I SA/Wa 287/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Magdalena Durzyńska (spr.), sędzia WSA Jolanta Dargas, sędzia WSA Iwona Kosińska, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 lipca 2021 r. sprawy ze skargi K. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę Decyzją Naczelnika Dzielnicy [...] z [...] października 1974 r. nr [...] przydzielono [...] lokal mieszkalny nr [...] w budynku przy ul. [...] w [...]. Decyzją Naczelnika Dzielnicy [...] z [...] stycznia 1975 r. nr [...] sprzedano ww. lokal [...]. Decyzją z [...] lutego 1980 r. nr [...] Naczelnik Dzielnicy [...] cofnął decyzję z [...] października 1974 r. o przydziale lokalu. Następnie decyzją z [...] października 1980 r. nr [...] Naczelnik Dzielnicy [...] wznowił z urzędu postępowanie w sprawie sprzedaży ww. lokalu i uchylił własną decyzję z [...] stycznia 1975 r. Decyzją z [...] października 1980 r. nr [...] Naczelnik Dzielnicy [...] odmówił [...] sprzedaży przedmiotowego lokalu, wskazując w uzasadnieniu decyzji, że nabywcami lokalu mogą być wyłącznie najemcy, a przydział lokalu został prawomocnie cofnięty decyzją z [...] lutego 1980 r. Postanowieniem z [...] lutego 1981 r. nr [...] Naczelnik Dzielnicy [...] wznowił postępowanie zakończone decyzją z [...] lutego 1980r. i decyzją z [...] grudnia 1981 r. ww. organ uchylił decyzję z [...] lutego 1980 r. Decyzją z [...] czerwca 1982 r. nr [...] Prezydent [...] podjął z urzędu postępowanie w sprawie nabycia przedmiotowego lokalu przez [...], uchylił decyzję z [...] października 1980 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. W uzasadnieniu prezydent wskazał, że wobec uchylenia decyzji z [...] lutego 1980 r. [...] jest najemcą wskazanego lokalu i sprawa jego sprzedaży powinna zostać ponownie rozważona. Decyzją z [...] sierpnia 1982 r. nr [...] Naczelnik Dzielnicy [...] umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie sprzedaży przedmiotowego lokalu [...]. W uzasadnieniu decyzji naczelnik podniósł, że zarządzeniem nr [...] z [...] sierpnia 1982 r. przedmiotowy lokal został wyłączony ze sprzedaży. Decyzją z [...] listopada 1982 r. nr [...] Prezydent [...] utrzymał w mocy powyższą decyzję. Pismem z [...] listopada 2017 r. [...] wystąpił o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] października 1980 r., z [...] października 1980 r., z [...] czerwca 1982 r., z [...] sierpnia 1982 r. i [...] listopada 1982 r. Decyzjami z [...] września 2019 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej też jako organ/kolegium) stwierdziło nieważność decyzji z [...] października 1980 r., z [...] października 1980 r. i z [...] czerwca 1982 r. Decyzją z tego samego dnia nr [...] kolegium odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta [...] z [...] listopada 1982 r. nr [...]. Decyzją z [...] grudnia 2020 r. nr [...] organ utrzymał powyższą decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w sprawie nie zachodzą przesłanki przewidziane w art. 156 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej jako kpa), a sprawa sprzedaży lokalu została prawomocnie rozstrzygnięta decyzją z [...] stycznia 1975 r. która pozostaje w mocy. W skardze na powyższą decyzję [...] (dalej jako skarżący) zarzucił Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w [...] naruszenie: 1. art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 105 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 kpa, poprzez utrzymanie w mocy decyzji z [...] września 2019 r. pomimo, że brak było podstaw do umorzenia postępowania w sprawie sprzedaży przedmiotowego lokalu; 2. art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 151 § 1 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez utrzymanie w mocy decyzji z [...] września 2019 r., pomimo że decyzja z [...] sierpnia 1982 r. wydana w postępowaniu wznowieniowym nie zawierała rozstrzygnięcia przewidzianego ustawą dla decyzji kończących postępowanie wznowieniowe. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z [...] września 2019 r. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. Zaskarżona decyzja zapadła w trybie stwierdzenia nieważności decyzji. Zakres postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności jest ograniczony wyłącznie do badania decyzji pod kątem wystąpienia przesłanek enumeratywnie wymienionych w art 156 § 1 kpa. Samo stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od ogólnej zasady trwałości decyzji ostatecznych (art. 16 § 1 kpa), wobec tego wykładnia przesłanek nieważnościowych nie może mieć charakteru rozszerzającego. Skarżący domagał się stwierdzenia nieważności decyzji z [...] listopada 1982 r. na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa, tj. z powodu wydania jej z rażącym naruszeniem prawa. W orzecznictwie wskazuje się, że poprzez rażące naruszenie prawa należy rozumieć stan, w którym treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu, która to sprzeczność nie jest rezultatem wykładni prawa, ale powstaje przez proste zestawienie ze sobą treści decyzji i przepisu (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 grudnia 2019r. sygn. akt II OSK 3065/18). Oznacza to, że nie każdy (nawet uzasadniony) zarzut naruszenia prawa może być skuteczną podstawą do wzruszenia decyzji w trybie nieważnościowym. Ponadto, przesłanka rażącego naruszenia prawa co do zasady dotyczy przepisów prawa materialnego, wzruszeniu ostatecznego aktu z powodów proceduralnych służy bowiem tryb z art. 145 kpa. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zarzuty wskazywane przez skarżącego nie uzasadniają rażącego naruszenia prawa. Z uzasadnienia decyzji z [...] sierpnia 1982 r. i [...] listopada 1982 r. wynika, że podstawą umorzenia postępowania dotyczącego nabycia na własność lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...] była jego bezprzedmiotowość z uwagi na zarządzenie Naczelnika Dzielnicy [...] nr [...] z [...] sierpnia 1982 r., którym wycofano przedmiotowy lokal ze sprzedaży. Art. 105 § 1 kpa stanowi, że decyzję o umorzeniu postępowania w całości albo części wydaje organ administracji publicznej, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części. W świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego bezprzedmiotowość postępowania rozumiana jest jako brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji publicznej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Postępowanie jest zatem bezprzedmiotowe wówczas, gdy sprawa, która miała być załatwiona decyzją administracyjną nie miała tego charakteru przed datą wszczęcia postępowania lub utraciła ten charakter w jego toku (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 maja 2020 r. sygn. akt II OSK 2860/19). Podkreślić należy, że umorzenie postępowania z powodu bezprzedmiotowości jest obligatoryjne oraz że decyzja o umorzeniu postępowania nie rozstrzyga o materialnoprawnych uprawnieniach i obowiązkach stron i jest równoznaczna z brakiem przesłanek do merytorycznego orzekania co do istoty sprawy oraz kończy jej zawisłość w danej instancji. Z akt sprawy wynika, że zarządzeniem Naczelnika Dzielnicy [...] nr [...] z [...] sierpnia 1982 r. przedmiotowy lokal został wycofany ze sprzedaży. Okoliczność ta nie była kwestionowana w toku postępowania. Wbrew twierdzeniu skarżącego, wycofanie lokalu ze sprzedaży ww. zarządzeniem oznacza, że przedmiot postępowania, tj. lokal który miał podlegać sprzedaży, nie istniał już w dacie wydania decyzji z [...] sierpnia 1982 r. Niezależnie zatem od okoliczności podnoszonych przez skarżącego odpadła podstawa do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia w indywidualnej sprawie sprzedaży tego lokalu skarżącemu. Wobec braku przedmiotu postępowania konieczność zakończenia wszczętego postępowania administracyjnego, w którym podejmowane był już działania zmierzające do wydania decyzji merytorycznej obligowała organ do wydania procesowej decyzji o umorzeniu tego postępowania. Podkreślić należy, że prawidłowość zarządzenia z [...] sierpnia 1982r. nie podlega kontroli w ramach postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] listopada 1982 r. Bezzasadne jest twierdzenie skarżącego, jakoby rażące naruszenie prawa w niniejszej sprawie polegało na tym, że decyzja z [...] sierpnia 1982r. nie wypełnia dyspozycji art. 151 kpa. Podstawą prawną tej decyzji był art. 105 § 1 kpa w brzmieniu obowiązującym na dzień jej wydania, które odpowiada treści tego przepisu obowiązującej obecnie. W ocenie Sądu organ prawidłowo uznał, że okoliczności wskazywane przez skarżącego nie odpowiadają rażącemu naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa i tym samym nie mogą stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji, która w myśl wyrażonej w art. 16 kpa zasady trwałości decyzji administracyjnych korzysta z domniemania legalności. Dlatego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) Sąd skargę oddalił. Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.).