I SA/Wa 2531/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Dariusz Pirogowicz sędzia WSA Magdalena Durzyńska (spr.) sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj Protokolant referent Magdalena Murawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 marca 2024 r. sprawy ze skargi [...] S.A. w [...] na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 10 października 2023 r. nr DO-II.7610.168.2023.PB w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę. Zaskarżoną decyzją DO-II.7610.168.2023.PB. z dnia 10 października 2023 r. Minister Rozwoju i Technologii (dalej jako organ/minister) utrzymał w mocy decyzję WSPN.II.752.15.2019SCz Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia 7 sierpnia 2023 r. umarzającą postępowanie w sprawie o stwierdzenie nabycia, w trybie art. 34 i art. 35 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. z 2022 r., poz. 2542) oraz art. 4 i art. 8 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. z 2023 r., poz. 602 ze zm.) prawa użytkowania wieczystego m.in. nieruchomości położonej w obrębie [...], gmina [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. [...] ha kw nr [...]. Jak wynika z uzasadnienia ww decyzji, postępowanie toczyło się na skutek wniosku z 28 stycznia 2014 r. Polskich Kolei Państwowych S.A. w [...] Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w [...] (dalej jako PKP/spółka), następnie na wniosek PKP na podstawie art. 98 § 1 i 2, art. 101 § 1 i 3 oraz art. 103 kpa zostało ono zawieszone postanowieniem z dnia [...] czerwca 2020 r. znak: [...] i w związku z upływem trzyletniego terminu określonego w Kodeksie postępowania administracyjnego, zostało umorzone na podstawie art. 105 § 1 w zw. z art. 98 § 2 kpa. Wg organu w sytuacji, gdy strona na skutek niezłożenia w ustawowym terminie wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania rezygnuje z ubiegania się o rozstrzygnięcie określonej treści, postępowanie staje się bezprzedmiotowe, co z kolei skutkuje wydaniem decyzji o umorzeniu postępowania zgodnie z art. 105 § 1 kpa. Minister podkreślił, że strona nie jest zobligowana do dokonania jakiejkolwiek czynności procesowej w terminie określonym w art. 98 § 2 kpa, natomiast z jego upływem gaśnie jej uprawnienie do skutecznego złożenia wniosku o podjęcie postępowania, a organ je prowadzący, w związku z wygaśnięciem tego uprawnienia, ma obowiązek postępowanie umorzyć. Upływ tego terminu sprawia zatem, że strona nie uzyska rozstrzygnięcia konkretyzującego jej prawa i obowiązki we wszczętym już postępowaniu, w którym pierwotnie zamierzała taki akt uzyskać" (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 stycznia 2023 r. sygn. akt I OSK 2968/19, publ. Legalis 2883580). Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 84 kpa poprzez niepowołanie przez organ wojewódzki biegłego na okoliczność wyceny działki objętej wnioskiem i wadliwe obciążenie spółki obowiązkiem dostarczenia operatu szacunkowego oraz zarzutu naruszenia art. 105 w zw. z art. 98 § 2 kpa poprzez wadliwe umorzenie postępowania wskutek niewykonania przez PKP błędnie nałożonego na nią zobowiązania do przedłożenia operatu szacunkowego; minister podał, że tego rodzaju zarzuty mogły być zgłoszone w zażaleniu na postanowienie z dnia [...] czerwca 2020 r. znak: [...] zapadłym zresztą na wyraźny wniosek skarżącej. Organ podkreślił, że do zawieszenia postępowania uwłaszczeniowego doszło na wniosek strony, a postanowienie z dnia [...] czerwca 2020 r. znak [...] o zawieszeniu postępowania nie zostało zaskarżone i pozostaje w obrocie prawnym. Zaznaczył, że wg orzecznictwa, w sytuacji, gdy strona wniosła o zawieszenie postępowania z uwagi na konieczność zgromadzenia dokumentów niezbędnych do uzupełnienia braków formalnych wniosku, a postępowanie zostało zawieszone zgodnie z żądaniem strony, to wyłącznie od woli strony zależy dalszy bieg wszczętego postępowania. Stosownie do treści art. 98 § 2 kpa, brak wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania w okresie trzech lat od dnia jego zawieszenia bezwzględnie obliguje organ do uznania za wycofane przez stronę żądania wszczęcia postępowania (...). Gdy natomiast strona rezygnuje z ubiegania się o rozstrzygnięcie określonej treści, wszczęte postępowanie staje się bezprzedmiotowe, co skutkuje koniecznością wydania decyzji o umorzeniu postępowania zgodnie z art. 105 § 1 kpa. Minister powołał się w tym zakresie na wyrok WSA z dnia 15 lutego 2019 r. sygn. akt I SA/Wa 2015/18 (publ. Legalis nr 1940594). Oran podał też, że spółka Polskie Koleje Państwowe nie ustosunkowała się do zawiadomienia z dnia [...] lipca 2023 r. znak [...], w którym Wojewoda Kujawsko-Pomorski poinformował strony postępowania, iż z uwagi na fakt, że do dnia [...] czerwca 2023 r. nie wystąpiono z wnioskiem o podjęcie przedmiotowego postępowania zaistniała okoliczność do wydania decyzji umorzeniowej oraz wskazał, że stronom przed wydaniem decyzji umorzeniowej przysługuje prawo wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. W skardze na ww decyzję PKP zarzuciła ministrowi naruszenie: 1) art. 84 § kpa poprzez niepowołanie przez organ prowadzący przedmiotowe postępowania biegłego na okoliczność wyceny ww działki w sytuacji, gdy w ocenie organu uzyskanie stosownej opinii obejmującej wiadomości specjalne było w omawianej sprawie nieodzowne, co doprowadziło do wadliwego obciążenia wnioskodawcy obowiązkiem zapewnienia operatu szacunkowego, wadliwego zawieszenia postępowania w oczekiwaniu na wykonanie przez wnioskodawcę zobowiązania, którego wykonaniem nie powinien być w ogóle obarczany, co w konsekwencji doprowadziło do wadliwego umorzenia postępowania; 2) art. 105 kpa w zw. z art. 98 § 2 kpa poprzez umorzenie postępowania wskutek de facto niewykonania przez wnioskodawcę zobowiązania do przedłożenia operatu szacunkowego w sytuacji, w której takim obowiązkiem w ogóle nie powinien być obciążany, co doprowadziło błędnego umorzenia postępowania w miejsce dalszego prowadzenia sprawy w celu rozpatrzenia wniosku PKP S.A. Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania celem przeprowadzenie pozostałej części postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Sąd zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 105 § 1 kpa w zw. z art. 98 kpa. Ten ostatni stanowi, że organ administracji publicznej może zawiesić postępowanie, jeżeli wystąpi o to strona, na której żądanie postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz nie zagraża to interesowi społecznemu. Jeżeli w okresie trzech lat od daty zawieszenia postępowania żadna ze stron nie zwróci się o podjęcie postępowania, żądanie wszczęcia postępowania uważa się za wycofane. Upływ trzyletniego okresu zawieszenia postępowania, o którym mowa w art. 98 § 2 kpa bez zainicjowania przez stronę chęci jego kontynuacji, prowadzi do umorzenia postępowania. Takie bierne zachowanie strony traktowane jest jako skuteczne wycofanie żądania inicjującego owe postępowanie (wyrok WSA sygn. akt II SA/Rz 1071/23z dnia 16 stycznia 2024 r., LEX nr 3672679). Stan faktyczny sprawy, gdy chodzi o daty wniosku o zawieszenie postępowania, zapadnięcie postanowienia o zawieszeniu spornego postępowania i data umorzenia postępowania – nie budzą wątpliwości. Jak zasadnie podał minister, termin przewidziany w art. 98 § 2 kpa jest terminem prawa materialnego, nieprzywracalnym, liczonym od dnia wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania, którym organ i Sąd pozostają związani (por. wyrok NSA z 5 lipca 2023 r. I OSK 1389/22, LEX nr 3598309). Na tym etapie sprawy zarzut naruszenia art. 84 § kpa odnośnie do błędów proceduralnych organu w zakresie gromadzenia materiału dowodowego – pozostają bez wpływu na wynik sprawy. Istotna jest tylko data zawieszenia postępowania na wniosek strony i upływ trzech lat. Skutkowało to oddaleniem skargi (art. 151 ppsa).