I SA/Wa 2844/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz Sędziowie: WSA Izabela Ostrowska (spr.) WSA Elżbieta Sobielarska Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 sierpnia 2014 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata [...], tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych. Decyzją z dnia [...] znak [...] Minister Skarbu Państwa, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.) oraz art. 9 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2005 r. nr 169, poz. 1418 ze zm.) - po rozpatrzeniu odwołania S. K. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] umarzającej postępowanie w sprawie potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez C. i J. D. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, w miejscowości [...] woj. [...] - utrzymał w mocy ww. decyzje Wojewody [...] z dnia [...]. Przedstawiając stan faktyczny sprawy organ wskazał, że S.K. wniosła o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. W odpowiedzi z dnia [...] S. K. wniosła o zawieszenie postępowania. Postanowieniem z dnia [...] Wojewoda [...] zawiesił postępowanie administracyjne na wniosek strony, jednocześnie informując ją o treści art. 98 § 2 k.p.a. Decyzją z dnia [...] na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 98 § 2 k.p.a., Wojewoda [...] umorzył postępowanie w sprawie dotyczącej potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez C. i J. D. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, w miejscowości [...], woj.[...]. Pismem z dnia [...] S.K. złożyła odwołanie od ww. decyzji z dnia [...]. Po rozpatrzeniu odwołania Minister Skarbu Państwa stwierdził, że Wojewoda [...] prawidłowo umorzył zawieszone postępowanie. Wskazał, że zgodnie z art. 98 § 1 k.p.a. zawieszenie postępowania może nastąpić na wniosek strony. Dla zawieszenia postępowania konieczne jest spełnienie łącznie następujących przesłanek: wniosek o zawieszenie postępowania złożyła strona, na której żądanie wszczęto postępowanie; żądaniu zawieszenia postępowania nie sprzeciwiają się inne strony; zawieszenie postępowania nie zagraża interesowi społecznemu. Podkreślił, że jeżeli zachodzą powyższe przesłanki organ jest zobowiązany zawiesić postępowanie i nie jest uprawniony do oceny, czy żądanie zawieszenia postępowania jest zasadne. Zwrócił uwagę na treść art. 98 § 2 k.p.a., zgodnie z którym, jeżeli w okresie trzech lat od daty zawieszenia postępowania żadna ze stron nie zwróci się o podjęcie postępowania, żądanie wszczęcia postępowania uważa się za wycofane. W związku z powyższym stwierdził, iż biorąc pod uwagę fakt, że postanowienie o zawieszeniu postępowania na wniosek strony datowane jest na dzień [...], trzyletni termin do złożenia przez stronę wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania minął w dniu [...]. Strona nie skorzystała z przysługującego jej prawa i w ciągu 3 lat nie wniosła o podjęcie zawieszonego postępowania. Organ podkreślił jednocześnie, że termin do złożenia wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania określony w art. 98 § 2 k.p.a. jest terminem prekluzyjnym, konsekwencją czego jest brak możliwości przywrócenia terminu do złożenia takiego wniosku. S. K. pismem z dnia [...] złożyła skargę na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...]. Skarżąca podniosła, iż po odebraniu z Sądu Rejonowego [...] postanowienia sygn. akt [...] wraz z E.K. pojechała do Wydziału Geodezji celem złożenia powyższego dokumentu, jednak urzędnik odmówił przyjęcia pisma twierdząc, "że nie chcę mu się go opisywać" W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Jednocześnie zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozpoznaje sprawę w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W ocenie Sądu skarga nie jest zasadna. Zarówno decyzja Ministra Skarbu Państwa z dnia [...], jak i poprzedzające ją decyzje Wojewody [...] z dnia [...] odpowiadają bowiem prawu. Wojewoda [...] postanowieniami z dnia [...] zawiesił na wniosek S.K. postępowanie w sprawie potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. W treści postanowienia zawarto pouczenie o treści art. 98 § 2 k.p.a. Strona nie złożyła zażalenia na powyższe postanowienie o zawieszeniu postępowania. Trafnie zwrócił też uwagę Minister Skarbu Państwa, że w okresie zawieszenia postępowania strona nie składała żadnych wniosków. Jak wynika z akt sprawy pierwszym podaniem, jakie wystosowała S. K. po zawieszeniu postępowania, było odwołanie od decyzji z dnia [...] o umorzeniu postępowania. W takiej sytuacji w ocenie Sądu organy obu instancji prawidłowo zastosowały w niniejszej sprawie przepis art. 105 § 1 w zw. z art. 98 § 2 k.p.a. Zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a. gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której stanowi art. 105 § 1 k.p.a., oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej, co do istoty. Oznacza to, iż wszystkie elementy badanego stanu prawnego i faktycznego są tego rodzaju, że niepotrzebne jest postępowanie mające na celu wyjaśnienie wszystkich tych okoliczności w sprawie (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2104/10, LEX nr 1138074). Stosownie do art. 98 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej może zawiesić postępowanie, jeżeli wystąpi o to strona, na której żądanie postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz nie zagraża to interesowi społecznemu. Jeżeli w okresie trzech lat od daty zawieszenia postępowania żadna ze stron nie zwróci się o podjęcie postępowania, żądanie wszczęcia postępowania uważa się za wycofane (art. 98 § 2 k.p.a.). W sytuacji, gdy strona wniosła o zawieszenie postępowania z uwagi na konieczność wykonania wezwania organu do zgromadzenia dokumentów niezbędnych do uzupełniania braków formalnych wniosku, a postępowanie zostało zawieszone zgodnie z żądaniem strony, to od woli strony zależał dalszy bieg postępowania. Zgodnie ze stanowiskiem prezentowanym w doktrynie, które podziela również Sąd w składzie rozpoznający niniejszą sprawę, oparcie fakultatywnego zawieszenia postępowania na zasadzie dyspozycyjności rozciąga się również na podjęcia zawieszonego postępowania, z tym jednak zastrzeżeniem, że w tym przypadku należy przyjąć pełną dyspozycyjność stron (patrz: B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Warszawa 2006 r., s. 453). Zgodnie zatem z art. 98 § 2 k.p.a. brak wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania w okresie 3 lat od dnia jego zawieszenia obliguje organ do uznania za wycofane żądania wszczęcia postępowania o potwierdzenie prawa do rekompensaty. Wojewoda [...] a za nim także Minister Skarbu Państwa, prawidłowo zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a. umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe. Postępowanie nie może bowiem toczyć się w sytuacji, gdy w trakcie postępowania strona wycofa żądanie wszczęcia postępowania, które może toczyć się wyłącznie na jej wniosek. Skutek ten występuje również, gdy formalnie brak jest co prawda takiego wniosku strony, lecz przepis prawa – art. 98 § 2 k.p.a. nakazuje uznanie wniosku wszczynającego postępowanie za wycofany. Zatem gdy strona rezygnuje z ubiegania się o rozstrzygnięcie określonej treści postępowanie staje się bezprzedmiotowe, co z kolei skutkuje wydaniem decyzji o umorzeniu postępowania zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a. (patrz: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 września 2001 r., sygn. akt V SA 381/01, LEX nr 78917). Prawidłowość umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego w niniejszej sprawie znajduje również potwierdzenie w orzecznictwie, m.in. słusznie przywołanym przez organ odwoławczy wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lipca 2011 r., sygn. akt I OSK 1180/11, LEX nr 1082581, w którym Sąd ten podkreślił, iż w przypadku niezwrócenia się strony w okresie trzech lat od daty zawieszenia postępowania o podjęcie postępowania, a więc zaistnienia sytuacji, w której żądanie wszczęcia postępowania uważa się za niebyłe (art. 98 § 2 k.p.a.), należy na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., umorzyć postępowanie w formie decyzji. Odnosząc się do zarzutu skargi , z którego ma wynikać jakoby skarżąca podjęła czynności zmierzające do podjęcia zawieszonego postępowania, to w ocenie Sądu nie zasługują one na uwzględnienie. W aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek śladu potwierdzającego wizytę skarżącej w Urzędzie Wojewódzkim chociażby w postaci notatki urzędowej. Skarga nie wskazuje nawet w przybliżeniu daty gdy zdarzenie to miało mieć miejsce. Skoro wizyta ta odbyła się w obecności osoby towarzyszącej z uwagi na kłopoty ze wzrokiem skarżącej to brak jest racjonalnego uzasadnienie dla nie złożenia jednozdaniowego wniosku o podjęcia zawieszonego postępowania. Na uwagę zasługuje fakt, iż postanowienie Sądu Rejonowego [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku po F. D. zapadło [...]. Tak więc skarżąca miała jeszcze dwa lata na to aby postanowienie to złożyć albo osobiście albo drogą pocztową wraz z wnioskiem o podjęcie zawieszonego postępowania. Taka czynność jedna nie miała miejsca. Mając powyższe na uwadze, to jest oceniając, że zarzuty skargi nie znajdują oparcia w przepisach prawa oraz że Sąd nie dostrzegł takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy – skargę należało oddalić. Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.