I SA/Wa 3326/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Chaciński Sędziowie: WSA Dariusz Pirogowicz (spr.) WSA Elżbieta Sobielarska Protokolant specjalista Joanna Pleszczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 czerwca 2015 r. wniosku A. L. o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w sprawie ze skargi R. L. na postanowienie Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania postanawia oddalić wniosek. A. L. w piśmie z 22 czerwca 2015 r. oświadczyła, iż nie otrzymała zawiadomienia o terminie rozprawy wyznaczonym na dzień 26 czerwca 2015 r. w sprawie ze skargi jej męża – R. L. na postanowienie Ministra Skarbu Państwa z [...] września 2014 r., nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie tego Ministra [...] lipca 2014 r. nr [...] o odmowie wszczęcia z wniosku R. L. postepowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] lutego 2013 r. stwierdzającej nabycie z mocy prawa przez Gminę [...] własności nieruchomości położonej w [...] oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha. Wyżej wymieniona podnosiła jednocześnie, że jest stroną postępowania zakończonego postanowieniem Ministra, gdyż jest współwłaścicielką (wraz z mężem) położonej w [...] działki oznaczonej nr ew. [...]. W związku z czym uznawała, że winna uczestniczyć w tym postępowaniu i z tego względu zwracała się by wyznaczony termin rozprawy odroczyć, a wszelką korespondencję w sprawie, w tym dotyczącą nowego terminu rozprawy, kierować na jej adres. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. analiza treści pisma A. L. prowadzi do wniosku, że stanowi ono w istocie żądanie dopuszczenia do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze uczestnika, zgłoszone w trybie art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), przywoływanej dalej jako: "p.p.s.a.". Przepis ten umożliwia zgłoszenie udziału w postępowaniu sądowym w charakterze uczestnika osobie, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym (a taką jest wnioskodawczyni), jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego. Zasadą bowiem jest, że stronami postępowania w sprawie sądowo administracyjnej są skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 32 p.p.s.a), a uczestnikami na prawach strony osoby, które brały udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosły skargi, jeżeli wynik postepowania sądowego dotyczy ich interesu prawnego (art. 33 § 1 p.p.s.a.). W tym stanie rzeczy warunkiem koniecznym uznania A. L. za uczestnika postępowania sądowego w niniejszej sprawie (a więc dopuszczenia do udziału w tym postępowaniu na zasadzie art. 33 § 2 p.p.s.a.) było ustalenia czy orzeczenie Sądu będzie oddziaływało na sferę jej materialnych praw lub obowiązków, przy uwzględnieniu rodzaju i charakter aktu, który stał się przedmiotem skargi. W niniejszej sprawie zaś przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Ministra Skarbu Państwa, wydane w oparciu o art. 61a § 1 k.p.a., o odmowie wszczęcia z wniosku R. L. postępowania nadzorczego, o którym mowa w art.156 § 1 i n. k.p.a., w stosunku do decyzji komunalizacyjnej Wojewody [...] z [...] lutego 2013 r. nr [...], stwierdzającej nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Gminę [...] własności nieruchomości położonej w miejscowości [...] oznaczonej jako działka ew. nr [...] o pow. [...] ha. Powodem odmowy wszczęcia postępowania nadzorczego było z kolei stwierdzenie, że wnioskodawcy nie przysługuje status strony postępowania w rozumienia art. 28 k.p.a., pozwalający skutecznie zainicjować postępowanie o stwierdzenie nieważności ww. decyzji. To bowiem, o ile nie jest wszczynane z urzędu, może uruchomić jedynie żądanie zgłoszone przez stronę (art. 157 § 2 k.p.a.). Zauważyć zatem należy, że w przypadku gdy postępowanie administracyjne kończy akt odmawiający wszczęcia tegoż postępowania, jego stroną jest jedynie ta osoba, która domagała się jego wszczęcia (por. wyrok NSA z dnia 2 marca 2010 r., sygn. akt I OSK 661/09, Lex 595452). Wydanie postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania oznacza wszak, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności konkretnej decyzji nie zostanie przeprowadzone. Rozstrzygnięcie to nie załatwia więc sprawy merytorycznie co do istoty, ale orzeka o kwestii formalnej niedopuszczalności wszczęcia, a zatem i prowadzenia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. Ponieważ zaś postępowanie to nie jest prowadzone, to nie odnosi się ono także do interesu prawnego stron postępowania, ale jedynie do interesu prawnego podmiotu, który złożył wniosek o jego wszczęcie (por. postanowienie NSA z 11 września 2014 r. sygn. akt I OZ 719/14 Lex nr 1529100). W tym stanie rzeczy nawet hipotetyczne przysługiwanie A. L. statusu strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej Wojewody [...] z [...] lutego 2013 r. (wywodzonego zresztą z tych samych okoliczności faktycznych i prawnych co inicjatora postępowania zakończonego zaskarżonym postanowieniem), nie czyni jej stroną postępowania sądowego w niniejszej sprawie, w której ocenie podlegać będzie wyłącznie to, czy R. L. mógł doprowadzić do wszczęcia takiego postępowania. Tym samym także wynik postępowania sądowego uruchomionego jego skargą nie będzie oddziaływał na sferę jej praw lub obowiązków. Kwestia natomiast istnienia po stronie wnioskodawczyni interesu prawnego w rozumieniu art. 33 § 2 p.p.s.a byłaby aktualna dopiero wówczas, gdyby przedmiotem zaskarżenia do Sądu był akt administracyjny wydany już we wszczętym z wniosku R. L. postępowaniu nadzorczym, co w rozpoznawanej sprawie nie ma miejsca. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 33 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.