I SA/Wa 2816/13
WyrokWSA w Warszawie2015-09-21
Skład orzekający: Dorota Apostolidis, Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, Marta Kołtun-Kulik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo umorzyło postępowanie odwoławcze, uznając, że spółka wpisana jako wieczysty użytkownik w księdze wieczystej oraz banki posiadające hipoteki na nieruchomości nie posiadają statusu strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym ustanowienia prawa użytkowania wieczystego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze błędnie umorzyło postępowanie odwoławcze wobec spółki, ponieważ wpis w księdze wieczystej, nawet jeśli oparty na decyzji, która została później wyeliminowana z obrotu prawnego, wiąże organ administracji. Organ administracji nie ma prawa samodzielnie obalać domniemania zgodności wpisu z rzeczywistym stanem prawnym, gdyż jest to kompetencja sądu powszechnego. W odniesieniu do banków, sąd uznał, że nie posiadają one interesu prawnego w postępowaniu dotyczącym ustanowienia prawa użytkowania wieczystego, ponieważ hipoteka obciąża nieruchomość, a nie jej właściciela czy użytkownika wieczystego, a jej byt prawny nie zależy bezpośrednio od tego, kto jest użytkownikiem wieczystym.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., która umorzyła postępowanie odwoławcze wobec spółki oraz banków, uznając je za niemające statusu strony w postępowaniu dotyczącym ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości. Spółka była wpisana jako wieczysty użytkownik w księdze wieczystej, a banki posiadały hipoteki na tej nieruchomości. Skarżący zarzucili organowi naruszenie przepisów k.p.a., w szczególności art. 28 k.p.a., poprzez odmowę przyznania im przymiotu strony.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w zakresie umorzenia postępowania odwoławczego wobec [...] Sp. z o.o. w W.; oddalono skargę R., X. i Y.; zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżących kwotę 457 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Apostolidis Sędziowie: Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.) Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik Protokolant referent stażysta Beata Lewandowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 sierpnia 2015 r. sprawy ze skarg [...] Sp. z o. o. w W. oraz R. z siedzibą w W., X. z siedzibą w W. i Y. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego 1. uchyla zaskarżoną decyzję w zakresie umorzenia postępowania odwoławczego wobec [...] Sp. z o. o. w W.; 2. oddala skargę R. z siedzibą w W., X.. z siedzibą w W. i Y. z siedzibą w W.; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżących [...] Sp. z o. o. w W. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] września 2013 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. - po rozpoznaniu odwołań: [...] sp. z o.o. w W., C., I. oraz N. od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] grudnia 2012 r. - umorzyło postępowanie odwoławcze
Zaskarżone orzeczenie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy
Decyzją z dnia [...] grudnia 2003 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. stwierdziło nieważność decyzji Zarządu W. z dnia [...] czerwca 1993 r. nr [...]. To ostatnie orzeczenie stwierdzało nabycie przez [...] Przedsiębiorstwo [...] z dniem [...] grudnia 1990 r. prawa użytkowania nieruchomości przy Al. [...] o pow. [...] m2.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...] Prezydent W. ustanowił prawo użytkowania wieczystego do nieruchomości położonej w W. przy Al. [...], uregulowanej w księdze wieczystej [...] o powierzchni [...] m2 na rzecz J. L. oraz ustalił czynsz symboliczny z tego tytułu.
W uzasadnieniu orzeczenia organ wskazał, że przedmiotowa nieruchomość objęta była działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Powołał ponadto treść art. art. 7 ust. 1 i 2 ww. dekretu i stwierdził, że objęcie w posiadanie przedmiotowej nieruchomości nastąpiło w dniu [...] grudnia 1947 r., zaś w dniu [...] kwietnia 1948 r. dawny właściciel nieruchomości K. P. złożył wniosek o ustanowienie prawa własności czasowej do przedmiotowej nieruchomości.
Organ ustalił, że przedmiotowa nieruchomość nie jest objęta miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. W związku z tym uznał, że uzasadnione jest ustanowienie prawa użytkowania wieczystego na rzecz następców prawnych dawnego właściciela - stosownie do powołanego art. 7 ust. 2 dekretu.
Od powyższej decyzji odwołanie złożyły: [...] sp. z o.o. w W., C., I. oraz N. podnosząc, że organ I instancji wadliwie nie uznał ich za stronę postępowania, pomimo że spółka z o.o. [...] wpisana jest do ww. księgi wieczystej, jako użytkownik wieczysty, zaś na rzecz wskazanych banków ustanowione zostały hipoteki na nieruchomości.
Decyzją z dnia [...] września 2013 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. umorzyło postępowanie odwoławcze.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Kolegium podniosło, że stosownie do art. 28 k.p.a. stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Zgodnie z poglądem dominującym w orzecznictwie tylko przepis prawa materialnego przyznający stronie konkretne, indywidualne i aktualne korzyści - stanowiąc podstawę interesu prawnego - stwarza dla określonego podmiotu legitymację procesową strony. Innymi słowy istotą interesu prawnego jest jego związek z konkretną normą prawa materialnego, a więc taką normą, którą można wskazać jako jego podstawę i z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 czerwca 1999 r., sygn. akt IV SA 629/97, publ. Lex nr 47855). Mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym oznacza zatem ustalenie przepisu prawa powszechnie obowiązującego, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś własnej potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu, sprzecznych z potrzebami danego podmiotu - strony postępowania. Interes prawny, którego istnienie warunkuje przyznanie osobie przymiotu strony w określonej sprawie, musi bezpośrednio dotyczyć sfery prawnej podmiotu. Brak bezpośredniości wpływu sprawy na sferę prawną osoby nie pozwala na uznanie jej za stronę (M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, 2000, s. 238). Od interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, tj. sytuację w której dany podmiot jest co prawda zainteresowany sposobem rozstrzygnięcia danej sprawy, nie może jednakże tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającymi stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracyjny (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 września 1999 r., sygn. akt IV SA 1285/98, publ. Lex nr 47898).
Kolegium wskazało, że spółka z o.o. pozostaje wpisana jako użytkownik wieczysty w księdze wieczystej nr [...]. Stosownie do art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2001 r. Nr 124, poz. 1361 ze zm.) domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Domniemanie to jednak jest wzruszalne.
Jak wskazał - w wyroku z dnia 19 czerwca 2008 r. sygn. akt I SA/Gd 30/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku - domniemanie zgodności wpisu prawa jawnego z księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym jest wzruszalne i może być obalone przez przeprowadzenie dowodu przeciwnego. Przeciwdowód w tym zakresie może być przeprowadzony nie tylko w procesie o uzgodnienie stanu ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, ale w każdym innym postępowaniu jako przesłanka rozstrzygnięcia. Tego rodzaju przeciwdowód może więc być przeprowadzony także w ramach postępowania podatkowego, a organy podatkowe mają obowiązek dokonania jego oceny w kontekście całokształtu zgromadzonych w sprawie dowodów, niezależnie od zamiaru i legitymacji strony do wystąpienia z powództwem o uzgodnienie stanu ujawnionego w księdze z rzeczywistym stanem prawnym.
W niniejszej sprawie domniemanie z art. 3 ustawy o księgach wieczystych i hipotece zostało obalone dowodem w postaci decyzji Kolegium nr [...]. Stwierdzenie nieważności decyzji stwierdzającej nabycie przez spółkę prawa użytkowania wieczystego oznacza, że decyzja ta została wyeliminowana z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc. W konsekwencji organ orzekający w I instancji prawidłowo uznał, że podmiot ten nie jest stroną postępowania, gdyż nie przysługuje mu, ani własność, ani prawo użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości. Przy czym z treści powołanej księgi wieczystej wynika, że podstawą wpisu prawa użytkowania wieczystego na rzecz spółki była właśnie decyzja Zarządu W. z dnia [...] czerwca 1993 r. - która została wyeliminowana z obrotu prawnego, jako wydana z rażącym naruszeniem prawa. Natomiast jeśli spółka uważa, że spełnione są warunki stwierdzenia nabycia przez nią prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, to powinna złożyć stosowny wniosek o wydanie decyzji stwierdzającej nabycie tego prawa.
Przedłożony przez stronę wyrok Sądu Rejonowego dla W. z dnia [...] czerwca 2013 r., sygn. akt [...] oddalający powództwo o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym potwierdza powyższe stanowisko. W uzasadnieniu tego orzeczenia Sąd stwierdził, że powódka (wnioskodawczyni w niniejszym postępowaniu) nie posiada legitymacji czynnej, gdyż nie jest uprawniona do złożenia wniosku o dokonanie wpisu w księdze wieczystej - co z kolei przesądzone zostało w postępowaniu o wykreślenie wpisu na rzecz spółki. Brak legitymacji Sąd powiązał z niezakończeniem niniejszego postępowania, którego przedmiotem jest ustanowienie prawa użytkowania wieczystego na rzecz wnioskodawczyni.
W tym stanie rzeczy nie można uznać, aby rozstrzygnięcie sprawy zależało od wyniku postępowania o uzgodnienie treści księgi wieczystej - skoro niemożność uzgodnienia wynika z braku zakończenia niniejszego postępowania. Przyjęcie poglądu prezentowanego przez odwołującą się spółkę prowadziłoby do niemożliwej do zaakceptowania sytuacji, w której nie można ustanowić prawa użytkowania wieczystego na rzecz wnioskodawczyni ze względu na treść wpisu w księdze wieczystej, a jednocześnie nie można tego wpisu wykreślić – z uwagi na brak ustanowienia prawa użytkowania wieczystego na rzecz wnioskodawczyni.
Organ przypomniał, że zarówno decyzja odmawiająca prawa użytkowania wieczystego byłym właścicielom i decyzja stwierdzająca nabycie prawa użytkowania wieczystego przez spółkę - zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa - co było podstawą stwierdzenia ich nieważności. Z tych też względów spółka nie ma interesu prawnego w niniejszym postępowaniu - a zatem nie może być uznana za stronę.
Statusu stron niniejszego postępowania nie posiadają również odwołujące się banki, na których rzecz ustanowione zostały hipoteki na przedmiotowej nieruchomości. Zdaniem Kolegium stronami postępowania dekretowego są właściciele i użytkownicy wieczyści gruntów, a także następcy prawni dawnych właścicieli. Nie są nimi natomiast wierzyciele hipoteczni. Stosownie do art. 65 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece w celu zabezpieczenia oznaczonej wierzytelności wynikającej z określonego stosunku prawnego można nieruchomość obciążyć prawem, na mocy którego wierzyciel może dochodzić zaspokojenia z nieruchomości bez względu na to, czyją stała się własnością i z pierwszeństwem przed wierzycielami osobistymi właściciela nieruchomości (hipoteka). Zatem z samej istoty hipoteki wynika, że obciąża ona nieruchomość, a nie właściciela (użytkownika wieczystego) nieruchomości. W konsekwencji na zakres uprawnień wierzyciela hipotecznego nie ma wpływu zmiana właściciela, czy użytkownika wieczystego nieruchomości.
Kolegium dodało, że wywody odwołujących się banków sprowadzają się do twierdzenia, że ustanowienie użytkowania wieczystego na rzecz wnioskodawczyni postępowania, prowadzonego na podstawie dekretu, może mieć znaczenie dla oceny, czy prawo użytkowania wieczystego zostało ustanowione na rzecz spółki, co w jeszcze dalszej kolejności będzie miało znaczenie dla oceny, czy skutecznie ustanowione zostały na rzecz banków hipoteki. Wielopoziomowość tej konstrukcji jednoznacznie dowodzi, że decyzja w niniejszej sprawie nie wywrze bezpośrednio żadnego wpływu na zakres praw i obowiązków wskazanych banków.
Powołane podmioty bankowe nie posiadają statusu strony w niniejszym postępowaniu. Stwierdzenie przez organ odwoławczy, że wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a., następuje w formie decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. (tak Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu 7 sędziów z dnia 5 lipca 1999 r., sygn. akt OPS 16/98, ONSA 1999, nr 4, poz. 119). Przy czym z uwagi na powyższe brak jest podstaw do merytorycznej oceny zarzutów podniesionych w odwołanych.
Skargę na powyższe rozstrzygnięcie oraz decyzję je poprzedzającą, która została zarejestrowana pod sygn. I SA/Wa 2816/13, złożyły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie [...] sp. z o.o., wnosząc o:
1. stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta w sprawie ustanowienia użytkowania wieczystego, jako wydanych z rażącym naruszeniem prawa, tj. art. 28 oraz 156 § 1 kpa poprzez:
1) odmowę przyznania skarżącej Spółce przymiotu strony mimo wskazania przez nią konkretnych przepisów stanowiących podstawę jej interesu prawnego, w szczególności przepisów art. 3 i 10 u.k.w.h., art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1990 r. Nr 79, poz. 464 ze zm.) – dalej "ustawa uwłaszczeniowa", art. 365 § 1 i art. 626(8) § 6 kpc.
2) niedokonanie przez Kolegium merytorycznej oceny zarzutów podniesionych w odwołaniu spółki, a tym niedokonanie kontroli zaskarżonej decyzji Prezydenta W. co do jej zgodności z prawem i pominięcie, że wydana została ona z rażącym naruszeniem prawa, tj. art. 7, 8, 10, 28, 97 § 1 pkt 4 kpa i jest niewykonalna;
ewentualnie
2. uchylenie zaskarżonej decyzji Kolegium oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta, jako wydanych z rażącym naruszeniem prawa, tj. art. 28 oraz 156 § 1 k.p.a. poprzez:
1) odmowę przyznania skarżącej przymiotu strony mimo wskazania przez nią konkretnych przepisów stanowiących podstawę jej interesu prawnego, w szczególności przepisów art. 3 i 10 u.k.w.h., art. 2 ust. 1 ustawy uwłaszczeniowej, art. 365 § 1 i art. 626(8) § 6 kpc,
2) niedokonanie przez Kolegium merytorycznej oceny zarzutów podniesionych w odwołaniu spółki, a tym niedokonanie kontroli zaskarżonej decyzji Prezydenta [...] co do jej zgodności z prawem i pominięcie, że wydana została ona z rażącym naruszeniem prawa, tj. art. 7, 8, 10, 28, 97 § 1 pkt 4 kpa i jest niewykonalna.
Zaskarżonym orzeczeniom spółka zarzuciła ponadto:
1. naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 28 oraz art. 156 § 1 kpa;
2. naruszenie innych przepisów prawa, w szczególności art. 3 i art. 10 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2013 r., poz. 707), art. 2 ust. 1 ustawy uwłaszczeniowej oraz art. 365 § 1 i art. 626(8) § 6 k.p.c.
3. niedokonanie przez Kolegium merytorycznej oceny zarzutów podniesionych przez skarżącą, a tym niedokonanie kontroli zaskarżonej decyzji Prezydenta W. co do jej zgodności z prawem i pominięcie, że wydana została ona z rażącym naruszeniem prawa, tj. art. 7, 8, 10, 28, 97 § 1 pkt 4 kpa i jest niewykonalna.
W uzasadnieniu skargi strona podniosła, że w toku postępowania przed organem II instancji przy piśmie z dnia [...] lipca 2013 r. przedłożyła postanowienie Sądu Najwyższego z dnia [...] maja 2013 r., sygn. akt [...] oddalające skargę kasacyjną J. L. na postanowienie Sądu Okręgowego z dnia [...] czerwca 2012 r., sygn. akt [...], utrzymujące w mocy postanowienie Sądu Rejonowego z dnia [...] grudnia 2011 r. oddalające wniosek J. L. o wykreślenie z księgi wieczystej prawa użytkowania wieczystego, wpisanego na rzecz skarżącej oraz hipotek ustanowionych na rzecz banków. Wskazała , ze w powołanym postanowieniu Sąd Najwyższy w pełni uwzględnił stanowisko skarżącej Spółki.
Wbrew stanowisku organów I i II instancji wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji z dnia [...] czerwca 1993 r., nr [...] nie może być tożsame ze stwierdzeniem, że skarżąca nie nabyła z mocy prawa na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy uwłaszczeniowej nieruchomości gruntowej położonej w W. przy [...], o powierzchni [...] ha, z obrębu [...]. Pominięcie istniejącego wpisu w księdze wieczystej, z którego jasno wynika interes prawny skarżącej powoduje, że organy naruszyły art. 28 k.p.a.
C. z siedzibą w W., I. z siedzibą w W. oraz N. A.G. z siedzibą w W. także złożyły skargę na orzeczenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2013 r., zaskarżając ją w całości. Została ona zarejestrowana pod sygn. I SA/Wa 2817/13. Zarzuciły temu rozstrzygnięciu:
I. nieważność, na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., tj. rażące naruszenie art. 107 § 1 k.p.a. w zw. z art. 1, art. 2 i art. 19 ust. 1 ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych, poprzez brak wskazania adresata zaskarżonej decyzji, w tym brak wskazania siedziby osoby prawnej, do której skierowane zostało zaskarżone orzeczenie, mimo że jest to obligatoryjny element każdego rozstrzygnięcia administracyjnego.
Niezależnie od wyższego, działając z ostrożności procesowej, na wypadek nieuwzględnienie przez Sąd wskazanego zarzutu, zarzuciła także:
II naruszenie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. w zw. z art. 127 § 1 k.p.a., poprzez umorzenie postępowania odwoławczego wywołanego odwołaniem wierzycieli, którym – jako podmiotom uprawnionym z tytułu prawa rzeczowego na nieruchomości – przysługiwał przymiot strony w postępowaniu w sprawie ustanowienia użytkowania wieczystego gruntu o powierzchni [...] m2, położonego w W. przy Al. [...], oznaczonego na mapie sytuacyjnej nieruchomości uregulowanej w KW [...] z projektem podziału dla celów rewindykacyjnych, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego za nr [...], jako projektowana działka nr [...], z obrębu [...], dla którego prowadzona jest księga wieczysta nr [...] oraz umorzenie postępowania odwoławczego z odwołania [...] sp. z o.o. z siedzibą w W., która jest użytkownikiem wieczystym nieruchomości gruntowej;
2) art. 6 k.p.a., poprzez wyjście poza zakres kompetencji organu administracji publicznej i rozstrzyganie w przedmiocie istnienia prawa użytkowania wieczystego wpisanego do księgi wieczystej, podczas gdy ustalenia takie mogą być czynione jedynie przez sąd powszechny w postępowaniu cywilnym;
III. naruszenie przepisów prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy, tj.:
3) art. 28 k.p.a. w zw. z art. 244 § 1 k.c. w zw. z art. 241 k.c., poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na uznaniu, że decyzja, która skutkuje ingerencją w uprawnienia wierzycieli, wynikające z hipoteki na nieruchomości, nie dotyczy interesu prawnego wierzycieli;
4) art. 28 k.p.a. w zw. z art. 76 ust. 1 u.k.w.h., przez jego niezastosowanie, podczas gdy w razie podziału nieruchomości hipoteka obciążająca nieruchomość obciąża wszystkie nieruchomości utworzone przez podział (hipoteka łączna), a przepis ten stanowi materialną podstawę interesu prawnego wierzycieli;
5) art. 3 ust. 1 u.k.w.h. w zw. z art. 10 i art. 7 Konstytucji RP, poprzez uznanie, że organ administracyjny ma uprawnienie do obalenia domniemania zgodności treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym w ramach postępowania administracyjnego, podczas gdy obalenie prawdziwości wpisu w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym może nastąpić jedynie w postępowaniu cywilnym;
6) art. 97 § 1 pkt 4 kpa, polegające na samodzielnym rozstrzygnięciu przez organ kwestii prawdziwości wpisu w księdze wieczystej prawa użytkowania wieczystego spółki oraz hipotek wierzycieli, w odmienny sposób niż wynikający z treści tych wpisów, pomimo że kwestia ta mogła być rozstrzygnięta wyłącznie przez sąd powszechny w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 10 u.k.w.h., a zatem stanowiła, w przypadku kwestionowania przez organ interesu prawnego spółki i wierzycieli zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a;
7) art. 2 ust. 1-3 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, poprzez ich niewłaściwą wykładnię i uznanie, że stwierdzenie nieważności decyzji Zarządu W. dnia [...] czerwca 1993 r., nr [...] skutkuje pozbawieniem spółki prawa użytkowania wieczystego ze skutkiem ex tunc, podczas gdy decyzja uwłaszczająca miała charakter deklaratoryjny, a nabycie prawa użytkowania wieczystego nastąpiło z mocy ustawy uwłaszczającej, a w konsekwencji stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczającej nie ma wpływu na skuteczność nabycia prawa użytkowania wieczystego.
W oparciu o powyższe skarżące podmioty wniosły o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w całości na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., ewentualnie, na wypadek gdyby Sad nie uwzględnił zarzutu podniesionego w pkt I wniosły o uchylenie zaskarżonej decyzji w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit a) i c) p.p.s.a.
W piśmie procesowym z dnia 25 października 2013 r. Hotele [...] spółka z o.o. w W. wskazała, że w wyroku z dnia [...] września 2013 r. sygn. akt I SA/Wa 410/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyraził stanowisko tożsame z poglądem spółki przedstawionym w skardze, dotyczącym przyznania organom I i II instancji prawa do obalenia w toku postępowania administracyjnego domniemania wynikającego z art. 3 ust. 1 u.k.w.h., które stanowi naruszenie szeregu przepisów prawnych, w szczególności art. 3 ust. 1 i art. 10 u.k.w.h.
Odpowiadając na wniesione skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o ich oddalenie , podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym rozstrzygnięciu.
W dniu 5 marca 2014 r. C. z siedzibą w W., I. z siedzibą w W. oraz N. z siedzibą w W. na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. wniosły o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z zażalenia J. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 grudnia 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 2816/13 na okoliczność zasadności wszystkich zarzutów wierzycieli.
Postanowieniem z dnia 15 kwietnia 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 2817/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie połączył do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy o sygn. akt I SA/Wa 2816/13 i I SA/Wa 2817/13 oraz postanowił prowadzić je pod sygn. akt I SA/Wa 2816/13.
J. L. złożyła do Sądu pismo procesowe opatrzone datą 19 stycznia 2015 r. wnosząc w nim o oddalenie skarg wskazanych uprzednio banków oraz spółki [...]. Uzasadniła, że zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 107 § 1 k.p.a., polegający na braku oznaczenia stron postępowania w decyzji, nie jest w żaden sposób uzasadniony. Ponadto odniosła się do zarzutów zawartych w skargach, wskazując, że nie są one zasadne i nie zasługują na uwzględnienie.
W dniu 30 stycznia 2015 r. wpłynął do Sądu załącznik do protokołu rozprawy z dnia 23 stycznia 2015 r. C. z siedzibą w W., I. z siedzibą w W. oraz N. z siedzibą w W., w którym wskazani skarżący podtrzymali wszystkie wcześniejsze wnioski i twierdzenia. Wskazali ponadto, że interes prawny wierzycieli do bycia stroną niniejszego postępowania - w ich ocenie - nie budzi jakichkolwiek wątpliwości, a organy kwestionując interes prawny spółki i wierzycieli w istocie pomijają oczywistą konieczność wcześniejszego obalenia domniemań wynikających z wpisów w księdze wieczystej, jako warunku ewentualnego podważenia legitymacji spółki i wierzycieli w postępowaniu dekretowym.
W przedłożonym kolejnym załączniku do protokołu wskazanej rozprawy Spółka [...] podtrzymała swoje stanowisko zawarte w skardze. Uzasadniła, że stoi na stanowisku braku podstaw do pozbawienia jej prawa strony w przedmiotowym postępowaniu.
Sąd otworzył zamkniętą rozprawę na nowo i odroczył wydanie rozstrzygnięcia do czasu rozpoznania przez NSA skarg kasacyjnych wniesionych w toku postępowania o podział spornej nieruchomości . Postanowienie powyższe zostało uchylone .
Pismem z dnia 18 sierpnia 2015 r. uczestniczka postępowania J. L. podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko odnośnie złożonych skarg i wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia [...] czerwca 2015 r., sygn. akt [...] na okoliczność przysługiwania J. L. prawa odrębnej własności do gruntu własności budynku, spełniającego warunki art. 5 dekretu z dnia 26 października 1945 r. i braku przysługiwania [...] prawa wieczystego użytkowania gruntu, stanowiącego działkę ewidencyjną Nr [...], z obrębu [...], położonego przy Al. [...].
W dniu 27 sierpnia 2015 r. C. z siedzibą w W., I. z siedzibą w W. oraz N. z siedzibą w W. przedłożyły odpowiedź na pismo uczestniczki postępowania z dnia 18 sierpnia 2015 r. Wniosły o odpuszczenie i przeprowadzenie dowodu z wskazanego powyżej wyroku Sądu Okręgowego oraz odpisu z księgi wieczystej [...] na okoliczność braku obalenia przez Sąd Okręgowy w postepowaniu cywilnym domniemań wynikających z art. 3 ustawy o księgach wieczystych i hipotece oraz przysługiwanie stronom wnoszącym pismo interesu prawnego do bycia stroną niniejszego postępowania, w tym przysługiwania tytułów prawnorzeczowych do nieruchomości oraz nieprzysługiwanie takiego tytułu do nieruchomości J. L.
Z kolei odpowiadając na wskazane powyżej pismo z dnia 18 sierpnia 2015 r. [...] Sp. z o.o. podtrzymała stanowisko w sprawie i wniosła o przeprowadzenie na okoliczność aktualnego stanu prawnego spornej nieruchomości dowodów z dokumentów:
- postanowień Sądu Okręgowego w W. z dnia [...] kwietnia 2015 r. i [...] sierpnia 2015 r., sygn. akt [...];
- wypisu z [...] na dzień [...] sierpnia 2015 r.;
- wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia [...] czerwca 2015 r., sygn. akt [...] wraz z uzasadnieniem i
- wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego o sygn. akt [...]
na okoliczność aktualnego stanu prawnego nieruchomości i wiążących ustaleń co do uprawnień rzeczowych spółki do spornej nieruchomości, a tym samym do przysługiwania spółce oraz C.. z siedzibą w W., I. z siedzibą w W. oraz N. z siedzibą w W. interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym.
Po zamknięciu rozprawy w dniu 31 sierpnia 2015 r. skarżący pismami z dnia 2 września 2015 r., 3 września 2015 r., 7 września 2015 r. i 8 września 2015 r. wnieśli załączniki do protokołu rozprawy i ich uzupełnienia oraz suplement do załącznika do protokołu rozprawy.
J. L. wniosła o podjęcie rozprawy na nowo oraz pominięcie oświadczeń zawartych w załącznikach do protokołu rozprawy.
Ponadto wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z wyroku z Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 27 sierpnia 2015 r. sygn. akt I OSK 199/14 wraz z uzasadnieniem.
W odpowiedzi na to ostatnie pismo skarżące podmioty wniosły pisma opatrzone datą 11 września 2015 r. wnosząc o oddalenie wniosku o otwarcie rozprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k. p. a. , umorzyło postępowanie odwoławcze z wniosków o ponowne rozpoznanie sprawy [...] Spółka z o.o. z siedzibą w W., C. w W., I. w W. i N. w W. uznając, że wymieniona Spółka oraz Banki nie są stronami niniejszego postępowania administracyjnego.
Kolegium powołało się na fakt, że decyzja Zarządu W. z dnia [...] czerwca 1993r. stwierdzająca nabycie prawa użytkowania wieczystego spornego gruntu przez [...] Przedsiębiorstwo [...] – poprzednika prawnego Skarżącej - została wyeliminowana z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc mocą decyzji z dnia [...] grudnia 2003r.
Odwołujące się Banki jako wierzyciele hipoteczni nie mają natomiast interesu prawnego do bycia stroną w tym postępowaniu z tej przyczyny , że istniejące hipoteki obciążają nie konkretnego właściciela lub użytkownika wieczystego lecz nieruchomość na której zostały ustanowione.
W ocenie Sądu twierdzenia organu o braku przymiotu strony w rozumieniu art. 28 k. p. a. w odniesieniu do [...] spółka z o.o. z siedzibą w W. nie są trafne , a tym samym naruszają obowiązujące przepisy prawa.
W sprawie niniejszej poza sporem jest , że decyzja Zarządu W. z dnia [...] czerwca 1993 r. nr [...], stanowiąca podstawę ustanowienia na rzecz [...] Sp. z o.o. prawa wieczystego użytkowania do przedmiotowej nieruchomości, została usunięta z obrotu prawnego, jak również, że powyższe doprowadziło do zmiany wpisu w ewidencji gruntów i budynków, prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości, poprzez wykreślenie wpisu dotyczącego stanu władania budynkiem posadowionym na gruncie tej nieruchomości i wskazanie, że stanowi on własność J. L.. Jednocześnie jednak w dziale II księgi wieczystej KW nr [...] - jako wieczysty użytkownik przedmiotowej nieruchomości nadal jest wskazana spółka [...] Sp. z o.o., a w dziale III tej samej księgi nadal wpisane jest ostrzeżenie o niezgodności stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym w zakresie wpisów dokonanych w dziale II , dotyczących prawa wieczystego użytkowania oraz w dziale IV dotyczących hipotek wpisanych pod numerami 1, 2, 3 o równym pierwszeństwie.
Ocena prawna wskazanych okoliczności faktycznych , w odniesieniu do istnienia w niniejszej sprawie interesu prawnego do bycia stroną postępowania przez [...] Sp. z o.o.z siedzibą w W., którą Sąd w składzie orzekającym w pełni podziela, zawarta została w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 27 sierpnia 2015r. sygn. I OSK 199/14 wydanego w ramach kontroli zawieszenia przez organ postępowania w sprawie o zatwierdzenie projektu podziału będącej przedmiotem sporu działki nr [...], dla potrzeb rozpoznania wniosku dekretowego poprzednika prawnego J. L.
Uzasadniając zajęte w sprawie stanowisko , NSA w pierwszej kolejności wskazał, że wpis do księgi wieczystej dokonany w trybie art. 626(8) § 6 k.p.c. jest orzeczeniem sądu cywilnego, którego treść wiąże wszystkie inne sądy oraz organy. Dodatkowo – na zasadzie art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece - domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Z powyższych regulacji Sąd wywiódł, że organ administracji nie ma możliwości, aby w toku postępowania, jakie się przed nim toczy, dokonywać odmiennych ustaleń prawnych od tych, jakie wynikają z prawomocnych orzeczeń sądowych, w tym z wpisów dokonanych w księdze wieczystej. Powołał się przy tym na orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 kwietnia 1999 r. (sygn. akt IV SA 2338/98, LEX nr 47173)przesądzające , że zasada wyrażona w art. 3 ustawy z 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece wyklucza jakąkolwiek kontrolę w postępowaniu administracyjnym, dotyczącą treści wpisów własności w tychże księgach.
Naczelny Sąd Administracyjny negatywnie ocenił stanowisko, że domniemanie, wynikające z art. 3 ust. 1 u.k.w.h. może być obalone także w postępowaniu administracyjnym. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego pogląd taki nigdy nie został wyrażony ani przez Trybunał Konstytucyjny, ani przez Sąd Najwyższy. Jedyna zaś rozbieżność, która zaistniała w orzecznictwie Sądu Najwyższego w tym względzie dotyczyła wątpliwości, czy domniemanie, wynikające z wpisu do księgi wieczystej (art. 3 u.k.w.h.) może być obalone jedynie w procesie o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, czy też przeprowadzenie tego rodzaju przeciwdowodu może nastąpić również w innym postępowaniu sądowym. Jako przykład NSA wskazał uchwalę 7 sędziów z dnia 10 lutego 1951 r. (sygn. akt I C 741/50, OSN 1951, poz. 2) w ramach której Sąd Najwyższy zajął stanowisko, że ustalenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie w innej sprawie niż w postępowaniu o stwierdzenie zasiedzenia jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy ustalenie takie nie należy do samego rozstrzygnięcia w danej sprawie, lecz stanowi jedynie jego przesłankę. A także uchwalę z dnia 20 marca 1969 r. (sygn. akt III CZP 11/69, OSNCP 1977, z. 12, poz. 228) gdzie Sąd Najwyższy stwierdził, że w procesie o uzgodnienie księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym ustalenie, jako przesłanki wyroku, że powód nabył własność nieruchomości przez zasiedzenie, nie jest dopuszczalne.
W swoich rozważaniach Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił , że odmienne od zaprezentowanego stanowisko ,Sąd Najwyższy wyraził natomiast w uchwale z dnia 26 marca 1993 r. (sygn. akt III CZP 14/93, OSNC 1993, z.11, poz. 96), w której uznał, że w postępowaniu o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie dopuszczalne jest obalenie domniemania, wynikającego z wpisu do księgi wieczystej. W uzasadnieniu tej uchwały stwierdzono, że (cyt.): "domniemanie wynikające z wpisu (art. 3 ustawy o księgach wieczystych i hipotece) może być obalone nie tylko w procesie o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, lecz także w innym postępowaniu sądowym". Sąd zaznaczył , że mimo, że pogląd ten wydaje się obecnie wiodący w orzecznictwie Sądu Najwyższego, nadal jednak w tej mierze wyrażany jest niejednokrotnie wyżej omówiony pogląd odmienny, - zgodnie z którym - usuniecie rozbieżności między stanem nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej i jej rzeczywistym stanem prawnym jest dopuszczalne tylko na drodze powództwa z art. 10 u.k.w.h. (vide: uchwała SN z dnia 13 stycznia 2011 r. sygn. akt III CZP 123/10 oraz wyroki SN z dnia 21 marca 2001 r., sygn. akt III CKN 325/00, LEX nr 52385 i z dnia 4 marca 2011 r., sygn. akt I CSK 340/10, LEX nr 785271).
Powyższe stanowisko , które Sąd orzekający w sprawie niniejszej w pełni podziela , determinuje ocenę, że przeprowadzenie dowodu przeciwko domniemaniu, wynikającemu z treści wpisu ujawnionego w księdze wieczystej jest zagadnieniem prawa cywilnego. Może być ono przeprowadzone zarówno w ramach postępowania o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym w trybie art. 10 u.k.w.h., lub też ewentualnie przesłankowo w innym postępowaniu , zawsze jednakże prowadzonym przed sądem powszechnym (vide: w/w uchwała SN z dnia 26 marca 1993 r., sygn. akt III CZP 14/93).
Jak trafnie wywiódł Naczelny Sąd Administracyjny w cytowanym wyżej wyroku, przyjęcie poglądu prezentowanego przez [...] Spółka z o.o. z siedzibą w W., C. w W., I. w W. i N. AG w W., zgodnie z którym, domniemanie, wynikające z art. 3 ust. 1 u.k.w.h. mogłoby być obalone także w postępowaniu administracyjnym, prowadziłoby do prawnie niedopuszczalnej sytuacji, gdy organ administracji publicznej zastępowałby sąd powszechny orzekając o materii zastrzeżonej dla postępowań cywilnych.
Mając na uwadze wskazaną argumentację Sąd uznał, że zarzuty zawarte w skardze wniesionej przez [...] spółka z o.o. z siedzibą w W. , dotyczące naruszenia wymienionych w niej przepisów prawa są uzasadnione. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. ignorując wpis w księdze wieczystej ujawniający prawo użytkowania wieczystego Skarżących [...] naruszyło tym samym art. 28 k.p.a. , art. 365 k.p.c. w zakresie związania organu sądowym wpisem dokonanym w księdze wieczystej w trybie art. . 626(8) § 6 k.p.c oraz zaniechało merytorycznego rozpoznania złożonego wniosku.
Sąd nie znalazł natomiast podstaw pozwalających na uwzględnienie skargi wniesionej przez Banki.
Podkreślenia wymaga, że definicja hipoteki wynika z treści art. 244 k.c. oraz art.65 ustawy z dnia 6 lipca 1982r. o księgach wieczystych i hipotece. Na ich gruncie hipoteka jest ograniczonym prawem rzeczowym, które zabezpiecza wierzytelność pieniężną i uprawnia wierzyciela do zaspokojenia się z obciążonego przedmiotu – nieruchomości – niezależnie od tego , czyją stanowi własność , z pierwszeństwem przed innymi wierzycielami osobistymi właściciela.
Rzeczowy charakter hipoteki przejawia się w tym , że wierzyciel może zaspokoić się z obciążonego nią przedmiotu, bez względu na to komu on przysługuje. Hipoteka nie wygasa bowiem w razie przejścia własności przedmiotowej nieruchomości na inną osobę. Dotyczy to nie tylko przeniesienia własności , lecz również nabycia własności w inny sposób niż w drodze czynności prawnej np. z mocy samego prawa ( dziedziczenie , zasiedzenie), w drodze decyzji administracyjnej lub orzeczenia sądu. Wyjątkiem kiedy hipoteka wygasa jest zbycie nieruchomości w drodze egzekucyjnej , w toku postępowania upadłościowego oraz nabycie w trybie przepisów o wywłaszczeniu nieruchomości. W wymienionych przypadkach wierzyciel hipoteczny może jednakże żądać zaspokojenia zabezpieczonej wierzytelności z ceny uzyskanej ze sprzedaży przedmiotu hipoteki lub odszkodowania za utracone prawo.
Istota zabezpieczenia hipotecznego polega na tym , że jeżeli obciążony hipoteką przedmiot należy do dłużnika osobistego to hipoteka zabezpiecza wierzyciela przed możliwością jego wyjścia z majątku dłużnika , co uniemożliwiałoby wierzycielowi prowadzenie egzekucji z tego przedmiotu w celu zaspokojenia się.
Takie ukształtowanie instytucji hipoteki jako ograniczonego prawa rzeczowego przesądza , że pomimo ujawnienia w księdze wieczystej hipoteka stanowi rodzaj zabezpieczenia wierzytelności nie stwarzając jednocześnie uprawnień prawno- rzeczowych do nieruchomości podlegających wpisowi w dziale II.
W interesie Banków , posiadających wobec [...] spółka z o.o. , wierzytelności zabezpieczonych hipoteką, jest zapewne udział we wszystkich postępowaniach , których celem jest wyświetlenie i ustalenie praw rzeczowych posiadanych przez ten podmiot do spornej nieruchomości, które determinują byt prawny zabezpieczeń hipotecznych , oraz ewentualnie udział w postępowaniach dotyczących podziału tejże nieruchomości z uwagi na treść art. 76 u.k.w.h.. odnoszącego się do skutków prawnych podziału nieruchomości na , której uprzednio ustanowiona została hipoteka .
To zaś oznacza, zdaniem Sądu, że Skarżące Banki nie mają interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym dotyczącym ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości na , której zostały one ustanowione , na rzecz innego podmiotu .
Obrót obciążoną hipotecznie nieruchomością, w tym ustanowienie prawa użytkowania wieczystego dokonane w decyzji organu I instancji na rzecz J. L.,( nie przesądzając kwestii jej zgodności z prawem), pozostaje bez związku natury prawnej z oceną skuteczności ustanowionych na rzecz Banków hipotek , a wywodzony przez nie interes w uczestniczeniu w postępowaniu ma , w ocenie Sądu , charakter interesu faktycznego. Podkreślenia wymaga bowiem , że kontrolowane obecnie postępowanie, którego przedmiotem jest rozpoznanie wniosku dekretowego o ustanowienie na rzecz J. L. prawa użytkowania wieczystego do części gruntu nieruchomości [...] stanowiącej działkę nr [...] przy ul. [...] w żadnym przypadku nie może wpłynąć na byt prawny ustanowionych na rzecz Banków hipotek , który jak to wywiedziono wyżej zależy w istocie od oceny prawnej skutków ostatecznego i prawomocnego stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej Zarządu W. z dnia [...] czerwca 1993r. stwierdzającej nabycie prawa użytkowania wieczystego spornego gruntu przez [...] Przedsiębiorstwo [...] – poprzednika prawnego Skarżącej - , która została wyeliminowana z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc mocą decyzji z dnia [...] grudnia 2003r. , oraz ewentualnie postepowania o dokonanie podziału tej nieruchomości dla potrzeb realizacji roszczeń dekretowych.
Argumentacja Skarżących, że w postępowaniu o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym w sprawie [...] przed Sądem Rejonowym dla W. przedstawiony został pogląd ,że skoro stwierdzona została nieważność decyzji uwłaszczeniowej, to [...] nigdy nie nabyły prawa użytkowania wieczystego go gruntu, a tym samym hipoteki nie powstały wobec braku przedmiotu obciążenia , jedynie potwierdza powyższą tezę. Rozważania w tym przedmiocie wykraczają poza ramy sprawy niniejszej. Analiza prawna wskazanego zagadnienia , szeroko omawiana w pismach procesowych złożonych w sprawie zarówno przez Banki jak i przez J.. L., nie mieści się bowiem w ramach ustaleń faktycznych ani też rozważań prawnych w sprawie o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości na podstawie art. 7 dekretu warszawskiego.
W toku postępowania przeprowadzonego przed tutejszym Sądem , dopuszczony został na wniosek Skarżących oraz Uczestniczki , w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a., dowód z prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia [...] czerwca 2015 r. sygn. akt [...]. Jego treść pozostaje jednakże, w ocenie Sądu , bez wpływu na dokonane w sprawie rozstrzygnięcie. Wskazany wyrok przesądza bowiem jedynie , że J. L. nie posiadała czynnej legitymacji procesowej w zainicjowanym przez nią procesie uzgodnieniowym , co oznacza , że dotychczasowe wpisy widniejące w księdze wieczystej prowadzonej dla spornej nieruchomości nie uległy zmianie.
Także dowód uzupełniający z zażalenia J. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 grudnia 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 2816/13 na okoliczność zasadności wszystkich zarzutów wierzycieli , nie zawiera treści przesądzających o powyższym . Dokumenty złożone w celu potwierdzenia aktualnego stanu prawnego nieruchomości nie wnoszą nowych istotnych dla sprawy informacji.
Jednocześnie Sąd oddalił wniosek Uczestniczki postępowania o zawieszenie sprawy niniejszej, do czasu zakończenia wszczętego przez nią obecnie procesu windykacyjnego o wydanie spornej nieruchomości, w którym sformułowano również alternatywne powództwo o ustalenie - w trybie art. 189 k.p.c. – że ujawnione w księdze wieczystej prowadzonej dla spornej nieruchomości prawo użytkowania wieczystego przysługujące Skarżącej Spółce nie powstało oraz, że nie powstały, ujawnione we wspomnianej księdze wieczystej na rzecz skarżących Banków, hipoteki kaucyjne.
Rozstrzygnięcia , które ewentualnie zapadną w wymienionej sprawie w kwestii wydania nieruchomości lub przesądzenia czy powstało prawo użytkowania wieczystego Skarżącej Spółki oraz czy powstały ujawnione w księdze wieczystej na rzecz Banków hipoteki kaucyjne pozostaną , zdaniem Sądu, bez wpływu na bieg sprawy niniejszej. Taki wpływ może mieć bowiem w przypadku [...] jedynie zmieniony wpis w księdze wieczystej , eliminujący ten podmiot z kręgu stron postępowania . W odniesieniu zaś do Banków udział w sprawie o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste osobie innej niż wierzyciel hipoteczny pozostanie jedynie ich interesem faktycznym . Istnienie interesu prawnego przesądzone zostanie natomiast w ramach innego postępowania , którego celem będzie ocena czy w konsekwencji stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej istnieje prawo użytkowania wieczystego Skarżącej Spółki , oraz czy powstały ujawnione w księdze wieczystej na rzecz Banków hipoteki.
Za niezasadny uznał Sąd zarzut naruszenia przez Kolegium art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 107 § 1 k.p.a., polegający na braku oznaczenia stron postępowania w treści decyzji. Uchybienie w postaci pominięcia pełnej nazwy Banku i jego siedziby stanowi zdaniem Sadu wadę dokonanego rozstrzygnięcia , którą określić należy jako oczywistą niedokładność podlegającą weryfikacji na podstawie art.113 k.p.a. nie zaś podstawę jej eliminacji z obrotu prawnego.
Sąd oddalił ponadto wniosek o otwarcie zamkniętej rozprawy na nowo uznając , że prezentowanie przez strony postępowania różnorodnych koncepcji oceny prawnej stanu faktycznego sprawy, w niczym nie wpływa na byt okoliczności istniejących w dacie wydania kontrolowanej decyzji, istotnych dla oceny jej prawidłowości .
Rozpoznając ponownie sprawę organ uwzględni argumentację wskazaną wyżej, a ponadto rozważy ocenę decyzji Prezydenta W. z dnia [...] grudnia 2012r. o ustanowieniu na rzecz Uczestniczki prawa użytkowania wieczystego do gruntu , w kontekście wyroku Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 27 sierpnia 2015r. sygn. I OSK 199/14 , który dokumentuje , że zatwierdzenie projektu podziału będącej przedmiotem sporu działki nr [...] , dla potrzeb rozpoznania wniosku dekretowego poprzednika prawnego J. L. nie jest jeszcze ostateczne.
Mając wskazane okoliczności na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a i c p.p.s.a. oraz art. 200 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło