I SA/Wa 2199/13

Referendarz sądowy Grzegorz Antas Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 7 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi U. T., A. K. i L. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. K. B., uczestnik postępowania, wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi U. T., A. K. i L. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. W złożonym formularzu PPF wnioskodawczyni podała, że prowadzi trzyosobowe gospodarstwo domowe wraz z mężem i małoletnią córką. Nie posiada oszczędności ani żadnych składników majątkowych znacznej wartości. Środki utrzymania rodzina czerpie wyłącznie z wynagrodzenia małżonka wnioskodawczyni w wysokości [...] zł. Wydatki łączne gospodarstwa domowego, szczegółowo przedstawione, zostały określone na kwotę przekraczającą uzyskiwane miesięczne dochody (powyżej [...] zł). Zarządzeniem z dnia 24 lutego 2016 r. wnioskodawczyni została zobowiązana w związku z tym, że oświadczenie zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy było niewystarczające do oceny jej aktualnego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, do uzupełnienia złożonego wniosku, stosownie do art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem niewykazania przesłanek przyznania prawa pomocy, poprzez przedstawienie: kopii zeznań podatkowych za ostatnie dwa lata kalendarzowe lub zaświadczenia z właściwego urzędu skarbowego potwierdzającego brak obowiązku ich składania, kopii zeznań podatkowych za ostatnie dwa lata kalendarzowe złożonych przez małżonka wnioskodawczyni, zaświadczenia pracodawcy małżonka wnioskodawczyni o wysokości uzyskiwanego wynagrodzenia z ostatnich 3 miesięcy, zaświadczenia o wysokości wynagrodzenia uzyskiwanego z tytułu pełnienia funkcji wiceprezesa zarządu [...] sp. z o.o., informacji, czy wnioskodawczyni jest zatrudniona, prowadzi działalność zawodową lub pełni jakiekolwiek inne funkcje, z którymi wiąże się uzyskiwanie dochodów, wyciągu ze wszystkich posiadanych przez wnioskodawczynię i jej małżonka rachunków bankowych, lokat lub innych instrumentów finansowych wraz z historią dokonanych na nich operacji z ostatnich trzech miesięcy, kopii dokumentów (rachunków, faktur, przelewów) potwierdzających ponoszenie miesięcznych wydatków na utrzymanie w wysokości szczegółowo określonej w formularzu PPF, wyjaśnienia powodów ponoszenia wydatków na zakup żywności w wysokości znacznie przekraczającej wysokość średnich wydatków tego rodzaju w innych gospodarstwach domowych składających się z trzech osób ([...] zł) w sytuacji równoległego braku środków na prowadzenie postępowania sądowego. Powyższe wezwanie zostało doręczone wnioskodawczyni w dniu [...] marca 2016 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru, k. 549), jednakże do dnia rozpoznania złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy nie zostało wykonane. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważyć należało, co następuje: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym za ugruntowane uznaje się zapatrywanie, że wykazanie przez wnioskodawcę wystąpienia w sprawie przesłanki uzasadniającej przyznanie prawa pomocy może się opierać wyłącznie na przedstawieniu pełnej informacji o swojej sytuacji materialnej w sposób wskazany w formularzu PPF, a gdyby to okazało się niewystarczające, stosownie do art. 255 p.p.s.a., przedłożeniu dodatkowych dokumentów i złożeniu wyjaśnień w celu ustalenia rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. W przypadku, gdy wnioskodawca nie spełni powyższego zobowiązania, odstępując od przedstawienia jakichkolwiek wyjaśnień albo odpowiadając wybiórczo na wskazane mu w wezwaniu zastrzeżenia, przyjąć należy, że nie zachodzi sytuacja dająca możliwość ustalenia rzeczywistej sytuacji majątkowej wnioskującego, co w konsekwencji prowadzi do odmowy przyznania zainteresowanemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (por. postanowienie NSA z dnia 29 grudnia 2015 r. sygn. II OZ 1324/15). W postanowieniu z dnia 5 kwietnia 2016 r. sygn. I OZ 286/16 Naczelny Sąd Administracyjny zaznaczył, że uchylenie się przez stronę, na której ciążył obowiązek wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy od przedstawienia na wezwanie sądu określonych dokumentów i oświadczeń, powoduje, że strona powinna się liczyć się z tym, że sąd nie będzie dysponował materiałem dowodowym wystarczającym do uwzględnienia jej wniosku, który w takiej sytuacji pozostanie oddalony. Zwrócenie uwagi na to, że odmowa przyznania prawa pomocy nie w każdym przypadku wynika z ustalenia, że wnioskodawca posiada środki finansowe pozwalające mu ponosić koszty postępowania, ale może również być spowodowana przyczynami procesowymi leżącymi po stronie zainteresowanego uzyskaniem uprawnienia (niemożnością ustalenia sytuacji materialnej zainteresowanego) ma związek ze stwierdzenie, że w rozpoznawanej sprawie wnioskodawczyni uchybiła nałożonemu na nią obowiązkowi uzupełnienia złożonego wniosku uzasadnionego przedstawieniem w formularzu PPF niewystarczających informacji do oceny jej aktualnego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Nie może budzić wątpliwości, że zakres przedmiotowy doręczonego wnioskodawczyni wezwania odnosi się do istotnych informacji z punktu widzenia wymogu ustalenia jej rzeczywistej sytuacji materialnej. Dotyczą one bowiem m.in. potwierdzenia uzyskiwania dochodów wyłącznie z deklarowanego źródła (wynagrodzenie małżonka) w sytuacji, gdy z informacji pochodzących z akt sprawy (k. 485) wynika, że wnioskodawczyni pełni funkcję wiceprezesa zarządu [...] sp. z o.o., posiadania nieujawnionych w oświadczeniu oszczędności, jak również uprawdopodobnienia, że wszystkie deklarowane wydatki faktycznie stanowią obciążenie gospodarstwa domowego. Ich porównanie z osiąganymi dochodami wskazuje bowiem, że przekraczają one bieżące środki, które ma w dyspozycji składająca wniosek, co stawia pytanie o ich wiarygodność odnośnie do przyjętej wysokości bądź prawdziwość ograniczenia źródła utrzymania wyłącznie do dochodów małżonka z wynagrodzenia ze stosunku pracy. Z tego względu zaniechanie zastosowania się do wezwania oznacza, że wnioskodawczyni w sposób świadomy nie doprowadziła do potwierdzenia sformułowanego we wniosku oświadczenia, którego zasadniczym elementem było twierdzenie, że żądanie przyznania prawa pomocy jest spowodowane nieposiadaniem środków na poniesienie kosztów postępowania. W tych warunkach, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.