I SA/Wa 2175/18
WyrokWSA w Warszawie2019-03-19
Skład orzekający: Bożena Marciniak, Jolanta Dargas, Iwona Kosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy stwierdzenie nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, która stanowiła podstawę nabycia prawa lub jego ekspektatywy, jest dopuszczalne po upływie znacznego czasu od jej wydania, w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 maja 2015 r., sygn. akt P 46/13?Ratio decidendi
Sąd uznał, że znaczny upływ czasu od wydania decyzji komunalizacyjnej nie stanowi negatywnej przesłanki do stwierdzenia jej nieważności, nawet jeśli stanowiła ona podstawę nabycia prawa. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 maja 2015 r., sygn. akt P 46/13, stwierdzający niekonstytucyjność art. 156 § 2 k.p.a. w zakresie dopuszczającym stwierdzenie nieważności decyzji bez ograniczenia czasowego, nie pozwala organom administracji na arbitralne ustalanie terminu prekluzyjnego. W związku z tym, organ nadzoru błędnie ograniczył się do stwierdzenia naruszenia prawa zamiast stwierdzenia nieważności decyzji.Stan faktyczny
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji stwierdził, że decyzja Wojewody z 2004 r. o przekazaniu mienia Skarbu Państwa Powiatowi była wydana z naruszeniem prawa w części dotyczącej działki nr [...]. Skarżący wnieśli skargę na decyzję Ministra, domagając się stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody. Minister, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego i zasadę zaufania obywateli do państwa, ograniczył się do stwierdzenia naruszenia prawa, nie stwierdzając nieważności decyzji.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Marciniak (spr.) Sędziowie WSA Jolanta Dargas WSA Iwona Kosińska Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 marca 2019 r. sprawy ze skargi J. K., K. K., R. K., G. Z., M. K. i E. R. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie wydania decyzji z naruszeniem prawa 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz J. K., K. K., R. K., G. Z., M. K. i E. R. solidarnie kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z [...] października 2018 r., nr [...], Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, po rozpoznaniu wniosku J. K., stwierdził, że decyzja Wojewody [...] z lipca 2004 r., nr [...], przekazująca nieodpłatnie Powiatowi [...] prawo własności mienia Skarbu Państwa będącego we władaniu Muzeum [...], w części dotyczącej działki nr [...], została wydana z naruszeniem prawa.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji złożyli J. K., K, K. , R. K., G. Z., M. K. i E. R.
Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym i prawnym;
Decyzją z [...] lipca 2004 r. Wojewoda [...], działając na podstawie art. 64 ustawy z 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną przekazał nieodpłatnie Powiatowi [...] prawo własności mienia Skarbu Państwa będącego we władaniu Muzeum [...], w skład którego wchodzą:
1. nieruchomość gruntowa zabudowana położona [...], w obrębie [...], oznaczona w ewidencji gruntów jako działki nr [...] o pow. [...] m2 i nr [...] o pow. [...] m2, dla której w Sądzie Rejonowym [...] - [...] prowadzona jest księga wieczysta KW Nr [...], o wartości [...] zł
2. budynki i budowle trwale połączone z nieruchomością gruntową opisaną w pkt 1, o wartości [...]
wykazanego w karcie inwentaryzacyjnej nieruchomości nr [...] oraz w pozostałych dokumentach inwentaryzacyjnych, stanowiących integralną część decyzji.
Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności ww. decyzji z [...] lipca 2004 r., w części dotyczącej działki nr [...], wystąpił J, K.
Decyzją z [...] października 2018 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, na podstawie art. 156 § 2, art. 157 § 1 oraz art. 158 § 2 kpa, stwierdził, że decyzja Wojewody [...] z [...] lipca 2004 r. przekazująca nieodpłatnie Powiatowi [...] prawo własności mienia Skarbu Państwa będącego we władaniu [...] Zamek [...], w części dotyczącej działki nr [...], została wydana z naruszeniem prawa.
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia Minister przywołał treść art. 64 ustawy z 13 października 1998 r. i wskazał, że z jego treści jednoznacznie że przedmiotem komunalizacji jest mienie Skarbu Państwa. Kluczową zatem kwestią jest ustalenie czyją własność stanowiła nieruchomość oznaczona jako działka nr [...] z obrębu [...] według stanu prawnego na 31 grudnia 1998 r. i na dzień wydania decyzji komunalizacyjnej.
Minister podniósł, że w dniu [...] lutego 2015 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju wydał decyzję, w której, między innymi, stwierdził, że część nieruchomości określanej jako zespół zamkowo - parkowy [...], oznaczona jako działka nr [...], nie podpadała pod działanie przepisów dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (pkt 2 decyzji). Następnie wyrokiem z 28 lipca 2015 r., sygn. akt. I SA/Wa 715/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddali skargi Muzeum [...] oraz Skarbu Państwa-Starosty [...] i Powiatu [...] na ww. decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, a wyrokiem z 29 listopada 2017 r., sygn. akt. I OSK 3247/15, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargi kasacyjne Muzeum [...], Skarbu Państwa-Starosty [...] oraz Powiatu [...] od ww. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
W ocenie Ministra, powyższe oznacza, że Skarb Państwa nie stał się właścicielem przejętej działki nr [...]. W konsekwencji, przy wydaniu kontrolowanej decyzji z [...] lipca 2004 r., w części dotyczącej działki nr [...], doszło do rażącego naruszenia art. 64 ustawy z 13 października 1998 r., bowiem rozdysponowano prawo do nieruchomości nie stanowiącej własności Skarbu Państwa.
Następnie dokonując oceny wystąpienia w sprawie nieodwracalnych skutków prawnych organ podniósł, że w ocenie tej nie można pominąć treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 12 maja 2015 r., sygn. akt P 46/13. Organ zauważył, że ww. wyrok TK ma charakter zakresowy o pominięciu prawodawczym. Zatem, wyrok ten nie powoduje zmiany normatywnej, w szczególności nie oznacza derogacji tego przepisu. W konsekwencji, nadal formalnie możliwe jest bezterminowe stwierdzenie nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, także w przypadku, gdy na podstawie takiej decyzji strona nabyła prawo lub jego ekspektatywę. Minister podniósł, że z drugiej jednak strony, stwierdzenie nieważności decyzji w takim przypadku - w myśl uzasadnienia wyroku TK - stanowiłoby naruszenie Konstytucji. Wydaje się więc, że po wejściu w życie ww. wyroku TK art. 156 § 1 pkt 2 kpa nie powinien być interpretowany w sposób zezwalający na bezterminowe unieważnianie decyzji, w oparciu o którą strona nabyła prawo lub jego ekspektatywę. Prowadziłoby to bowiem do naruszenia Konstytucji i byłoby sprzeczne z powołanym wyrokiem.
Mając zatem na uwadze obowiązek działania organów na podstawie i w granicach prawa i niemożności przyjęcia przez nie "rozsądnego" okresu na unieważnienie decyzji, który byłby zgodny z Konstytucją, a także uwzględniając wytyczne TK dla organów orzekających do czasu usunięcia przez parlament luki legislacyjnej, które wskazują na "konieczność dokonania wykładni art. 156 § 2 w związku z art. 156 § 1 pkt 2 in fine kpa nie tylko z uwzględnieniem zasady praworządności, przewidzianej w art. 7 Konstytucji, ale również z uwzględnieniem, wynikających z art. 2 Konstytucji, zasady pewności prawa oraz zasady zaufania obywatela do państwa", w niniejszej sprawie Minister uznał, że właściwym rozwiązaniem jest analogiczne zastosowanie terminu 10-letniego, który art. 156 § 2 kpa przewiduje dla przesłanek stwierdzenia nieważności z § 1 przedmiotowego przepisu, innych niż analizowany pkt 2 (wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa).
Organ wskazał również, że przepisy kpa nie zawierają definicji legalnej "nieodwracalnych skutków prawnych". Nie wskazują też kryteriów, na podstawie których należy identyfikować wskazane skutki. Niemniej jednak ustawodawca podjął próbę zdefiniowania pojęcia "nieodwracalnych skutków prawnych" w art. 2 pkt 4 ustawy z 9 marca 2017 r. o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich, wydanych z naruszeniem prawa (Dz. U. 2017, poz. 718). W ocenie Ministra, choć ww. ustawa odnosi się do decyzji wydanych na podstawie dekretu warszawskiego i dotyczy jedynie nieruchomości warszawskich, to jednak zawarta w niej definicja może rzucać światło w jakim kierunku powinno zmierzać właściwe interpretowanie tego zagadnienia.
Organ wskazał również, że odstępstwa od zasady trwałości decyzji ostatecznej, (do których trzeba zaliczyć instytucję stwierdzenia nieważności decyzji) nie powinny naruszać wynikających z art. 2 Konstytucji zasad bezpieczeństwa prawnego oraz ochrony zaufania jednostki do państwa i stanowionego przez nie prawa.
Wobec powyższego, dokonując oceny skutków społeczno-gospodarczych kontrolowanej decyzji komunalizacyjnej organ nadzoru nie mógł pominąć tego, że na spornej działce nr [...] Powiat [...] realizuje zadania o charakterze ponadgminnym w zakresie kultury i ochrony dóbr kultury, wynikające z art. 4 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 5 czerwca 1998r. o samorządzie powiatowym. Stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej uniemożliwiłoby Powiatowi realizację tych zadań nałożonych przepisami obowiązującego prawa.
Zatem, w stanie faktycznym sprawy, a także wobec uznania przez TK za niekonstytucyjny art. 156 § 2 kpa w zakresie dopuszczającym stwierdzenie nieważności decyzji bez jakiegokolwiek ograniczenia czasowego stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej, w części dotyczącej działki nr [...], po upływie 14 lat od daty wydania decyzji, godziłoby w zasadę zaufania obywateli do organów państwa. Konieczne było zatem zastosowanie w sprawie art. 158 § 2 kpa i w konsekwencji - pomimo uznania decyzji komunalizacyjnej za wadliwą we wskazanej części - ograniczenie się w tej części do stwierdzenia wydania kontrolowanej decyzji z naruszeniem prawa.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji złożyli J. K., K. K., R. K. zarzucając tej decyzji naruszenie:
- art, 6, art. 7, art. 8, art. 12 i art. 80 kpa w zw. z art. 107 § 3 kpa, a to naruszenie zasady legalizmu, zasady obowiązku podjęcia przez organ wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zasady załatwienia sprawy z uwzględnieniem słusznego interesu obywatela oraz bez zbędnej zwłoki (zasada szybkości postępowania) a także zasady przeprowadzenia postępowania w sposób nie budzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej i wymogów prawidłowego uzasadnienia decyzji;
- art. 7 w zw. z art. 77 i art. 80 kpa przez nie rozpoznanie przez organ w sposób wyczerpujący i całościowy materiału dowodowego i nie ustalenie prawidłowo okoliczności faktycznych, dokonując niekorzystnego dla skarżących postępowania wyboru materiału dowodowego,
- art. 2, art. 7, art. 31 ust.3, art. 32 ust. 1 i 2, art. 47, art. 52 art. 64 § 1 i § 3 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej oraz Preambuły Konstytucji i art. 8 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz art. 1 Protokołu dodatkowego nr 1 do ww. Konwencji, gdyż Organ naruszył podstawowe zasady ustrojowe Rzeczpospolitej Polskiej, w szczególności zasadę państwa prawnego realizującego pryncypia sprawiedliwości społecznej, zasadę działania na podstawie i w granicach prawa, zapewnienia praw człowieka i obywatela, w tym ochronę dziedziczenia;
- art. 8 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności w zw. z art. 21, art. 77 ust. 1 w zw. z art. 8 i 45 oraz art. 87 i 91 w zw. z art. 9 Konstytucji poprzez naruszenie prawa do domu rodzinnego (Prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego) i nie uwzględnienie pierwszeństwa umowy międzynarodowej ratyfikowanej za uprzednią zgodą wyrażoną w ustawie przed ustawą, jeżeli ustawy tej nie da się pogodzić z umową,
- art. 156 § 1 pkt 2 kpa poprzez niezastosowanie w sytuacji, gdy wystąpiły ustawowe przesłanki ku temu i w konsekwencji brak stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2004 r.
