I SA/Wa 2555/14
WyrokWSA w Warszawie2015-02-10
Skład orzekający: Przemysław Żmich, Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, Tomasz Wykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, który zawiesił postępowanie na wniosek strony, może umorzyć to postępowanie na podstawie art. 98 § 2 Kpa, jeśli strony nie wystąpiły o jego podjęcie w terminie trzech lat, mimo wcześniejszego poinformowania ich o zgromadzeniu materiału dowodowego i możliwości wypowiedzenia się co do niego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji prawidłowo umorzył postępowanie na podstawie art. 98 § 2 Kpa, ponieważ strony nie wystąpiły o jego podjęcie w ustawowym terminie trzech lat od daty zawieszenia. Poinformowanie stron o zgromadzeniu materiału dowodowego i możliwości wypowiedzenia się nie oznaczało podjęcia postępowania z urzędu, a jedynie realizację zasady czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 § 1 Kpa). Brak wniosku o podjęcie postępowania w terminie obligował organ do uznania żądania za wycofane i umorzenia postępowania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty za nieruchomości pozostawione poza granicami RP. Postępowanie zostało zawieszone na wniosek stron. Po upływie trzech lat, w trakcie których strony nie wystąpiły o podjęcie postępowania, organ pierwszej instancji umorzył postępowanie. Minister Skarbu Państwa utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Strona skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów Kpa, w tym zasad zaufania do organów państwa, wskazując, że organ I instancji informował o zgromadzeniu materiału dowodowego i możliwości wypowiedzenia się, co sugerowało merytoryczne zakończenie sprawy, a nie umorzenie.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich (spr.) Sędziowie: WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska WSA Tomasz Wykowski Protokolant specjalista Joanna Pleszczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2015 r. sprawy ze skargi A.O. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę.
Minister Skarbu Państwa, po rozpatrzeniu odwołania A.O. oraz A.R., decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2012 r., nr [...] umarzającą postępowanie dotyczące potwierdzenia A.R. oraz A.O. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez N.R. nieruchomości w miejscowości B., woj. [...], tj. poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] października 2012 r. umorzył postępowanie dotyczące potwierdzenia A.O. oraz A.R. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez N.R. nieruchomości w miejscowości B., woj. [...], tj. poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej.
Od powyższej decyzji A.O. oraz A.R. złożyli odwołanie do Ministra Skarbu Państwa.
Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2012 r., nr [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że kwestie rekompensat za "mienie zabużańskie" reguluje obecnie ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418 ze zm.) – zwana dalej "ustawą". Zgodnie z art. 98 § 1 Kpa organ administracji publicznej może zawiesić postępowanie, jeżeli wystąpi o to strona, na której żądanie postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz nie zagraża to interesowi społecznemu. § 2 tego przepisu przewiduje, że jeżeli w okresie trzech lat od daty zawieszenia postępowania żadna ze stron nie zwróci się o podjęcie postępowania, żądanie wszczęcia postępowania uważa się za wycofane.
Pismem z dnia 12 marca 2008 r. oraz pismem z dnia 30 grudnia 2008 r. odpowiednio A.O. oraz A.R. złożyli do [...] Urzędu Wojewódzkiego wnioski w sprawie potwierdzenia prawa do rekompensaty w związku z pozostawieniem nieruchomości poza obecnymi granicami RP. Z postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] listopada 1990 r. (sygn. akt [...]) wynika, że spadek po N.R. zmarłej w dniu [...] czerwca 1990 r. na podstawie ustawy nabyli: A.R. oraz A.O..
Pismami z dnia 10 sierpnia 2009 r. oraz z dnia 19 sierpnia 2009 r. A.O. oraz A.R. złożyli wnioski dotyczące zawieszenia postępowania toczącego się przed Wojewodą [...] w sprawie potwierdzenia prawa do rekompensaty za nieruchomości pozostawione przez N.R. na Kresach Wschodnich.
Postanowieniem z dnia [...] września 2009 r. (nr [...]) Wojewoda [...], na podstawie art. 98 § 1 w związku z art. 101 Kpa, zawiesił na wniosek stron postępowanie w sprawie potwierdzenia prawa do rekompensaty w związku z pozostawieniem przez N.R. nieruchomości poza obecnymi granicami RP. Jednocześnie organ wojewódzki poinformował strony o treści art. 98 § 2 Kpa.
Decyzją z dnia [...] października 2012 r., nr [...] Wojewoda [...] umorzył postępowanie dotyczące potwierdzenia A.O. oraz A.R. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez N.R. nieruchomości poza obecnymi granicami RP. W uzasadnieniu organ wskazał, że z uwagi na fakt, iż strony w określonym Kodeksowo trzyletnim terminie, którego bieg rozpoczął się od dnia odebrania przez strony postanowienia z dnia [...] września 2009 r., tj. w dniu [...] września 2009 r. oraz w dniu [...] września 2009 r., do dnia [...] września 2012 r. oraz do dnia [...] września 2012 r., nie zwróciły się do organu prowadzącego postępowanie o podjęcie postępowania, żądanie wszczęcia postępowania uznano za wycofane. Tym samym konieczne stało się umorzenie postępowania w sprawie.
Od powyższej decyzji A.O. oraz A.R. złożyli do Ministra Skarbu Państwa pismo z dnia 5 listopada 2012 r., w którym wnieśli o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania. A.O. wskazała, iż nie kwestionuje skutecznego upływu 3-letniego terminu z art. 98 § 1 Kpa w trakcie, którego nie złożono podania o podjęcie zawieszonego postępowania. W ocenie skarżącej, okolicznością usprawiedliwiającą jest jednak to, iż w tym okresie z przyczyn zdrowotnych przebywała ona poza swoim miejscem zamieszkania.
Pismem z dnia 2 stycznia 2013 r. strony wniosły o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania.
Pismem z dnia 11 stycznia 2013 r. Ministerstwo Skarbu Państwa przekazało akta przedmiotowej sprawy do Wojewody [...] celem rozpatrzenia wniosku stron o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania.
Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2013 r. Wojewoda [...] odmówił A.O. oraz A.R. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o podjęcie postępowania w sprawie potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez N.R. nieruchomości poza obecnymi granicami RP.
Postanowieniem z dnia [...] maja 2013 r. Minister Skarbu Państwa uchylił postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. oraz umorzył postępowanie przed organem I instancji W przedmiocie rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu do podjęcia postępowania zawieszonego postanowieniem Wojewody [...] z dnia [...] września 2009 r.
Wyrokiem z dnia 28 stycznia 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 1785/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił postanowienie Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] maja 2013 r. oraz postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. W wyroku Sąd nakazał potraktowanie pisma skarżących z dnia 5 listopada 2012 r. jako odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2012 r.
Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2012 r., nr [...]. W uzasadnieniu wskazał, że organ uwzględnił wskazówki zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 stycznia 2014 r. oraz potraktował pismo skarżących z dnia 5 listopada 2012 r. jako odwołanie od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2012 r.
Minister Skarbu Państwa nie podziela stanowiska organu wojewódzkiego, że datą fakultatywnego zawieszenia postępowania jest data doręczenia stronie postanowienia o zawieszeniu. Z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lipca 2011 r., sygn. akt I OSK 1180/11 wynika, że datą zawieszenia postępowania jest data wydania postanowienia o zawieszeniu, a nie jego doręczenia stronie. Wobec tego organ I instancji błędnie obliczył bieg 3-letniego terminu w trakcie, którego strona mogła wnosić o podjęcie zawieszonego postępowania. W ocenie Ministra Skarbu Państwa, postępowanie wszczęte na wniosek skarżących zostało zawieszone w dniu [...] września 2009 r. (dzień wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania), zaś ostatnim dniem na zwrócenie się przez strony z wnioskiem o podjęcie zawieszonego postępowania był dzień [...] września 2012 r. (z uwagi na to, iż dzień [...] września 2012 r. to sobota, zaś dzień [...] września 2012 r. był dniem ustawowo wolnym od pracy - niedziela). Wskazać jednak należy, iż błędnie obliczony przez organ wojewódzki termin do złożenia podania o podjęcie zawieszonego postępowania nie miał wpływu na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy. Z akt sprawy nie wynika, aby strony zwróciły się w terminie, o którym mowa w art. 98 § 2 Kpa o podjęcie zawieszonego postępowania, zaś 3-letni termin liczony prawidłowo, tj. od dnia wydania postanowienia o zawieszeniu, minął w dniu [...] września 2012 r. W postanowieniu organu I instancji strony zostały pouczone o konsekwencjach niezłożenia wniosku w terminie (art. 98 § 2 Kpa) oraz wstrzymaniu biegu terminów przewidzianych w Kpa (art. 103 Kpa). Strony nie złożyły zażalenia na postanowienie z dnia [...] września 2009 r., a w związku z tym należało uznać, iż zaakceptowały jego treść. W tym zaś stanie rzeczy żądanie wszczęcia postępowania uważa się za niebyłe (art. 98 § 2 Kpa). Decyzję Wojewody [...] umarzającą postępowanie w sprawie należało więc uznać za zasadną.
Na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...] A.O. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła mające wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów art. 6, art. 7, art. 8 kpa, w zw. z art. 98 § 2 Kpa, art. 102 Kpa, a także art. 138 § 1 pkt 2 Kpa poprzez: 1) uznanie prawidłowości umorzenia postępowania przez organ I instancji jako zawieszonego, w sytuacji braku wniosku stron o jego podjęcie, mimo faktycznego podjęcia zawieszonego postępowania przez organ I instancji poprzez podjęcie czynności w sprawie i w konsekwencji umorzenie postępowania toczącego się; 2) pominięcie przez organ II instancji okoliczności prowadzenia postępowania przez organ I instancji w sposób podważający zaufanie do organów władzy publicznej poprzez poinformowanie strony (pismem bez daty) o zgromadzeniu materiału dowodowego w sprawie stanowiącego podstawę do zakończenia niniejszej sprawy decyzja administracyjną, a tym samym informowania o zamiarze zakończenia postępowania decyzją merytoryczną przy jednoczesnym zakończeniu postępowania decyzją o umorzeniu i w konsekwencji obarczenie strony postępowania negatywnymi skutkami błędu organu prowadzącego postępowanie. W skardze A.O. wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji. W uzasadnieniu podniosła, że zaskarżona decyzja wydana została bez pełnego rozważenia prawidłowości działania organu I instancji pod kątem zgodności z przepisami Kpa regulującymi instytucję umorzenia postępowania zawieszonego na wniosek stron. Zgodnie z art. 98 § 2 Kpa jeżeli w okresie trzech lat od daty zawieszenia postępowania żadna ze stron nie zwróci się o podjęcie postępowania, żądanie wszczęcia postępowania uważa się za wycofane. Przesłanką umorzenia jest zatem brak aktywności stron w stosunku do postępowania zawieszonego, a więc nie toczącego się. Zgodnie z przepisem art. 102 Kpa w czasie zawieszenia postępowania organ administracji publicznej może podejmować czynności niezbędne w celu zapobieżenia niebezpieczeństwu dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnym szkodom dla interesu społecznego. Tym samym nie może podejmować żadnych innych czynności przed upływem trzech lat, w ciągu których strony mogły złożyć wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania, postępowanie zostało jednak podjęte przez organ je prowadzący. Pismem (bez daty) doręczonym stronie 5 października 2012 r. organ I instancji poinformował stronę o zgromadzeniu materiału dowodowego w sprawie stanowiącego podstawę do zakończenia niniejszej sprawy decyzja administracyjną. W tym samym piśmie organ wezwał stronę do składania wszelkich wyjaśnień i oświadczeń zgodnie z art. 50 § 1 Kpa. Pismo to stanowiło zatem podjęcie przez organ czynności w sprawie. Poinformowanie strony o możliwości złożenia wyjaśnień oznaczało działania organu podjęte w ramach gromadzenia materiału dowodowego w sprawie. Zgodnie z regułami postępowania administracyjnego organ ma prawo wszczęcia postępowania wymagającego wniosku strony nawet w przypadku braku takiego wniosku. Nie ma przeszkód by uznać, że zasada ta rozciąga się także na dalszy etap postępowania i działania organu na tym etapie. Skoro zatem w dacie upływu terminu do złożenia przez stronę wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania postępowanie to de facto toczyło się, to nie było podstaw do jego umorzenia na podstawie art 98 § 2 Kpa. Przepis ten dotyczy bowiem postępowania zawieszonego, a nie toczącego się. Ponadto jak już wskazano wcześniej, pismo skierowane do strony informowało o zgromadzeniu materiału dowodowego w sprawie stanowiącego podstawę do zakończenia niniejszej sprawy decyzja administracyjną, a tym samym informowało o zamiarze zakończenia postępowania decyzją merytoryczną. Takie działanie organu, w świetle późniejszego rozstrzygnięcia opartego o art. 98 § 2 Kpa stanowi rażące naruszenie zasad zawartych w art. 8 i art. 9 Kpa i w konsekwencji obarczenie strony postępowania negatywnymi skutkami błędu organu prowadzącego postępowanie. Skoro organ zamierzał umorzyć postępowanie, z uwagi na brak wniosku o jego podjęcie, nie powinien wprowadzać strony w błąd, co do zamiaru merytorycznego zakończenia postępowania i wzywać jej do zapoznawania się z materiałem dowodowym oraz składania wyjaśnień.
Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 października 1997 r., sygn.. akt III SA 1360/97 działanie strony podjęte w zaufaniu do prawa i organów państwa zasługuje na ochronę prawną. W niniejszym przypadku brak działania należy traktować jako równoznaczny z działaniem strony, ponieważ u jego podstaw leżało zaufanie do informacji przekazanych przez organ prowadzący postępowanie. Sugerowanie stronie przez organ zamiaru merytorycznego zakończenia sprawy opartego na zgromadzonej dokumentacji i materiale dowodowym, w sytuacji gdy organ ma zamiar dokonać rozstrzygnięcia o charakterze formalnym, stanowi jawne pogwałcenie zasady lojalności państwa wobec obywatela. W tej kwestii wypowiadał się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 lutego 1992 r., sygn. akt III SA 1200/91, zgodnie z którym nie jest do pogodzenia z założeniami państwa prawnego - w tym z zasadą lojalności państwa wobec obywateli, zasadą jawności prawa oraz zasadą zaufania do prawa i pewności prawa - przenoszenie na podatnika skutków zaniedbań i nieprawidłowości ze strony prawodawcy lub organów administracji państwowej, a także w wyroku z dnia 27 marca 1998 r., sygn. akt III SA 1493/96 wskazując, że jedną z fundamentalnych zasad, na których opiera się w Polsce porządek prawny, jest wyrażona między innymi w art. 8 Kpa zasada zaufania do organów państwa. W myśl tej zasady nie można przerzucać na podatnika błędów lub uchybień popełnionych przez samego prawodawcę (niejasność przepisów), jak i przez organ podatkowy (niewłaściwa ich interpretacja.
Takie działanie organu, traktowane powinno być albo jako podjęte w celu wprowadzenia strony w błąd, albo wykorzystania błędu w jakim się znajdowała. Tę okoliczność powinien wziąć pod uwagę organ II instancji przy badaniu prawidłowości i zgodności z prawem kontrolowanej decyzji. Organ I instancji powinien był albo "przemilczeć" fakt braku złożenia przez stronę wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania i podjąć odpowiednią decyzję opartą na tym stanie faktycznym, albo jeśli uznał za konieczne powiadamianie strony o zamiarze zakończenia sprawy, sformułować treść zawiadomienia w sposób nie wprowadzający strony w błąd, co do rzeczywistych zamiarów organu. Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 marca 2012 r., sygn. akt II GSK 300/2011 przepis art. 8 Kpa nakłada na organ administracji obowiązek prawidłowego rozważenia stanu faktycznego i prawnego rozpoznawanej sprawy. Jeżeli natomiast działanie organu I instancji było wynikiem niekompetencji lub błędnej interpretacji prawa, to przerzucanie skutków takiego działania na stronę jest nie do pogodzenia z zasadą zaufania do organów państwa. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 kwietnia 2000 r., sygn. akt III SA 8335/98 wskazał wyraźnie, że jeżeli podatnik stosuje się do znanego stanowiska organów podatkowych, to chociażby było ono błędne - brak jest podstaw do przerzucania skutków tego błędu na podatnika oraz w wyroku z dnia 4 lutego 1998 r., sygn. akt III SA 964/96. Najpełniej kwestię naruszenia zasad ujętych art. 8 i art. 9 Kpa ujmuje szeroko publikowane orzeczenie Sądu Najwyższego - Izba Administracyjna, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 23 lipca 1992 r., sygn. akt III ARN 40/92, zgodnie