I SA/Wa 2902/13

Referendarz sądowy Grzegorz Antas Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi H. W. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] października 2013 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości postanawia 1. przyznać prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Wnioskiem z dnia 18 listopada 2013 r. H. W. wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] października 2013 r. w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości. Ze złożonego wniosku wynika, że skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe wraz z mężem i dwojgiem synów, z których jeden jest uczniem gimnazjum, a drugi osobą poszukującą pracy, bez prawa do zasiłku. Jedynym źródłem utrzymania rodziny jest wynagrodzenie męża wnioskodawczyni w wysokości [...] zł brutto. Skarżąca wskazała, że powyższe wynagrodzenie nie zawsze wystarcza na pokrycie kosztów utrzymania 4-osobowej rodziny. Brakująca kwota jest pokrywana w takim przypadku z niewielkich oszczędności ([...] zł), w związku z tym, że dochód na osobę w rodzinie nie uprawnia do korzystania z opieki społecznej. Skarżąca posiada nieruchomość budynkową o powierzchni [...] m², w której zamieszkuje. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważyć należało, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), dalej: p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), natomiast zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Zgłoszone w niniejszej sprawie żądanie przyznania prawa pomocy, w świetle informacji przedstawionych w formularzu, nie pozwalało przyjąć, że skarżąca jest osobą pozbawioną jakichkolwiek dochodów, co stawiałoby ją w pozycji osoby nieposiadającej obiektywnie żądnych możliwości partycypowania w kosztach postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Ustalenia przyjęte w sprawie wskazują na to, że wnioskodawczyni posiada środki finansowe pozwalające jej uiścić zobowiązania dodatkowe, wykraczające poza pokrycie zwykłych kosztów utrzymania, niemniej ze względu na to, że środki te nie są wystarczające do pokrycia równolegle wydatków związanych z uiszczeniem kosztów sądowych oraz ustanowieniem pełnomocnika, jeżeli jego udział w postępowaniu skarżąca uznaje za konieczny, zachodziła podstawa do częściowego uwzględnienia zgłoszonego wniosku. Uwzględniając wpływ jaki na skuteczność podejmowanych w postępowaniu czynności procesowych wywiera uiszczenie wymaganych opłat sądowych oraz ustanowienie dla strony pełnomocnika, formę przyznanego wnioskodawczyni częściowego prawa pomocy, w sytuacji, gdy jest ona w stanie pokryć tylko jeden ze wskazanych wyżej wydatków wiążących się z jej udziałem w postępowaniu, łączyć należy ze zwolnieniem od kosztów sądowych (art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 p.p.s.a.). Z uzyskiwanego przez męża skarżącej wynagrodzenia za pracę oraz posiadanych oszczędności wnioskodawczyni jest w stanie pokryć koszty ustanowienia pełnomocnika, przy założeniu, że środki te nie zostaną uszczuplone przez wydatki wykraczające poza konieczne potrzeby rodziny. Z przedłożonego przez stronę oświadczenia wynika, że dochody gospodarstwa domowego co do zasady równoważą się z jego przeciętnymi wydatkami. W jedynie szczególnych przypadkach skarżąca zmuszona jest bowiem sięgać do zaoszczędzonych przez rodzinę środków pieniężnych. Na gruncie niniejszej sprawy przyjąć w związku z tym należało, że posiadane oszczędności, pomimo, że są to środki nieprzekraczające wysokości jednomiesięcznych dochodów, mogą być traktowane jako źródło pokrycia wydatków na ustanowienie w sprawie profesjonalnego pełnomocnika. Ocena taka nie wpływa na możliwość pokrywania przez skarżącą i osoby należące do jej rodziny wydatków koniecznych, wpływa jedynie na zakres środków, które stanowią zabezpieczenie nieokreślonych przyszłych wydatków. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się jednak, że tak koszty sądowe, jak i koszty ustanowienia pełnomocnika należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie domowym, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami (postanowienie NSA z dnia 23 października 2013 r. sygn. I OZ 989/13; postanowienie NSA z dnia 26 października 2010 r. sygn. I OZ 819/10). Uwzględnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy nie jest w związku z tym możliwe w odniesieniu do osób posiadających zgromadzone oszczędności, nawet jeżeli wchodzące w ich skład środki strona zabezpiecza celem poniesienia w przyszłości usprawiedliwionego wydatku (por. postanowienie NSA z dnia 2 października 2012 r. sygn. I OZ 731/12; postanowienie NSA z dnia 4 stycznia 2012 r. sygn. I OZ 1086/11). Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia