I SA/Wa 2511/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska – Jaroszewicz, sędzia WSA Małgorzata Boniecka - Płaczkowska, asesor WSA Mateusz Rogala (spr.), po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M.K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z dnia 24 sierpnia 2021 r. nr SKO.4111/516/2021 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ostrołęce, działając na podstawie art. 59 § 2 w związku z art. 17 pkt 1, art. 57 § 1, art. 58 § 1-3, art. 127 i art. 129 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735, powoływanej dalej jako k.p.a.), odmówiło przywrócenia [...] terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza [...] z dnia 28 czerwca 2021 r. nr MOPS.4602.67.2021.MS w przedmiocie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ stwierdził, że [...] w piśmie datowanym na 23 lipca 2021 r., które wpłynęło do Kolegium dnia 29 lipca 2021 r. wystąpiła z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza [...] z dnia 28 czerwca 2021 r. W uzasadnieniu wniosku strona podała, że terminowi uchybiła nie z własnej winy. Nie ma środków finansowych, aby pokryć koszty prawnika, dlatego zgłosiła się do nieodpłatnej pomocy prawnej. Tam prawnik przetrzymał projekt jej odwołania przez trzy tygodnie, z uwagi na okres urlopowy. Stronie nie udało się z nim skontaktować przez ten czas. Wskazała ponadto, że zaangażowała się w zbiórkę na wsparcie finansowe swojej rodziny (w sprawę tę zaangażowały się również media i lokalni działacze). W dalszej części uzasadnienia organ przytoczył przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego regulujące instytucję przywrócenia terminu i stwierdził, że podnoszone we wniosku okoliczności nie uprawdopodobniają braku winy strony w uchybieniu terminu, tym samym nie stanowią dostatecznych podstaw do jego przywrócenia. Zdaniem organu, nie uzasadnia przywrócenia terminu podnoszona, lecz nie udokumentowana, okoliczność zaangażowania się przez stronę w czynności związane z zabezpieczeniem bytu jej rodziny. Powyższe nie przesądza bowiem o wystąpieniu okoliczności nadzwyczajnych oraz niedających się usunąć przeszkód. Organ zwrócił ponadto uwagę, że przepisy k.p.a., co do zasady, nie stawiają szczególnych wymagań formalnych odwołaniu od decyzji. Nie wymaga ono szczegółowego uzasadnienia, wystarczy, jeżeli z jego treści wynika, że strona nie jest zadowolona z wydanej decyzji. Zatem, ewentualna chęć powierzenia sporządzenia projektu odwołania od decyzji profesjonalnemu prawnikowi wynika z autonomicznej woli strony. Ponadto, uchybienie terminu z winy pełnomocnika nie stanowi podstawy do jego przywrócenia tylko z tej przyczyny, że winy w niedochowaniu terminu nie ponosi osobiście strona. W związku z powyższym, organ uznał, że niedotrzymanie terminu do wniesienia odwołania nie było spowodowane zdarzeniami nadzwyczajnymi, niezależnymi od woli i wiedzy odwołującej się i z tej przyczyny odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. [...] wniosła na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, stawiając zarzuty naruszenia art. 59 § 2 w zw. z art. 17 pkt 1, art. 57 § 1, art. 58 § 1-3, art. 127 oraz art. 129 k.p.a. poprzez błędną interpretację tych przepisów i odmowę przyjęcia odwołania do rozpoznania. Wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu skarżąca podała, że do uchybienia terminu doszło nie z jej winy. Podniosła, że prawnik świadczący nieodpłatną pomoc prawną w Starostwie Powiatowym przetrzymał projekt odwołania przez długi czas (3 tygodnie) z uwagi na okres urlopowy. Nie udało jej się z nim przez ten czas skontaktować. W tym też czasie zaangażowała się w pomoc i zbiórkę finansową w celu wsparcia rodziny, organizowaną przez lokalnych społeczników. Rodzina potrzebowała środków na remont lokalu mieszkalnego przeznaczonego dla syna Rafała, który ma zdiagnozowaną padaczkę, jest niepełnosprawny, ma wirusowe zapalenie mózgu, uszkodzenie centralnego układu nerwowego, znaczny niedosłuch obustronny, zakrzepicę, głęboki grzyb biodrowy po wypadku w 2004 r. Do skargi skarżąca załączyła dokumentację dotyczącą stanu zdrowia syna. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem skargi w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ostrołęce odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Instytucja przywrócenia terminu w postępowaniu administracyjnym została uregulowana w art. 58 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (§ 1). Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (§ 2). Jak wynika z przytoczonego przepisu, warunkiem przywrócenia przez organ terminu do dokonania czynności jest uprawdopodobnienie przez stronę, że do uchybienia terminu doszło bez jej winy. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, czyli gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie NSA z dnia 3 września 2010 r., sygn. akt I OZ 655/10, LEX nr 741901). Od strony postępowania wymaga się szczególnej staranności w zakresie prowadzenia swych spraw, a jakiekolwiek niedbalstwo strony dyskwalifikuje możliwość przywrócenia terminu. Przyczyna uchybienia terminu musi zatem być niezależna od strony, (a przy tym istnieć przez cały okres uchybienia terminu). Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego zalicza się np. przerwy w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar, jak również zdarzenia mające charakter siły wyższej, przeszkody niemożliwej do przezwyciężenia (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2017 r., s. 547). W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie, organ zasadnie uznał, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu. Zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a., odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, będąca przedmiotem odwołania strony decyzja Burmistrza [...] z dnia 28 czerwca 2021 r. została doręczona [...] w dniu 28 czerwca 2021 r. Termin do wniesienia odwołania upływał zatem w dniu 12 lipca 2021 r. (poniedziałek). Odwołanie zostało wniesione w dniu 13 lipca 2021 r., a więc z jednodniowym uchybieniem terminu. W tak ustalonym stanie faktycznym jako niewiarygodne należało ocenić wyjaśnienia skarżącej, że uchybienie terminu spowodowane zostało przetrzymaniem projektu odwołania przez trzy tygodnie przez prawnika udzielającego skarżącej nieodpłatnej pomocy prawnej. Skarżąca nie wyjaśniła, kiedy doszło do wskazywanego przez nią trzytygodniowego opóźnienia w sporządzeniu odwołania, a okoliczność ta budzi zasadnicze wątpliwości, skoro – jak wskazano – odwołanie zostało złożone po upływie 15 dni od doręczenia decyzji. Ponadto, jak słusznie zauważył organ, do wniesienia odwołania nie jest konieczne spełnienie szczególnych warunków formalnych, a wystarczające jest jedynie wyrażenie niezadowolenia z decyzji. Do dokonania tej czynności nie jest zatem niezbędna pomoc profesjonalnego pełnomocnika. Sąd uznaje również za zasadne stanowisko organu, że skarżąca nie przedstawiła żadnych dokumentów, które mogłyby uprawdopodobnić wystąpienie w sprawie przeszkód w terminowym złożeniu odwołania, zarówno w postaci przetrzymania projektu odwołania przez prawnika, jak i związanych z prowadzoną zbiórką pieniężną. Tymczasem, jak wynika z treści art. 58 § 2 k.p.a. to na wnioskującym o przywrócenie terminu spoczywa ciężar uprawdopodobnienia okoliczności świadczących o braku winy w uchybieniu terminu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 czerwca 2020 r., sygn. akt II OSK 3620/19, dostępny w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych). Jednocześnie w orzecznictwie wskazuje się, że uprawdopodobnienie przyczyny spóźnienia zastępuje formalny dowód, lecz nie jest równoznaczne z gołosłownym podaniem przez wnioskodawcę przyczyny niezachowania terminu, chyba że przyczyna ta jest powszechnie znana (por. wyrok NSA z dnia 9 października 2019 r., sygn. akt I OSK 401/18, LEX nr 2734838). Skoro w rozpoznawanej sprawie skarżąca nie uprawdopodobniła okoliczności, świadczących o braku winy w uchybieniu terminu, to organ zasadnie odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) orzekł jak w sentencji. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 3 w związku z art. 120 tej ustawy.