I SA/Wa 2752/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Gabriela Nowak, Sędziowie sędzia WSA Bożena Marciniak, sędzia WSA Łukasz Trochym (spr.), Protokolant referent Aneta Suchecka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2022 r. sprawy ze skargi A. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej jako "Kolegium/organ"), po rozpatrzeniu odwołania A. D. (dalej jako "Skarżący"), decyzją z [...] września 2021 r., nr [...], utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] (dalej jako "Prezydent/organ I instancji") z [...] lipca 2021 r., nr [...] odmawiającą przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Zaskarżona decyzja Kolegium została wydana w następującym stanie sprawy. Pismem z 21 maja 2021 r. Skarżący wystąpił z wnioskiem o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku niepodejmowaniem/rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaniem osobistej opieki nad niepełnosprawną ojcem – S. D., legitymującym się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Do wniosku dołączono prawomocny wyrok Sądu Rejonowego dla [...] w W. z [...] kwietnia 2021 r., sygn. akt [...] zaliczający S. D. do znacznego stopnia niepełnosprawności. W powyższym orzeczeniu Sąd ustalił m.in. datę początkową stopnia niepełnosprawności od [...] sierpnia 2019 r., a także wymóg stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Decyzję z [...] lipca 2021 r., nr [...], Prezydent odmówił przyznania Skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego stwierdził w jej uzasadnieniu, że Skarżący nie spełnił warunków do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, ponieważ nie sprawuje on opieki nad ojcem w sposób, który uniemożliwia zatrudnienie lub podejmowanie innej pracy zarobkowej, jak też sprawowana przez Skarżącego opieka nie wymaga rezygnacji z takiej pracy lub zatrudnienia. Organ I instancji powołał się także na brak ustalenia daty powstania niepełnosprawności, podczas gdy do otrzymania świadczenia powinna ona powstać nie później niż do ukończenia 18. roku życia, względnie do 25. roku życia. Po rozpatrzeniu odwołania Skarżącego wniesionego od powyższej decyzji organu I instancji, Kolegium utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta. W uzasadnieniu swojej decyzji Kolegium przyznało rację organowi I instancji co do niespełnienia przesłanki wynikającej z art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych, tj. tej, związanej z niepodejmowaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Kolegium wskazało bowiem, że zakres sprawowanej przez Skarżącego opieki nad ojcem nie wyklucza możliwości podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej. Kolegium zwróciło uwagę, że zakres czynności pielęgnacyjnych wykonywanych przez Skarżącego przy ojcu koncentruje się głównie w zakresie wypełniania obowiązku alimentacyjnego. Świadczenie pielęgnacyjne nie może być natomiast traktowane jak wynagrodzenie za wykonywanie obowiązku alimentacyjnego wobec rodziców. Świadczenie to jest rekompensatą za utratę możliwości zarabiania przez osoby, które choć zdolne do pracy, to poświęcają życie zawodowe dla opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Kolegium zwróciło uwagę, że Skarżący wykonuje wobec ojca następujące czynności: raz w miesiącu pomoc w higienie (kąpiel, obcinanie paznokci, strzyżenie włosów, mycie protezy, mycie zębów, moczenie nóg), raz dziennie smarowanie kremami przeciw odparzeniom, codzienne przygotowanie ubrań i ubieranie, raz dziennie ćwiczenia fizyczne, raz dziennie podanie leków oraz przygotowanie i podanie posiłków, w zależności od potrzeby sprzątanie, pranie i prasowanie, w zależności od potrzeby wizyty u lekarza, w zależności od potrzeby zakupy i realizacja recept, załatwianie spraw urzędowych, w razie potrzeby masaże i oklepywanie, baczniejsza uwaga podczas snu. W ocenie Kolegium są to czynności w większości wykonywane raz na dobę albo rzadziej, w znacznej części nie wychodzą poza zakres zwykłych czynności związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego, nie są zaś czynnościami opiekuńczymi. Kolegium wskazało, że także treść oświadczenia S. D. z 2 