I SA/Wa 2405/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 28 września 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi S. S., S. M. i J. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2010 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. solidarnie na rzecz skarżących kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] października 2010 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] maja 2009 r., nr [...] odmawiająca wznowienia postępowania dotyczącego ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu zabudowanego położonego przy ul. [...], oznaczonego dawniej jako hip. Nr [...]. Decyzja powyższa wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Prezydent [...] decyzją nr [...] ustanowił na rzecz Z.D., S.A., M.B. i E.W. prawo użytkowania wieczystego do opisanego wyżej gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...]. Wnioskiem z dnia 2 kwietnia 2009 r. S.S., G.K., L.R. i M.W. wystąpili w imieniu mieszkańców bloku przy ul. [...] w [...] o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] maja 2007 r., nr [...]. Decyzją z dnia [...] maja 2009 r., nr [...] Prezydent [...] odmówił wznowienia postępowania w niniejszej sprawie wskazując, że po stronie wnioskodawców brak jest przymiotu strony w sprawie. Wskazał jednocześnie, że wnioskodawca nie był stroną postępowania zakończonego decyzją Prezydenta z dnia [...] maja 2007 r. Od decyzji powyższej odwołanie wniósł S.S. wskazując, że działa w imieniu własnym oraz w imieniu mieszkańców budynku przy ul. [...]. Jego zdaniem zaskarżona decyzja w sposób rażący odmawia lokatorom praw strony. Pismem z dnia 14 października 2009 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze poinformowało S.S., że przedłożone przez niego pełnomocnictwo nie legitymuje go do działania w imieniu mieszkańców w niniejszej sprawie. W związku z powyższym dniu [...] listopada 2009 r. S.S. przedłożył pełnomocnictwo do reprezentowania: M.M., J.R., D.E., M.M., M.K., H.P., K.P., A.K., J.T., S.M., B.M., L.M., E.K., M.K., G.R., Z.M., W.Z., B.T., B.K., A.R., W.R., M.R., B.R., S.G., R.S., J.R., D.L., A.K., A.N., A.K., E.K., K.C., B.S. Po rozpatrzeniu w/w odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] października 2010 r., nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] maja 2009 r. podzielając jednocześnie pogląd wyrażony przez organ pierwszej instancji o braku przymiotu strony wnioskodawców w niniejszym postępowaniu. Zdaniem Kolegium osoby, które złożyły skargi w trybie art. 227 kodeksu postępowania administracyjnego z powodu nieprzestrzegania przez współużytkowników wieczystych postanowień decyzji z dnia [...] maja 2007 r. nie są stronami niniejszego postępowania. Nie zgadzając się z takim rozstrzygnięciem organu pismem z dnia 10 listopada 2010 r. S.S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze wskazał, na przepis art. 28 kpa i podniósł, że jego zdaniem trudno jest odmówić interesu i obowiązku jaki spoczywa na lokatorach po zmianie właściciela budynku bowiem wyznaczenie ze strony współwłaścicieli dowolnej stawki czynszu lub innych świadczeń stanowią interes i obowiązek lokatorów. Ponadto wskazał na pisma i dokumenty znajdujące się w posiadaniu SKO, które jego zdaniem powinny stanowić podstawę wznowienia postępowania w niniejszej sprawie z urzędu, a które dotyczą podrabianych podpisów oraz wskazują na domniemane matactwa. Odpowiadając na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie oraz podtrzymało stanowisko zawarte w zaskarżone decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że w ramach swej właściwości sąd ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym oraz przepisami postępowania według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jej wydania. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej ppsa. Stosownie natomiast do treści art. 145 § 1 pkt 2 powyższej ustawy, sąd administracyjny stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kpa lub w innych przepisach. Skarga w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej wskazane. Zaskarżona decyzja wydana została bowiem z naruszeniem prawa w stopniu uzasadniającym stwierdzenie jej nieważności. W tym miejscu wyjaśnić należy, że merytoryczna ocena przedmiotowej decyzji przez Sąd na tym etapie jest zatem bezprzedmiotowa. Kontrola taka może nastąpić bowiem dopiero po przeprowadzeniu postępowania przez organ administracji z udziałem prawidłowo ustalonych stron postępowania, mających możliwość uczestniczenia w każdym jego stadium. Wadliwość postępowania w rozpoznawanej sprawie wynika z tego, że adresatami zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2010 r. były osoby nieżyjące. Jak wynika bowiem z materiału dokumentacyjnego znajdującego się w aktach sprawy B.W. zmarła w dniu [...] lutego 2010 r. (akt zgonu nr [...], karta 33 akt sądowych), A.K. zmarła w dniu [...] kwietnia 2010 r. (akt zgonu nr [...], karta 37 akt sądowych) natomiast T.W. nie żył w dniu [...] lipca 2010 r. (brak danych dotyczących daty zgonu, akt zgonu nr [...], karta 35 akt sądowych). Okoliczność ta powoduje uwzględnieni skargi, niezależnie od tego czy uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 marca 2009 r., sygn. akt II OSK 151/09). Prowadzenie postępowania administracyjnego w sytuacji gdy strona nie żyje i wydanie w stosunku do niej decyzji stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu przepisu art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Jest to bowiem uchybienie, w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności. Podstawową regułą postępowania administracyjnego jest bowiem prowadzenie go wobec osób żyjących, a w konsekwencji doręczania wyłącznie takim osobom rozstrzygnięć administracyjnych. Ponadto jak wynika z zasad ogólnych, organy administracji publicznej prowadzą postępowanie z udziałem wszystkich stron postępowania. Przymiot strony przysługujący osobie fizycznej wygasa natomiast z jej śmiercią. Oznacza to, że w stosunku do osoby zmarłej nie można wszcząć postępowania i wydać decyzji. Gdyby zaś doszło do wydania decyzji w stosunku do osoby zmarłej, należy przyjąć, że jest ona obarczona wadą nieważności i nie wywołuje skutków prawnych (patrz: Małgorzata Stahl - glosa do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 kwietnia 1983 r. II SA 261/83 OSPiKA 1984, Z. 5, poz. 108). Jednocześnie podkreślić należy, że nie ma przy tym znaczenia fakt czy organ prowadzący postępowanie wiedział, że osoba ta nie żyje, czy też takiej wiedzy nie posiadał. Rozpatrując ponownie sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze przede wszystkim prawidłowo ustali krąg stron postępowania, którym należy zapewnić udział w postępowaniu i do których należy kierować podjęte w sprawie rozstrzygnięcie. Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2, w związku z art. 119 pkt 1 i art. 120 oraz 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.