Wskazując na powyższe naruszenia skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.
W obszernym uzasadnieniu skargi przedstawiono argumentację na poparcie podniesionych w niej zarzutów.
W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
W piśmie procesowym zatytułowanym "Odpowiedź na skargę" pełnomocnik Skarbu Państwa-Starosty [...] i Powiatu [...] wniósł o oddalenie skargi. Wskazał, że skoro organ nadzoru dostrzegł, że w świetle wyroku TK stwierdzenie nieważności decyzji po upływie 10 lat od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia jest sprzeczne z Konstytucją, to zaniechanie zmiany art. 156 § 2 kpa nie może stanowić przeszkody do zaniechania stwierdzenia nieważności decyzji, tym bardziej że od daty jej wydania do chwili wniesienia wniosku o stwierdzenie nieważności minęło prawie 14 lat. Uczestnicy podnieśli również, że stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej doprowadziłoby do unicestwienia Muzeum [...], co byłoby niezgodne z interesem publicznym i zaprzeczałoby sprawowaniu pieczy nad dziedzictwem narodowym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
W rozpoznawanej sprawie nie jest kwestionowane, że przy wydaniu decyzji Wojewody [...] z [...] lipca 2004 r. o nieodpłatnym przekazaniu Powiatowi [...] prawa własności mienia Skarbu Państwa obejmującego, między innymi, działkę nr [...] z obrębu [...] doszło do rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa, bowiem decyzją tą rozdysponowano prawo do nieruchomości nie stanowiącej własności Skarbu Państwa.
Jednakże, pomimo uznania decyzji komunalizacyjnej za wadliwą w części dotyczącej działki nr [...] organ nadzoru nie stwierdził jej nieważności we wskazanej części, lecz ograniczył się do stwierdzenia, że decyzja we wskazanej części została wydana z naruszeniem prawa. W ocenie Ministra, w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy, a także wobec uznania przez Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z 12 maja 2015 r., sygn. akt P 46/13 (Z. U. z 2015 r., Nr 5A, poz. 62), za niekonstytucyjny art. 156 § 2 kpa w zakresie dopuszczającym stwierdzenie nieważności decyzji bez jakiegokolwiek ograniczenia czasowego, stwierdzenie nieważności decyzji z [...] lipca 2004 r., w części dotyczącej działki nr [...], po upływie 14 lat od wydania tej decyzji, godziłoby w zasadę zaufania obywateli do organów państwa i z tego powodu konieczne było zastosowanie w sprawie art. 158 § 2 kpa. Z takim stanowiskiem organu nie zgodzili się skarżący.
Spór w sprawie dotyczy zatem tego czy w związku z ww. wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 12 maja 2015 r. znaczny upływ czasu od wydania kontrolowanej decyzji komunalizacyjnej oznacza, że nie jest możliwe stwierdzenie nieważności spornej decyzji, a jedynie uznanie przez organ nadzoru, na podstawie art. 158 § 2 w związku z art. 156 § 2 kpa, że sporna decyzja wydana została z naruszeniem prawa.
Przywołanym wyrokiem Trybunał orzekł, że art. 156 § 2 kpa w zakresie, w jakim wyłącza dopuszczalność stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, gdy od wydania decyzji nastąpił znaczny upływ czasu, a decyzja była podstawą nabycia prawa lub ekspektatywy, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Po wydaniu przez Trybunał powyższego wyroku w orzecznictwie sądów administracyjnych pojawiały się rozbieżne oceny co do wpływu tego orzeczenia na wykładnię art. 156 § 2 kpa, a w dalszej kolejności co do stosowania tego przepisu na tle konkretnych spraw administracyjnych. W części orzeczeń sądów administracyjnych przyjmowano, że przedmiotowy wyrok Trybunału rzutuje bezpośrednio na wykładnię art. 156 § 2 kpa. W konsekwencji, aprobując zawarte w wyroku Trybunału wskazówki interpretacyjne, nakazujące uwzględnienie w procesie interpretacji art. 156 § 2 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 in fine kpa nie tylko zasady praworządności (art. 7 Konstytucji), ale również wywodzonej z art. 2 Konstytucji RP zasady bezpieczeństwa prawnego i zaufania obywatela do państwa, formułowano ocenę o braku podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji obarczonej wadą rażącego naruszenia prawa, a stanowiącej podstawę nabycia prawa lub ekspektatywy, ze względu na znaczny upływ czasu od jej wydania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 listopada 2015 r., sygn. akt II OSK 583/14). W innych orzeczeniach wprawdzie nie stwierdzano zaistnienia tego rodzaju przeszkody, ale nie było to efektem nieuwzględnienia powyższego wyroku i upływu czasu od wydania obarczonej wadą z art. 156 § 1 pkt 2 in fine kpa decyzji, lecz stwierdzenia, że nie przyznawała ona prawa lub jego ekspektatywy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 stycznia 2016 r. sygn. akt I OSK 1030/14).
Prezentowany jest także pogląd, że ze względu na charakter zakresowy wyroku Trybunału i stwierdzoną nim niekonstytucyjność art. 156 § 2 kpa w zakresie pominięcia prawodawczego, wyrok ten nie prowadzi do zmiany normatywnej jego treści, a w szczególności derogacji tego przepisu i konieczne jest w tym względzie dopiero – jak stwierdził sam Trybunał - dokonanie przez ustawodawcę stosowanych zmian w prawie. W drodze wykładni art. 156 § 2 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 kpa nie można zaś określać terminu, po którego upływie byłaby wyłączona możliwość stwierdzania nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 listopada 2015 r., sygn. akt II OSK 651/14).
Pogląd ten Sąd w składzie orzekającym w całości podziela. Przyjęcie bowiem odmiennego zapatrywania na konsekwencje powyższego wyroku Trybunału nie dość, że prowadziłoby do wykreowania przez organ administracji publicznej nieprzewidzianej aktualnie obowiązującym brzmieniem art. 156 § 2 kpa negatywnej przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji obarczonej wadą z art. 156 § 1 pkt 2 in fine kpa, ale również arbitralnego ustalania przez ten organ jej normatywnej treści. W takiej sytuacji warunek "znacznego upływu czasu" mógłby być - w zależności od okoliczności faktycznych konkretnej sprawy administracyjnej - spełniony zarówno w sytuacji upływu 10 jak i 20 czy innej dowolnej liczby lat od wydania kontrolowanej w postępowaniu nadzorczym decyzji. Taki sposób działania organu, a w dalszej kolejności Sądu, byłby nie do pogodzenia z zasadą pewności prawa. Warto wreszcie zauważyć, że sam Trybunał nie przesądził w swoich rozważaniach jaki termin prekluzyjny będzie właściwy dla zapewnienia zgodności kontrolowanego unormowania z Konstytucją uznając, że w tym zakresie "ustawodawca dysponuje swobodą w wyborze instrumentów prawnych służących realizacji wskazanych przez Trybunał wartości konstytucyjnych" (por. pkt 10.7 uzasadnienia wyroku Trybunału). Tym bardziej nie może tego za ustawodawcę czynić organ administracji publicznej.
Podnieść również trzeba, że w rozpoznawanej sprawie ochrony wynikającej ze stanowiska zajętego w przywołanym wyroku Trybunału domaga się jednostka samorządu terytorialnego, która nabyła prawo własności nieruchomości w następstwie komunalizacji. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego zwraca się uwagę, że u podstaw zajętego przez Trybunał Konstytucyjny stanowiska legła ochrona obywateli poszkodowanych aktami wywłaszczeniowymi. Wskazuje się również na to, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego dotyczy wyłącznie decyzji, które były podstawą nabycia prawa utraconego w wyniku aktów normatywnych pozbawiających prawa własności (wywłaszczenie, przejęcie z mocy prawa na własność Państwa), a zatem orzeczenie to nie powinno mieć zastosowania do Skarbu Państwa, czy gminy, które nabyły prawa w następstwie wywłaszczenia lub komunalizacji (por. m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 10 maja 2017 r., I OSK 1572/16, 14 grudnia 2016 r., sygn. akt I OSK 2623/15, 30 marca 2016 r., sygn. akt I 2486/15 i 8 marca 2016 r., sygn. akt I 2631/15).
Uwzględniając poczynione wyżej uwagi należało uznać, że również w okolicznościach niniejszej sprawy brak było podstaw przemawiających za ochroną konstytucyjną powiatu.
Podsumowując, wbrew stanowisku organu nadzoru, znaczny upływ czasu od wydania kwestionowanej decyzji z [...] lipca 2004 r. nie może w aktualnym stanie prawnym stanowić negatywnej przesłanki do stwierdzenia jej nieważności.
Ponadto, przy ocenie wystąpienia nieodwracalnych skutków prawnych organ nadzoru błędnie przyjął, że dla tej oceny znaczenie prawne mają skutki społeczno – gospodarcze, jakie wywołała sporna decyzja w zakresie realizowania przez powiat zadań o charakterze ponadgminnym dotyczących kultury i ochrony dóbr kultury wynikających z art. 4 ust. 1 pkt 7 ustawy z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym. Wyjaśnić trzeba, że decyzja powodująca nabycie prawa własności nieruchomości wywołuje nieodwracalne skutki prawne w rozumieniu art. 156 § 2 k.p.a., jeżeli następnie to prawo własności jest przedmiotem obrotu prawnego w warunkach pozwalających na zastosowanie przepisów o rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych. Same zaś nieodwracalne skutki prawne to takie, których organ administracji nie może odwrócić w ramach własnych kompetencji przez wydanie indywidualnego aktu administracyjnego. W tak rozumianym pojęciu nieodwracalnych skutków prawnych nie mieszczą się podnoszone przez Ministra i uczestników postępowania skutki społeczno - gospodarcze wywołane sporną decyzją w zakresie realizowania przez powiat zadań o charakterze ponadgminnym dotyczących kultury i ochrony dóbr kultury.
Dla oceny wystąpienia na gruncie rozpoznawanej sprawy negatywnej przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji nie znajdzie również zastosowania definicja nieodwracalnych skutków prawnych zawarta w ustawie z 9 marca 2017 r. o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich, wydanych z naruszeniem prawa. Powyższe unormowanie dotyczy wyłącznie postępowań w przedmiocie usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich, wydanych z naruszeniem prawa i tylko w takim zakresie, w jakim działa organ właściwy dla tych postępowań.
W tym stanie rzeczy brak stwierdzenia przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] lipca 2004 r., w części dotyczącej działki nr [...], i ograniczenie rozstrzygnięcia organu do stwierdzenia, że kwestionowana decyzja wydana została z naruszeniem prawa (także w odniesieniu do wymienionej działki) narusza w sposób istotny art. 156 § 2 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 kpa, co prowadzić musi do uchylenia zaskarżonej decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), orzekł jak w pkt 1 sentencji. O kosztach postępowania (pkt 2 sentencji) orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 powołanej ustawy.
Rozpoznając sprawę ponownie organ uwzględni ocenę prawną sformułowaną w uzasadnieniu niniejszego wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło