I SA/Wa 2574/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Marciniak Sędziowie: WSA Magdalena Durzyńska WSA Włodzimierz Kowalczyk (spr.) Protokolant specjalista Joanna Pleszczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 września 2014 r. sprawy ze skargi M. C. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata D.L., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych. Decyzją z dnia [...] znak: [...] Minister Skarbu Państwa – dalej: Minister, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 98 § 2 i art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r. poz. 267; dalej: k.p.a.) oraz art. 9 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2005 r. nr 169, poz. 1418, Dz. U. z 2006 r. nr 195, poz.1437, Dz. U. z 2008 r., nr 197, poz. 1223, Dz. U. z 2010 r. Nr 257, poz. 1726), po rozpatrzeniu odwołania M. C. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] znak: [...] umarzającej postępowanie w sprawie potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez J.C. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w wsi [...], pow. [...] województwo [...] – utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Z akt sprawy wynika, że wnioskiem z dnia [...] M. G. wystąpiła do Urzędu Rejonowego w [...] o rekompensatę za mienie pozostawione poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej we wsi [...], pow. [...] województwo [...]. Postanowieniem z dnia [...] znak: [...] Wojewoda [...] przekazał ww. wniosek do Wojewody [...] do rozpatrzenia zgodnie z właściwością. Pismem z dnia [...] Wojewoda [...] wezwał stronę do dołączenia do akt sprawy wymaganych dokumentów i oświadczeń. Pismem z dnia [...] strona zwróciła się do Wojewody [...] o zawieszenie toczącego się postępowania o potwierdzenie prawa do rekompensaty. Postanowieniem z dnia [...] znak: [...] Wojewoda [...] zawiesił postępowanie. Postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] znak: [...] o zawieszeniu postępowania zostało doręczone stronie postępowania w dniu [...]. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] znak: [...] umorzył postępowanie administracyjne w sprawie potwierdzenia M.C. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez J.C. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej we wsi [...], pow. [...], województwo [...]. M.C. wniosła odwołanie od ww. decyzji. Wojewoda [...] przesyłając pismem z dnia [...] złożone odwołanie wraz z aktami sprawy wskazał, iż decyzję z dnia [...] znak: [...] wydał na nazwisko M.G., natomiast z dołączonej do odwołania od decyzji Wojewody, kopii decyzji Urzędu Stanu Cywilnego w [...] z dnia [...], znak: [...] wynika, że nastąpiła zmiana nazwiska strony na nazwisko C. W wyniku rozpoznania odwołania od ww. decyzji Wojewody [...] zapadła opisana na wstępie zaskarżona decyzja. W jej uzasadnieniu Minister powołał się na treść art. 98 § 1 i 2 k.p.a. oraz wyjaśnił przesłanki wskazane w ww. przepisach. Minister podkreślił, że strona nie zwróciła się o podjęcie zawieszonego na jej wniosek postępowania w terminie wskazanym w art. 98 § 2 k.p.a. Trzyletni termin na złożenie wniosku o podjęcie postępowania upłynął w dniu [...]. Nie ma również znaczenia, z jakiej przyczyny strona nie wystąpiła z wnioskiem o podjęcie zawieszonego na wniosek postępowania. Minister podkreślił, że zgodnie z przepisem art. 98 k.p.a. okres zawieszenia nie jest zależny od żadnych innych okoliczności, w związku z którymi strony zwróciły się o zawieszenie postępowania, nie ma także możliwości przedłużenia tego okresu ponad ramy ustawowe. Zakończenie okresu zawieszenia na wniosek strony może więc nastąpić wyłącznie poprzez złożenie wniosku o podjęcie postępowania, w przeciwnym razie organ prowadzący postępowanie musi uznać wniosek za wycofany. Strona mogła natomiast po ewentualnym podjęciu postępowania zwrócić się ponownie o jego zawieszenie. Minister wskazał, że termin do złożenia wniosku o podjęcie postępowania zawieszonego na wniosek, określony w art. 98 § 2 k.p.a. jest terminem prekluzyjnym. Czynność dokonana po upływie tego terminu jest bezskuteczna, a termin taki nie może zostać przywrócony. Zatem w ocenie Ministra zasadne było umorzenie postępowania administracyjnego. Odnosząc się do kwestii wydania decyzji przez Wojewodę [...] na nazwisko M. G. w sytuacji gdy decyzją Urzędu Stanu Cywilnego w [...] z dnia [...] znak: [...] nastąpiła zmiana nazwiska strony na nazwisko C., Minister nie podzielił stanowiska, według którego, zmiana powyższa skutkuje koniecznością uchylenia decyzji organu pierwszej instancji. Minister wskazał, że Urząd Stanu Cywilnego dokonał zmiany w dniu [...] nazwiska M.G. (z domu C.) na C. (z domu C.). Nastąpił więc powrót do poprzedniego nazwiska. Minister wskazał, że z materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu wynika, iż strona posługiwała się jedynie nazwiskiem M.G. Pisma Wojewody [...] kierowane do strony były przez nią podejmowane. Sama strona w korespondencji z organem pierwszej instancji posługiwała się jedynie nazwiskiem G. W oparciu o powyższe, jak również biorąc pod uwagę decyzję Urzędu Stanu Cywilnego w [...] z dnia [...] Minister uznał, iż nie ma wątpliwości, że dotychczasowe postępowanie i wydana decyzja dotyczą tej samej osoby. Minister podkreślił, że podmiot do którego skierowana była decyzja ma przymiot strony postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a. Decyzja Wojewody [...] w sprawie skierowana została oraz dotyczyła praw i obowiązków tego samego podmiotu prawnego. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła M.C. Skarżąca zarzuciła, że organ nie rozpatrzył "spraw ludzkich", jak wypadki losowe: długo trwająca ciężka choroba męża zakończona śmiercią, jak również depresja skarżącej i pobyty w szpitalu. Wskazała, że nie było jej stać na przekazanie sprawy do fachowego pełnomocnika, oraz że jest inwalidką od 1994 r. Skarżąca wskazała także, że w ciągu 14 roboczych przedstawi zarzuty naruszenia przepisów prawa oraz uzasadnienie skargi. W piśmie procesowym z dnia [...] (data stempla pocztowego) stanowiącego uzupełnienie skargi, skarżąca wskazała, że dotychczas wysyłana korespondencja była błędna, albowiem adresowana na nazwisko M.G., a od roku [...] nazwisko skarżącej to M.C. Błędnie była wysyłana również poprzednia korespondencja – od roku [...], tj. momentu zawarcia małżeństwa z J. S., albowiem skarżąca nosiła wówczas nazwisko G. W związku z powyższym decyzja oraz korespondencja nadesłana z urzędu nie dotyczyła jej osoby, więc skarżąca nie traktuje jej jaką wiążącej względem niej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentacją przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W ocenie Sądu skarga jest niezasadna, bowiem zaskarżona oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają prawa. Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 98 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej może zawiesić postępowanie, jeżeli wystąpi o to strona, na której żądanie postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz nie zagraża to interesowi społecznemu. § 2 powołanego przepisu stanowi natomiast, że jeżeli w okresie trzech lat od daty zawieszenia postępowania żadna ze stron nie zwróci się o podjęcie postępowania, żądanie wszczęcia postępowania uważa się za wycofane. Co istotne, zwrot "w okresie trzech lat od daty zawieszenia postępowania" użyty w przepisie art. 98 § 2 k.p.a. odnosi się - jeżeli chodzi o rozpoczęcie biegu terminu 3 lat - do daty wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania, a nie do daty jego doręczenia (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 października 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 597/12, LEX nr 1240225). Organ administracji publicznej podejmuje zawieszone na żądanie strony postępowanie, jeżeli zwróci się o to strona. Z przepisu art. 98 § 2 k.p.a. wynika, że z żądaniem podjęcia zawieszonego postępowania może zwrócić się każda ze stron, a nie tylko ta, na której żądanie postępowanie zostało zawieszone. W razie gdy w okresie trzech lat od daty zawieszenia postępowania żadna ze stron nie zwróci się o podjęcie postępowania, żądanie wszczęcia postępowania uważa się za wycofane. Przyjmuje się, że przypadku upływu terminu, o którym mowa w art. 98 § 2 k.p.a. organ powinien stwierdzić, że żądanie wszczęcia postępowania uznaje się za wycofane, i wydać decyzję o umorzeniu sprawy. Wskazany pogląd znajduje potwierdzenie także w orzecznictwie sądów administracyjnych, zgodnie z którym wskazuje się, że przypadku niezwrócenia się strony w okresie trzech lat od daty zawieszenia postępowania o podjęcie postępowania, a więc zaistnienia sytuacji, w której żądanie wszczęcia postępowania uważa się za niebyłe (art. 98 § 2 k.p.a.), należy na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., umorzyć postępowanie w formie decyzji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lipca 2011 r., sygn. akt I OSK 1180/11, LEX nr 1082581). Należy wskazać, że ww. sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Z akt sprawy wynika, że M.C. w dniu [...] złożyła do Urzędu Rejonowego w [...] wniosek o ustalenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez poprzednika prawnego J. C. nieruchomości we wsi [...], pow. [...], woj. [...] (obecnie teren [...]), który został przez Wojewodę [...] przekazany do rozpoznania Wojewodzie [...]. W piśmie z dnia [...] wnioskodawczyni (wówczas nosząca nazwisko G.) wniosła o zawieszenie ww. postępowania administracyjnego. Postanowieniem z dnia [...] Wojewoda [...] – na podstawie art. 98 § 1 k.p.a. zawiesił postępowanie administracyjne. Zatem wniosek o podjęcie postępowania administracyjnego przez którąkolwiek ze stron należało złożyć najpóźniej w dniu [...]. We wskazanym okresie taki wniosek nie został złożony, zatem zasadne było umorzenie postępowania administracyjnego. W odniesieniu do zarzutów skargi należy stwierdzić, że są one niezasadne. Jak wynika z akt sprawy strona posługiwała się jedynie nazwiskiem M. G. Pisma Wojewody [...] kierowane do strony były przez nią podejmowane. Sama strona w korespondencji z organem pierwszej instancji posługiwała się jedynie nazwiskiem G. Urząd Stanu Cywilnego dokonał zmiany w dniu [...] nazwiska M. G. (z domu C.) na C. (z domu C.). Nastąpił więc powrót do poprzedniego nazwiska. W ocenie Sądu nie ma wątpliwości, że dotychczasowe postępowanie i wydana decyzja dotyczą tej samej osoby. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.