I SA/Wa 285/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Chaciński Sędziowie WSA Magdalena Durzyńska (spr.) WSA Przemysław Żmich Protokolant referent stażysta Martyna Pakuła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 marca 2017 r. sprawy ze skargi I. B. i K. B. na niewykonanie przez Prezydenta Miasta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 marca 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 25/15 1. wymierza Prezydentowi Miasta [...] grzywnę w wysokości 4 000 (cztery tysiące) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta Miasta [...] w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza pod Prezydenta Miasta [...] na rzecz I. B. i K. B. solidarnie kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia 16 września 2016 r., uzupełnionym pismem z dnia 15 grudnia 2016 r., I. B. i K. B. (dalej jako: skarżący) wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 marca 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 25/15. Wyrokiem tym Sąd zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy złożonego w trybie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r., poz. 2147 ze zm.), dalej jako: ugn, wniosku z dnia 3 lutego 1994 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], oznaczoną hip. "[...]". W wyroku tym Sąd jednocześnie stwierdził, że bezczynność Prezydenta [...] miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd ustalił, że akta sprawy administracyjnej wraz z odpisem prawomocnego wyroku z dnia 25 marca 2015 r. wpłynęły do Prezydenta [...] w dniu 18 czerwca 2015 r., zatem termin wyznaczony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny upłynął w dniu 18 sierpnia 2015 r. Sąd ustalił również, że w sprawie został już wydany przez tut. Sąd wyrok w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] przytoczonego wyżej wyroku. Wyrokiem z dnia 6 kwietnia 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 145/16 Sąd wymierzył Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 1000 zł i stwierdził, że bezczynność organu w niewykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z akt sprawy wynika, że skarżący pismem z dnia 3 sierpnia 2016 r. wezwali Prezydenta [...] do wykonania ww. wyroku. Organ nie zastosował się do tego wezwania i nie wydał decyzji odszkodowawczej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. Wyjaśnił, że przedmiotowa nieruchomość została objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Na mocy art. 1 tego dekretu ww. grunt przeszedł na własność gminy [...], a następnie na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy Państwowej (Dz. U. z 1950 r. Nr 14, poz. 130), stał się własnością Skarbu Państwa. Organ przyznał, że prowadzone jest obecnie postępowanie o przyznanie odszkodowania za grunt ww. nieruchomości. Organ wskazał, że wyrokiem z dnia 25 marca 2015 r. WSA w Warszawie zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Organ poinformował, że w myśl art. 215 ust. 2 ugn w postępowaniu w sprawie o odszkodowanie za ww. nieruchomość koniecznym było dokonanie szeregu czynność zmierzających do zgromadzenia pełnego materiału dowodowego niezbędnego do wydania prawidłowej decyzji merytorycznej. Organ dodał, że na obecnym etapie sprawa została uznana jako kwalifikująca się do wyceny i umieszczona na liście oczekujących do zlecenia i wykonania operatu szacunkowego. Pismem z dnia 7 lutego 2017 r. pełnomocnik stron został poinformowany o przyczynach niedotrzymania terminie oraz o aktualnym stanie sprawy. Jednocześnie organ podał, że opóźnienia w procedowaniu sprawy były spowodowane bardzo dużą ilością wpływającej do Biura Spraw Dekretowych korespondencji w sprawach odszkodowawczych za nieruchomości objęte działaniem dekretu [...]. Waga tych spraw, stopień ich skomplikowania oraz złożoność okoliczność, które powinny być ustalone w toku tych postępowań niestety nie pozwala na dotrzymanie ustawowych terminów przewidzianych na ich rozpatrzenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej: ppsa, w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Sąd może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. (art. 154 § 2 ppsa). Z kolei grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów (art. 154 § 6 ppsa). Jak wskazano wyżej, przed wniesieniem skargi na niewykonanie wyroku z dnia 25 marca 2015 r., po wyroku tut. Sądu, który zapadł w dniu 6 kwietnia 2016 r. skarżący po raz kolejny pismem z dnia 3 sierpnia 2016 r. wezwali Prezydenta [...] do jego wykonania. Procesowy wymóg wniesienia skargi został zatem spełniony. Terminy do wniesienia skargi ustalone w art. 53 ppsa nie mają zastosowania do skargi wnoszonej na podstawie art. 154 § 1 ppsa, a w konsekwencji dopuszczalność jej wniesienia nie jest uwarunkowana upływem określonego czasu od dnia doręczenia organowi wezwania do wykonania wyroku (por. postanowienie NSA z dnia 20 listopada 2012 r., sygn. akt II OSK 2721/12, Lex nr 1248469). Przez niewykonanie wyroku należy rozumieć pozostawanie w bezczynności w podjęciu lub kontynuacji postępowania administracyjnego mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie przewidzianej prawem (por. wyrok NSA z dnia 22 maja 2012 r. sygn. akt II OSK 578/12, Lex nr 1252111). Dokonując oceny okoliczności niniejszej sprawy stwierdzić należy, że mimo prawomocnego wyroku tut. Sądu z dnia 6 kwietnia 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 145/16 wydanego w przedmiocie niewykonania opisanego na wstępie wyroku do dnia wydania niniejszego orzeczenia Prezydent [...] nie rozstrzygnął wniosku skarżących o przyznanie odszkodowania. Oznacza to, że po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 marca 2015 r. organ pozostawał w bezczynności. W tym stanie rzeczy wniosek o wymierzenie grzywny organowi Sąd uznał za uzasadniony, co skutkowało wymierzeniem organowi grzywny w wysokości 4000 zł. Wymierzając grzywnę w takiej kwocie Sąd wziął pod uwagę trwający półtora roku okres niewykonania przez organ prawomocnego wyroku, jak również to, że pomimo wymierzenia organowi grzywny prawomocnym wyrokiem tut. Sądu, Prezydent [...] wciąż nie wydał decyzji odszkodowawczej. Uwzględnił także, że jej wysokość mieści się w granicach określonych przez art. 154 § 6 ppsa. Sąd podkreśla, że niewykonanie wyroków sądów w demokratycznym państwie prawa stanowi szczególnie istotne uchybienie w działaniu organu administracji, godzi bowiem w zasady ogólne postępowania administracyjnego, w tym w szczególności w zasadę praworządności zawartą w art. 7 kpa oraz zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, wyrażoną w art. 8 kpa. Wymierzenie grzywny organowi na podstawie art. 154 § 1 ppsa ma za zadanie nie tylko skłonienie organu do wywiązania się z nałożonego na niego w prawomocnym wyroku obowiązku, ale zawiera też element represyjny, stanowiący w istocie sankcję za ignorowanie przez zobowiązane organy orzeczeń sądowych. Zgodnie z art. 154 § 2 zd. 2 ppsa Sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie Sądu, obecna bezczynność organu, która wystąpiła po wyroku z dnia 25 marca 2015 r. ma charakter rażącego naruszenia prawa, albowiem z materiału dokumentacyjnego wynika, że organ zaprzestał procedowania w sprawie, a okoliczności wskazane w odpowiedzi na skargę nie mogą stanowić usprawiedliwienia dla niewykonania prawomocnego wyroku Sądu. Z powyższych względów w pkt 1 i 2 sentencji wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 154 § 1 w zw. z art. 154 § 6, art. 154 § 2 ppsa. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ppsa oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.).