sierpnia 2021 r. w istocie potwierdza powyższe ustalenia. Oświadczający wyjaśnił, że zakupy i opłaty tylko czasem robił sam oraz, że porusza się o kuli i rowerze albo przy ścianie, ponieważ brakuje mu sił. Wskazuje nawet, że upadł na ulicy i doznał urazu nogi i ręki. Świadczy to o tym, zdaniem Kolegium, że po pierwsze nikt nie zastępuje go w wyjściach z mieszkania, pomimo jego ograniczeń ruchowych, a po drugie, że nie było przy nim osoby sprawującej opiekę (Skarżącego) w groźnej dla niego sytuacji. Od treści ww. oświadczenia zasadniczo nie odbiegają również ustalenia wywiadu środowiskowego. Pracownik socjalny odnotował bowiem, że pomoc Skarżącego nie jest regularna, świadczona jest w ograniczonym stopniu, syn nie ma aktualnej wiedzy o wizytach lekarskich ojca, a ojciec czuje się osobą samodzielną i stara się wiele rzeczy robić bez udziału syna. W ocenie Kolegium, z analizy akt sprawy wypływa zatem jednoznaczny wniosek mianowicie, że Skarżący nie sprawuje takiej opieki nad ojcem, która uprawniałaby do pobierania świadczenia pielęgnacyjnego, ponieważ zakres i częstotliwość wykonywanych przez Skarżącego względem ojca czynności opiekuńczych nie wiąże się bowiem z koniecznością niepodejmowania lub rezygnacji przez Skarżącego z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Końcowo Kolegium wskazało, że nie zgadza się ze stanowiskiem organu I instancji co do wyników wykładni przepisu art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zdaniem Kolegium, oparcie rozstrzygnięcia na dosłownym rozumieniu przywołanego przepisu prowadzi do pominięcia powszechnie obowiązującej wykładni zawartej w nim normy prawnej, wynikającej z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt 38/13 (Dz. U. z 2014 r., poz. 1443), w którym Trybunał orzekł, że art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Skutkiem wyroku, wskazanym przez sam Trybunał, jest niekonstytucyjność części normy wynikającej z art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych. Mając na uwadze zasadę legalizmu (art. 6 k.p.a.), organ I instancji nie miał podstaw do stosowania art. 17 ust. 1b ww. ustawy w sposób, który różnicował prawo do świadczenia ze względu na czas powstania niepełnosprawności. Powyższe naruszenie prawa materialnego było jednak, zdaniem Kolegium, bez znaczenia dla sposobu rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Skargę na powyższą decyzję Kolegium wniósł Skarżący, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. W uzasadnieniu skargi podkreślono, że ojciec Skarżącego posiada orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności, podobnie jak jego matka, która dodatkowo jest poważnie chora. Powołując się na wyrok WSA w Łodzi z 2 września 2021 r., sygn. akt II SA/Łd 491/21, Skarżący podniósł, że organy nie mają kompetencji do weryfikowania określonego w orzeczeniu o stopniu niepełnosprawności zakresu czynności opiekuńczych, sprawowanych przez opiekuna. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z 1 kwietnia 2022 r. niniejsza sprawa została skierowana do rozpoznania na rozprawie w trybie art. 15zzs4 ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.), o czym strony zostały powiadomione. W trakcie rozprawy w dniu 11 maja 2022 r. pełnomocnik Skarżącego uzupełnił treść zarzutów skargi w ten sposób, że zarzucił organowi naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, 77 § 1 oraz 107 § 3 k.p.a. poprzez pominięcie okoliczności, że Skarżący w ciągu doby zajmuję się ojcem i matką, co uniemożliwia podjęcie mu zatrudnienia, jak też podniósł zarzut naruszenia art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez przyjęcie, że niepodejmowanie pracy dodatkowej przez Skarżącego w celu sprawowania opieki nie wypełniło przesłanki z tego artykułu. Wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach kontroli działalności administracji publicznej sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, określającego prawa i obowiązki stron oraz prawa procesowego, regulującego postępowanie przed organami administracji publicznej. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji Kolegium z uwzględnieniem powyższych kryteriów Sąd stwierdza, że nie narusza ona przepisów prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Podstawę materialną zaskarżonej decyzji Kolegium stanowi art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r., poz. 111, dalej jako "u.ś.r."), zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (dalej jako "k.r.o.") ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie pod względem legalności jest decyzja Kolegium z [...] września 2021 r., nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta z [...] lipca 2021 r., nr [...] odmawiającą przyznania Skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu niepodejmowania/rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy, wnioskowanego na niepełnosprawnego ojca – S. D. Zauważyć należy, że Skarżący nie wystąpił o przedmiotowe świadczenia również z związku z opieką nad matką. Powodem odmowy przyznania Skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego było uznanie przez organ I Instancji, że po pierwsze – ustalona data powstania niepełnosprawności u S. D. przekreśla spełnienie przesłanki przyznania wnioskowanego świadczenia określonej w art. 17 ust. 1b u.ś.r., tj. powstanie niepełnosprawności u osoby wymagającej opieki w wieku nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia, a po drugie – Skarżący nie sprawuje takiej opieki nad niepełnosprawnym ojcem, która uprawniałaby do pobierania świadczenia pielęgnacyjnego. Kolegium skorygowało powyższy pogląd organu I instancji – w zakresie oceny znaczenia momentu powstania niepełnosprawności u S. D. jako nie mający znaczenia dla przyznania świadczenia. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela powyższy pogląd Kolegium, nie będzie jednak szerzej omawiał tego zagadnienia z uwagi na brak znaczenia tej okoliczności dla rozstrzygnięcia. Jak słusznie bowiem zauważył organ, moment powstania niepełnosprawności u S. D. ([...] sierpnia 2019 r.) nie może przekreślać możliwości ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne. Kolegium przychyliło się z kolei do stanowiska Prezydenta, że świadczenie pielęgnacyjne nie może zostać przyznane Skarżącemu z uwagi na zakres opieki (czynności) jaką Skarżący sprawuje nad swoim ojcem. Odmowę przyznania wnioskowanego świadczenia organ uargumentował tym, iż zakres oraz rodzaj czynności podejmowanych przez Skarżącego w ramach opieki nad niepełnosprawnym ojcem nie koliduje z możliwością podjęcia zatrudnienia przez Skarżącego. W opinii organu, pomoc w postaci świadczenia pielęgnacyjnego dedykowana jest osobom, które nie mogą podjąć żadnej pracy z uwagi na stały charakter świadczonej opieki nad osobą tego wymagającą. Natomiast, charakter sprawowanej opieki, nie jest zdaniem organu, wystarczający do przyznania wnioskowanego świadczenia. Okolicznością bezsporną jest, że Skarżący jako syn S. D., legitymującego się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jest osobą, na której ciąży obowiązek alimentacyjny względem ojca i może ubiegać się o ww. świadczenie. Nie jest również kwestionowane, że od wielu lat Skarżący jest nieaktywny zawodowo, zarejestrowany w urzędzie pracy jako bezrobotny bez prawa do zasiłku. W rozpoznawanej sprawie, istota sporu sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy na przeszkodzie przyznaniu Skarżącemu przedmiotowego świadczenia stoi dyspozycja przepisu art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., mianowicie czy istnieje niemożność podjęcia zatrudnienia przez Skarżącego w związku ze wspomnianą opieką. Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą, którą Sąd aprobuje, istotą opieki, o której mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., jest zapewnienie zaspokojenia normalnych, codziennych potrzeb osoby, nad którą jest sprawowana, zapewnienie jej egzystencji, której bez pomocy osób trzecich nie jest w stanie sobie sama zapewnić (zob. wyrok WSA w Rzeszowie z 3 lipca 2019 r., sygn. akt II SA/Rz 535/19). Nadto, warunku "stałej lub długotrwałej" opieki nie można rozumieć jako wykonywania opieki nieustannie i przez 24 godziny na dobę, lecz ma to być opieka stała w sensie trwałości, a długotrwała w sensie rozciągłości w czasie (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 27 maja 2021 r., sygn. akt III SA/Gd 145/21; wyrok WSA w Lublinie z dnia 16 marca 2021 r., sygn. akt II SA/Lu 728/20). Określenia "stała lub długoterminowa" wskazują, według Naczelnego Sądu Administracyjnego, że nie może to być opieka świadczona niecodziennie, a nawet jeżeli codziennie, to tylko przez część doby, a zatem sporadycznie (wyrok NSA z 2 lutego 2017 r. sygn. I OSK 2201/15, Lex 2240790). Podkreślić zatem należy, że ustawową przesłanką przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w sytuacji faktycznej takiej, jak w niniejszej sprawie, wynikającą z art. 17 ust. 1 u.ś.r., jest niepodejmowanie lub rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą w taki sposób, że opiekun pozostaje w ciągłej dyspozycji podopiecznego, co wynika z faktu, że podopieczny nie jest w stanie normalnie bez opiekuna funkcjonować. Uwzględniając powyższe, podzielić należy zatem stanowisko, że osoba sprawująca opiekę nad osobą o znacznym stopniu niepełnosprawności nie musi wykonywać czynności opiekuńczych przez 24 godziny na dobę. Ważne bowiem jest aby opiekun pozostawał w ciągłej dyspozycji swego podopiecznego, przez co należy rozumieć także sytuację, w której oprócz sprawowania opieki, wykazuje gotowość niesienia pomocy zarówno w dzień, jak i w nocy, przy czym chodzi tu o opiekę stałą lub długoterminową. Odnosząc się w tym miejscu do zarzutu skargi dotyczącego poglądu wyrażonego w wyroku WSA w Łodzi z 2 września 2021 r., sygn. akt II SA/Łd 491/21, Sąd wyjaśnia przede wszystkim, że realia każdej sprawy, w tym także tej w której wydano wspomniane orzeczenie, determinują treść późniejszego rozstrzygnięcia. Każda sprawa administracyjna jest inna, ma bowiem swoje specyficzne oraz indywidulane uwarunkowania. Stąd Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie jest związany treścią orzeczeń sądów administracyjnych wydanych w innych sprawach. Co do zasady jednak należy zgodzić się z poglądem, że w ramach niniejszego postępowania organy faktycznie nie mają kompetencji do weryfikowania określonego w orzeczeniu o stopniu niepełnosprawności wymogu stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby na osobą niepełnosprawną w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Chodzi tutaj konkretnie o sytuację, w której organ administracji podważałby ustalenia właściwej komisji do spraw orzekania o niepełnosprawności zawarte w takim orzeczeniu. Nie zmienia to jednak faktu, że organy mogą i powinny dokonać jednoznacznych ustaleń w zakresie tego, czy opiekun osoby niepełnosprawnej rzeczywiście zapewnia "stałą lub długoterminową" opiekę osobie, która tego wymaga. Nie chodzi tutaj bowiem o kwestionowanie samej treści orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, czego organy w niniejszej sprawie nie czyniły, lecz o ustalenie czy to co opiekun robi dla osoby niepełnosprawnej faktycznie uniemożliwia mu podjęcie jakiejkolwiek aktywności zawodowej. Mówiąc innymi słowami, należy ustalić stopień w jakim opiekun poświęca się dla tej osoby kosztem własnego życia zawodowego. Zdaniem Sądu, ustalenia dokonane w niniejszej sprawie przez organy obu instancji zmierzały właśnie w takim kierunku. W ocenie Sądu, to co ustalono w toku niniejszego postępowania przeczy natomiast twierdzeniom Skarżącego jakoby opiekował się ojcem w sposób, jaki wynika z dyspozycji art. 17 ust. 1 u.ś.r. Zgromadzony dotychczas w sprawie materiał dowodowy potwierdził bowiem, że częstotliwość oraz zakres sprawowanej przez Skarżącego opieki nad ojcem nie wyklucza możliwości podjęcia przez Skarżącego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w niepełnym wymiarze czasu pracy (¼ lub ½). Z zakresu sprawowanej opieki i czynnościami z tym związanymi wynika, że są one wykonywane przez Skarżącego sporadycznie, w zależności od potrzeb (okazjonalne zrobienie zakupów, pomoc w ich wniesieniu do mieszkania), a nie w sposób ciągły, absorbujący Skarżącego w takim wymiarze czasu, że Skarżący nie może podjąć jakiejkolwiek aktywności zawodowej, nawet dorywczej. Słusznie zauważył organ, że ojciec Skarżącego porusza się samodzielnie z pomocą kuli oraz roweru, samodzielnie korzysta z toalety, również posiłki spożywa samodzielnie. S. D. nie jest osoba obłożnie chorą, stale leżącą, wymagającą karmienia czy pampersowania. Co prawda Skarżący pomaga ojcu przy niektórych czynnościach pielęgnacyjnych, ale odnotować należy, że ojciec Skarżącego jest w tym aspekcie życia zasadniczo samodzielny. Nawet w zakresie wizyt lekarskich pomoc Skarżącego jest minimalna, skoro generalnie S. D. sam się na nie udaje (vide: notatka pracownika socjalnego z [...] czerwca 2021 r., protokół wywiadu rodzinnego z [...] czerwca 2021 r.). Znajduję to swoje potwierdzenie również w tym, że Skarżący nie jest nawet zorientowany co do ich terminarza. Ponadto, jak ustalił organ I instancji (vide: notatka pracownika socjalnego z [...] czerwca 2021 r.) w trakcie wizyty pracownika socjalnego w domu Skarżącego nie zastano S. D., który według oświadczenia Skarżącego, samodzielnie udał się na wizytę lekarską. Z wywiadu rodzinnego z [...] czerwca 2021 r. wynika również, że równolegle Skarżący opiekuje się także niepełnosprawną matką (podaje jej zastrzyki z insuliny), co wbrew zarzutom pełnomocnika Skarżącego zostało uwzględnione przez organy obu instancji w wydanych decyzjach. Niemniej jednak powyższa okoliczność nie ma, zdaniem Sądu, istotnego znaczenia w niniejszej sprawie, skoro wniosek Skarżącego dotyczył tylko świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieka nad ojcem, a nie matką. Ponadto, skoro Skarżący opiekuje się także swoją niepełnosprawną matką, to nie sposób uznać w takiej sytuacji, że Skarżący skupia się jedynie na pomocy dla ojca i tylko do jego dyspozycji pozostaje. Zdaniem Sądu, pomoc Skarżącego dla ojca jest zatem okresowa, a nie permanentna. Uwzględniając powyższe, zdaniem Sądu, zakres sprawowanej przez Skarżącego opieki nad ojcem nie można określić jako wykluczający możliwość podjęcia przez Skarżącego jakiegokolwiek zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, choć niewątpliwie Skarżący wspiera i pomaga ojcu. Świadczenie pielęgnacyjne nie jest jednak przyznawane za samą opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, gdyż to wynika z prawnego i moralnego obowiązku, lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania tej opieki lub za rezygnację z zatrudnienia w celu jej sprawowania i nie może być traktowane jako zastępcze źródło dochodu. Z taka sytuacją, zdaniem Sądu, nie mamy do czynienia w tym przypadku. Zakres czynności wykonywanych przez Skarżącego, jak też ich wymiar czasowy, nie pozostawia zatem wątpliwości, że Skarżący nie sprawuje stałej i długotrwałej opieki nad S. D., tak jak wymaga tego dyspozycja art. 17 ust. 1 u.ś.r. Zasady doświadczenia życiowego wskazują przy tym, że pomoc Skarżącego nie jest na tyle absorbującą aby połączenie jej z pracą zawodową było niemożliwe. Tym samym, prawidłowe jest stanowisko Kolegium, że w niniejszej sprawie nie zachodzi bezpośredni związek przyczynowo-skutkowy między niepodejmowaniem przez Skarżącego zatrudnienia a koniecznością opieki nad ojcem. Ponadto trudno doszukać się tego związku również z tego powodu, że Skarżący od kilku lat nie pracuje, a zatem de facto pomoc ojcu nie spowodowała w jego sytuacji konieczności rezygnacji z aktywności zawodowej. W konsekwencji należy uznać, że podstawa odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest prawidłowa, znajduje potwierdzenie w materialne dowodowym zebranym w sprawie oraz w przepisach prawa powszechnie obowiązującego. Stwierdzić należy także, że organ dokonał właściwej oceny materiału dowodowego, nie naruszając tym samym podstawowych zasad postępowania określonych w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., natomiast swoje rozstrzygnięcia właściwie i rzeczowo umotywował, stosownie do wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a. To z kolei doprowadziło do słusznego wniosku, że Skarżący nie spełnia przesłanki, o której mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. Sąd nie znalazł przy tym podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia przepisu przepisu prawa materialnego, który wybrzmiał w trakcie rozprawy. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.