia. Stanowisko to należy w pełni podzielić. Z treści pism kierowanych przez skarżącego do organów oraz z treści skargi wynika, że czuje się on pokrzywdzony odmową nieodpłatnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, której był współużytkownikiem wieczystym wraz ze Skarbem Państwa. W wyniku zaś niekorzystnego jego zdaniem zbycia tego udziału, przysługuje mu roszczenie do połowy kwoty uzyskanej po odpłatnym przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności przez nabywcę. W związku z tym zamiarem skarżącego było wszczęcie postępowania administracyjnego w celu ustalenia komu przypadną te środki, bo jeżeli Prezydentowi [...], to bezprawnie. Swoje uprawnienia skarżący wywodzi z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 czerwca 2016r. sygn. akt I SA/Wa 440/16, którym Sąd uchylił decyzje odmawiające skarżącemu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności przedmiotowej nieruchomości .Jednak po wydaniu przez Sąd powyższego wyroku skarżącemu ponownie odmówiono nieodpłatnego przekształcenia decyzją z dnia [...] maja 2017r. i wówczas przeniósł on swój udział w prawie użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości na [...] Spółka z o.o. w dniu [...] października 2017r., co wynika z treści księgi wieczystej nr [...]. W tej sytuacji zupełnie niezrozumiałe są zarzuty skarżącego, zważywszy na okoliczność, że aktualnie nie przysługuje mu żaden tytuł prawnorzeczowy do przedmiotowej nieruchomości. Żądanie zaś wszczęcia postępowania administracyjnego w celu ustalenia komu przypadną środki uzyskane z odpłatnego przekształcenia prawa użytkowania w prawo własności przedmiotowej nieruchomości jest nieuprawnione z uwagi na to, że w przepisach prawa brak jest materialnoprawnej podstawy do rozpatrzenia żądania skarżącego w trybie postępowania administracyjnego. Istotą i celem przeprowadzenia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją administracyjną jest bowiem przyznanie lub odmowa przyznania, albo nałożenie lub odmowa nałożenia przez działający w zakresie swoich kompetencji organ administracji publicznej obowiązku lub uprawnienia o charakterze administracyjnoprawnym podmiotowi niezwiązanemu organizacyjnie z organem. W niniejszej sprawie organ administracyjny w zakresie żądania skarżącego takich kompetencji nie posiada. W tej sytuacji stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu należy uznać za słuszne, a zarzuty skargi za bezzasadne. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 w zw. z art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.