I SA/Wa 2370/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie: WSA Iwona Kosińska (spr.) WSA Przemysław Żmich Protokolant referent stażysta Dorota Gaj po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lutego 2011 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności zaświadczenia oddala skargę. Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] maja 2009 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania B. K., utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności zaświadczenia Prezydenta Miasta G. z dnia [...] lipca 1999 r. nr [...]. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] listopada 2008 r. stwierdził nieważności zaświadczenia Prezydenta Miasta G. z dnia [...] lipca 1999 r. nr [...] potwierdzającego, że B. K. przysługuje prawo do realizacji uprawnień wynikających z art. 212 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 115, poz. 741). Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem B. K. złożył odwołanie. Po jego rozpatrzeniu organ odwoławczy stwierdził, że nie może ono zostać uwzględnione. W uzasadnieniu zajętego stanowiska organ II instancji wyjaśnił, że w dniu 7 września 2007 r. B. K., jako spadkobierca właściciela nieruchomości pozostawionej w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r. poza obecnymi granicami RP, złożył do Wojewody [...] wniosek o ujawnienie w rejestrze wojewódzkim wybranej formy realizacji prawa do rekompensaty. Z potwierdzonej za zgodność z oryginałem kopii karty ewakuacyjnej z dnia [...] grudnia 1945 r. wynika, że J. K. wraz z żoną B. oraz córką J. K. ewakuowali się na terytorium Polski. K. K. był obywatelem polskim zamieszkałym w M., gdzie pozostawił mienie, którego wartość, jak wynika z wyceny sporządzonej przez rzeczoznawcę majątkowego w dniu [...] grudnia 1997 r., wynosi [...] zł. Ustalono też, że wycena nieruchomości została sporządzona na podstawie ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127, ze zm.) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 września 1985 r. w sprawie zaliczenia wartości mienia nieruchomego pozostawionego za granicą na poczet opłat za użytkowanie wieczyste lub na pokrycie ceny sprzedaży działki budowlanej i położonych na niej budynków (Dz. U. z 1989 r. Nr 14, poz. 79). Zaświadczeniem z dnia [...] lipca 1999 r. Prezydent Miasta G. stwierdził, że B. K. jest uprawniony do realizacji roszczeń wynikających z art. 212 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Zawiadomieniem Wojewody [...] z dnia [...] września 2008 r. organ nadzoru powiadomił, że zostało wszczęte z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności zaświadczenia Prezydenta Miasta G. z dnia [...] lipca 1999 r. potwierdzającego uprawnienie B. K. do realizacji przedmiotowych roszczeń. Organ podkreślił, że zgodnie z art. 20 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej do postępowań zakończonych wydaniem decyzji lub zaświadczeń potwierdzających prawo do rekompensaty stosuje się art. 145, 145a, 146 § 2, art. 147-152, art. 154 § 2, art. 155-159 oraz art. 161-163 kpa, z tym że w przypadku zaświadczeń przepisy te stosuje się odpowiednio. Postępowanie to zostało zakończone decyzją z [...] listopada 2008 r. W uzasadnieniu wydanej decyzji Wojewoda [...] stwierdził, że zakwestionowane zaświadczenie opiera się na operacie szacunkowym sporządzonym na podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 września 1985 r. w sprawie zaliczenia wartości mienia nieruchomości pozostawionego za granicą na poczet opłat za użytkowanie wieczyste lub na pokrycie ceny sprzedaży działki budowlanej i położonych na niej budynków. Wobec powyższego Wojewoda [...] stwierdził, że przyjęty za dowód w sprawie operat szacunkowy został sporządzony na podstawie nieobowiązujących w dniu wydania zaświadczenia przepisów, a zatem wartość pozostawionej nieruchomości została określona nieprawidłowo, co stanowi rażące naruszenie prawa w myśl art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Ponadto organ stwierdził, że zaświadczenie z [...] lipca 1999 r. zostało wydane na podstawie niepoświadczonych za zgodność z oryginałem kserokopii dokumentów. Po rozpatrzeniu złożonego od tej decyzji odwołania organ nadzoru wskazał, że Prezydent Miasta G. wydając przedmiotowe zaświadczenie w obowiązującym wówczas stanie prawnym rażąco naruszył art. 212 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz § 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 stycznia 1998 r. w sprawie sposobu zaliczenia wartości nieruchomości pozostawionych za granicą na pokrycie ceny sprzedaży nieruchomości lub opłat za użytkowanie wieczyste oraz sposobu ustalania wartości tych nieruchomości, bowiem wydał zaświadczenie w oparciu o dowody (wycena nieruchomości) sporządzone na podstawie nieobowiązujących przepisów. Wobec czego Minister stwierdził, że Wojewoda [...] w decyzji z [...] listopada 2008 r. prawidłowo stwierdził rażące naruszenie prawa i nieważność zaświadczenia z [...] lipca 1999 r. Skargą na decyzję Ministra do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył B. K., wnosząc o uznanie jego prawa do rekompensaty i wypłacenie należności w kwocie [...] zł plus należne odsetki. W odpowiedzi na skargę organ nadzoru wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Po rozpatrzeniu złożonej skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13 sierpnia 2009 r. sygn. akt I SA/Wa 1036/09 uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ja decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2008 r. Od tego wyroku Minister Skarbu Państwa złożył skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Po jej rozpatrzeniu wyrokiem z dnia 30 września 2010 r. sygn. akt I OSK 1618/09 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu swojego orzeczenia Naczelny Sąd Administracyjny podzielił zawarte w skardze kasacyjnej stanowisko Ministra Skarbu Państwa, że przepis § 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 stycznia 1998 r. w sprawie sposobu zaliczania wartości nieruchomości pozostawionych za granicą na pokrycie ceny sprzedaży nieruchomości lub opłat za użytkowanie wieczyste oraz sposobu ustalania wartości tych nieruchomości jest przepisem przejściowym, który w związku z wejściem w życie tego rozporządzenia jednoznacznie przewidywał, że do spraw wszczętych i nie zakończonych przed dniem 1 stycznia 1998 r. należy stosować przepisy tegoż rozporządzenia. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przede wszystkim wyjaśnić należy, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przede wszystkim wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Dokonując zatem ponownie kontroli zaskarżonej decyzji Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] maja 2009 r., którą organ nadzoru utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2008 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności zaświadczenia Prezydenta Miasta G. z dnia [...] lipca 1999 r., mając na uwadze ocenę prawą dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 30 września 2010 r. sygn. akt I OSK 1618/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że złożona skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Naczelny Sąd Administracyjny uchylając zapadły poprzednio w niniejszej sprawie wyrok podzielił zawarte w skardze kasacyjnej stanowisko Ministra Skarbu Państwa, że przepis § 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 stycznia 1998 r. w sprawie sposobu zaliczania wartości nieruchomości pozostawionych za granicą na pokrycie ceny sprzedaży nieruchomości lub opłat za użytkowanie wieczyste oraz sposobu ustalania wartości tych nieruchomości jest przepisem przejściowym, który w związku z wejściem w życie tego rozporządzenia jednoznacznie przewidywał, że do spraw wszczętych i nie zakończonych przed dniem 1 stycznia 1998 r. należy stosować przepisy tegoż rozporządzenia. Regulacja ta wyraźnie wskazuje, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, jaki ma być dalszy bieg spraw, które nie zostały zakończone przed dniem 1 stycznia 1998 r. Z przepisu § 12 rozporządzenia Rady Ministrów jednoznacznie wynika, że sprawy osób realizujących uprawnienia przewidziane w art. 212 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, dotyczące zaliczania wartości pozostawionych nieruchomości w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r. na terenach nie wchodzących w skład obecnego obszaru państwa, a niezakończone przed dniem 1 stycznia 1998 r., mogą być rozpoznawane po tej dacie wyłącznie na podstawie powołanego rozporządzenia. Oznacza to, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, że należy uwzględnić przepis § 11 powołanego rozporządzenia, stosownie do którego (w jego pierwotnej wersji) wartość pozostawionej nieruchomości określa się według stanu na dzień jej pozostawienia oraz według cen i kosztów odtworzenia na dzień wydania zaświadczenia potwierdzającego posiadanie uprawnień. W konsekwencji Prezydent Miasta G. wydając zaświadczenie z dnia [...] lipca 1999 r. potwierdzające uprawnienie B. K., przewidziane w art. 212 ustawy o gospodarce nieruchomościami, powinien był zastosować przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 stycznia 1998 r. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego odmienne w tym względzie stanowisko Sądu I instancji świadczy o błędnej wykładni przepisu § 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 stycznia 1998 r. oraz art. 212 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Dlatego też Naczelny Sąd Administracyjny za nieprawidłowe uznał stanowisko Sądu I instancji, zgodnie z którym wydanie przedmiotowego zaświadczenia w oparciu o operat szacunkowy z dnia [...] grudnia 1997 r. nie stanowiło rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego organ określając w zaświadczeniu z dnia [...] lipca 1999 r. wartość pozostawionej nieruchomości powinien był dokonać tego zgodnie z zasadami przewidzianymi rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 13 stycznia 1998 r. w sprawie sposobu zaliczania wartości nieruchomości (...), gdyż tak właśnie stanowił § 12 tegoż rozporządzenia. Zgodnie zaś z przepisem § 11 rozporządzenia wartość nieruchomości powinna była zostać określona według cen i kosztów na dzień wydania zaświadczenia, stąd też rażącym naruszeniem prawa było wyliczenie tej wartości według innej daty, wcześniejszej aż o dwa lata. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji wyraził błędny pogląd, że kontrolowane w trybie nadzoru zaświadczenie nie pociąga za sobą nieprawidłowych skutków prawnych związanych z jego wydaniem. Biorąc powyższe pod uwagę oraz uwzględniając wykładnię i ocenę prawną zawartą w powołanym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 września 2010 r. Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) orzekł jak w sentencji.