I SA/Wa 2408/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: , Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, sędzia WSA Jolanta Dargas (spr.), sędzia WSA Monika Sawa, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi W. G., U. K., K. N.(1), M. N., K. P., A. J., B. L., J. M., P. S., M. M., W. K., M. K., S. K., G. K., H. Z., J. S., C. S., K. N.(2) i A. S. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 grudnia 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 555/14 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 7000 (siedem tysięcy) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta [...] w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje na rzecz W. G., U. K., K. N.(1), M. N., K. P., A. J., B. L., J. M., P. S., M. M., W. K., M. K., S. K., G. K., H. Z., J. S., C. S., K. N.(2) i A. S. od Prezydenta [...] sumę pieniężną w kwocie po 500 (pięćset) złotych na rzecz każdego z nich; 4. zasądza od Prezydenta [...] solidarnie na rzecz W. G., U. K., K. N.(1), M. N., K. P., A. J., B. L., J. M., P. S., M. M., W. K., M. K., S. K., G. K., H. Z., J. S., C. S., K. N.(2) i A. S. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia [...] września 2020 r. W. G., U. K., K. N.(1), M. N., K. P., A. J., B. L., J. M., P. S., M. M., W. K., M. K., S. K., G. K., H. Z., J. S., C. S., K. N.(2) i A. S. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 grudnia 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 555/14. Wyrokiem tym Sąd zobowiązał Prezydenta do rozpoznania w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy wniosku z dnia [...] marca 2014 r. o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W., oznaczoną numerem ewidencyjnym [...], pochodzącą z księgi hip. nr [...]. Jednocześnie Sąd stwierdził, iż bezczynność Prezydenta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W ww. skardze skarżący wnieśli o wymierzenie Prezydentowi grzywny, przyznanie sumy pieniężnej i zasądzenie na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz rozpoznanie skargi w trybie uproszczonym. Akta administracyjne wraz z odpisem prawomocnego wyroku z dnia 17 grudnia 2014 r. wpłynęły do Prezydenta w dniu 22 kwietnia 2015 r., zatem termin wyznaczony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny upłynął w dniu 22 czerwca 2015 r. W sprawie zostały już wydane przez tut. Sąd dwa wyrok w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta powołanego wyżej wyroku. Wyrokiem z dnia 10 grudnia 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 1510/15 Sąd wymierzył Prezydentowi grzywnę w wysokości 500 zł i stwierdził, że niewykonanie wyroku przez Prezydenta nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa, a następnie wyrokiem z dnia 17 sierpnia 2017 r. sygn. akt I SA/Wa 238/17 Sąd wymierzył Prezydentowi grzywnę w wysokości 3000 zł i stwierdził, że niewykonanie wyroku przez Prezydenta miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z akt sprawy wynika, że skarżący pismem z dnia [...] marca 2019 r. wezwali Prezydenta do wykonania opisanego na wstępie wyroku, jednak Prezydent nie zastosował się do tego wezwania i nie wydał decyzji odszkodowawczej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i wyjaśnił, że prowadzone jest – z wniosku spadkobierców dawnych właścicieli - postępowanie administracyjne o przyznanie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość w trybie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Organ wskazał, że postępowanie znajduje się na etapie gromadzenia dokumentacji mającej na celu określenie czy spełnia ona przesłanki wyznaczone w art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W dniu 5 października 2020 r. przekazano właściwej jednostce zlecenie opracowania geodezyjnego polegającego na wykreśleniu dawnej działki hipotecznej w historyczne zdjęcia lotnicze. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Stosownie do art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej jako: "ppsa", w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Sąd może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. (art. 154 § 2 ppsa). Z kolei grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów (art. 154 § 6 ppsa). Sprawa niniejsza została rozpoznana na podstawie art. 119 pkt 2 ppsa w trybie uproszczonym. Jak wskazano wyżej, przed wniesieniem skargi na niewykonanie wyroku z dnia 17 grudnia 2014 r. po wyrokach tut. Sądu, które zapadły w dniu 10 grudnia 2015 r. i w dniu 17 sierpnia 2017 r., skarżący po raz kolejny pismem z dnia [...] marca 2019 r. wezwali Prezydenta do jego wykonania. Przez niewykonanie wyroku należy rozumieć pozostawanie w bezczynności w podjęciu lub kontynuacji postępowania administracyjnego mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie przewidzianej prawem (por. wyrok NSA z dnia 22 maja 2012 r., sygn. akt II OSK 578/12, Lex nr 1252111). W okolicznościach rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdził, że ukaranie Prezydenta grzywną w wysokości 7000 zł stanowi adekwatną sankcję za niewykonanie prawomocnego wyroku z dnia 17 grudnia 2014 r. Wymierzając grzywnę w takiej kwocie Sąd wziął pod uwagę ponad sześcioletni okres niewykonania przez organ prawomocnego wyroku z dnia 17 grudnia 2014 r., jak również to, że mimo wymierzenia organowi grzywny prawomocnymi wyrokami tut. Sądu z dnia 10 grudnia 2015 r. i z dnia 17 sierpnia 2017 r. Prezydent wciąż nie rozpatrzył wniosku o ustalenie odszkodowania. Uwzględnił także, że jej wysokość mieści się w granicach określonych przez art. 154 § 6 ppsa. Sąd podkreśla, że niewykonanie wyroków sądów w demokratycznym państwie prawa stanowi szczególnie istotne uchybienie w działaniu organu administracji, godzi bowiem w zasady ogólne postępowania administracyjnego, w tym w szczególności w zasadę praworządności zawartą w art. 7 k.p.a. oraz zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, wyrażoną w art. 8 k.p.a. Wymierzenie grzywny organowi na podstawie art. 154 § 1 ppsa ma za zadanie nie tylko skłonienie organu do wywiązania się z nałożonego na niego w prawomocnym wyroku obowiązku, ale zawiera też element represyjny, stanowiący w istocie sankcję za ignorowanie przez zobowiązane organy orzeczeń sądowych. Zgodnie z art. 154 § 2 zd. 2 ppsa Sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie Sądu, obecna bezczynność organu, która wystąpiła po wyroku z dnia 17 grudnia 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 555/14, ma charakter rażącego naruszenia prawa, gdyż z akt sprawy wynika, że organ nie podjął czynności w celu załatwienia sprawy zlecając jedynie sporządzenie opracowania geodezyjnego. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że okoliczności powołane przez organ w odpowiedzi na skargę nie stanowią żadnego usprawiedliwienia jego bezczynności i niewykonania prawomocnego wyroku sądu administracyjnego przez tak długi okres. W ocenie Sądu powyższe okoliczności uzasadniają uznanie działania organu za rażąco naruszające prawo. Odnosząc się z kolei do wniosku skarżących o przyznanie sumy pieniężnej wskazać należy, iż art. 154 § 7 p.p.s.a. stanowi, że uwzględniając skargę na niewykonanie wyroku, sąd może przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Powyższa możliwość ma przede wszystkim na celu zwalczanie bezczynności i przewlekłości organu w wykonywaniu wyroków sądu, lecz nie jest to jedyny cel tego unormowania. Przepis ten ma za zadanie kompensować doznaną przez stronę postępowania niedogodność z powodu bezczynności i przewlekłości organu. Skarżący uzasadnili swoje żądanie przyznania sumy pieniężnej szczególnymi okolicznościami sprawy, niezwykle rażącym charakterem zwłoki w jej rozpoznaniu oraz obawą, że bez przyznania na rzecz skarżących wnioskowanej sumy pieniężnej wyrok Sądu nadal nie zostanie wykonany. W tych okolicznościach Sąd uznał, że już suma pieniężna w wysokości 500 zł na rzecz każdego ze skarżących, biorąc pod uwagę ich ilość, skłoni organ do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Jedocześnie przyznanie wyższej sumy pieniężnej w okolicznościach rozpatrywanej sprawy stanowiłoby zbyt dotkliwą sankcję dla organu za niewykonanie wyroku. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 154 § 1 w zw. z art. 154 § 6 w zw. z art. 119 pkt 2 i art. 120 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. Na podstawie art. 154 § 2 w zw. z art. 119 pkt 2 i art. 120 p.p.s.a. orzeczono jak w punkcie 2 sentencji wyroku. Na podstawie art. 154 § 7 w zw. z art. 119 pkt 2 i art. 120 p.p.s.a. orzeczono jak w pkt 3 sentencji wyroku. O kosztach procesu zwartych w punkcie 4 sentencji wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.