I SA/Wa 291/16
WyrokWSA w Warszawie2016-06-02
Skład orzekający: Przemysław Żmich, Dorota Apostolidis, Elżbieta Lenart
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo zawiesił postępowanie administracyjne na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., nie wykazując bezpośredniego związku przyczynowego między rozstrzygnięciem sprawy głównej a zagadnieniem wstępnym?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może zawiesić postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., jeśli nie wykaże bezpośredniego związku przyczynowego między rozstrzygnięciem sprawy głównej a zagadnieniem wstępnym. Samo przewidywanie, że wynik innego postępowania może mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, nie jest wystarczającą podstawą do zawieszenia. W przypadku braku takiego związku, organ odwoławczy zasadnie uchyla postanowienie o zawieszeniu postępowania.Stan faktyczny
P. S. złożył szereg wniosków dotyczących orzeczenia Prezydenta [...], w tym o udostępnienie akt, wznowienie postępowania, stwierdzenie nieważności i sprostowanie błędów. Prezydent [...] zawiesił postępowanie, uzależniając rozstrzygnięcie od wyniku postępowania zażaleniowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uchyliło postanowienie Prezydenta, uznając brak wystarczającego uzasadnienia zawieszenia i brak wykazania zagadnienia wstępnego. P. S. zaskarżył postanowienie SKO, zarzucając naruszenie zasady dwuinstancyjności. Sąd administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich Sędziowie WSA Dorota Apostolidis WSA Elżbieta Lenart (spr.) po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi P. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania oddala skargę.
P. S. pismem z dnia 3 lutego 2016 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] uchylające postanowienie Prezydenta [...] z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...].
Skarga została wniesiona w następującym stanie faktycznym.
W dniu 12 października 2015 r. P. S. złożył do Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] wniosek o udostępnienie uwierzytelnionej kopii akt sprawy zakończonej orzeczeniem Prezydenta [...] nr [...], uchylenie i zmianę w trybie art. 163 kpa tego orzeczenia, wznowienie postępowania w tej sprawie, wyjaśnienie wątpliwości co do treści ww. orzeczenia, o jego wygaszenie, stwierdzenie nieważności oraz sprostowanie zawartych w nim błędów pisarskich.
Prezydent [...] postanowieniem z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] zawiesił postępowanie w sprawie wszczętej powyższymi wnioskami. W uzasadnieniu wyjaśnił, że dnia 12 października 2015 r. P. S. złożył również zażalenie na postanowienie nr [...]. W związku z czym rozstrzygnięcie wniosków złożonych w niniejszej sprawie uzależnione jest od wyniku postępowania zażaleniowego.
Na powyższe postanowienie P. S. wniósł zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] zarzucając Prezydentowi [...] naruszenie art. 124 i art. 107 kpa oraz art. 8 i 9 kodeksu postępowania administracyjnego.
Po rozpatrzeniu zażalenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] uchyliło postanowienie organu pierwszej instancji z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...]. Uzasadniając swoje rozstrzygniecie organ wskazał na przepis art. 62 kodeksu postępowania administracyjnego i wyjaśnił, iż nie jest prawidłowe połączenie do jednego postępowania administracyjnego różnych spraw o odmiennych trybach postępowania, prowadzonych na podstawie różnych podstaw prawnych. Organ powołał ponadto art. 97 § 1 pkt 4 kpa wskazując, że zgodnie z tym przepisem zawieszenie postępowania administracyjnego następuje wówczas gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Wyjaśnił przy tym, iż przez pojęcie zagadnienia wstępnego należy rozumieć kwestię prawną, która nie była jeszcze prawomocnie przesądzona, wyłaniająca się w toku postępowania administracyjnego, gdy jej uprzednie rozstrzygnięcie leży w kompetencji innego organu lub sądu. Chodzi tu o zagadnienie prawne bez rozstrzygnięcia którego nie jest możliwe wydanie orzeczenia w sprawie głównej. Natomiast okoliczność, że wynik innego postępowania może mieć wpływ na treść decyzji nie przesądza o istnieniu zagadnienia wstępnego. Organ powołał się w tym zakresie na orzecznictwo sądów administracyjnych.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że zawieszając postępowanie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa, organ pierwszej instancji nie wyjaśnił od rozstrzygnięcia jakich zagadnień wstępnych będzie zależało rozpoznanie poszczególnych wniosków P. S. Nie ustalono tym samym bezpośredniego związku przyczynowego pomiędzy rozstrzygnięciem spraw administracyjnych, a zagadnieniami wstępnymi. Samo stwierdzenie, iż wynik innego postępowania może mieć, a nawet niewątpliwie będzie miał wpływ na losy rozpoznawanej sprawy, nie daje jeszcze podstaw do zawieszenia postępowania. Kolegium wskazało ponadto, że Prezydent naruszył art. 11 i art. 107 § 3 kpa poprzez sporządzenie niewyczerpującego, lakonicznego uzasadnienia. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia nie sprecyzował bowiem zagadnień wstępnych rozpatrywanych w ramach postępowania zażaleniowego, od których zależy prowadzenie postępowania w niniejszej sprawie oraz nie wykazał wpływu tych zagadnień na rozpoznanie wniosków P. S., a tym samym nie sprecyzował przesłanek, których ustąpienie umożliwi podjęcie zawieszonego postępowania.
Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł P. S. zarzucając Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu naruszenie art. 24 i art. 27 kodeksu postępowania administracyjnego.
W uzasadnieniu wskazał, iż organ naruszył zasadę dwuinstancyjności gdyż skierował zaskarżone postanowienie do Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy [...], gdy tymczasem stroną postępowania jest Prezydent [...]. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym.
Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) dalej: p.p.s.a.). Jednocześnie zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozpoznaje sprawę w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W ocenie Sądu, skarga nie jest zasadna.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie było postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] uchylające postanowienie Prezydenta [...] o zawieszeniu postępowania w sprawie sprostowania błędów pisarskich w postanowieniu nr [...] oraz w sprawie stwierdzenia nieważności tego postanowienia, jego wygaszenia, wyjaśnienia wątpliwości co do jego treści, wznowienia postępowania, udostępnienia uwierzytelnionych kopii akt w sprawie zakończonej niniejszym postanowieniem, uchylenia i zmiany w trybie art. 163 kpa ww. postanowienia.
Przede wszystkim wyjaśnienia wymaga, że zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 kpa organ zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Poprzez pojęcie "zagadnienia wstępnego" rozumienie się natomiast zagadnienie prawne o charakterze materialnym, które wyłoniło się w toku postępowania w sprawie administracyjnej i do którego rozstrzygnięcia nie jest właściwy organ prowadzący postępowanie, ale inny organ lub sąd oraz rozstrzygnięcie tego zagadnienia jest koniecznym warunkiem załatwienia "głównej" sprawy administracyjnej. Przy czym chodzi tu o taką sytuację, w której brak rozstrzygnięcia określonej kwestii prawnej wyklucza każde, zarówno pozytywne, jak i negatywne dla strony zakończenie postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 20 grudnia 2012 r. sygn. akt II OSK 1570/11, lex nr 1367328). Istotne znaczenie ma zatem ustalenie, czy istnieje bezpośredni związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym. W razie, gdy związek ten nie występuje, nie jest dopuszczalne zawieszenie postępowania (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 22 września 2015 r., sygn. akt II SA/Bk 458/15).
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że w sprawie niniejszej organ I instancji nie wykazał istnienia bezpośredniego związku pomiędzy rozpoznaniem wniosków skarżącego z dnia 12 października 2016 r. o udostępnienie uwierzytelnionej kopii akt sprawy zakończonej orzeczeniem nr [...], o uchylenie i zmianę w trybie art. 163 kpa tego orzeczenia, wznowienie postępowania w tej sprawie, wyjaśnienia wątpliwości co do treści ww. orzeczenia, o jego wygaszenie, stwierdzenie nieważności oraz sprostowanie zawartych w nim błędów pisarskich a koniecznością zawieszenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa.
Zawieszając na tej podstawie postępowanie organ nie może bowiem kierować się przewidywaniami co do wyniku postępowania lecz tym, czy w świetle posiadanych materiałów dowodowych i obowiązującego prawa możliwe jest rozpoznanie toczącej się przed tym organem sprawy. Od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego powinno zależeć rozpoznanie sprawy w ogóle, a nie wydanie mniej lub bardziej pozytywnej bądź negatywnej dla wnioskodawcy decyzji. Organ musi tym samym ustalić bezpośredni związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym. Jak wskazano to zaś powyżej, zawieszając postępowanie w niniejszej sprawie Prezydent [...] nie wykazał bezpośredniego związku między toczącym się postępowaniem wywołanym na skutek zażalenia P. S. złożonego na postanowienie nr [...] a rozpoznaniem ww. wniosków skarżącego z dnia 12 października 2015 r. W kontrolowanym przez organ odwoławczy postanowieniu, Prezydent [...] wskazał jedynie, iż postępowanie to ma wpływ na wynik postępowania wszczętego na skutek ww. wniosków z 12 października 2015 r. - jednak poglądu tego w ogóle nie uzasadnił.
Zasadnie zatem, zdaniem Sądu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] zastosowało art. 138 § 1 pkt 2 kodeksu postępowania administracyjnego i uchyliło postanowienie Prezydenta [...] z dnia [...] listopada 2015 r.
Odnosząc się do podniesionego w skardze zarzutu naruszenia art. 24 w zw. z art. 27 kpa wskazać należy, że z akt sprawy nie wynika aby którykolwiek z członków Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] biorących udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia został wyłączony prawomocnym orzeczeniem. Również podniesiona przez skarżącego okoliczność naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania nie znajduje potwierdzenia w materiale dokumentacyjnym zgromadzonym aktach sprawy. Wbrew twierdzeniom skarżącego zaskarżone postanowienie skierowane zostało prawidłowo do Prezydenta [...] będącego stroną postępowania a nie do Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy [...], którego adres został wskazany jako adres doręczenia przesyłki zawierającej zaskarżone postanowienie.
W tych okolicznościach Sąd uznał, iż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa a złożona skarga jest niezasadna.
Należy też podnieść, że skarga P. S. budzi zdziwienie Sądu, gdyż treść zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] jest zgodna z jego żądaniem zawartym w zażaleniu na postanowienie Prezydenta [...] z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...]. W zażaleniu nosił on o uchylenie postanowienia Prezydenta i zgodnie z jego wnioskiem SKO uchyliło je.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło