I SA/Wa 2634/14

WyrokWSA w Warszawie2015-02-10

Skład orzekający: Przemysław Żmich, Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, Tomasz Wykowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja stwierdzająca nieważność decyzji uwłaszczeniowej, wydana z powodu nierozpoznania wniosku dekretowego, narusza prawo?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że nierozpoznanie wniosku dekretowego przed wydaniem decyzji uwłaszczeniowej stanowi rażące naruszenie prawa, co uzasadnia stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczeniowej. Wniosek dekretowy ma charakter prejudycjalny wobec postępowania uwłaszczeniowego, a jego nierozpatrzenie narusza prawa osób trzecich.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Przedsiębiorstwa [...] w upadłości na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju, która utrzymała w mocy własną decyzję stwierdzającą nieważność decyzji Wojewody z 1997 r. Decyzja Wojewody uwłaszczeniowa przyznała Przedsiębiorstwu prawo użytkowania wieczystego gruntu. Wnioskodawcy domagali się stwierdzenia nieważności tej decyzji, argumentując, że nie rozpoznano wniosku dekretowego dotyczącego prawa własności czasowej do części tego gruntu. Minister stwierdził nieważność decyzji uwłaszczeniowej, uznając, że nierozpoznanie wniosku dekretowego stanowi rażące naruszenie prawa.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich Sędziowie: WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska WSA Tomasz Wykowski (spr.) Protokolant referent stażysta Joanna Kicińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2015 r. sprawy ze skargi [...] Przedsiębiorstwa [...] w upadłości w W. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę. I. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu") decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. znak [...] (dalej "zaskarżoną decyzją") Minister Infrastrukury i Rozwoju (dalej "Minister"), po rozpatrzeniu na wniosek Syndyka Masy Upadłości [...] w upadłości (dalej "Syndyk") ponownie sprawy zakończonej decyzją Ministra z dnia [...] stycznia 2014 r. znak [...], stwierdzającą nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 1997 r. nr [...], znak [...] w części, utrzymał własną decyzję w mocy. II. Stan faktyczny sprawy, poprzedzający wydanie zaskarżonej obecnie decyzji Ministra przedstawia się w sposób następujący: 1. Decyzją tą (dalej "decyzją uwłaszczeniową" albo "decyzją Wojewody") Wojewoda [...], działając na podstawie art.2 ust.1 – 3 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. nr 79, poz.464 z późn. zm.) stwierdził nabycie przez Przedsiębiorstwa [...] (dalej "Przedsiębiorstwo") z mocy prawa, z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego gruntu, stanowiącego własność Skarbu Państwa, położonego w W. przy ulicy [...] o powierzchni [...] m2, określonego w wypisie z rejestru gruntów z dnia [...] grudnia 1996 r. znak [...], jako działka nr [...] z obrębu [...] oraz nieodpłatne nabycie prawa własności budynków, budowli i innych urządzeń znajdujących się na tym gruncie. 2. Wnioskiem z dnia [...] listopada 2011 r. M. S., B. A., U. G., W. W. i W. W., reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika wystąpili o stwierdzenie nieważności Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 1997 r. nr [...] znak [...] w części dawnej działki nr [...] z księgi hipotecznej "[...]", wchodzącej obecnie w skład części działki nr [...] z obrębu [...], uregulowanej w księdze wieczystej [...] (dalej "sporny grunt" albo "sporna część uwłaszczonego gruntu"). Uzasadniając swój wniosek wnioskodawcy podnieśli, że decyzja uwłaszczeniowa wydana została w sytuacji, w której nie rozpoznany pozostał wniosek o przyznanie w trybie uregulowanym w przepisach dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz.U. nr 50, poz.279), dalej "wniosek dekretowy" oraz "dekret warszawski" prawa własności czasowej na nieruchomości [...] "[...]", z której powstała m.in. działka nr [...]. 3. Decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. Minister stwierdził nieważność decyzji uwłaszczeniowej w części dawnej działki nr [...] z księgi hipotecznej "[...]", wchodzącej obecnie w skład części działki nr [...] z obrębu [...], uregulowanej w księdze wieczystej [...]. Uzasadniając rozstrzygnięcie nadzorcze, Minister stwierdził, że niewyjaśnienie przez organ orzekający w przedmiocie uwłaszczenia Przedsiębiorstwa na przedmiotowej nieruchomości, czy nieruchomość ta nie jest objęta roszczeniami osób trzecich, stanowi rażące naruszenie art.97 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz art.2 ust.1 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (dalej "ustawy uwłaszczeniowej") – prawa osób trzecich. 4. Pismem z dnia 22 stycznia 2014 r. Syndyk wniósł do Ministra o ponowne rozpatrzenie sprawy. III. Rozpatrzywszy zaskarżoną obecnie decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. ponownie sprawę zakończoną decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r., Minister utrzymał własną decyzję w mocy. Uzasadniając zaskarżone obecnie rozstrzygnięcie, Minister wskazał w szczególności, co następuje: 1. Własność całości gruntu uwłaszczonego decyzją Wojewody została nabyta przez Skarb Państwa na podstawie przepisów dekretu warszawskiego oraz ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz.U. nr 14, poz.130). 2. Bezsporne prawo Przedsiębiorstwa do zarządu przedmiotowym gruntem wynika ze stosownych decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego [...] z dnia [...] lutego 1989 r. znak [...] i z dnia [...] lutego 1989 r. znak [...] oraz zarządzenia Dyrektora Kombinatu [...] z dnia [...] września 1977 r. 3. Sporna część uwłaszczonego gruntu (tj. część dawnej działki nr [...] z księgi hipotecznej "[...]", wchodząca obecnie w skład części działki nr [...] z obrębu [...], uregulowanej w księdze wieczystej [...]) stanowiła w dacie wejścia w życie dekretu [...] własność A. B. 4. W dniu 31 stycznia 1949 r. spadkobiercy poprzedniego właściciela spornej części uwłaszczonego gruntu złożyli wniosek o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości ozn. Hip. "[...]". Wniosek ten nie został rozpoznany (por. pismo Biura Gospodarki Nieruchomościami Urzędu W z dnia [...] lipca 2013 r. znak [...]). 5. W świetle powyższych zdarzeń prawnych stwierdzić należy, że kwestia ewentualnego naruszenia decyzją uwłaszczeniową praw osób trzecich nie została przez organ uwłaszczeniowy zbadana. W sytuacji, w której uwłaszczenie ma nie naruszać praw osób trzecich, rozstrzygnięcie roszczeń dekretowych posiada cechę prejudycjalności w postępowaniu uwłaszczeniowym. Niewzięcie powyższej okoliczności pod uwagę jest równoznaczne z rażącym naruszeniem przez decyzję uwłaszczeniową art.2 ust.1 ustawy uwłaszczeniowej. Stanowisko to jest prezentowane w orzecznictwie sądowym. 6. Stan faktyczny sprawy nie daje podstaw do uznania, że w zakwestionowanej części decyzja uwłaszczeniowa wywołała nieodwracalne skutki prawne, o których mowa w art.156 § 2 k.p.a., stanowiące przeszkodę do stwierdzenia jej nieważności. IV. Przedsiębiorstwo wniosło do Sądu skargę na decyzję Ministra z dnia [...] czerwca 2014 r., zarzucając zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie następujących przepisów prawa: 1. naruszenie prawa materialnego, tj. art.2 pkt 1 ustawy uwłaszczeniowej poprzez błędne przyjęcie, że: - decyzja uwłaszczeniowa została wydana z naruszeniem praw osób trzecich, - zawarty w przepisie zwrot "nie narusza to praw osób trzecich" jest przesłanką negatywną nabycia prawa użytkowania wieczystego, - postępowanie z wniosku dawnych właścicieli spornej części uwłaszczonego gruntu (ich następców prawnych) o przyznanie prawa własności czasowej miało charakter prejudycjalny w stosunku do postępowania uwłaszczeniowego; 2. naruszenie prawa procesowego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sprawie art.156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez przyjęcie, że decyzja uwłaszczeniowa została wydana z rażącym naruszeniem prawa, podczas gdy została ona wydana zgodnie z obowiązującymi w dacie jej wydania przepisami prawa. Uzasadniając zarzuty skargi, wskazano w szczególności, co następuje: 1. Nie można zgodzić się z oceną Ministra, że wniosek o ustanowienie własności czasowej wywołuje skutki analogiczne do wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, w związku z czym nieuwzględnienie w postępowaniu uwłaszczeniowym faktu jego złożenia w taki sam sposób narusza prawa osób trzecich. 2. Do momentu ustanowienia prawa własności czasowej (prawa użytkowania wieczystego) nie istnieją prawa osób trzecich, z czego wynika brak możliwości ich naruszenia. 3. Użyty przez ustawodawcę zwrot: "nie narusza to praw osób trzecich" nie jest warunkiem nabycia prawa użytkowania wieczystego w drodze uwłaszczenia, a przeciwnie, jest wskazaniem zachodzącego z mocy ustawy skutku uwłaszczenia (tj. nabycia prawa użytkowania wieczystego), polegającego na nienaruszaniu tym uwłaszczeniem praw osób trzecich. 4. Z racji powyższego wadliwie przyjął Minister, że rozstrzygnięcie przez właściwy organ wniosku dekretowego stanowiło w postępowaniu uwłaszczeniowym prejudykat, co nakładało na organ uwłaszczeniowy obowiązek zawieszenia tego postępowania. 5. Decyzja uwłaszczeniowa z dnia [...] stycznia 1997 r. jest prawidłowa i wydana na podstawie przepisów prawa, obowiązujących w dacie jej wydania. V. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: VI. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uwzględnienie przez Sąd skargi na orzeczenie organu administracji publicznej jest dopuszczalne tylko w razie stwierdzenia naruszeń prawa wymienionych w art. 145 § 1 p.p.s.a. W świetle art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Naruszeń, które mogłyby stanowić podstawę do zastosowania w niniejszej sprawie środków, o których mowa powyżej, Sąd nie stwierdził. VII. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji Ministra Infrastruktury i Rozwoju prowadzi do następujących wniosków: 1. Przedmiotem kontrolowanego przez Sąd nadzwyczajnego postępowania administracyjnego, prowadzonego na zasadach i w trybie uregulowanym w art.156 i nast. k.p.a., w którym zaskarżoną obecnie decyzją orzekł Minister, było wyjaśnienie i rozstrzygniecie, czy decyzja uwłaszczeniowa Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 1997 r. jest obciążona – w części wskazanej we wniosku wszczynającym postępowanie – którąkolwiek z kwalifikowanych wad prawnych, przewidzianych w art.156 § 1 pkt 1 – 7 k.p.a. 2. Stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej stanowi wyłom w zasadzie trwałości decyzji administracyjnych, ustanowionej w art.16 § 1 k.p.a. Z uwagi na doniosłość tej zasady zaistnienie przesłanki powodującej stwierdzenie nieważności musi być oczywiste i oczywistość tę właściwy organ ma obowiązek wykazać (por. wyrok NSA z dnia 22 października 1999 r., I SA 8/98, publ. w LEX nr 47276). 3. Przedmiotem weryfikacji w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej nie są jakiekolwiek uchybienia kontrolowanej decyzji, a tylko uchybienia o charakterze kwalifikowanym, tj. wymienione w art.156 § 1 k.p.a. Tym samym uchybienie, nawet o istotnym znaczeniu, któremu nie można przypisać charakteru uchybienia kwalifikowanego, nie może być podstawą stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. Postępowanie o stwierdzenie nieważności nie ma zatem na celu ponownego całościowego rozpatrzenia sprawy administracyjnej, zakończonej kontrolowaną decyzją, a jego charakter prawny nie jest tożsamy z charakterem innego rodzaju nadzwyczajnych postępowań administracyjnych, w tym w szczególności z instytucją wznowienia postępowania administracyjnego. Zakres postępowania wyjaśniającego i orzekania jest w tym przypadku węższy i ogranicza się wyłącznie do skontrolowania prawidłowości danej decyzji administracyjnej pod kątem wystąpienia ściśle określonych wad prawnych. 4. Oceniając decyzję uwłaszczeniową z dnia [...] stycznia 1997 r. w świetle kryteriów określonych w art.156 § 1 pkt 1 – 7 k.p.a., Minister uznał, że decyzja ta została wydana z kwalifikowaną wadą prawną, wymienioną w art.156 § 1 pkt 2 k.p.a., tj. z rażącym naruszeniem prawa. Podkreślić w związku z powyższym należy, że orzecznictwo sądowe wypracowało kompleksowe stanowisko odnośnie właściwego rozumienia terminu "rażące naruszenie prawa", niezdefiniowanego przez ustawodawcę. Stosownie do powyższego rażące naruszenie prawa zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej sprzeczności z przepisami prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja taka nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Cechą rażącego naruszenia prawa jest również to, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią zastosowanego w niej przepisu. Nie chodzi przy tym o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny (wyrok NSA z dnia 26 września 2000 r., sygn. akt 2998/99, publ. w LEX nr 51249). O rażącym (a nie jakimkolwiek) naruszeniu prawa można mówić, gdy decyzja została wydana wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w przepisie prawnym, wbrew wszystkim przesłankom przepisu nadano prawa albo ich odmówiono, albo też wbrew tym przesłankom obarczono stronę obowiązkiem albo uchylono obowiązek. Cechą rażącego prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą (wyrok NSA z dnia 11 sierpnia 2000 r., III SA 1935/99, publ. LEX nr 47008). 5. Badana w postępowaniu nieważnościowym decyzja uwłaszczeniowa z 1997 r. została wydana na podstawie przepisów art.2 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości ("ustawy uwłaszczeniowej"). W swoim ust.1, zasadniczym z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy, przepis ten stanowił, że: "Grunty stanowiące własność Skarbu Państwa lub własność gminy (związku międzygminnego), z wyłączeniem gruntów Państwowego Funduszu Ziemi, będące w dniu 5 grudnia 1990 r. w zarządzie państwowych osób prawnych innych niż Skarb Państwa stają się z tym dniem z mocy prawa przedmiotem użytkowania wieczystego. Nie narusza to praw osób trzecich. Uprawnienia państwowych gospodarstw rolnych do będących w dniu 5 grudnia 1990 r. w ich zarządzie gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa reguluje odrębna ustawa.". 6. Bez wątpienia istotnym zagadnieniem w sprawach dotyczących uwłaszczenia państwowych osób prawnych na podstawie art.2 ustawy uwłaszczeniowej jest konieczność poszanowania ewentualnych praw osób trzecich do nieruchomości, objętych wnioskami uwłaszczeniowymi. Kwestia ta była szeroko analizowana w orzecznictwie sądowym. W wyroku z dnia 31 sierpnia 2010 r., sygn. akt I OSK 1429/09, publ. LEX nr 737493, NSA podniósł, że ustawowe zastrzeżenie nienaruszania praw osób trzecich przez nabycie praw do gruntu z mocy samego prawa - wyrażone w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości - należy odnieść przede wszystkim do samej okoliczności powstania skutku nabycia praw z mocy samego prawa. Nabycie tych praw nastąpiło bowiem niezależnie od woli organu mającego wydać decyzję potwierdzającą to nabycie. Jakkolwiek więc w dniu 5 grudnia 1990 r. zaistniał na nieruchomości nowy stan prawny z woli samego ustawodawcy, o tyle stan ten nie narusza praw osób trzecich. Prawa osób trzecich mają więc pierwszeństwo przed ukształtowaniem nowego stanu prawnego z mocy art. 2 ustawy. Skoro jednak ukształtowanie nowego stanu prawnego w trybie art. 2 nastąpiło w dniu 5 grudnia 1990 r., to prawa osób trzecich musiały zaistnieć przed tym dniem, lub najpóźniej w tym dniu. Od tego bowiem dnia powstał nowy stan prawny na nieruchomości, ukształtowany art. 2 ustawy i dlatego stan ten nie zaistniał tylko wtedy, gdyby konkurował lub wyłączał prawa przysługujące osobom trzecim. Ustawowe zastrzeżenie nienaruszania praw osób trzecich jest bowiem wynikiem ukształtowania nowego stanu prawnego z mocy samego prawa, którego zaistnienie potwierdzane jest decyzją wojewody wydawaną w procedurze dokonywania jedynie oceny, czy dana nieruchomość spełniała w dniu 5 grudnia 1990 r. ustawowe warunki do powstania nowego stanu prawnego w ramach tzw. uwłaszczenia. Z kolej w wyroku z dnia 28 maja 2010 r., sygn. akt I OSK 1067/09, publ. LEX NSA wskazał, że w rozumieniu art. 2 ust. 1 zd. drugie ustawy o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, uwłaszczenie państwowych osób prawnych nie narusza praw tych osób trzecich, które o swe prawa wystąpiły zanim doszło do uwłaszczenia. W wyroku z dnia 7 lutego 1992 r., sygn. akt IV SA 1348/91, NSA odniósł się bezpośrednio do zbiegu roszczeń dekretowych oraz roszczeń o uwłaszczenie na podstawie art.2 ustawy uwłaszczeniowej, stwierdzając że: "Ratio legis formuły "Nie narusza to praw osób trzecich", użytej w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. nr 79 poz. 464), polega na zapewnieniu ochrony także prawom następców prawnych byłych właścicieli działek zabudowanych, którzy w trybie i w terminie wskazanym w art. 82 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. 1991 nr 30 poz. 127) złożyli wnioski o przyznanie im prawa wieczystego użytkowania i o zwrot wymienionych w tym przepisie budynków. (...) Ochrona prawna osób trzecich w rozumieniu art. 2 ust. 1 cytowanej ustawy z dnia 29 września 1990 r. powinna nastąpić wówczas, gdy mają one zagwarantowany prawem interes w żądaniu realizacji prawa majątkowego. Trzeba bowiem podkreślić, że powołany przepis, ustanawiając na rzecz państwowych osób prawnych wieczyste użytkowanie gruntów będących w ich zarządzie, wyraźnie zastrzega, że prawo to nie może powstać z naruszeniem praw osób trzecich. (...).". Stanowisko to zaakceptowano następnie w późniejszym orzecznictwie sądowo administracyjnym - por. m.in. wyroki NSA z dnia 25 sierpnia 2010 r., sygn. akt I OSK 1428/09 oraz z dnia 21 kwietnia 2011 r., sygn. akt I OSK 983/10 oraz wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 listopada 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 1145/09, świetle którego: "Pierwszeństwo przed wszelkim innym zadysponowaniem gruntami ma zawsze rozpoznanie tzw. wniosku dekretowego czyli złożonego w trybie art. 7 dekretu z 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy. Dopóki wniosek taki nie zostanie rozpoznany, nie można mówić o nabyciu z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez przedsiębiorstwo państwowe prawa użytkowania wieczystego gruntu objętego wnioskiem.". 7. Sąd orzekający w sprawie niniejszej podziela przywołaną wyżej linię orzeczniczą, w myśl której orzekł w kontrolowanym postępowaniu organ nadzorczy, tj. Minister. Trafnie uznał zatem organ, że rozpoznanie przez Wojewodę co do meritum, decyzją uwłaszczeniową z dnia [...] stycznia 1997 r., wniosku uwłaszczeniowego Przedsiębiorstwa w odniesieniu do spornej części nieruchomości, objętej nierozpatrzonym w dacie orzekania o uwłaszczeniu wnioskiem dekretowym stanowiło rażące naruszenie przez organ art.97 § 1 pkt 4 k.p.a. w związku z art.2 ust.1 ustawy uwłaszczeniowej. Stwierdzenie przez organ wywłaszczeniowy zgłoszenia przed dniem 5 grudnia 1990 r. roszczeń dekretowych do części przedmiotu wniosku wywłaszczeniowego powodowało bowiem ujawnienie się kwestii wstępnej w rozumieniu art.97 § 1 pkt 4 k.p.a, a zatem nakładało na organ obowiązek zawieszenia postępowania uwłaszczeniowego do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia wniosku dekretowego. Dopiero ostateczne rozstrzygnięcie wniosku dekretowego pozwalało bowiem organowi uwłaszczeniowemu na jednoznaczne ustalenie, czy zachodzi przeszkoda do stwierdzenia uwłaszczenia Przedsiębiorstwa prawem użytkowania wieczystego gruntu (w postaci obciążenia tego gruntu prawem użytkowania wieczystego na rzecz osób trzecich w wyniku realizacji przez te osoby roszczenia, korzystającego z pierwszeństwa przed rozpatrzeniem wniosku uwłaszczeniowego), czy też nie. Wydanie orzeczenia co do meritum sprawy, bez dokonania wskazanego wyżej zawieszenia postępowania uwłaszczeniowego, przesądza o wydaniu tego orzeczenia z naruszeniem praw osób trzecich, co rażąco narusza art.2 ust.1 zd.2 ustawy uwłaszczeniowej. 8. Odnosząc się do zarzutów skargi podkreślić ponownie należy, że przeszkody do orzeczenia o uwłaszczeniu państwowej osoby prawnej na podstawie art.2 ustawy nie można upatrywać wyłącznie w sytuacji, w której grunt objęty wnioskiem uwłaszczeniowym obciążony jest prawem użytkowania wieczystego na rzecz osób trzecich, istniejącym już w dniu 5 grudnia 1990 r. Jak już bowiem wskazano wcześniej, przeszkodą do merytorycznego rozpatrzenia wniosku uwłaszczeniowego jest już sam fakt zgłoszenia przed dniem 5 grudnia 1990 r. roszczeń o ustanowienie takiego prawa (na podstawie przepisów dekretu warszawskiego), korzystających w świetle przywołanego wyżej orzecznictwa sądowego z pierwszeństwa w rozpoznaniu przed wnioskiem uwłaszczeniowym. W takiej sytuacji dopuszczalność orzeczenia o uwłaszczeniu państwowej osoby prawnej prawem użytkowania wieczystego gruntu jest w sposób bezpośredni uzależniona od ostatecznego rozstrzygnięcia wniosku dekretowego w sposób negatywny dla jego wnioskodawców (tj. od orzeczenia przez właściwy organ, na podstawie przepisów dekretu warszawskiego, o odmowie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego gruntu). W świetle powyższych okoliczności skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw, w konsekwencji czego podlega oddaleniu na podstawie art.151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło