I SA/Wa 2816/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magdalena Durzyńska Sędziowie: Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska–Jaroszewicz (spr.) Sędzia WSA Elżbieta Lenart Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lutego 2015 r. sprawy ze skargi H. Spółka z o. o. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia: zawiesić postępowanie sądowe. H. "S." Sp. z o.o. w W., R. A.G z siedzibą w W., R. A.G. z siedzibą w W. i R. A.G. z siedzibą w W., złożyły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2013 r., nr [...], umarzającą postępowanie odwoławcze od decyzji Prezydenta Miasta W. z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...], w sprawie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości położonej w W. przy [...]o pow. [...] m² na rzecz J. L. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k. p. a. umorzyło postępowanie odwoławcze zainicjowane przez H. "S." Sp. z o.o. w W., R., R. AG i R. A.G. - uznając, że wymieniona Spółka oraz Banki nie są stronami postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem decyzji Prezydenta Miasta W. z dnia [...] grudnia 2012 r., które dotyczy rozpoznania wniosków dekretowych K. P. z dnia [...] kwietnia 1948 r. i z dnia [...] kwietnia 1948 r., o przyznanie mu prawa własności czasowej (obecnie użytkowania wieczystego) do gruntów nieruchomości położonych w W. przy [...] (obecnie [...]) oraz [...]. Uzasadniając brak istnienia po stronie H. S. Spółka z o.o., interesu prawnego do występowania w sprawie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] powołało się na fakt, że pomimo istnienia wpisu prawa użytkowania wieczystego na rzecz tego podmiotu w księdze wieczystej nieruchomości, decyzja Zarządu Związku Dzielnic Gmin W. z dnia [...] czerwca 1993 r. stwierdzająca nabycie tegoż prawa użytkowania wieczystego spornego gruntu przez W. Przedsiębiorstwo Turystyczne "S." została wyeliminowana z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc - mocą decyzji z dnia [...] grudnia 2003 r. Organ wskazał ponadto, że odwołujące się Banki jako wierzyciele hipoteczni nie mają interesu prawnego do bycia stroną w tym postępowaniu z tej przyczyny, że istniejące hipoteki obciążają nie konkretnego właściciela lub użytkownika wieczystego lecz nieruchomość na której zostały ustanowione. Istota sporu między stronami koncentruje się na zagadnieniu, czy domniemanie zgodności wpisu w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, wynikające z treści art. 3 ust.1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece jako domniemanie wzruszalne (praesumptio iuris tantum) może być obalone jedynie w drodze powództwa opartego na art. 10 cyt. ustawy o księgach wieczystych i hipotece, o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Czy też można je obalić dowodem przeciwnym w każdym postępowaniu, w którym od stwierdzenia rzeczywistego stanu prawnego zależy treść rozstrzygnięcia. (por. B. Barłowski, E. Janeczko Księgi Wieczyste str.35-36; Gniewek ,Prawo rzeczowe 2002r. s.288 , J. Ignatowicz, J. Wasilkowski System Prawa Prywatnego t. II s. 911, A. Menes, Domniemania s.66, K. Piasecki Księgi Wieczyste s.19 , S. Rudnicki Komentarz s.29-30, uchwała Sądu Najwyższego z dnia 26.03.1993 III CZP 14/93 oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5.04.2006 r. IV CSK 177/05 ). Rozstrzygnięcie wskazanej wątpliwości, zdecyduje czy organ administracji miał prawo, w kontekście zapisu art. 3 ust.1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece, samodzielnie dokonać oceny prawnej skutków wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji Zarządu Związku Dzielnic Gmin W. z dnia [...] czerwca 1993 r. stwierdzającej nabycie prawa użytkowania wieczystego spornego gruntu przez W. Przedsiębiorstwo Turystyczne "S." - ze skutkiem ex tunc - mocą decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2003 r. Jednocześnie z akt sprawy wynika, że między innymi, identyczne zagadnienie zaistniało w ramach postępowania zatwierdzającego projekt podziału nieruchomości położonej przy. [...], dla potrzeb rozpoznania wskazanego wyżej wniosku dekretowego K. P. Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 września 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 410/13, uchylił postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. oraz z dnia [...] września 2012 r. w przedmiocie zawieszenia na podstawie art. 97 § 1 pkt.4 k.p.a. postępowania odwoławczego, wszczętego na podstawie odwołań wniesionych przez H. S. Spółka z o.o., R., R. AG i R. A.G. do czasu prawomocnego zakończenia przed właściwym sądem powszechnym sprawy z powództwa J. L. o usunięcie niezgodności między stanem ujawnionym w księdze wieczystej KW Nr [...], poprzez wykreślenie z działu II księgi wpisu prawa użytkowania wieczystego ustanowionego na rzecz spółki H. S. Spółka z o.o. w W., jak również wykreślenie wpisów znajdujących się tam hipotek umownych kaucyjnych , wpisanych pod nr 1,2 i 3 o równym pierwszeństwie ustanowionych na rzecz skarżących Banków. W uzasadnieniu cytowanego wyroku Sąd wskazał między innymi, że w jego ocenie, wzruszenie domniemania zgodności wpisu widniejącego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym nie może być przeprowadzone w postępowaniu administracyjnym ani też w postępowaniu sądowoadministracyjnym, a wyłącznie w ramach postępowania cywilnoprawnego o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Pogląd ten jest aktualny także w takiej sytuacji jaka zaistniała w niniejszej sprawie, a zatem gdy materialnoprawna podstawa powstania użytkowania wieczystego ujawnionego w księdze wieczystej na rzecz Hoteli W. S. Spółka z o.o. w W. z mocy ustawy z dniem 5 grudnia 1990 r., została zakwestionowana w postępowaniu administracyjnym oraz sądowoadministracyjnym, poprzez wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji stwierdzającej nabycie przez Spółkę prawa użytkowania wieczystego do gruntu z mocy ustawy z powodu rażącego naruszenia prawa. Powyższe stanowisko Sądu zostało zakwestionowane zarówno przez Hotele W. S. Spółka z o.o. w W., Banki oraz przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...]. W konsekwencji, wymienione podmioty wywiodły w tym zakresie skargi kasacyjne od cytowanego rozstrzygnięcia do Naczelnego Sadu Administracyjnego , które dotychczas nie zostały rozpoznane. W uzasadnieniach skarg kasacyjnych wskazano argumentację pokrywającą się z tą, która przedstawiona została w skargach wniesionych w niniejszej sprawie. Z uwagi na fakt, że zasadnicze dla rozpoznania tej sprawy zagadnienie, dopuszczalności lub niedopuszczalności wzruszenia domniemania zgodności wpisu prawa jawnego widniejącego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym w ramach postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego będzie przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego w ramach rozpoznania zarzutów zawartych w skargach kasacyjnych, w sprawie pozostającej w bezpośrednim związku z niniejszym postępowaniem, Sąd w składzie orzekającym w sprawie niniejszej uznał za celowe zawieszenie postępowania do czasu ich rozpoznania. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. orzekł jak na wstępie.