I SA/Wa 2555/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...] w przedmiocie uznania świadczeń rodzinnych za niezależnie pobrane postanawia: odmówić A.N. przywrócenia terminu do wniesienia skargi. W dniu 12 września 2013 r. (data stempla pocztowego) A.N. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...], w przedmiocie uznania za świadczenie nienależnie pobrane zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami na rzecz J.K. za okres od [...] lipca 2005 r. do [...] sierpnia 2007 r. Jednocześnie z powyższą skargą skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że przebywa na terenie Niemiec, do Polski przyjeżdża okazjonalnie. Odbiór zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] pokwitowała jej córka D.D., która zamieszkuje pod adresem ul. [...] w O. Córka przekazała jej decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] do Niemiec. Skarżąca następnie przekazała córce skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] do Polski, aby mogła ona ją wysłać do organu. Z akt sprawy wynika, że skarżona decyzja została doręczona skarżącej w dniu 8 sierpnia 2013 r., a zatem ostatni dzień ustawowego terminu do wniesienia skargi upłynął z dniem 9 września 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "Ppsa", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie natomiast do treści art. 87 § 1 Ppsa, pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Rozpoznając wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi Sąd uznał wniosek ten za dopuszczalny. Jednakże, w ocenie Sądu, skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (vide: wyrok NSA z dnia 28 czerwca 2007 r., sygn. akt II OSK 479/07, LEX nr 344095). Dopiero nagłe, nie dające się wcześniej przewidzieć zdarzenie, może stanowić uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na to, że zaistniałe w sprawie uchybienie terminu było niezawinione, przemawiające za uwzględnieniem wniosku o przywrócenie terminu (por. postanowienie NSA z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt II OZ 1231/08). W rozpoznawanej sprawie okoliczność, na którą powołuje się w swoim wniosku skarżąca, tj. wyjazd za granicę, nie można uznać za przeszkodę usprawiedliwiającą niedochowanie terminu do wniesienia skargi. Skarżąca, poza przytoczoną okolicznością, nie przedstawiła innych zdarzeń z powodu których, mimo szczególnej staranności, nie mogła wnieść skargi w ustawowym terminie. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że skarżąca w decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...], została stosownie do treści art. 41 Kpa pouczona o tym, że strona zobowiązana jest do informowania organu w toku postępowania o każdej zmianie adresu. Jeżeli strona nie powiadomi o zmianie adresu wszelka korespondencja organu wysyłana będzie na ostatni znany organowi adres zamieszkania z przyjęciem w takiej sytuacji skutku prawnego w postaci doręczenia pisma pod dotychczasowym adresem. Ze zwrotnego potwierdzenie odbioru wynika, że powyższa decyzja Marszałka została doręczona pełnoletniemu domownikowi – synowi M.K.. Zgodnie z art. 43 Kpa w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Wskazać należy, że doręczenie zastępcze z mocy art. 43 Kpa wywołuje skutki prawne, jak doręczenie adresatowi do rąk własnych. Tym samym należało uznać, że skarżąca została należycie pouczona o obowiązku informowania organu prowadzącego postępowanie o każdej zmianie adresu w toku postępowania administracyjnego. Z kolei zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2013 r. została prawidłowo doręczona dorosłemu domownikowi – córce skarżącej na jej dotychczasowy adres, pod który wysyłane były dotychczasowe rozstrzygnięcia w sprawie. Ponadto skarżąca została w tej decyzji prawidłowo pouczona o terminie i sposobie zaskarżenia decyzji do Sądu. Zdaniem Sądu, skarżąca, wiedząc o toczącym się postępowaniu administracyjnym oraz o swoim wyjeździe za granicę, powinna jako osoba należycie dbająca swoje interesy, poinformować organ o zmianie adresu, wskazać adres do doręczeń, ewentualnie powinna udzielić pełnomocnictwa do działania w jej imieniu swojej córce lub pełnoletniemu synowi. Trudno bowiem wyobrazić sobie sytuację, w której osoba będąca stroną postępowania prowadzonego przez organ administracji, wyjeżdża z miejsca zamieszkania, bez wskazania temu organowi, adresu pod którym będzie przebywała, czy też właściwego adresu do doręczeń. Skarżąca przed wyjazdem mogła również udzielić pełnomocnictwa do działania w jej imieniu swojej córce lub pełnoletniemu synowi. W ocenie Sądu niemożność wniesienia skargi w ustawowym terminie z powodu wyjazdu za granicę nie może stanowić okoliczności wyłączającej winę strony. W tym przypadku zaniedbania strony nie można kwalifikować jako braku winy, będącego przesłanką przywrócenia uchybionego terminu. W niniejszej sprawie negatywnie należy ocenić brak wskazania przez skarżącą organowi prowadzącemu postępowanie nowego adresu zamieszkania, adresu do doręczeń, czy udzielenie osobie trzeciej pełnomocnictwa do działania w jej imieniu. Jeśli skarżąca wyjechała za granicę, to powinna dołożyć starań by w jej zastępstwie czynności w postępowaniu wykonała inna przez nią upoważniona do tego osoba. Podkreślenia wymaga przy tym, że postępowanie w przedmiocie prawa do świadczeń rodzinnych toczy się od kilku lat, zatem skarżąca powinna ze swej strony dołożyć wszelkich starań, aby doprowadzić do zakończenia postępowania administracyjnego. Zdaniem Sądu, uchybienie terminowi do wniesienia środka odwoławczego wynika z oczywistej winy skarżącej, tym samym brak jest usprawiedliwionych podstaw do uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 86 § 1 Ppsa, postanowił jak w sentencji.