z którym obowiązek informowania i wyjaśniania stronom przez organ prowadzący postępowanie całokształtu okoliczności faktycznych i prawnych toczącej się sprawy (art. 9 Kpa) powinien być rozumiany tak szeroko, jak to jest tylko możliwe. Udowodnione naruszenie tego obowiązku powinno być rozumiane jako wystarczająca podstawa do uchylenia decyzji, szczególnie wówczas, gdy urzędnik stwierdza (lub powinien stwierdzić), że strona zamierza podjąć działania wiążące się dla niej z niekorzystnymi skutkami lub nawet z ryzykiem wystąpienia podobnych skutków. W takim wypadku urzędnik ma wyraźny obowiązek w możliwie jasny sposób wyjaśnić całość okoliczności sprawy stronie i równie wyraźnie wskazać na ryzyko wiążące się z zaplanowanymi działaniami. Jest to jedynie odpowiadający zasadzie art. 1 Konstytucji sposób rozumienia art. 9 Kpa.
W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie. Dodatkowo wskazał, że pismo z dnia 5 października 2012 r. miało charakter informacyjny i realizowało zasadę z art. 9 Kpa, a strony pozostawały nadal dysponentem prawa do zwrócenia się do organu o podjęcie zawieszonego postępowania. Minister staną też na stanowisku, że obowiązek z art. 9 Kpa nie może być utożsamiany z udzielaniem stronom pomocy prawnej, czy zastępowaniem ich aktywności poprzez instruowanie o wyborze optymalnego sposobu postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie jest uzasadniona.
Poza sporem jest to, że Wojewoda [...] postanowieniem nr [...] z dnia [...] września 2009 r. zawiesił na wniosek A.O. (pismo z dnia 10 sierpnia 2009 r.) i A.R. (pismo z dnia 19 sierpnia 2009 r.) postępowanie w sprawie o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez N.R. (z domu S.) nieruchomości poza obecnymi granicami RP w B..
Nie budzi też wątpliwości Sądu to, że organ w postanowieniu zawarł pouczenie o treści przepisu art. 98 § 2 Kpa i wskazał, że jeżeli w okresie trzech lat od daty zawieszenia postępowania żadna ze stron nie zwróci się o podjęcie postępowania, żądanie wszczęcia postępowania uważa się za wycofane. Organ dochował zatem zasadzie informowania stron o okolicznościach mających wpływ na ich prawa i obowiązki będące przedmiotem postępowania administracyjnego (art. 9 Kpa). Postanowienie zostało doręczone A.O. w dniu 23 września 2009 r., natomiast A.R. w dniu 16 września 2009 r. Na to postanowienie strony nie wniosły zażalenia. Skarżąca, jak i jej brat A.R. w okresie 3 lat od daty zawieszenia postępowania, tj. do dnia [...] września 2012 r., nie domagali się podjęcia postępowania zawieszonego na ich wniosek.
W tej sytuacji nie można zarzucić Wojewodzie [...] naruszenia prawa ponieważ organ, mając na uwadze skutki prawne wynikające z przepisu art. 98 § 2 Kpa i po jego upływie, prawidłowo zastosował przepis art. 105 § 1 Kpa. Z przepisu art. 98 § 2 Kpa wynika bowiem, że brak wniosku o podjęcie postępowania w terminie 3 lat od daty zawieszenia postępowania obligował organ do uznania za wycofane żądania wszczęcia postępowania o potwierdzenie prawa do rekompensaty, zawartego we wniosku N.R. z dnia 5 kwietnia 1990 r., popieranego następnie przez jej spadkobierców A.O. w pismach z dnia 30 listopada 1990 r., 12 marca 2008 r., 29 grudnia 2008 r. i 10 sierpnia 2009 r. oraz A.R. w piśmie z dnia 30 grudnia 2008 r.
Zdaniem Sądu, w takim przypadku właściwą formą zakończenia postępowania było umorzenie postępowania administracyjnego z powołaniem się na przepis art. 105 § 1 Kpa, co też Wojewoda [...] uczynił. Takie stanowisko Ministra Skarbu Państwa zaakceptowano w judykaturze (por. wyrok NSA z dnia 14 lipca 2011 r., sygn. akt I OSK 1180/11).
Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd podziela stanowisko A.O., że przed wydaniem decyzji z dnia [...] października 2012 r. Wojewoda [...] w piśmie z dnia 5 października 2012 r. poinformował strony o zgromadzeniu materiału dowodowego stanowiącego podstawę do zakończenia niniejszej sprawy decyzją administracyjną oraz o prawie do zapoznania się ze zgromadzoną dokumentacją i wypowiedzenia się, co do zgromadzonych dowodów i materiałów w sprawie przed jej ostatecznym rozstrzygnięciem, a także o możliwości składania wyjaśnień i oświadczeń. Sąd zwraca jednak uwagę, że w piśmie tym organ pierwszej instancji nie wskazał, że wyda w sprawie merytoryczne rozstrzygnięcie (potwierdzi prawo do rekompensaty). W piśmie tym mowa o "zakończeniu sprawy decyzją administracyjną" oraz o "ostatecznym rozstrzygnięciu". Zdaniem Sądu, nie można zarzucić organowi naruszenia art. 8, art. 9 i art. 102 Kpa poprzez to, że przed wydaniem decyzji kończącej postępowanie administracyjne w sprawie umożliwił stronom wypowiedzenie się, co do zebranych dowodów i materiałów i informował o prawie do składania wyjaśnień. Trzeba wskazać, że działanie organu realizowało ogólną zasadę zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania (art. 10 § 1 Kpa). Przepis ten nie różnicuje obowiązków organu w zależności od tego, czy w sprawie ma być wydana decyzja, co do istoty sprawy, czy też w inny sposób kończąca postępowanie w danej instancji (art. 104 § 2 w zw. z art. 105 § 1 Kpa). Nie można wykluczyć takiej oto sytuacji, że strona, po otrzymaniu pisma informującego o jej prawie do wypowiedzenia się, co do zgromadzonych dowodów i materiałów i złożenia wyjaśnień przed wydaniem decyzji, zapozna się z aktami sprawy i spostrzeże, że w aktach sprawy brak jej wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania. Wówczas strona przed wydaniem decyzji ma szansę wykazać, że np. dysponuje wnioskiem o podjęcie zawieszonego postępowania i dowodem jego nadania na adres organu za pośrednictwem poczty, przed upływem terminu z art. 98 § 2 Kpa, a takiego wniosku brak w aktach sprawy. W takim przypadku organ daje stronie możliwość obrony przed negatywnymi skutkami z art. 98 § 2 Kpa. Wobec tego kwestionowanie przez skarżącą pisma Wojewody [...] z dnia [...] października 2012 r. jako błędnego nie znajduje uzasadnienia. Pisma tego nie można zakwalifikować jako ewidentne działanie na niekorzyść strony. Skierowanie tegoż pisma do stron postępowania nie świadczy o tym, że postępowanie o potwierdzenie prawa do rekompensaty faktycznie zostało podjęte i było w toku. Z przepisu art. 98 § 2 Kpa wynika, że podjęcie postępowania zawieszonego na zgodny wniosek stron następuje po złożeniu przed upływem terminu 3-letniego przez którąkolwiek ze stron wniosku o podjęcie postępowania, a nie z urzędu. Takiego wniosku brak jednak w aktach sprawy. Strony postępowania, będąc informowane o możliwości wypowiedzenia się, co do zgromadzonych dowodów przed wydaniem decyzji i o prawie do składania wyjaśnień nie wykazały, że przed upływem terminu 3 –letniego zwróciły się do organu o podjęcie zawieszonego postępowania.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło