I SA/Wa 3135/13

WyrokWSA w Warszawie2014-06-17

Skład orzekający: Tomasz Szmydt, Dariusz Chaciński, Joanna Skiba

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta o przymusowym wykupie nieruchomości może zostać uznana za prawidłową pomimo braku protokołu z lustracji gospodarstwa i innych dokumentów proceduralnych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że w postępowaniu nadzorczym o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej organ ogranicza się do oceny kwalifikowanych naruszeń prawa, a brak protokołu z lustracji gospodarstwa nie przesądza o rażącym naruszeniu prawa, zwłaszcza gdy decyzja została wydana przez właściwy organ, dokumenty urzędowe mają moc dowodową, a decyzja nie została zaskarżona i uprawomocniła się. Wobec braku jednoznacznych dowodów rażącego naruszenia prawa decyzja Ministra i decyzja Prezydenta Miasta zostały utrzymane w mocy.
Stan faktyczny
Skarżący B. D., M. D. i A. K., spadkobiercy właściciela nieruchomości S. D., kwestionowali decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 2013 r. utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta Z. z 1977 r. o przymusowym wykupie nieruchomości. Skarżący zarzucili rażące naruszenie prawa, w tym brak protokołu z lustracji gospodarstwa i innych dokumentów proceduralnych, które ich zdaniem były niezbędne do wydania decyzji o wykupie.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Szmydt (spr.) Sędziowie: WSA Dariusz Chaciński WSA Joanna Skiba Protokolant referent stażysta Małgorzata Sieczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi B. D., M. D. oraz A. K. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowa stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej oddala skargę. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] października 2013 r., nr [...] po rozpatrzeniu odwołań B. D., A. K. i M. D. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...] – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Zaskarżona decyzja wydana została w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną sprawy. Z wypisu z rejestru gruntów według stanu na dzień [...] sierpnia 1977r. wynika, że działki nr [...] stanowiły własność S. D. Decyzją Prezydenta Miasta Z. z dnia [...] sierpnia 1977r. wszczęte zostało postępowanie dotyczące przymusowego wykupu w drodze licytacji nieruchomości o powierzchni [...], składającej się z działek nr [...]. Z uwagi na to, że licytacja nie doszła do skutku, Prezydent Miasta Z. decyzją z dnia [...] sierpnia 1977r. nr [...] wydaną na podstawie ustawy z dnia 24 stycznia 1968r. o przymusowym wykupie nieruchomości wchodzących w skład gospodarstw rolnych (Dz. U. z 1968r. Nr 3, poz. 14) orzekł o wykupie na rzecz Państwa ww. nieruchomości. Wartość nieruchomości ustalono na kwotę [...] zł. Po rozpatrzeniu wniosków B. D., A. K. i M. D. (spadkobierców po dawnym właścicielu nieruchomości – S. D), Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lipca 2013r. znak [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta Z. z dnia [...] sierpnia 1997r. nr [...]. Odwołania od decyzji Wojewody [...] złożyli B. D., A. K. i M. D. W odwołaniach podniesiono, że z decyzji Wojewody [...] wynika, iż przy wydawaniu zaskarżonej decyzji Prezydenta nie zachowano procedury przewidzianej w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa z dnia [...] marca 1968r. w sprawie zaliczenia gospodarstw rolnych do kategorii wykazującej niski poziom produkcji wskutek zaniedbania i w sprawie ustalenia wysokości nakładów niezbędnych do przywrócenia żyzności gruntów, a także procedury określonej w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa z dnia 26 marca 1968r. w sprawie zasad i trybu przeprowadzania licytacji nieruchomości wchodzących w skład gospodarstw rolnych. W ocenie skarżących, skoro w aktach sprawy brak jest dokumentów, to brak jest podstaw do twierdzenia, że został sporządzony protokół z przeprowadzonej lustracji gospodarstwa, a także, że wydano postanowienie o wysokości wartości nieruchomości. Skarżący stwierdzili, że wymienione powyżej uchybienia stanowią o tym, że decyzja z dnia [...] sierpnia 1977r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto działanie Prezydenta Miasta Z. w postępowaniu o przymusowym wykupie nieruchomości S. D. naruszyło art. 2 i 64 Konstytucji RP. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] października 2013 r., nr [...] po rozpatrzeniu odwołań B. D., A. K. i M. D. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...] – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji Minister wskazał, iż w toku prowadzonego postępowania organ stopnia wojewódzkiego wystąpił do Prezydenta Miasta Z. oraz do Archiwum Państwowego w K. o nadesłanie dokumentów archiwalnych związanych z przejęciem przedmiotowej nieruchomości na własność Państwa. Pomimo prowadzonych poszukiwań nie udało się odnaleźć kompletnych akt związanych z wydaniem zaskarżonej decyzji Prezydenta Miasta Z. Urząd Miejski w Z. nadesłał do akt sprawy dokumenty, którymi dysponował. Natomiast Archiwum Państwowe w K. poinformowało, że w posiadanym zasobie nie odnaleziono dokumentów dotyczących decyzji Prezydenta Miasta Z. Z decyzji Prezydenta Miasta Z. wynika, że decyzją z dnia [...] sierpnia 1977r. zostało wszczęte postępowanie przymusowego wykupu w drodze licytacji nieruchomości należących do S. D. Następnie Minister wskazał, iż w zgromadzonych aktach sprawy znajduje się obwieszczenie Wiceprezydenta Miasta Z. wydane na podstawie rozporządzenia Ministra Rolnictwa z dnia 26 marca 1968r. w sprawie zasad i trybu przeprowadzania licytacji nieruchomości wchodzących w skład gospodarstw rolnych. W obwieszczeniu tym zawiadomiono, że w dniu [...] sierpnia 1977r. w Urzędzie Miejskim w Z. miała odbyć się licytacja kompleksu gruntów Zawiercia o ogólnym obszarze [...] ha. Natomiast z protokołu z przeprowadzenia licytacji w dniu [...] sierpnia 1977r. gruntów położonych w Z. o powierzchni [...] ha wynika, że licytacja nie doszła do skutku z powodu braku nabywców. Następnie wskazano, iż pomimo prowadzonych poszukiwań nie udało się odnaleźć protokołu z lustracji gospodarstwa. Jednakże jak podkreślił organ stopnia wojewódzkiego, dokumenty dotyczące lustracji sporządzane były często dla większych obszarów i w związku z tym nie zawsze były one włączane do akt sprawy poszczególnych postępowań, co powoduje trudności w odnalezieniu dokumentów źródłowych. Na dowód tego, że takie sytuacje miały miejsce wskazano na znajdujące się w aktach niniejszej sprawy obwieszczenie zawiadamiające, że w dniu [...] sierpnia 1977r. miała odbyć się licytacja kompleksu gruntów położonych w Z. o powierzchni [...] ha oraz protokół z przeprowadzonej licytacji w dniu [...] sierpnia 1977r. gruntów o powierzchni [...] ha. Z uwagi na fakt, iż pomimo poszukiwań nie udało się odnaleźć kompletnych akt postępowania administracyjnego poprzedzających wydanie badanej w trybie nadzoru decyzji, Minister Rolnictwa stwierdził, że zgodnie z art. 76 § 1 kpa dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Kodeks postępowania administracyjnego przyznaje dokumentom urzędowym zwiększoną moc w zakresie tego, "co zostało w nich urzędowo stwierdzone", jeżeli zostaną spełnione łącznie dwie przesłanki: dokumenty sporządzono w przepisanej formie i dokumenty sporządziły powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania, a zatem organy właściwe do orzekania. W przedmiotowej sprawie wymienione przesłanki zostały spełnione - dokument został sporządzony w formie decyzji oraz przez uprawniony do tego podmiot, czyli przez naczelnika gminy. Ponadto ustalenia zawarte w uzasadnieniu decyzji nie były kwestionowane przez właściciela. Świadczy o tym chociażby fakt, że decyzja Prezydenta Miasta Z. nie została zaskarżona przez S. D. wobec czego uprawomocniła się w dniu 15 marca 1978r. W związku z tym podnoszony przez skarżących zarzut, że brak w aktach sprawy protokołu z lustracji gospodarstwa oznacza, że nie został on sporządzony, nie może zostać uznany za skuteczny. Następnie Minister wskazał, iż zadaniem organu prowadzącego postępowanie o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji jest ocena takiej decyzji pod kątem kwalifikowanej niezgodności z prawem. Takie postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji ma odrębną podstawę prawną i nie może być traktowane tak, jakby chodziło o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją ostateczną, rozstrzygającą o zastosowaniu przepisów prawa materialnego. Należy mieć na uwadze, iż działanie organu w trybie wniosku o stwierdzenie nieważności wymaga zupełnie innego podejścia do sprawy i zasadniczo różni się od postępowania zwykłego. Obowiązkiem organu jest zajęcie się kwestiami ściśle prawnymi. W ich efekcie może co najwyżej dojść do wydania decyzji kasatoryjnej. Oznacza to, że w postępowaniu zmierzającym do ewentualnego wydania tego rodzaju decyzji nie ma proceduralnej możliwości poszerzenia materiału dowodowego sprawy. Tym samym nie wchodzi w grę również poczynienie dodatkowych (uzupełniających) ustaleń faktycznych. W przedmiotowym postępowaniu organ orzekający ogranicza się jedynie do poszukiwania uchybień i wadliwości, tak proceduralnych, jak i dotyczących prawa materialnego poczynionych w toku i na gruncie postępowania zwykłego. Stwierdzenie nieważności decyzji jest nadzwyczajnym środkiem kontroli stosowanym w razie wyjątkowo ciężkiego naruszenia prawa. Stwierdzenie nieważności decyzji jest instytucją, która stanowi wyjątek od ogólnej zasady trwałości decyzji, o której mowa w art. 16 kpa. W postępowaniu nadzorczym, aby można było uznać, że decyzja rażąco narusza prawo, wykazane musi być w sposób nie budzący wątpliwości, że w danej sprawie w toku postępowania zwykłego doszło do ewidentnego uchybienia przepisom prawa, a naruszenie to ma tak istotną wagę, że winno być zakwalifikowane jako rażące. W związku z powyższym, aby można było uznać, że badana w trybie nadzoru decyzja Prezydenta Miasta Z. wydana została z rażącym naruszeniem prawa, konieczne byłoby wykazanie ponad wszelką wątpliwość, że przejęte gospodarstwo nie wykazywało niskiego poziomu produkcji rolnej. Tymczasem zgromadzony materiał dowodowy nie potwierdza w sposób niebudzący wątpliwości takiej sytuacji. W związku z tym nie można stwierdzić, że decyzja Prezydenta Miasta Z. została wydana z rażącym naruszeniem prawa, a zatem brak jest podstaw do stwierdzenia jej nieważności w trybie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Odnosząc się do zarzutu skarżących, że działanie Prezydenta Miasta Z. naruszyło art. 2 i 64 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997r., Minister wyjaśnił, że art. 64 Konstytucji niewątpliwie chroni własność, jednak nie może mieć zastosowania do oceny legalności decyzji administracyjnych wydawanych na podstawie przepisów wydanych przed wejściem w życie Konstytucji. Pomimo, iż uregulowania zawarte w ustawie z dnia 24 stycznia 1968r. w ocenie skarżących pozostają w sprzeczności z Konstytucją RP z dnia 2 kwietnia 1997r., to nie może to powodować nieważności uprzednio wydanych aktów prawnych i orzeczeń w indywidualnych sprawach. Skargę na powyższą decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] października 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli B. D., A. K. i M. D. wnosząc o jej uchylenie w całości, a także o uchylenie w całości poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...]. Skarżący wskazali, iż zaskarżone decyzje zostały wydane z naruszeniem art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego a także art. 8, 9 i 11 k.p.a. ponieważ nie wyjaśniono w sposób wszechstronny wszystkich istotnych okoliczności sprawy i dowolnie omówiono zebrany materiał dowodowy. W efekcie zaskarżone decyzje naruszają prawo materialne tj. art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. w związku z przepisami ustawy z dnia 24 stycznia 1968r. o przymusowym wykupie nieruchomości wchodzących w skład gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 3 poz. 14) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 marca 1968r. w sprawie zaliczenia gospodarstw rolnych do kategorii wykazujących niski poziom produkcji wskutek zaniedbań i w sprawie ustalenia wysokości nakładów niezbędnych do przywrócenia żyzności gruntów (Dz. U. Nr 11 poz. 58) i rozporządzenia Ministra Rolnictwa z dnia 26 marca 1968r, w sprawie zasadności i trybu prowadzenia licytacji nieruchomości wchodzących w skład gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 11 poz. 57) W uzasadnieniu skargi skarżący podnieśli, iż w zaskarżonej decyzji wadliwie przyjęto, że decyzja Prezydenta Miasta Z. z dnia [...] sierpnia 1977r. nr [.,..] o wykupie na rzecz Państwa nieruchomości stanowiących własność S. D. nie jest dotknięta wadą nieważności z art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. Rażące naruszenie przepisów postępowania o którym stanowi art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. może także dotyczyć przepisów regulujących postępowanie dowodowe w szczególności w sytuacji, gdy wydanie decyzji nastąpiło bez przeprowadzenia dowodów obligatoryjnych w danej sprawie. Za rażące naruszenie prawa należy uznać też sytuację, gdy podjęto rozstrzygnięcie negujące jakiś element normy prawnej. Tego rodzaju działanie zawsze powoduje usunięcie decyzji administracyjnej z obrotu prawnego. W ocenie skarżących decyzja Prezydenta Miasta Z. została wydana z rażącym naruszeniem prawa, gdyż wydano ją bez trybu przewidzianego w powołanym na wstępie rozporządzeniu. Z akt administracyjnych tej sprawy na podstawie których wydano decyzję w trybie zwykłym jednoznacznie wynika, że brak w nich protokołu z przeprowadzonej lustracji gospodarstwa. Jest to zasadniczy dowód, bez którego nie mogła być wydana decyzja o wykupie na rzecz Państwa. Dowód ten mający cechy dokumentu urzędowego nie mógł być pominięty ani zastąpiony "całokształtem okoliczności" przy wydaniu decyzji, której istota sprowadzała się do pozbawienia prawa własności. Skoro oceny legalności decyzji ostatecznej dokonuje się na podstawie materiałów zgromadzonych w postępowaniu zwykłym zakończonym wydaniem decyzji ostatecznej to nie można obecnie w postępowaniu nadzorczym wywodzić, że brak tego istotnego dokumentu jako zasadniczego dokumentu w sprawie, jest bez znaczenia, gdyż rodzaj tego postępowania i inne okoliczności tej sprawy i spraw podobnych wskazują, że dokument taki musiał być sporządzony. Tego rodzaju stanowisko organu władzy publicznej co do oceny w trybie nadzorczym decyzji wydanej w tzw. "minionym okresie" jest nie do pogodzenia z zasadą wyrażoną w art. 2 i 7 Konstytucji R.P. i dowodzi, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ja decyzja organu I instancji naruszają zasady z art. 8, 9 i 11 kpa. Dowodzi to, że zaskarżona decyzja zostały wydane z naruszeniem art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. Brak protokołu z przeprowadzonej lustracji gospodarstwa oraz postanowienie o wysokości wartości nieruchomości przewidziane w wyżej wymienionym rozporządzeniu dowodzą, że decyzja o wykupie gospodarstwa wydano z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt. 2 kpa). W tej sytuacji nie można odwoływać się do zasady z art. 16 kpa. Sytuacja jaka nastąpiła w niniejszej sprawie jest podobna do sytuacji związanej z niedochowaniem wymagania podjęcia rokowań na gruncie ustawy o gospodarce nieruchomościami. Tego rodzaju uchybienie jest traktowane jako oczywiste naruszenie ustawy, co może uzasadniać ocenę, że wszczęte postępowanie wywłaszczeniowe dotknięte jest wadą nieważności. W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny nie dokonuje ustaleń faktycznych w zakresie objętym sprawą administracyjną. Sąd ten bada, czy ustalenia faktyczne dokonane przez organy administracji publicznej, których decyzje zostały zaskarżone, odpowiadają prawu (wyrok NSA z dnia 23 stycznia 2007 r., II FSK 72/06, ONSA WSA 2008, nr 2, poz. 31; zob. także uchwała pełnego składu NSA z dnia 26 października 2009 r., I OPS 10/09, s. 29 uzasadnienia). Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Przede wszystkim należy podkreślić, że celem instytucji stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest eliminacja z obrotu prawnego decyzji obarczonej ciężkimi wadami wymienionymi w art. 156 § 1 k.p.a. Stwierdzenie nieważności stanowi odstępstwo od zasady trwałości decyzji administracyjnej, zatem dopuszczalne jest ono wyłącznie w przypadku stwierdzenia tych ciężkich, kwalifikowanych wad. Jedną z wad stanowiących przyczynę nieważności decyzji administracyjnej jest rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). W doktrynie prawa administracyjnego (por. B. Adamiak/J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego - Komentarz, Warszawa 1996, s. 720-721), jak również w orzecznictwie sądowym utrwalony jest pogląd, że rażące naruszenie prawa ma miejsce wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Z rażącym naruszeniem prawa nie można utożsamiać każdego naruszenia prawa. Stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej, stanowiące wyjątek od zasady stabilności decyzji, wymaga zatem bezspornego ustalenia, że kontrolowana decyzja dotknięta jest jedną z wad określonych w art. 156 § 1 k.p.a. W takim kontekście, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi prawidłowo dokonał oceny kontrolowanej decyzji, stwierdzając, że nie jest ona dotknięte kwalifikowanymi wadami naruszenia prawa. Przedmiotowa decyzja została wydana w trybie ustawy z dnia 24 stycznia 1968 r. o przymusowym wykupie nieruchomości wchodzących w skład gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 3, poz. 14) oraz rozporządzenia Ministra Rolnictwa z dnia 26 marca 1968 r. w sprawie zaliczania gospodarstw rolnych do kategorii wykazujących niski poziom produkcji wskutek zaniedbania i w sprawie ustalania nakładów niezbędnych do przywrócenia żyzności gruntów. Zgodnie z dyspozycją zawartą w art. 1 ust. 1 ww. ustawy, nieruchomości wchodzące w skład gospodarstw rolnych mogły być przymusowo wykupione, jeżeli gospodarstwa te wykazywały niski poziom produkcji w skutek zaniedbania, a w szczególności nieskorzystania ze środków wpływających na wzrost produkcji rolniczej. Przymusowy wykup, w myśl art. 2 ust. 1 ww. ustawy, przeprowadzano w drodze licytacji. Licytacją tą obejmowano wszystkie nieruchomości wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, z wyjątkiem zagrody (siedliska) i działki przyzagrodowej. W postępowaniu nadzorczym do wykazania rażącego naruszenia prawa konieczne jest niezbite i jednoznaczne potwierdzenie faktu, że wydane przez dany organ rozstrzygnięcie pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią określonego przepisu prawa. Zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy takiej oczywistej sprzeczności nie potwierdza. Należy całkowicie podzielić pogląd zaprezentowany przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 stycznia 1999r. w sprawie sygn. akt IV SA 1342/98, iż brak jednoznacznych dowodów w postępowaniu prowadzonym w trybie nadzwyczajnym, zezwalających na podważenie ustaleń zawartych w decyzjach ostatecznych, którym art. 16 § 1 k.p.a. przyznaje cechy trwałości, stanowi negatywną przesłankę do ich wzruszenia. W materiale dowodowym sprawy znajdowało się obwieszczenie Wiceprezydenta Miasta Z. wydane na podstawie rozporządzenia Ministra Rolnictwa z dnia 26 marca 1968r. w sprawie zasad i trybu przeprowadzenia licytacji nieruchomości wchodzących w skład gospodarstw rolnych. Obwieszczenie informowało, że w dniu [...] sierpnia 1977r. w Urzędzie Miejskim w Z. miała odbyć się licytacja kompleksu gruntów Zawiercia o ogólnym obszarze [...] ha. Natomiast z protokołu z przeprowadzenia licytacji w dniu [...] sierpnia 1977r. wynikało, że licytacja nie doszła do skutku z powodu braku nabywców. Organ pomimo prowadzonych poszukiwań nie odnalazł protokołu z lustracji gospodarstwa rolnego. Podkreślone jednak zostało, że dokumenty dotyczące lustracji sporządzane były często dla większych obszarów i w związku z tym nie zawsze były one włączane do akt sprawy poszczególnych postępowań. Organ prawidłowo zatem przyjął, że zgodnie z art. 76 § 1 k.p.a. dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. W przedmiotowej sprawie wymienione przesłanki zostały spełnione - dokument został sporządzony w formie decyzji oraz przez uprawniony do tego podmiot, czyli przez naczelnika gminy. Ponadto, decyzja Prezydenta Miasta Z. nie została zaskarżona przez S. D. wobec czego uprawomocniła się w dniu 15 marca 1978r. Podnoszony przez skarżących zarzut braku w aktach sprawy protokołu z lustracji gospodarstwa, nie może zostać uznany za słuszny. Brak protokołu nie jest równoznaczny z tym, że nie był on sporządzony, równie dobrze mógł on bowiem ulec zniszczeniu lub zaginąć. Wobec ustalonej przez organ częstej praktyki sporządzania takich protokołów dla większych obszarów, protokół lustracji mógł nie zostać włączony do akt administracyjnych przedmiotowej sprawy. Należy jeszcze raz podkreślić, że w postępowaniu nadzorczym, aby można było uznać, że decyzja rażąco narusza prawo, wykazane musi być w sposób nie budzący wątpliwości, że w danej sprawie w toku postępowania zwykłego doszło do ewidentnego uchybienia przepisom prawa, a naruszenie to ma tak istotną wagę, że winno być zakwalifikowane jako rażące. Prawidłowo zatem organ przyjął, że decyzja Prezydenta Miasta Z. wydana została z rażącym naruszeniem prawa, konieczne byłoby wykazanie ponad wszelką wątpliwość, że przejęte gospodarstwo nie wykazywało niskiego poziomu produkcji rolnej. Tymczasem zgromadzony materiał dowodowy nie potwierdza w sposób niebudzący wątpliwości takiej sytuacji. W związku z tym organ nie mógł stwierdzić, że decyzja Prezydenta Miasta Z. została wydana z rażącym naruszeniem prawa, a zatem brak jest podstaw do stwierdzenia jej nieważności w trybie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Niezasadnym zatem okazały się zarzuty skargi odnośnie naruszenia art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. w związku z przepisami ustawy z dnia 24 stycznia 1968r. o przymusowym wykupie nieruchomości wchodzących w skład gospodarstw rolnych (Dz.U. Nr3, poz.14) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 marca 1968r. w sprawie zaliczenia gospodarstw rolnych do kategorii wykazujących niski poziom produkcji wskutek zaniedbań i sprawie ustalenia wysokości nakładów niezbędnych do przywrócenia żyzności gruntów (Dz.U. Nr11, poz.58) i rozporządzenia Ministra Rolnictwa z dnia 26 marca 1968r. w sprawie zasadności i trybu prowadzenia licytacji nieruchomości wchodzących w skład gospodarstw rolnych (Dz.U. Nr11, poz.57). Nie doszło też do naruszenia art.7 k.p.a., 8 k.p.a., 9 k.p.a., 11 k.p.a., 77 § 1 k.p.a., 80 k.p.a., 107 § 3 k.p.a. Odnosząc do zarzutów naruszenia art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. należało wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 sierpnia 2013 r. sygn. akt II OSK 1754/13 podkreślił, iż: Kierowanie się zasadami wyrażonymi w art. 7 oraz 77 § 1 k.p.a. przy wydaniu rozstrzygnięcia nie zawsze musi oznaczać zadośćuczynienia żądaniu strony postępowania, chociaż musi wykazywać, że wydane orzeczenie wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu. Materiał sprawy musi odpowiadać na wątpliwości strony i nawet jeśli nie zgadza się ona z rozstrzygnięciem, musi, w razie kontroli instancyjnej lub sądowoadministracyjnej, dawać przekonanie kontrolującemu o słuszności zaskarżonego aktu. W świetle okoliczności niniejszej sprawy nie sposób zatem przyjąć, że organ rozpoznając niniejszą sprawę nie dopełnił obowiązków przewidzianych w art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a., nie wykazując niezbędnej dbałości o dokładne wyjaśnienie sprawy jeżeli wszystkie istotne w sprawie fakty i zdarzenia zostały ustalone oraz w dostateczny sposób rozważone, a motywy podjętego rozstrzygnięcia należycie przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Należy podnieść, że materiał zgromadzony w sprawie daje jednoznaczną odpowiedź co do istotnych elementów niezbędnych dla sformułowania oceny prawnej rozpatrywanej sprawy, a nadto zapewnia możliwość oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu. Kwestia tego, że skarżący nie podziela oceny prawnej dokonanej przez organ I i II instancji sama w sobie nie stanowi naruszenia dyspozycji art.7 k.p.a., art.77 k.p.a. i art.80 k.p.a. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. należy wskazać że nie doszło do naruszenia powołanego przepisu. Uzasadnienie faktyczne decyzji zawierało wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł. Uzasadnienie prawne wyjaśniało podstawy prawne decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Kolejno, nie doszło do naruszenia dyspozycji art. 8, 9 i 11 k.p.a. Postępowanie niniejsze nie zawierało związania organu wykładnią zawartą we wcześniejszej decyzji. Ponadto, podnoszone przez skarżących okoliczności, że postępowanie administracyjne trwa już kilkanaście lat nie mogło być oceniane przez pryzmat niniejszego postępowania sądowego, gdzie Sąd ocenia prawidłowość merytoryczną wydanych decyzji. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270), orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło