I SA/Wa 2845/13
WyrokWSA w Warszawie2014-11-27
Skład orzekający: Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, Izabela Ostrowska, Tomasz Wykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organem właściwym do stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej wydanej przez Prezydium Rady Narodowej jest minister, czy organ, do którego aktualnie należą kompetencje w sprawach wywłaszczeń?Ratio decidendi
Organem właściwym do stwierdzenia nieważności decyzji jest organ wyższego stopnia w stosunku do organu, który wydał decyzję, nawet jeśli ten organ został zniesiony. W przypadku decyzji wydanej przez Prezydium Rady Narodowej, organem właściwym do stwierdzenia nieważności jest minister, a nie organ, do którego aktualnie należą kompetencje w sprawach wywłaszczeń. Postępowanie przed Wojewodą, który stwierdził nieważność, było bezprzedmiotowe z powodu braku właściwości.Stan faktyczny
Skarżący domagali się stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej z 1964 r. o wywłaszczeniu nieruchomości. Wojewoda stwierdził nieważność tego orzeczenia, jednak Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej uchylił decyzję Wojewody i umorzył postępowanie, uznając Wojewodę za organ niewłaściwy. Skarżący wnieśli skargę do WSA, zarzucając Ministrowi naruszenie przepisów o właściwości i niewłaściwe zastosowanie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz Sędziowie: WSA Izabela Ostrowska (spr.) WSA Tomasz Wykowski Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2014 r. sprawy ze skargi A.W., A.W., E.W. i J. W. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] znak: [...] Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, zwany dalej Ministrem po rozpatrzeniu odwołań Prezydenta Miasta [...] oraz Prezydenta Miasta [...] wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] stwierdzającej nieważność orzeczenia Prezydium Rady Narodowej m. [...] z dnia [...] nr [...] o wywłaszczeniu części nieruchomości położonej przy ul. [...] róg ul. [...] o pow. [...] m², uregulowanej
w księdze wieczystej KW Nr [...], stanowiącej własność E.W. i ustaleniu odszkodowania za wywłaszczoną część budynku- uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] i umorzył postępowanie przed organem wojewódzkim.
Decyzja ta zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym, który Minister przedstawił w uzasadnieniu decyzji.
Wskazał, że orzeczeniem z dnia [...] nr [...] Prezydium Rady Narodowej [...] orzekło o wywłaszczeniu części nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] róg ul. [...] o pow. [...] m², uregulowanej w księdze wieczystej KW Nr [...], stanowiącej własność E.W. i ustaleniu odszkodowania za wywłaszczoną część budynku.
Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności ww. orzeczenia wystąpili w dniu
3 lutego 2003r. A.W., J.W., A.W. i E.W. - następcy prawni E.W. na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] sygn. akt [...] o nabyciu spadku po E.W. aktu notarialnego umowy darowizny pomiędzy T.W. a A.W., J.W. i A. W. z dnia [...] Nr Rep. A Nr [...] oraz aktu notarialnego umowy darowizny pomiędzy A. W. a E. W. z dnia [...] Rep. A Nr [...]. We wniosku zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono rażące naruszenie art. 1, 4, 5, 6 i 16 ustawy 12 marca 1958 roku o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości oraz art. 46 kodeksu cywilnego poprzez przyjęcie, że wywłaszczona działka gruntu, wraz ze znajdującym się na niej fragmentem budynku mieszkalnego może stanowić odrębny przedmiot własności.
Decyzją z dnia [...] Nr [...] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast odmówił stwierdzenia nieważności ww. orzeczenia z dnia [...].
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] Nr [...] Minister Infrastruktury, utrzymał w mocy ww. decyzję z dnia [...] nr [...].
Wyrokiem z dnia 30 września 2005r. sygn. akt I SA/Wa 1407/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] Nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] Nr [...] z uwagi na konieczność ustalenia wszystkich następców prawnych E. W.
Rozpatrując ponownie wniosek A.W., J.W., A.W. i E.W. Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] Nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...] Nr [...] o wywłaszczeniu za odszkodowaniem części nieruchomości położonej w [...] stanowiącej własność E.W.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] nr [...] Minister Infrastruktury utrzymał w mocy powyższą decyzję z dnia [...] Nr [...].
Wyrokiem z dnia 21 listopada 2008r. sygn. akt I SA/Wa 972/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił ww. decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] nr [...] wskazując na naruszenie przez organ nadzorczy przepisu art. 6, 7, 8, 9, 11, 77 § 1 oraz art. 107 § 1 i 3 kpa.
Decyzją z dnia [...] nr [...] Minister Infrastruktury odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...] Nr [...] w części orzekającej o wywłaszczeniu nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] róg ul. [...], o pow. [...] m ² (z całości o pow. [...] m ) zapisanej w KW [...], stanowiącej własność E.W. oraz odmówił stwierdzenia nieważności ww. orzeczenia z dnia [...] w części przyznania odszkodowania za wywłaszczony grunt i stwierdził nieważność w części orzekającej o przyznaniu odszkodowania za znajdujący się na wywłaszczonej nieruchomości budynek.
Decyzją z dnia [...] nr [...] Minister Infrastruktury utrzymał w mocy ww. decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] nr [...].
Kolejnym wyrokiem z dnia 20 kwietnia 2011r. sygn. akt I SA/Wa 1918/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił obie decyzje Ministra Infrastruktury z dnia [...] i z dnia [...] wskazując m.in. na rażące naruszenie przepisu art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości poprzez modyfikację wniosku wywłaszczeniowego polegającą na przekształceniu żądania ustanowienia służebności przejścia w żądanie wywłaszczenia części nieruchomości. Ponadto Sąd wskazał na niezgodność zaskarżonej decyzji wywłaszczeniowej z przepisami ustawy wywłaszczeniowej oraz przepisami Kodeksu Cywilnego polegającą na błędnym oznaczeniu przedmiotu wywłaszczenia powodującą trwałą niewykonalność.
Decyzją z dnia [...] nr [...] Minister Infrastruktury umorzył postępowanie w przedmiotowej sprawie.
Pismem z dnia [...] nr [...] Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej przekazał do rozpatrzenia wniosek A. W., J.W., A.W. i E.W. wg. właściwości Wojewodzie [...].
Decyzją z dnia [...] nr [...] Wojewoda [...] stwierdził nieważność ww. orzeczenia Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...].
Pismem z dnia [...] nr [...] odwołanie od ww. decyzji Wojewody [...] wniósł Prezydent Miasta [...] wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej, reprezentowany przez E. F., zaś pismem z dnia [...] odwołanie od przedmiotowej decyzji Wojewody [...] wniósł Prezydent Miasta [...] reprezentowany przez J.B.
Po rozpatrzeniu ww. odwołań Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej podjął powołaną na wstępie decyzję uchylającą decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] i umorzył postępowanie przed organem wojewódzkim.
W pierwszej kolejności Minister podkreślił, że postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest postępowaniem nadzwyczajnym i stanowi formę nadzoru. Przedmiotem tego postępowania jest wyłącznie ustalenie, czy ostateczna decyzja administracyjna poddana nadzorowi w nadzwyczajnym trybie, jest dotknięta którąkolwiek z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa.
Następnie wskazał, że w przedmiotowej sprawie Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej pismem z dnia [...] znak: [...] przekazał Wojewodzie [...] wniosek A.W., J.W., A.W. i E.W. – następców prawnych E.W. o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...] nr [...], co znajdowało poparcie w rozstrzygnięciach sporów o właściwość dokonywanych przez Prezesa Rady Ministrów. Minister wymienił iż były to rozstrzygnięcia m.in. z dnia [...] nr [...], z dnia [...] nr [...],
z dnia [...] nr [...], w których wskazano wojewodę (a nie ministra) jako organ właściwy do oceny legalności decyzji wywłaszczeniowych i odszkodowawczych wydawanych przez prezydia wojewódzkich rad narodowych na podstawie ustawy z dnia 12 marca 1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości.
Dalej Minister zaznaczył, że powyższy pogląd nie został jednak zaakceptowany
w najnowszym orzecznictwie sądowo-administracyjnym, w tym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Powołał wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego m.in. z dnia 27 czerwca 2012r., sygn. akt I OSK 984/11 LEX nr 1217381, z dnia 14 listopada 2012r. sygn. akt I OSK 1308/11 i podkreślił, że Sąd
w cytowanych orzeczeniach wskazał, iż w przypadku braku organu, który wydał kwestionowaną decyzję administracyjną należy dokonać ustaleń co do organu wyższego stopnia biorąc pod uwagę także charakter sprawy o stwierdzenie nieważności.
Następnie Minister wskazał, że wprawdzie zniesiony został organ który wydał decyzję wywłaszczeniową (prezydium wojewódzkiej rady narodowej), ale organ który byłby właściwy do orzekania w sprawie stwierdzenia jej nieważności (minister) funkcjonuje nadal w strukturze organów administracji publicznej i posiada kompetencje merytoryczne rozstrzygania w postępowaniu nieważnościowym.
Minister zaznaczył również, iż w najnowszych rozstrzygnięciach sporów o właściwość zaistniałych między wojewodami a Ministrem Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, Prezes Rady Ministrów wskazuje ministra jako organ właściwy w tego typu sprawach.
Mając powyższe na względzie Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej uznał, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] wydana została przez organ, który nie był właściwy do orzekania w sprawie.
Zdaniem Ministra przedmiotowa sprawa winna była zatem być rozstrzygnięta
w I instancji przez Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej jako organ właściwy, po przeprowadzeniu stosownego postępowania.
Na koniec Minister wyjaśnił, że przesłanka bezprzedmiotowości występuje gdy brak było podstaw prawnych do merytorycznego rozpoznania danej sprawy w ogóle bądź nie było podstaw do rozpoznania jej w drodze postępowania administracyjnego, czy też tylko w drodze postępowania administracyjnego prowadzonego przed tym organem I instancji. Wobec stwierdzenia bezprzedmiotowości postępowania prowadzonego przed Wojewodą [...], Minister uchylił zaskarżoną decyzję
i umorzył postępowanie przed organem I instancji.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na opisaną wyżej decyzję wnieśli A.W., E.W., A. W., J.W. wnosząc o jej uchylenie.
Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucili:
1) naruszenie art. 157 § 1 poprzez stwierdzenie, iż organem właściwym do rozpoznania sprawy jest organ właściwy do orzekania w przedmiocie jej nieważności w chwili wydawania nieważnej decyzji, podczas gdy w wypadku zniesienia organu, który wydał nieważną decyzję, konieczne jest ustalenie organu, na który przeniesiona została kompetencja do orzekania w tych samych sprawach w pierwszej instancji, a następnie ustalenia organu wyższego stopnia, co w niniejszej sprawie oznaczałoby, że organem właściwym do rozpoznania sprawy jest Wojewoda [...], co miało istotny wpływ na wynik sprawy,
2) naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 poprzez jego niewłaściwe zastosowanie wyrażające się w uchyleniu zaskarżonej decyzji i umorzeniu postępowania przed organem wojewódzkim.
Skarżący nie zgadzają się ze stanowiskiem Ministra wyrażonym w uzasadnieniu skarżonej decyzji.
Skarżący wskazali, że przepis art. 157 § 1 kpa określający właściwość rzeczową organów administracji w sprawach o stwierdzenie nieważności ma charakter proceduralny, co oznacza, iż odczytywany musi być łącznie z określonym przepisem prawa materialnego, określającym kompetencje organów, które pozwalając określić właściwy organ instancji, wskazują także na organ nadrzędny, a zatem właściwy w postępowaniach nieważnościowych. Zdaniem skarżących, jeśli tak to nie sposób przyjąć, że zmiana kompetencji organów wynikająca z przepisów ustaw materialnych (w niniejszym przypadku kompetencje w sprawach wywłaszczeń przyznane zostały starostom), pozostaje bez znaczenia dla właściwości organu stwierdzającego nieważność decyzji. Wręcz przeciwnie, przeniesienie kompetencji pomiędzy organami w sposób oczywisty przekłada się na uprawnienie do stwierdzania nieważności decyzji.
Skarżący podkreślili, że ustalenie organu wyższego stopnia w rozumieniu art. 157 § 1 kpa powinno uwzględniać stan rzeczy obowiązujący w dacie orzekania o nieważności decyzji.
W odpowiedzi na skargę Minister Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. poz. 270).
W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie została uwzględniona.
Stanowisko organu odwoławczego w zakresie właściwości organu w sprawie niniejszej jest prawidłowe. Wskazać należy, iż kwestie właściwości organów w sprawach o stwierdzenie nieważności decyzji wydanych przez organy, które już nie funkcjonują w systemie organów administracji publicznej są skomplikowane i w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego od szeregu lat budzą wątpliwości, czego m.in. dowodem są liczne uchwały podejmowane przez ten Sąd, zarówno mające na celu wyjaśnienie przepisów prawnych, których stosowanie wywołało rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych, jak i zawierające rozstrzygnięcia zagadnień prawnych w konkretnej sprawie sądowoadministracyjnej.
Stwierdzić przy tym należy, że nie została wypracowana jedna generalna zasada ustalania organu wyższego stopnia do rozpoznawania spraw o stwierdzenie nieważności decyzji wydanych przez organy, które nie funkcjonują już w strukturze organów administracji publicznej. Wynika to ze złożoności stanów prawnych w poszczególnych sprawach m.in. w zakresie przepisów materialnoprawnych stanowiących podstawę wydania kwestionowanego aktu administracyjnego, jak również odnoszących się do usytuowania poszczególnych organów w strukturze organizacyjnej administracji publicznej, czy ich kompetencji. Tym niemniej w orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi wątpliwości stanowisko, iż sprawa o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest nową sprawą w stosunku do postępowania zwykłego i w związku z tym rządzi się własnymi regułami także w zakresie ustalenia organu właściwego do rozstrzygnięcia sprawy. Stosownie do art. 157 § 1 k.p.a. organem właściwym do stwierdzenia nieważności decyzji jest organ wyższego stopnia, a gdy decyzja została wydana przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze - ten organ. Ustalenie organu wyższego stopnia w przypadku funkcjonowania organów administracji publicznej, o których mowa w art. 17 k.p.a. przy uwzględnieniu art. 20 k.p.a. generalnie nie powinno budzić poważnych wątpliwości. Natomiast w przypadku braku organu, który wydał kwestionowaną decyzję administracyjną, należy dokonać ustaleń co do organu wyższego stopnia biorąc pod wagę także charakter sprawy o stwierdzenie nieważności decyzji. Analiza art. 157 § 1 k.p.a. wskazuje bowiem na powiązanie organu wyższego stopnia z organem, który wydał decyzję. Przedmiotem postępowania o stwierdzenie nieważności jest ustalenie istnienia wady decyzji określonej w art. 156 § 1 k.p.a., a nie ponowne rozpoznanie sprawy, w której ta decyzja została wydana. Zasada ta obowiązuje również w przypadku decyzji wydanej przez organ z naruszeniem przepisów o właściwości, gdzie do stwierdzenia nieważności właściwym będzie organ wyższego stopnia w rozumieniu art. 17 k.p.a. w stosunku do organu, który wydał decyzję, a nie organ, który byłby właściwy, gdyby decyzja została wydana przez organ właściwy. Ustalenia właściwości organu wyższego stopnia następuje więc w odniesieniu do organu, który wydał decyzję - por. uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 kwietnia 2012 r. w sprawie II OPS 1/12. Wprawdzie powyższa uchwała odnosi się do organu, który funkcjonuje w strukturze organów administracji publicznej, tym niemniej wyrażony w jej uzasadnieniu pogląd co do charakteru postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji cechuje uniwersalizm. Należy bowiem mieć na uwadze fakt, iż stwierdzenie nieważności decyzji jest aktem administracyjnym deklaratoryjnym, stwierdza bowiem, że zakwestionowana decyzja już w dacie jej wydania dotknięta była wadą nieważności, której skutki zniesione są ex tunc.
Od szeregu lat, zarówno organ rozstrzygający sprawę o stwierdzenie nieważności decyzji organu ds. wewnętrznych prezydium wojewódzkiej rady narodowej w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości, jak i sądy administracyjne nie miały wątpliwości, iż stosownie do art. 157 § 1 k.p.a. w zw. z art. 17 i 20 k.p.a., organem właściwym w tych sprawach jest określony minister. Stanowisko takie prezentował również Sąd Najwyższy m.in. w wyroku z dnia 3 września 1998 r. w sprawie RN 83/98, a także doktryna (m.in. Robert Samuła w glosie do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 października 2002 r. sygn. akt II SA 2554/01, publ. w "Samorządzie Terytorialnym" 2003, nr 5.)
Stosownie do art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości w jej brzmieniu na dzień wydania kwestionowanej decyzji, tj. [...] (tekst jedn. z 1961 r. Dz. U. Nr 18, poz. 94 z późn. zm.) o wywłaszczeniu i odszkodowaniu orzekał organ ds. wewnętrznych prezydium wojewódzkiej rady narodowej właściwy ze względu na położenie nieruchomości. Stosownie zaś do art. 28 ust. 2 ww. ustawy odwołanie od tego orzeczenia rozpoznawane jest przez Komisję Odwoławczą do Spraw Wywłaszczenia, która zgodnie z art. 29 ust. 2 ww. ustawy działa przy Ministrze Spraw Wewnętrznych. Wskazać przy tym należy, iż Komisja ta miała jedynie charakter organu odwoławczego. Natomiast jak to wynika jednoznacznie z rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 kwietnia 1964 r. w sprawie organizacji, składu i trybu postępowania Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia (Dz. U. Nr 17, poz. 95) nie posiadała uprawnień nadzorczych przypisanych organowi wyższego stopnia. Zarówno w orzecznictwie (m.in. postanowienie składu siedmiu sędziów NSA z dnia 5 marca 2001 r. w sprawie sygn. akt OSA 1/01, publ. ONSA 2001, Nr 3, poz. 95), jak i w doktrynie prezentowane jest stanowisko, że kompetencje odwoławcze i nadzorcze są różne, a także i odmienne są zadania organu odwoławczego i organu podejmującego decyzję w postępowaniu nieważnościowym. Możliwa więc jest sytuacja, w której nie istnieje tożsamość organu odwoławczego i organu nadzoru. Taka sytuacja miała miejsce w przypadku Komisji Odwoławczej ds. Wywłaszczeń, która miała jedynie kompetencje odwoławcze. Natomiast organem wyższego stopnia, stosownie do art. 13 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (w jego brzmieniu na dzień wydania przedmiotowej decyzji wywłaszczeniowej) w stosunku do organów prezydium wojewódzkiej rady narodowej był właściwy minister. Należy wskazać, że obowiązujący w tym czasie art. 138 § 1 k.p.a., podobnie jak obecnie art. 157 § 1 k.p.a. przewidywał, że organem właściwym do uchylenia nieważnej decyzji był organ wyższego stopnia, a gdy decyzja wydana została przez organ naczelny - ten organ. Tak więc organem właściwym do stwierdzenia nieważności decyzji organu prezydium wojewódzkiej rady narodowej w przedmiocie wywłaszczenia był minister. Wprawdzie zniesiony został organ, który wydał zakwestionowaną decyzję (Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej), ale istnieje organ, który byłby właściwy do orzekania w sprawie stwierdzenia jej nieważności. Organ ten funkcjonuje nadal w strukturze organów administracji publicznej i posiada kompetencje merytoryczne rozstrzygania w postępowaniu nieważnościowym.
Zasada, wynikająca z art. 157 § 1 k.p.a., że określenie organu wyższego stopnia następuje w odniesieniu do organu, który wydał kwestionowaną w postępowaniu nieważnościowym decyzję, powinna generalnie mieć także zastosowanie w przypadku zniesienia organu. Nie ma bowiem żadnych podstaw aby w takiej sytuacji od niej odstąpić. Możliwość przyjęcia innego rozwiązania, tj. ustalenia organu, do którego właściwości w aktualnym stanie prawnym należą sprawy wywłaszczeniowe i na tej podstawie określenie organu wyższego stopnia, zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie, byłoby uzasadnione w przypadku zniesienia organu wyższego stopnia określonego zgodnie z zasadą wyrażoną wyżej, bądź w przypadku takiej zmiany jego kompetencji, która wyklucza rozstrzyganie w sprawach o stwierdzenie nieważności decyzji. Dopóki zaś funkcjonuje organ, który był właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji w dacie jej wydania, to jest on nadal właściwy do stwierdzenia nieważności tej decyzji.
W niniejszej sprawie, jak to wskazano wyżej, organem tym był minister i w związku z tym nadal minister, stosownie do art. 157 § 1 k.p.a. jest organem właściwym do rozstrzygania w sprawach stwierdzenia nieważności decyzji wydanej przez organ prezydium wojewódzkiej rady narodowej w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości i odszkodowania. W związku z tym stwierdzić należy, że Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, ( aktualnie Minister Infrastruktury i Rozwoju), stosownie do art. 157 § 1 k.p.a. w zw. z art. 20 k.p.a. był w dniu wydania zaskarżonej decyzji organem właściwym do rozstrzygania w sprawie stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji wywłaszczeniowej.
Stąd też rozstrzygniecie umarzające postępowanie przed Wojewodą [...] jako organem I instancji było w pełni uzasadnione, bowiem postępowanie przed tym organem stało się bezprzedmiotowe ze względu na brak właściwości organu. W przeciwnym bowiem razie decyzja Wojewody [...] musiałby zostać uznana za dotkniętą kwalifikowaną wadą o której mowa w art. 156 § 1 pkt 1 kpa.
Na uwagę zasługuje także fakt, iż w toku niniejszego postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...] trzykrotnie orzekał Wojewódzki Sąd Administracyjny za każdym razem kontrolując decyzję Ministra Infrastruktury jako organu właściwego do orzekania w tym postępowaniu. W żadnym z przywołanych powyżej postępowań sądowych nie budziła wątpliwości Sądu właściwość orzekającego organu. W przeciwnym bowiem wypadku Sąd miałby obowiązek zastosować normę art. 145 § 1 pkt 2 ppsa i stwierdzić nieważność zaskarżonej decyzji.
Pomimo, iż zaskarżona do Sądu decyzja z dnia [...] zasługuje na aprobatę to nie ulega wątpliwości, iż działania organów doprowadziły do tego, iż postępowanie w sprawie niniejszej trwa od [...], a więc od 11 lat co z całą pewnością należy ocenić jako sprzeczne z naczelną zasadą budowania zaufania obywatela do organów administracji publicznej oraz konstytucyjna zasadą równości wobec prawa.
Reasumując Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, a zatem skarga jako bezzasadna podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło