I SA/Wa 29/18
WyrokWSA w Warszawie2018-09-14
Skład orzekający: Emilia Lewandowska, Jolanta Dargas, Iwona Kosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość zajęta pod drogę publiczną, która w dniu 31 grudnia 1998 r. nie stanowiła własności Skarbu Państwa ani jednostki samorządu terytorialnego, ale była we władaniu takiej jednostki, nabyła z mocy prawa własność ta jednostka z dniem 1 stycznia 1999 r. na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że zostały spełnione przesłanki z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Nieruchomość została zajęta pod drogę publiczną, była we władaniu gminy, a nie stanowiła jej własności. Mapa podziału nieruchomości z 2011 r. sporządzona według stanu na 31 grudnia 1998 r. oraz zeznania świadków potwierdziły faktyczne zajęcie działki pod drogę publiczną i władanie nią przez gminę, co uzasadnia nabycie własności z mocy prawa.Stan faktyczny
Skarżący J. M., M. M. i Z. M. kwestionowali decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody stwierdzającą nabycie z mocy prawa przez Gminę własności nieruchomości zajętej pod drogę gminną. Skarżący zarzucili, że nieruchomość nie była zajęta pod drogę publiczną ani we władaniu gminy. Organy administracji uznały, że wszystkie przesłanki z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. zostały spełnione.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie WSA Jolanta Dargas WSA Iwona Kosińska (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2018 r. sprawy ze skargi J. M., M. M. i Z. M. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości drogowej oddala skargę
Minister Infrastruktury i Budownictwa decyzją z dnia [...] października 2017 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania J. M., M. M. i Z. M., utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r., nr [...], stwierdzającą nabycie przez Gminę [...] z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości gruntowej, stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] o powierzchni [...] ha, zajętej w dniu 31 grudnia 1998 r. pod drogę gminną nr [...][...] - [...]-[...].
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że Wójt Gminy [...] wystąpił do Wojewody [...] o stwierdzenie nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Gminę [...] prawa własności opisanej na wstępie nieruchomości gruntowej. Wojewoda [...], na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872, ze zm.), decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r. stwierdził nabycie z dniem 1 stycznia 1999 r. z mocy prawa przez Gminę [...] prawa własności przedmiotowej nieruchomości gruntowej, zajętej w dniu 31 grudnia 1998 r. pod drogę gminną.
Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem, odwołanie złożyli J. M., M. M. i Z. M., podnosząc w szczególności, że przedmiotowa nieruchomość nie była zajęta pod drogę publiczną i nie pozostawała we władaniu Skarbu Państwa lub gminy.
Po jego rozpatrzeniu Minister Infrastruktury i Budownictwa stwierdził, że nie może ono zostać uwzględnione. W uzasadnieniu organ odwoławczy powołał treść art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Organ II instancji podniósł, że powołany przepis ma charakter wywłaszczeniowy i dotyczy sytuacji, gdy w dniu 31 grudnia 1998 r. prawo własności było uregulowane na rzecz innych podmiotów prawnych niż Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, przy istnieniu publicznego władztwa nad nieruchomością. Stosując ten przepis, organ bada wyłącznie spełnienie przesłanek w nim wymienionych na dzień 31 grudnia 1998 r. Decyzja wydawana w tej sprawie ma charakter deklaratoryjny. Oznacza to, że stanowi ona wiążące potwierdzenie dokonanych ex lege zmian w sytuacji prawnej konkretnego podmiotu, co wywołuje skutki ex tunc, czyli od chwili, gdy określony stan prawny zaistniał. Decyzja tego rodzaju nie tworzy nowego stanu prawnego, potwierdza jedynie stan prawny istniejący w dniu 31 grudnia 1998 r. i jego skutki w dniu 1 stycznia 1999 r.
Minister wskazał, że zgodnie z aktem własności ziemi z dnia 26 lutego 1974 r. J. M. nabył prawo własności do nieruchomości gruntowej stanowiącej m.in. działkę nr [...]. Zatem na dzień 31 grudnia 1998 r. J. M. był właścicielem przedmiotowego gruntu, a co za tym idzie przedmiotowa nieruchomość nie stanowiła własności Skarbu Państwa, ani jednostki samorządu terytorialnego. Przy czym z treści księgi wieczystej nr [...] (obejmuje m.in. działkę nr [...]), wynika, że aktualnymi właścicielami przedmiotowego gruntu są Z. M. i M. M.. Dodatkowo organ wskazał, że działka nr [...] została podzielona na działki nr [...],[...]i [...], zgodnie z decyzją Wójta Gminy [...] z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] oraz projektem podziału nieruchomości z dnia 4 lutego 2006 r., a następnie działka nr [...] została podzielona na działki nr [...] , [...] zgodnie z mapą podziału z dnia 30 listopada 2011 r.
W sprawie zajętości przedmiotowej nieruchomości pod drogę publiczną, Minister zauważył, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych sformułowanie "nieruchomości zajęte pod drogi publiczne" oznacza nieruchomości, na których urządzono drogę, którą następnie zaliczono do odpowiedniej kategorii dróg publicznych, przy czym fakt ten musiał mieć miejsce przed 1 stycznia 1999 r. Stosownie zaś do regulacji zawartej w art. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, również w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 1998 r. (t.j. z 2016 r. Dz. U. poz. 1440, ze zm.), drogą publiczną jest droga zaliczona na podstawie tej ustawy do jednej z kategorii dróg, z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w tej ustawie lub innych przepisach szczególnych. Zdaniem organu odwoławczego z przepisu tego bezspornie wynika, że nie każda droga spełniająca funkcję ciągu komunikacyjnego może być uznana za drogę publiczną. Aby droga zyskała taki status musi być zaliczona w trybie przewidzianym ustawą o drogach publicznych do jednej z kategorii dróg wymienionych w art. 2 ust. 1 pkt 1-4 tej ustawy. Odnosząc powyższe do okoliczności przedmiotowej sprawy Minister zauważył, że zgodnie z uchwałą Nr [...] Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] czerwca 1989 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg gminnych w województwie [...] droga nr [...] otrzymała kategorię drogi gminnej. Obecnie droga jest oznaczona nr [...]. W myśl art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. dotychczasowe drogi gminne i lokalne stały się z dniem 1 stycznia 1999 r. drogami gminnymi. Przy czym przestrzenny zasięg działania art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. w odniesieniu do zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną determinowany jest możliwością zakwalifikowania danego stanu faktycznego z dnia 31 grudnia 1998 r. do definicji pasa drogowego (art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 1998 r.), jako urządzenia technicznego, stanowiącego zorganizowaną całość funkcjonalną, podporządkowaną utrzymaniu i eksploatacji ciągów ruchu pojazdów i pieszych. Przy czym art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych, w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 1998 r. (według którego organ orzekający w trybie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. ma obowiązek ustalić, czy dany grunt zajęty był pod pas drogowy, czy też nie), pojęcie drogi utożsamiał z pojęciem pasa drogowego. Jednocześnie o przestrzennych granicach zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną rozstrzyga stan jej urządzenia w dniu 31 grudnia 1998 r. bądź sposób korzystania z niej. W przypadku dróg publicznych od dawna istniejących, granice zajęcia pod drogę odpowiadają granicom jej urządzenia w ramach normatywnie zdefiniowanego pasa drogowego, a więc jezdnie wraz z poboczami, zatokami, ciągami dla pieszych, rowami odwadniającymi i pasem izolacyjnym. W aktach sprawy znajduje się sporządzona w dniu 30 listopada 2011 r. przez geodetę uprawnionego inż. A. B. mapa podziału działki nr [...], jedn. ewid. [...] , obręb: [...] według stanu na dzień 31 grudnia 1998 r. Z podziału wyodrębniono działki nr [...] i [...], jednocześnie wskazując, że działka nr [...] stanowi drogę. Wskazana mapa wpisana została do ewidencji materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 14 grudnia 2012 r. (nr ewid. [...]). Wobec czego, zdaniem organu odwoławczego, należy uznać, że ww. mapa stanowi wystarczający dowód w sprawie, potwierdzający faktyczne zajęcie ww. działki pod drogę publiczną. Zatem zasadne jest twierdzenie, że nieruchomość stanowiąca obecnie działkę ewidencyjna nr [...] była zajęta pod drogę publiczną w dniu 31 grudnia 1998 r.
Minister wskazując następną z przesłanek zastosowania art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - przesłankę władania publicznoprawnego, podkreślił, że władanie nieruchomością to dokonywanie określonego rodzaju czynności faktycznych z zakresu prawa publicznego względem nieruchomości przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego poprzez swoje jednostki organizacyjne (stationes fisci). Zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym dla jej udowodnienia należy wykazać wykonywanie prac związanych m.in. z utrzymaniem drogi, jej konserwacją, modernizacją, odśnieżaniem. Zatem do spełnienia omawianej przesłanki nie jest konieczne udowodnienie przez podmiot publicznoprawny posiadania nieruchomości (w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego), a jedynie wykazanie faktycznego władania nią, nawet wbrew woli jej właściciela. Ustawodawca nie związał bowiem skutków nabycia własności nieruchomości z mocy prawa z jej posiadaniem, lecz odniósł się do każdego stanu władania cudzą nieruchomością, nawet wbrew woli jej właściciela, pod warunkiem, że nieruchomość nie stanowiła w dniu 31 grudnia 1998 r. własności publicznej. Na takie rozumienie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. wskazuje także Trybunał Konstytucyjny w orzeczeniu z dnia 14 marca 2000 r., sygn. akt P. 5/99 (OTK ZU 2000/2, poz. 60).
Ponadto organ II instancji wyjaśnił, że władztwo publicznoprawne dotyczy całego odcinka drogi, a nie poszczególnych działek gruntu. Trudno bowiem uznać, że istnieje możliwość wykazania dokonywania czynności związanych z utrzymaniem danej drogi publicznej tylko w stosunku do konkretnych działek. Powyższe stanowisko znajduje odzwierciedlenie w licznym orzecznictwie sądowoadministracyjnym. Jednocześnie wykonywanie faktycznych czynności w odniesieniu do nieruchomości zajętej pod drogę publiczną związanych z jej utrzymaniem odbywa się w formach określonych w ustawie o drogach publicznych. Przy czym w przypadku urządzenia drogi na gruncie prywatnym, który to grunt nie został jednocześnie zagospodarowany przez właściciela w sposób uniemożliwiający realizację czynności związanych z zarządem drogi, np. poprzez jego ogrodzenie - a taka sytuacja, w ocenie Ministra, nie miała miejsca w niniejszej sprawie, istnieje domniemanie, że zarządca drogi wykonywał nad tym gruntem władztwo w formach określonych w ustawie o drogach publicznych. W ocenie organu odwoławczego z istoty zarządu sprawowanego na podstawie przepisów art. 19-22 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, a wykonywanego wobec drogi publicznej przez jej zarządcę, wynikają bowiem określone czynności, jakie ten zarządca musi wykonywać wobec zarządzanej przez siebie drogi, które to czynności świadczą w sposób niebudzący wątpliwości o władaniu nieruchomością, o którym mowa w art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.
Organ odwoławczy podkreślił, że w aktach sprawy znajdują się protokoły z przesłuchania świadków w dniu 19 lutego 2016 r., tj. J. K., byłego Kierownika Robót Drogowych w Urzędzie Gminy w [...] oraz T. Z., byłego Kierownika Referatu Rolnictwa i Rozwoju Gospodarczego w Urzędzie Gminy w [...]. Świadkowie wskazali, że w latach 1996-1998 wykonano przebudowę drogi publicznej [...] - [...]-[...], polegającą na poszerzeniu pasa drogowego z drogi gruntowej na ulepszoną żwirową. Wówczas na ww. drodze prowadzone były następujące prace: okopanie rowami, dożwirowywanie, wycinka krzaków, odśnieżanie. Ponadto świadek T. Z. podał, że środki finansowe na pokrycie kosztów związanych z przebudową i utrzymaniem drogi były zapewnione z budżetu Urzędu Gminy w [...]. Zatem, zdaniem Ministra, powyższa dokumentacja potwierdza władanie publicznoprawne przez Gminę [...] nad sporną nieruchomością, tj. działką nr [...], w dniu 31 grudnia 1998 r. Wobec czego organ odwoławczy stwierdził, że zostały spełnione wszystkie przesłanki wymienione art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, a więc decyzja Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. nie narusza prawa, a podjęte rozstrzygnięcie znajduje uzasadnienie w zebranym materiale dowodowym.
Na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli J. M., M. M. i Z. M.. Zaskarżonej decyzji zarzucili:
I - naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czyli:
- art. 7 kpa w zw. z art. 77 § 1, w zw. z art. 107 § 3 kpa poprzez brak podjęcia wymaganych czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, co przejawiło się brakiem ujęcia w treści decyzji, a zwłaszcza w jej uzasadnieniu, analizy zebranego i rozpatrzonego materiału dowodowego, z którego wynikają fakty stanowiące podstawę do wydania pozytywnej decyzji,
- wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 7 w zw. z art. 77 § 1, art. 78 § 1 i 2, art. 84 § 1 oraz art. 80 kpa poprzez brak wyczerpującego zgromadzenia materiału,
- art. 11 kpa, poprzez niewyjaśnienie stronom przesłanek, jakimi organ kierował się przy załatwieniu sprawy, co z kolei doprowadziło do naruszenia zasady wyrażonej w art. 8 kpa, tj. zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, co przejawiło się w nieprawidłowo zgromadzonym a następnie błędnie ocenionym materiale dowodowym,
- wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem reguł wskazanych w art. 107 § 3 kpa poprzez brak precyzyjnego wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej tej decyzji, co uniemożliwia właściwe zapoznanie się z motywami działania organu pierwszej instancji, zrozumienie tych motywów, a w rezultacie ustosunkowanie się do nich w rzeczowy i wyczerpujący sposób,
II - naruszenie prawa materialnego, czyli:
- art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną poprzez niewłaściwe zastosowanie i uznanie przez organy administracyjne, że jeżeli prawo własności było uregulowane na rzecz innych podmiotów prawnych niż Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, przy istnieniu publicznego władztwa nad nieruchomością organ bada wyłącznie spełnienie przesłanek w nim wymienionych na dzień 31 grudnia 1998 r.,
- art. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 1998 r., poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że drogą publiczną jest droga zaliczona na podstawie tej ustawy do jednej z kategorii dróg, z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w tej ustawie lub innych przepisach szczególnych.
W uzasadnieniu skargi skarżący przedstawili argumenty na poparcie zasadności postawionych zarzutów.
Mając na uwadze powyższe, skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i w tym zakresie orzeczenie co do istoty sprawy albo uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Budownictwa wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przede wszystkim wyjaśnić należy, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2018 r. Dz. U. poz. 1302, ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na niezasadność skargi.
Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872, ze zm.). Zgodnie z tą regulacją prawną nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, niestanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stały się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Powołany przepis określa normatywne przesłanki, których łączne wystąpienie powoduje, że określone w nim grunty stały się z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. własnością Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego. Przesłanki te to władanie w dniu 31 grudnia 1998 r. przez Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego gruntami zajętymi pod drogi publiczne, niestanowiącymi ich własności. Powołany art. 73 nie zawiera definicji drogi publicznej. W związku z tym należy w tym względzie posiłkować się ustawą z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych i w jej przepisach szukać wyjaśnienia pojęcia drogi publicznej. W rozumieniu art. 1 tej ustawy za drogę publiczną może być uznana droga spełniająca dwa warunki. Po pierwsze musi to być droga zaliczona do jednej z kategorii dróg publicznych. Po drugie z drogi tej może korzystać każdy zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w ustawie lub innych przepisach szczególnych. Nie każda zatem droga spełniająca funkcję ciągu komunikacyjnego może być uznana za drogę publiczną. By zyskała taki status, musi zostać zaliczona w trybie przewidzianym ustawą o drogach publicznych do jednej z kategorii dróg wymienionych w art. 2 ust. 1 pkt 1-4 tej ustawy i jednocześnie spełniać warunek możliwości powszechnego korzystania z niej. Zatem zawarte w art. 73 ust. 1 powołanej ustawy z dnia 13 października 1998 r. sformułowanie "nieruchomości zajęte pod drogi publiczne" oznacza nieruchomości, na których urządzono drogę, którą następnie zaliczono do odpowiedniej kategorii dróg publicznych, przy czym fakt ten musiał mieć miejsce przed 1 stycznia 1999 r. (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 lipca 2001 r., sygn. akt I SA 513/00).
W rozpatrywanej sprawie niesporny jest fakt, że przedmiotowa droga została zaliczona do kategorii dróg publicznych uchwałą Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] czerwca 1989 r. Nr [...] w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg gminnych w województwie [...] , a w dniu [...] grudnia 1998 r. właścicielem spornej nieruchomości były osoby fizyczne (zapisy księgi wieczystej nr [...]). Sporny jest natomiast fakt zajętości i władania w dniu 31 grudnia 1998 r. przez jednostkę samorządu terytorialnego działką ewidencyjną nr [...] o powierzchni 0,0384 ha. W ocenie Sądu rozstrzygające znaczenie, przesądzające sporną kwestię, ma znajdująca się w aktach sprawy sporządzona w dniu 30 listopada 2011 r. przez uprawnionego geodetę mapa podziału działki nr [...], sporządzona według stanu na dzień 31 grudnia 1998 r. Geodeta naniósł na mapę działki nr [...] i [...] i wskazał, że działka nr [...] stanowi drogę. Mapa ta wpisana została do ewidencji materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 14 grudnia 2012 r. W ocenie Sądu uznać należy, że mapa ta wraz ze znajdującymi się w aktach sprawy, potwierdzającymi jej treść, oświadczeniami świadków J. K., byłego Kierownika Robót Drogowych w Urzędzie Gminy w [...] oraz T. Z., byłego Kierownika Referatu Rolnictwa i Rozwoju Gospodarczego w Urzędzie Gminy w [...], stanowią wystarczające dowody w sprawie, potwierdzający faktyczne zajęcie spornej działki pod drogę publiczną. W szczególności brak jest w aktach sprawy jakiegokolwiek dowodu, na podstawie którego można byłoby kwestionować stan faktyczny wynikający z treści analizowanej mapy. Twierdzenia skarżącego w tej kwestii nie są w żaden sposób udokumentowane. Nadto podkreślić należy, że z protokołów przesłuchania powołanych wyżej świadków sporządzonych w dniu 19 lutego 2016 r. wynika, że w latach 1996-1998 wykonana była przebudowa drogi publicznej [...] - [...] - [...], polegającą na poszerzeniu pasa drogowego z drogi gruntowej na ulepszoną drogę żwirową. Wówczas na drodze prowadzone były prace takie jak: okopanie rowami, dożwirowywanie, wycinka krzaków, odśnieżanie. Środki finansowe na pokrycie kosztów związanych z przebudową i utrzymaniem drogi były zapewnione z budżetu Urzędu Gminy w [...].
Wyjaśnić przy tym należy, że znajdująca się w aktach sprawy mapa sporządzona przez uprawnionego geodetę w oparciu o dokumentację geodezyjną przyjęta do Państwowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 kpa, a zatem stanowi dowód tego, co zostało w niej stwierdzone przez uprawnionego geodetę (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 maja 2013 r., sygn. akt I OSK 2/12) i wzruszenie jej mocy dowodowej jest możliwe wyłącznie poprzez przeprowadzenie przeciwdowodu, który negowałby prawidłowość ustaleń poczynionych przez uprawnionego geodetę. Stosownie bowiem do treści art. 76 § 1 kpa dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. W myśl zaś art. 76 § 2 kpa przepis § 1 stosuje się odpowiednio do dokumentów urzędowych sporządzanych przez organy jednostek organizacyjnych lub podmioty, w zakresie poruczonych im z mocy prawa lub porozumienia spraw wymienionych w art. 1 pkt 1 i 4. Takie stanowisko zajął także Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia: 18 maja 2017 r., sygn. akt I OSK 2167/15, 16 maja 2013 r., sygn. akt I OSK 2/12, 3 marca 2011 r., sygn. akt II OSK 389/10, 11 października 2006 r., sygn. akt I OSK 1331/05.
Oznacza to, że sporządzona w rozpatrywanej sprawie mapa jako dokument urzędowy, przy całkowitym braku dowodów przeciwnych, stanowi wystarczający dowód w sprawie, potwierdzający faktyczne zajęcie spornej działki pod drogę publiczną.
Dodatkowo, odnosząc się do wskazanej przez skarżącego kwestii dotyczącej ogrodzenia działki, wyjaśnić należy, że ze znajdującej się w aktach sprawy mapy (k-95 akt adm.) jednoznacznie wynika, że płot o którym mowa, znajduje się nie na spornej działce nr [...], lecz naprzeciwko tej działki na działce stanowiącej drogę gminną. Na spornej działce nie są usytuowane budynki mieszkalne. Zarządca drogi miał zatem nieskrępowaną możliwość władania tym gruntem nawet bez wiedzy skarżących (np. odśnieżanie, wycinka krzewów, żwirowanie). Podnoszone zatem w tym zakresie zarzuty skargi uznać należy za niezasadne. Istnienie tego płotu jest zresztą, co przyznaje sam skarżący, powodem wieloletniego "rozjeżdżenia drogi" po drugiej, spornej części drogi, które spowodowało trwałe poszerzenie istniejącego pasa drogowego.
Zebrany w sprawie i znajdujący się w aktach sprawy materiał dowodowy wskazuje zatem, że zostały spełnione wszystkie przesłanki wymienione w art. 73 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, czyli zajęcie nieruchomości pod drogę publiczną w dniu 31 grudnia 1998 r., władanie nią w tej dacie przez właściwą jednostkę samorządu terytorialnego oraz nieprzysługiwanie tej jednostce samorządu terytorialnego prawa własności do przedmiotowej nieruchomości. Dlatego też Sąd uznał, że organy obu instancji prawidłowo oceniły na podstawie całokształtu materiału dowodowego, że przesłanki wymienione w art. 73 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. zostały udowodnione (art. 7, 77 i 80 kpa). Dlatego też twierdzenia skarżących o niewystarczalności dowodów do wykazania faktu zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną należy uznać za niezasadne.
W tej sytuacji Sąd uznał, że organy obu instancji w sposób dostateczny wyjaśniły powody, które legły u podstaw wydanych decyzji. Organy orzekające nie uchybiły również zasadom postępowania administracyjnego (w tym i przepisom powołanym w skardze). W sposób wyczerpujący przedstawiły w uzasadnieniu wydanych decyzji swoje racje oraz motywy podjętych rozstrzygnięć.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2018 r. Dz. U. poz. 1302, ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło