I SA/Wa 254/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Szmydt Sędziowie WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.) WSA Agnieszka Miernik Protokolant sekretarz sądowy Tomasz Noske po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego oddala skargę Decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r., znak: [...], Minister Skarbu Państwa umorzył postępowanie odwoławcze zainicjowane odwołaniem Pani T. K. od decyzji Wojewody [...], nr [...], z dnia [...] maja 2013 r. odmawiającej ww. Stronie potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez Panią F. T. (secundo voto P.) nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w miejscowości [...], powiat [...], dawne województwo [...]. Powyższa decyzją Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] grudnia 2016 r., nr [...], zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym: Pismem z dnia [...] grudnia 2008 r. T. K. złożyła wniosek w sprawie potwierdzenia rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w związku z wojną rozpoczętą 1 września 1939 roku. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2013 r., nr [...], działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 267) w związku z art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawiania nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej (Dz.U. Nr 169, poz. 1418 z późn. zm.), odmówił potwierdzenia prawa do rekompensaty. W uzasadnieniu organ wskazał, iż wnioskodawczyni pouczona o konsekwencjach nieuzupełnienia materiału dowodowego w wyznaczonym 6-miesięcznym terminie, to jest wydaniu decyzji w oparciu o zebrany materiał dowodowy, czego następstwem może być wydanie decyzji o odmowie potwierdzenia prawa do rekompensaty, nie wykonała żadnej czynności do której została zobowiązana przez Wojewodę. Mając na względzie powyższe organ uznał, iż wnioskodawczyni nie spełniła wymogów, których jest mowa w art. 2 i art. 6 ust. 1, pkt. 2 i 3 oraz ust. 2, pkt 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 roku, wobec czego nie istniały podstaw do potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Pismem z dnia [...] czerwca 2013 r. Wojewoda [...] przekazał do Ministerstwa Skarbu Państwa podanie T. K. z dnia [...] czerwca 2013 r., które zakwalifikował jako odwołanie od powyższej decyzji. Organ odwoławczy powziął istotne wątpliwości dotyczące charakteru ww. pisma z dnia [...] czerwca 2013 r., z uwagi na brak w jego treści jakiejkolwiek wzmianki o tym, iż stanowi ono odwołanie od ww. decyzji Wojewody [...]. Uwzględniając powyższe, organ odwoławczy pismem z dnia 25 czerwca 2013 r. zobowiązał T. K. do sprecyzowania czy ww. pismo, skierowane za pośrednictwem Wojewody [...] do Ministra Skarbu Państwa, stanowi odwołanie od ww. decyzji Wojewody [...]. W odpowiedzi z dnia [...] lipca 2013 r. T. K. doprecyzowała, że pismo z dnia [...] czerwca 2013 r. stanowi odwołanie od ww. decyzji Wojewody [...]. Następnie, po dokonaniu analizy akt w ramach prowadzonego postępowania odwoławczego, Minister Skarbu Państwa pismem z dnia [...] sierpnia 2013 r. wezwał T. K. do przedłożenia uwierzytelnionej urzędowo lub notarialnie kserokopii dowodu osobistego celem stwierdzenia czy Wnioskodawczyni posiada obywatelstwo polskie, jak również do udowodnienia następstwa prawnego po właścicielce mienia pozostawionego poza obecnymi granicami RP - Pani F. S. T. (secundo voto P.). Jednocześnie organ odwoławczy poinformował T. K., iż istnieje możliwość zawieszenia postępowania odwoławczego na okres do 3 lat w celu uzupełnienia dokumentacji. W odpowiedzi z dnia [...] sierpnia 2013 r. T. K. wniosła o zawieszenie postępowania odwoławczego na okres 3 lat. Uwzględniając ww. wniosek strony Minister Skarbu Państwa postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...], zawiesił na podstawie art. 98 § 1 k.p.a. postępowanie odwoławcze w przedmiocie potwierdzenia prawa do rekompensaty za mienie pozostawione przez F. T. (secundo voto P.) poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Organ odwoławczy pouczył stronę o treści przepisu art. 98 § 2 k.p.a. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r., nr [...], Minister Skarbu Państwa umorzył postępowanie odwoławcze postępowanie odwoławcze zainicjowane odwołaniem Pani T. K. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2013 r., nr [...], odmawiającej potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez F. T. (secundo voto P.) nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w miejscowości [...], powiat piński, dawne województwo poleskie. W uzasadnieniu organ podniósł, że strona nie zwróciła się o podjęcie zawieszonego postępowania w terminie wskazanym w art. 98 § 2 k.p.a., a trzyletni termin na złożenie wniosku o podjęcie postępowania upłynął w dniu [...] sierpnia 2016 r. Wobec czego należało uznać, iż odwołanie T. K. z dnia [...] czerwca 2013 r. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2013 r., nr [...], za wycofane oraz że zachodzi konieczność umorzenia postępowania odwoławczego, jako bezprzedmiotowego. Pismem z dnia [...] grudnia 2016 r., T. K. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] grudnia 2016 r., nr [...], wnosząc uchylenie powyższej decyzji oraz przywrócenie terminu do prawa ubiegania się o mienie. W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Jednocześnie zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozpoznaje sprawę w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W ocenie Sądu skarga nie jest zasadna ponieważ zaskarżona decyzja Ministra Skarbu Państwa nie narusza prawa. Poza sporem jest , że postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2013r., doręczonym w dniu [...] sierpnia 2013r. Minister Skarbu Państwa zawiesił na wniosek Strony postępowanie w sprawie potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. W treści postanowienia zawarto pouczenie o treści art. 98 § 2 k.p.a. Strona nie złożyła zażalenia na powyższe postanowienie o zawieszeniu postępowania ani także wniosku o jego podjęcie. Zdaniem Sądu, Minister Skarbu Państwa w następstwie rozpoznania sprawy wskutek złożenia odwołania, w sposób prawidłowy dokonał oceny okoliczności faktycznych i prawnych sprawy, w następstwie czego umorzył postępowanie odwoławcze w sprawie jako bezprzedmiotowe stosując przepis art. 105 § 1 w zw. z art. 98 § 2 k.p.a. Zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a. gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której stanowi art. 105 § 1 k.p.a., oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej, co do istoty. Oznacza to, iż wszystkie elementy badanego stanu prawnego i faktycznego są tego rodzaju, że niepotrzebne jest postępowanie mające na celu wyjaśnienie wszystkich tych okoliczności w sprawie (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2104/10, LEX nr 1138074). Stosownie do art. 98 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej może zawiesić postępowanie, jeżeli wystąpi o to strona, na której żądanie postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz nie zagraża to interesowi społecznemu. Jeżeli w okresie trzech lat od daty zawieszenia postępowania żadna ze stron nie zwróci się o podjęcie postępowania, żądanie wszczęcia postępowania uważa się za wycofane (art. 98 § 2 k.p.a.). Zgodnie zatem z art. 98 § 2 k.p.a. brak wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania w okresie 3 lat od dnia jego zawieszenia obliguje organ do uznania żądania zgłoszonego przez stronę za wycofane. Postępowanie nie może bowiem toczyć się w sytuacji, gdy w trakcie postępowania strona wycofa żądanie wszczęcia postępowania, które może toczyć się wyłącznie na jej wniosek. Skutek ten występuje również, gdy formalnie brak jest co prawda takiego wniosku strony, lecz przepis prawa – art. 98 § 2 k.p.a. nakazuje uznanie wniosku wszczynającego postępowanie za wycofany. Zatem gdy strona rezygnuje z ubiegania się o rozstrzygnięcie określonej treści postępowanie staje się bezprzedmiotowe, co z kolei skutkuje wydaniem decyzji o umorzeniu postępowania zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a. (patrz: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 września 2001 r., sygn. akt V SA 381/01, LEX nr 78917). Jednocześnie , w nawiązaniu do zarzutów skargi, podkreślenia wymaga, że termin wymieniony w treści art. 98 § 2 k.p.a. jest terminem prekluzyjnym, jego upływ powoduje wygaśnięcie uprawnienia zobowiązanego do skutecznego dokonania czynności. Jako termin prawa materialnego nie podlega on także przywróceniu. Skoro bezsprzecznie Skarżąca wskazanemu terminowi uchybiła, to powyższe determinuje pozytywną ocenę orzeczenia Ministra w niniejszej sprawie. Prawidłowość dokonanego przez ten organ umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego znajduje również potwierdzenie w orzecznictwie, m.in. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lipca 2011 r., sygn. akt I OSK 1180/11, LEX nr 1082581, w którym Sąd ten podkreślił, że w przypadku niezwrócenia się strony w okresie trzech lat od daty zawieszenia postępowania o podjęcie postępowania, a więc zaistnienia sytuacji, w której żądanie wszczęcia postępowania uważa się za niebyłe (art. 98 § 2 k.p.a.), należy na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., umorzyć postępowanie w formie decyzji. Mając powyższe na uwadze, to jest oceniając, że zarzuty skargi nie znajdują oparcia w przepisach prawa oraz że Sąd nie dostrzegł takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy – skargę należało oddalić. Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), orzekł jak w sentencji.