I SA/Wa 2792/14
WyrokWSA w Warszawie2014-11-05
Skład orzekający: Marek Wroczyński, Magdalena Durzyńska, Tomasz Szmydt
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa stwierdzenia nieważności decyzji z 1977 r. dotyczącej przekazania gospodarstwa rolnego na własność państwa za rentę, oparta na ustaleniu, że zgoda współmałżonka i zstępnych nie była wymagana z uwagi na brak głównego źródła utrzymania z pracy w gospodarstwie, stanowi rażące naruszenie prawa?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo odmówiły stwierdzenia nieważności decyzji z 1977 r. Ustalenia faktyczne dotyczące braku głównego źródła utrzymania z pracy w gospodarstwie dla J. W. oraz braku jego aktywnego udziału w prowadzeniu gospodarstwa w dacie wydawania decyzji, a także brak pracy syna W. W. w gospodarstwie, nie stanowiły rażącego naruszenia prawa. W związku z tym, zaskarżona decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, utrzymująca w mocy odmowę stwierdzenia nieważności, nie narusza prawa.Stan faktyczny
Skarżący W. W. wniósł skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji z 1977 r. dotyczącej przekazania gospodarstwa rolnego na własność państwa. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów dotyczących zgody współmałżonka i zstępnych na przekazanie gospodarstwa, twierdząc, że praca w gospodarstwie była głównym źródłem utrzymania jego ojca, J. W., a on sam współprowadził gospodarstwo. Organy administracji uznały, że zgoda nie była wymagana, ponieważ J. W. pracował poza gospodarstwem, a skarżący nie pracował w nim w dacie wydawania decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński (spr.) Sędziowie: WSA Magdalena Durzyńska WSA Tomasz Szmydt Protokolant starszy referent Tomasz Noske po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2014 r. sprawy ze skargi S. W. i W. W. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2013 r., nr [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi biorąc za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy z 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego( Dz.U. z 2013 r., poz. 267 dalej jako k.p.a.) po rozpatrzeniu wniosku W. W. utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...].
Podstawą wydania decyzji były następujące ustalenia faktyczne i dokonana ocena prawna.
Decyzją z [...] lipca 2013 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi po rozpatrzeniu wniosku W. W. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Miasta i Gminy S. z dnia [...] października 1977 r., nr [...] oraz utrzymującej ją w mocy decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1977 r., nr [...].
W dniu 30 lipca 2013 r. W. W. zwrócił się do organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Organ rozpatrując ponownie sprawę ustalił, że Decyzja Naczelnika Miasta i Gminy S. z dnia [...] października 1977 r. wydana została na podstawie art. 9 ust.1 ustawy z dnia 29 maja 1974 roku o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność państwa za rentę i spłaty pieniężne (Dz.U. Nr 21, poz. 118, dalej jako ustawa o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność państwa).
Wskazany przepis stanowił, że gospodarstwo rolne mogło być przejęte na własność państwa za rentę na wniosek rolnika, jeżeli przekazał on wszystkie nieruchomości wchodzące w skład gospodarstwa, o powierzchni co najmniej 2 ha gruntów rolnych i leśnych, a ponadto osiągnął wiek 65 lat mężczyzna, a 60 lat kobieta lub rolnik został zaliczony do jednej z grup inwalidów.
Przepis art. 3 wyżej powołanej ustawy stanowił, że nieruchomości stanowiące współwłasność małżonków lub objęte wspólnością ustawową albo stanowiące odrębną własność małżonka mogą być przekazane na własność państwa tylko za zgodą obojga małżonków. Jednakże zgoda małżonka nie była wymagana jeżeli praca w przekazywanym gospodarstwie rolnym nie stanowiła głównego źródła jego utrzymania.
Zgodnie natomiast z art. 4 ust.1 ustawy o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność państwa nieruchomość na której gospodarują zstępni rolnika mogła być przez niego przekazana tylko za ich zgodą.
W ocenie organu zebrany materiał w sprawie pozwalał stwierdzić, że zostały spełnione warunki do przejęcia gospodarstwa objętego wspólnością ustawową małżonków T. i J. W.
W dacie wydawania decyzji oboje małżonkowie osiągnęli wiek emerytalny, a nadto w aktach sprawy znajduje się wniosek z 11 marca 1977 r., w którym T. W. zwróciła się do Urzędu Miasta i Gminy w S. o przejęcie na własność państwa gospodarstwa rolnego. Dalej organ wskazał, że gospodarstwo rolne o powierzchni [...] ha stanowiło majątek wspólny małżonków W. ponieważ przedmiotowe gospodarstwo aktem nadania z [...] stycznia 1948 r., nr [...] na podstawie dekretu z dnia 6 września 1946 r. o ustroju rolnym o osadnictwie na obszarze Ziem Odzyskanych i b. wolnego Miasta Gdańska (Dz.U Nr 49, poz. 279) zostało przyznane na rzecz J. W. W dacie nadania J. i T. W. pozostawali w związku małżeńskim zawartym w 1936 r. Organ wskazał, że w uchwale z dnia 7 marca 1969 r. Sąd Najwyższy w sprawie sygn. akt III CZP 10/69 stwierdził, że gospodarstwo rolne nadane w trakcie trwania małżeństwa na rzecz jednego z małżonków w trybie dekretu z 6 września 1946 r. wchodzi w skład majątku wspólnego obojga małżonków. W związku z powyższym T. W. była legitymowana do złożenia wniosku o przejecie gospodarstwa w zamian z rentę.
Zdaniem organu zgodnie z przepisem art. 3 ust. 2 ustawy o przekazaniu gospodarstw rolnych na własność państwa nie była wymagana zgoda współmałżonka, dla którego praca w gospodarstwie nie stanowiła głównego źródła utrzymania.
Fakt pracy J. W. poza gospodarstwem rolnym potwierdzają pismo [...] – radnego Gminnej Rady Narodowej z [...] października 1977 r. oraz dokumenty – pismo [...] w D., iż J. W. był tam zatrudniony od [...] sierpnia 1975 r. Natomiast odnośnie braku zgody syna W. W. na przejecie gospodarstwa rolnego to organ wskazał, że sam skarżący podnosił, że w przedmiotowym gospodarstwie pracował w okresie od 1961 do 1975 r.
Organ podniósł, że do wykazania rażącego naruszenia prawa konieczne jest niezbite i jednoznaczne potwierdzenie faktu, że wydane przez dany organ rozstrzygniecie pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią określonego przepisu prawa. Zgromadzony materiał takiej oczywistej sprzeczności nie potwierdza i dlatego za trafną należy uznać decyzję o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Miasta i Gminy S. z dnia [...] października 1977 r. oraz utrzymującej ją w mocy decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1977 r.
Organ wskazał, że dokumentacja zgromadzona w toku niniejszego postępowania nie wskazuje na zaistnienie pozostałych podstaw stwierdzenia nieważności decyzji przewidzianych w art. 156 § 1 k.p.a.
Skargę na decyzję organu odwoławczego wniósł W. W.
Zaskarżonej decyzji zarzucał naruszenie:
1) art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez wadliwe ustalenie stanu faktycznego, nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego, a w szczególności błędne przyjęcie w jakim charakterze i w jakim okresie J. W. świadczył pracę w domu wczasowym [...] w D. oraz, że zatrudnienie stanowiło jego główne źródło utrzymania. Organ pominął fakt, że małżonkowie T. i J. W. posiadali na utrzymaniu ośmioro dzieci i w związku z tym dorywcza praca męża w charakterze [...], mogła jedynie stanowić dodatek do podstawowego źródła utrzymania rodziny, którym było przeszło [...] hektarowe gospodarstwo rolne. Gospodarstwo rolne było prowadzone przez J. W. z pomocą syna W. Oparcie swojego stanowiska przez organ na podstawie oświadczenia radnego, w miejsce przeprowadzenia rzetelnego postępowania administracyjnego, w tym rozprawy administracyjnej stanowi naruszenie zasad postępowania administracyjnego. Nadto w ocenie skarżącego brak dowodów, że w rzekomym okresie przebywania J. W. poza gospodarstwem rolnym, nastąpił rozkład pożycia małżeńskiego.
2) art. 3 ust.1 i 2 ustawy o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność państwa w związku z art. 156 § 1 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że wydana decyzja nie narusza rażąco art. 3 powyższej ustawy i w dacie wydawania kwestionowanych decyzji nie była potrzebna zgoda współmałżonka J. W. zwłaszcza w kontekście jego stanowiska zawartego w odwołaniu, że nie wyraża zgody na przekazanie gospodarstwa rolnego na rzecz Skarbu Państwa, z pominięciem zstępnego – syna W. W., który zamierzał przejąć gospodarstwo rodzinne, w zamian za rentę rodziców;
3) art. 4 ust.1 i 2 ustawy o przekazywaniu gospodarstw na własność państwa w związku z art. 156 § 1 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że wydana decyzja nie narusza wyżej wskazanego przepisu art. 4 i w dacie wydawania kwestionowanych decyzji nie była potrzebna zgoda syna małżonków W. – W. W.
Z uwagi na powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi podniósł, że błędne są ustalenia organu, iż T. W. sama prowadziła gospodarstwo rolne i w związku z powyższym na przekazanie gospodarstwa na rzecz Skarbu Państwa nie była potrzebna zgoda ani jej małżonka J. ani też syna W. Takie stanowisko organu zostało wywiedzione z pisma [...] – radnego Gminnej Rady Narodowej z dnia [...] października 1977 r. Zdaniem skarżącego wydający w 1977 r. decyzję organ wykorzystał konflikt sąsiedzki radnego [...] z J. W., bez potwierdzenia pozyskanych w nieformalny sposób informacji. W aktach sprawy brak jest informacji, aby [...] działał z upoważnienia Naczelnika Gminy, bądź w inny sposób reprezentował organ gminy. W takim przypadku pismo radnego [...] nie może posiadać mocy dokumentu urzędowego.
Następnie skarżący wskazał, iż organ w rażący sposób naruszył przepisy art. 3 i art. 4 ustawy o przekazywaniu gospodarstw na własność państwa. Stosownie do tych przepisów, nieruchomości stanowiące współwłasność małżonków lub objęte wspólnością ustawową albo stanowiące odrębną własność małżonka mogą być przekazane na własność państwa tylko za zgodą obojga małżonków (art. 3 ust.1). Nie jest wymagana zgoda małżonka, dla którego praca w przekazywanym gospodarstwie rolnym nie stanowi głównego źródła utrzymania (art. 3 ust.2).
Nieruchomość, na której gospodarują zstępni rolnika może zostać przekazana na własność państwa tylko za ich zgodą (art. 4 ust.1). Zgoda zstępnych nie jest wymagana, jeżeli praca w przekazywanym gospodarstwie nie stanowi ich głównego źródła utrzymania art. 4 ust.2).
Z przytoczonych przepisów wynika, że przesłanki braku konieczności uzyskiwania zgody winny być w sposób nie budzący wątpliwości udokumentowane lub udowodnione w inny sposób. W ocenie skarżącego w rozpatrywanej sprawie minister błędnie ocenił, że zgoda J. W. nie była potrzebna do przekazania gospodarstwa rolnego.
Swoje rozumowanie organ oparł o twierdzenie związane z brakiem zamieszkiwania w gospodarstwie rolnym oraz pracą zarobkową poza gospodarstwem, a dowodem to potwierdzającym była notatka [...] z dnia [...] października 1977 r. Skarżący wskazał, że bezspornymi dowodami potwierdzającymi zamieszkiwanie J. W. w przekazywanym gospodarstwie w chwili wydawania decyzji był fakt jego tam zameldowania aż do chwili śmierci w dniu [...] 1981 r. W tamtych czasach przepisy dotyczące obowiązku meldunkowego były bardzo restrykcyjne i restrykcyjnie przestrzegane, co pozwala uznać, że zameldowanie pod wskazanym adresem oznaczało faktyczne przebywanie. Ponadto o fakcie zamieszkiwania J. W. w gospodarstwie rolnym świadczy fakt odbioru decyzji o przejęciu gospodarstwa pod adresem gospodarstwa rolnego (miejsca swojego zamieszkania).
Poza oceną organu pozostał fakt, że gospodarstwo było dosyć duże (ponad [...] ha) ale klasa bonitacyjna ziemi nie była wysoka. Zmuszało to J. W. do poszukiwania dodatkowych źródeł dochodu, tym bardziej, że jego rodzina była bardzo liczna. Z tego powodu był on zmuszony do poszukiwania dodatkowych źródeł dochodu, co nie może oznaczać a prori, że zasadniczym źródłem utrzymania była dla niego praca w gospodarstwie rolnym. Dorywcza praca na stanowisku palacza nie kolidowała więc z pracą w gospodarstwie rolnym, tym bardziej, że gospodarstwo było prowadzone wspólnie z synem W. W.
Skarżący zwrócił uwagę na fakt, że radny [...] był mocno skonfliktowany z J. i W. W. i jego działanie miało na celu pozbawienie ich gospodarstwa rolnego. Na fakt pracy w gospodarstwie rolnym przez W. W. zwracał w swoim odwołaniu od decyzji także J. W.
Ponadto o nieprawdziwości notatki sporządzonej przez [...] może świadczyć stwierdzenie w decyzji Naczelnika Gminy S. z [...] października 1977 r., że małżonkowie W. nie pozostawali we wspólnocie małżeńskiej w chwili wydawania decyzji co zostało przyznane przez organ odwoławczy. Nie zostały przy tym powołane dowody z akt Urzędu Stanu Cywilnego, czy wyroku rozwodowego.
W konsekwencji, skoro J. W. pracował w gospodarstwie rolnym i prowadził to gospodarstwo wspólnie z synem W., a praca w gospodarstwie stanowiła jego i jego rodziny zasadnicze źródło utrzymania, to organ winien uzyskać jego zgodę na przejęcie gospodarstwa. W tej sytuacji zatem braku jednoznacznej zgody pisemnej zgody J. W. świadczy o rażącym naruszeniu prawa – art. 3 ustawy o przekazywaniu gospodarstw na własność państwa.
Zdaniem skarżącego błędne są ustalenia organu, iż pracował on i współprowadził gospodarstwo rolne w tylko w latach 1961 -1975. Stwierdzenie to zawarte w jego piśmie należy uznać za błąd, który powstał wskutek długiego upływu czasu. Nie można pominąć faktu, iż w odwołaniu od decyzji z [...] października 1977 r. J. W. wskazywał na okoliczność, iż gospodarstwo rolne było prowadzone przez syna W.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowaną argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie Sądu podlega zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku decyzji) zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena ta dokonywana jest według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.
Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 dalej jako p.p.s.a.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba, że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.
Sąd dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji przeprowadza ocenę zgodności decyzji z prawem. W szczególności istotne jest ustalenie, czy w postępowaniu przed organami administracyjnymi zostały dostatecznie i w sposób prawidłowy wyjaśnione okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Ustalenie, iż okoliczności te nie zostały w zostały w sposób prawidłowy wyjaśnione uniemożliwia dokonanie oceny, czy zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, w szczególności, czy nastąpiło naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy( por. wyrok NSA z dnia 10 lutego 1981 roku, syg. akt S.A. 910/80, ONSA 1981, nr 1, poz. 7).
Postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte na wniosek W. W. o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Miasta i Gminy S. z dnia [...] października 1977 r., nr [...] oraz utrzymującej ją w mocy decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1977 r., nr [...] w przedmiocie przejęcia na własność Państwa, w zamian za rentę gospodarstwo rolne bez zabudowań o pow. [...] ha położone we wsi L., gmina S., wchodzące w skład wspólności małżeńskiej małżonków T. i J. W.
Dokonując takiej oceny, organ orzekający jest obowiązany ustalić zarówno stan faktyczny, jak i stan prawny z daty wydania decyzji, w stosunku do której toczy się postępowanie o stwierdzenie nieważności. Oznacza to, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej obowiązkiem organu administracji publicznej jest rozpatrywanie sprawy wyłącznie w granicach określonych przez przepis art. 156 § 1 k.p.a czyli, że w postępowaniu tym organ administracji publicznej nie jest władny rozpatrywać sprawy co do jej istoty, jak to może uczynić w postępowaniu odwoławczym. Organ nadzoru działa jako organ kasacyjny i nie może rozstrzygać żadnej innej kwestii merytorycznej.
W dotychczasowym orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 k.p.a zachodzi jedynie wówczas, gdy istnieje oczywista sprzeczność pomiędzy treścią przepisu (norma prawną) a rozstrzygnięciem objętym decyzją. Cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie. Oznacza to, że nie każde naruszenie lub uchybienie prawa jest podstawą do zastosowania, będącego wyjątkiem od określonej w art. 16 § 1 k.p.a ogólnej zasady stabilności decyzji administracyjnych, nadzwyczajnego trybu wzruszenia decyzji administracyjnej. Niezbędna jest ocena rodzaju tych naruszeń, gdyż podstawą stwierdzenia nieważności decyzji jest jedynie istnienie wad o charakterze kwalifikowanym.
Przedmiotem zarzutów wywiedzionych w skardze było stanowisko o rażącym naruszeniu przez organy administracji publicznej przepisów art. 3 ust.1 i 2 oraz art. 4 ust.1 i 2 ustawy o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność państwa.
Z treści przepisu art. 3 ust.1 wynikał obowiązek zgody obojga małżonków na przekazanie gospodarstwa jeżeli stanowiło ono współwłasność małżonków lub objęte było wspólnością ustawową albo stanowiło odrębną własność jednego z małżonków. Zgoda drugiego małżonka nie była wymagana w sytuacji gdy praca w przekazywanym gospodarstwie nie stanowiła głównego źródła utrzymania( art. 3 ust.2).
Zgodnie z art. 4 ust.1 nieruchomość na której gospodarują zstępni rolnika, mogła być przez niego przekazana na własność państwa tylko za ich zgodą. Zgoda zstępnych nie była wymagana jeśli praca w gospodarstwie nie stanowiła głównego źródła utrzymania.
Odnosząc się do zarzutów skargi należy wskazać, iż w ocenie skarżącego ustalenia faktyczne, iż praca w gospodarstwie rolnym dla J. W. nie stanowiła głównego źródła utrzymania oraz to, że jego syn W. W. nie prowadził go wspólnie z rodzicami były ustaleniami błędnymi i naruszało przepisy art. 7 i art. 77 k.p.a., a w konsekwencji doprowadziło do rażącego naruszenia przepisów prawa materialnego art. 3 ust. 1 i 2 oraz art. 4 ust.1 i 2 ustawy o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność państwa.
W ocenie Sądu organ administracji publicznej rozpoznając sprawę w trybie nadzoru prawidłowo uznał, że organy wydając decyzję o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Miasta i Gminy S. z [...] października 1977 r. oraz utrzymującej ją w mocy decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1977 r. oparły się na ustaleniach faktycznych, które nie zostały dokonane z rażącym naruszeniem przepisów postępowania.
Podzielić w tym miejscu należy stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z dnia 8 stycznia 2013 roku, sygn. akt II GSK 1941/11 - dostępne w bazie orzeczeń pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl., iż: "przedmiotem rażącego naruszenia prawa będą najczęściej przepisy prawa materialnego. Wspomniana postać naruszenia jednak może dotyczyć również przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności tych unormowań, które stanowią gwarancję prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego. Chodzi więc o wady wyjątkowo ciężkie, które należy usunąć przez unicestwienie obarczonej tymi wadami decyzji administracyjnej. W sprawie mającej na celu ustalenie rażącego naruszenia prawa postępowania administracyjnego winno mieć charakter niejako dwustopniowy i stanowić podstawę do podjęcia ustaleń, czy w postępowaniu zwykłym doszło do naruszeń przepisów prawa i jakich, a w przypadku twierdzącej odpowiedzi na to pytanie, do rozważenia, czy naruszenia te mają charakter kwalifikowany tj. rażący w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.".
Nie sposób podzielić zarzutów skargi, iż na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego i rozpatrzonego przez organy orzekające w postępowaniu zwykłym nie można było przyjąć, iż na podstawie art. 3 ust. 2 i art. 4 ust. 2 ustawy o przekazywaniu gospodarstw na własność państwa nie była potrzebna zgoda na przekazanie gospodarstwa zarówno współmażonka, jak zstępnego - syna W. W. Podkreślić bowiem należy, że przed wydaniem decyzji organ przeprowadzał postępowanie w zakresie ustalenia, że praca w gospodarstwie w rolnym nie stanowi głównego źródła utrzymania dla J. W. W związku z tym organ dysponował informacjami od pracodawcy o zatrudnieniu J. W., o czasie trwania tego zatrudnienia, dysponował oświadczeniem [...]. Z tych dowodów wynikało, że pracuje on poza rolnictwem i nie zamieszkuje wspólnie z żoną i nie pracuje w gospodarstwie.
Dodatkowo należy zauważyć, iż J. W. we wniesionym odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji nie kwestionował faktu, że praca w gospodarstwie rolnym nie stanowi dla niego głównego źródła utrzymania, a jedynie wskazywał, że w gospodarstwie pracuje syn W. i to zgodę syna pominięto.
Wprawdzie odnosząc się do pracy w gospodarstwie rolnym przez W. W. organ administracji w postępowaniu zwykłym uzasadniając decyzję przemilczał tę kwestię, ale nie oznacza to zdaniem Sądu, że w tym okresie W. W. pracował w gospodarstwie ponieważ, jak trafnie zauważył Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w niniejszej sprawie, sam skarżący podnosił, że pracował w tym gospodarstwie do 1975 r. Należy zauważyć, iż organ w postępowaniu zwykłym ustalił również, że W. W. w okresie gdy wydawano decyzję odbywał karę pozbawienia wolności w Zakładzie Karnym w W., a koniec kary miał przypadać na rok 1980. Skarżący stara się dowieść, iż ustalenia faktyczne poczynione w postępowaniu zwykłym w sposób rażący naruszają zasady postępowania, jednakże należy zauważyć, że naruszenie ogólnych zasad postępowania (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.) ma charakter rażącego naruszenia prawa wtedy, gdy jest to oczywiste i niewątpliwe, kiedy nie budzi wątpliwości, że nie zastosowano ich w ogóle w trakcie prowadzonego postępowania (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 listopada 2011 r., sygn. akt I OSK 1974/10, LEX nr 1149278).
W. W. zasadniczo w skardze nie wskazuje, w jaki sposób organ rażąco naruszył wyżej powołane zasady postępowania, próbuje natomiast wykazać, że dokonana ocena materiału dowodowego winna prowadzić do odwrotnych wniosków niż te, które wyprowadził organ. Tymczasem zastosowania sankcji nieważności nie można wyprowadzić z odmiennej oceny mocy dowodowej, na której organy orzekające w sprawie oparły ustalenia stanu faktycznego (wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 19 lipca 2011 r., sygn. akt II SA/Bd 508/11, LEX nr 1152387).
Reasumując Sąd doszedł do przekonania, że organ wydając zaskarżoną decyzję prawidłowo i wnikliwie przeprowadził postępowanie dowodowe, prawidłowo również i zgodnie z dyspozycją przepisu art. 107 § 3 k.p.a. swoje stanowisko wyrażone w sentencji decyzji uzasadnił. Materiał dowodowy, jakim dysponował organ wydający decyzję z dnia [...] października 1977 r. dał podstawę do uznania, że wypełnione zostały dyspozycje przepisów wskazanych w komparycji tej decyzji. W toku niniejszego postępowania prawidłowo zdaniem Sądu organy wskazały na brak zaistnienia wad określonych art. 156 § 1 k.p.a., a tym samym nie doszukały się podstaw do stwierdzenia nieważności orzeczenia, brak bowiem dowodów przeciwnych do zgromadzonych w aktach sprawy, a tezy formułowane przez skarżącego nie dają się obronić na gruncie zebranego materiału dowodowego. Dodać w tym miejscu należy, że przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji nie mogą podlegać wykładni rozszerzającej, a powinny być interpretowane dosłownie. W niniejszej sprawie prawidłowo ustalono, że nie zachodzą podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] października 1974 r. wydanej przez Naczelnika Miasta i Gminy S., co z kolei oznacza, że zaskarżona decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] września 2013 r. oraz utrzymana przez nią w mocy decyzja tego organu z dnia [...] lipca 2013 r. 2014 r. odmawiająca stwierdzenia nieważności ww. rozstrzygnięcia nie naruszają prawa.
Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło