I SA/Wa 343/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Sędziowie WSA Monika Nowicka (spr.) asesor WSA Mirosław Gdesz Protokolant referendarz sądowy Dariusz Pirogowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi Miasta B. na decyzję Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia [...] lutego 2005 r. nr [...] w przedmiocie przekształcenia szkół postanawia umorzyć postępowanie sądowe. I SA/Wa 343/07 UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2005 r., nr [...] Minister Edukacji Narodowej i Sportu utrzymał w mocy decyzję [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] listopada 2004 r., nr [...] w sprawie przekształcenia szkół. Powyższe rozstrzygnięcie zostało oparte na następujących ustaleniach faktycznych i ocenach prawnych: Decyzją z dnia [...] listopada 2004 r. [...] Kurator Oświaty - działając na podstawie art. 34 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 5 lit. a ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 1996 r. Nr 67, poz. 329 ze zm.) w związku z art. 2 c ust. 4 ustawy z dnia 8 stycznia 1999 r. – Przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego (Dz. U. Nr 12, poz. 96 ze zm.), polecił wszczęcie - w terminie 14 dni od daty uprawomocnienia się decyzji - procedury przekształcenia przewidzianych do likwidacji z dniem [...] 2006 r. [...] tj.: [...]. Od decyzji [...] Kuratora Oświaty odwołało się Miasto B. Minister Edukacji Narodowej i Sportu rozpatrując sprawę w trybie instancji odwoławczej decyzją z dnia [...] lutego 2005 r. utrzymał w mocy decyzję [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] listopada 2004 r. Organ odwoławczy uznał, że z przepisu art. 2c ust. 4 powołanej ustawy z dnia 8 stycznia 1999 r. wynikało, iż organy prowadzące dotychczasowe [...] na podbudowie programowej szkoły [...] oraz dotychczasowe szkoły [...] miały obowiązek przekształcić je z dniem [...] 2004 r. w szkoły [...], o których mowa w art. 9 ust. 1 pkt 3 lit. a-f ustawy o systemie oświaty, po zasięgnięciu opinii kuratora oświaty, powiatowego urzędu pracy i rady zatrudnienia odpowiednio powiatowej lub wojewódzkiej. Przepisu art. 2 c ust. 4 nie stosuje się tylko wtedy, gdy organ prowadzący dotychczasową szkołę [...] postanowił o jej stopniowej likwidacji, tzn. podjął uchwałę o likwidacji szkoły. Z powyższego wynikało zatem, że do dnia [...] 2004 r. konieczne było dokonanie wyboru jednego z przewidzianych ustawą rozwiązań. Ponieważ w przedmiotowej sprawie nie doszło do podjęcia uchwały o likwidacji szkół, wobec czego organ prowadzący miał obowiązek przekształcić przedmiotowe [...] w szkoły [...]. Minister nie uznał również za uzasadniony zarzut skierowania zaskarżonej decyzji do organu niewłaściwego w sprawie wyjaśniając, że na mocy art. 18 ust. 2 pkt 2 lit. h ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) do Rady Miejskiej należało podjęcie uchwały o przekształceniu szkół, natomiast w postępowaniu administracyjnym - do występowania w imieniu Miasta B. - upoważnionym był Prezydent, jako osoba reprezentująca Miasto. Na w/w decyzję Ministra Edukacji Narodowej i Sportu Miasto B. wniosło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, domagając się w niej uchylenia zaskarżonej decyzji lub stwierdzenia jej nieważności. Skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 2c ust. 6 w związku z art. 2b oraz art. 6c ustawy z dnia 8 stycznia 1999 r. przez nakazanie wszczęcia procedury przekształcenia szkół przewidzianych do stopniowej likwidacji z dniem [...] 2006 r., art. 59 ust. 1 ustawy o systemie oświaty przez nieuwzględnienie argumentów przedstawianych przez skarżącego w kwestii zapewnienia możliwości kontynuowania nauki przez uczniów szkoły objętej zamiarem likwidacji, art. 29 k.p.a. w związku z art. 5c pkt 1 ustawy o systemie oświaty przez skierowanie decyzji do niewłaściwego podmiotu, a także art. 35 § 1 i 3 w związku z art. 36 § 1 k.p.a. przez niedotrzymanie ustawowego terminu załatwienia sprawy. Wyrokiem z dnia 18 stycznia 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 733/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz decyzji poprzedzającej ją. Sąd wprawdzie nie podzielił zarzutów zawartych w skardze, ale z urzędu uznał, że w/w decyzje zostały wydane jako niewykonalne, gdyż zważywszy na bezwzględny, obligatoryjny charakter obowiązku przekształcenia szkół zawarty w treści art. 2c ust. 4 ustawy z dnia 8 stycznia 199 r., w tym w szczególności biorąc pod uwagę datę wykonania tego obowiązku ([...] 2004 r.), decyzja Kuratora była w dniu jej wydawania niewykonalna w sposób trwały (art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a.) i stwierdził, że taką samą wadą została obarczona decyzja organu centralnego. Rozpatrując skargę kasacyjną, którą od powyższego wyroku wniósł Minister Edukacji Narodowej i Sportu, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 1 grudnia 2006 r. sygn. akt I OSK 583/06 uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i przekazał sprawę temuż Sądowi do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wyroku Sądu II instancji stwierdzono, że, podstawą prawną obu wydanych w niniejszej sprawie decyzji był przepis art. 34 ust. 1 cytowanej wyżej ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, który w dacie wydania decyzji ostatecznej stanowił, że jeżeli szkoła lub placówka albo organ prowadzący prowadzi swoją działalność z naruszeniem przepisów ustawy, organ sprawujący nadzór pedagogiczny może polecić, w drodze decyzji, usunięcie uchybień w wyznaczonym terminie, z zastrzeżeniem ust. 5 (który w tym przypadku nie miał zastosowania). W przedmiotowej sprawie Sąd winien zatem dokonać oceny, czy została spełniona przez organ prowadzący szkołę przesłanka dotycząca prowadzenia działalności z naruszeniem przepisów ustawy o systemie oświaty. Naczelny Sąd Administracyjny podniósł przy tym, iż z przepisów art. 2c ust. 4 i 6 ustawy o systemie oświaty wynikał obowiązek dokonania do dnia [...] 204 r. wyboru, czy organ prowadzący szkoły postanawia o ich stopniowej likwidacji, czy też postanawia je przekształcić. W niniejszej sprawie Miasto B. podjęło zamiar stopniowej likwidacji wymienionych wyżej [...], co wyraziło w pismach z dnia [...] lutego 2004 r. skierowanych - w trybie art. 59 ust. 1 ustawy o systemie oświaty - do [...] Kuratora Oświaty o wydanie pozytywnej opinii w tej sprawie. Kurator Oświaty postanowieniami z dnia [...] kwietnia 2004 r., nr [...] negatywnie zaopiniował stopniową likwidację przedmiotowych szkół i postanowienia te stały się ostateczne. Zdaniem Sądu odwoławczego, który w tej mierze podzielił ustalenia Sądu I instancji należało przyjąć, że do dnia [...] 2004 r. Miasto B. dokonało wyboru jednego z przewidzianych ustawą - Przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego rozwiązań. W związku z negatywną opinią dotyczącą stopniowej likwidacji szkół, pozostała tylko możliwość ich przekształcenia. W tych warunkach organ prowadzący szkoły winien wykonać obowiązek wynikający z art. 2c ust. 4 powołanej ustawy - Przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego, podczas gdy Zastępca Prezydenta Miasta poinformował [...] Kuratora Oświaty, że sprawa stopniowej likwidacji szkół będzie poddana ponownej analizie w 2006 r. W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że organy administracji obu instancji zasadnie w niniejszej sprawie zastosowały przepis art. 34 ust. 1 powołanej ustawy o systemie oświaty. Sąd odwoławczy nie podzielił przy tym poglądu Sądu I instancji, iż w związku z tym, że decyzja Kuratora wydana została w dniu [...] listopada 2004 r., a więc po dniu [...] 2004 r., i zobowiązywała do wszczęcia - w terminie 14 dni od daty uprawomocnienia decyzji - procedury przekształcenia przedmiotowych szkół, była niewykonalna w dniu jej wydania i ta niewykonalność miała mieć charakter trwały, gdyż termin [...] 2004 r. jest nieprzywracalny. Zdaniem Sądu II instancji termin [...] 2004 r., przewidziany był do wyboru jednego z rozwiązań, to jest stopniowej likwidacji bądź przekształcenia szkół. W przypadku, gdy tak jak w niniejszej sprawie, pozostała tylko możliwość przekształcenia szkół, stanowił on termin do podjęcia uchwał przez Radę Miejską B. w sprawie ich przekształceń. Nie oznacza to jednak, że w razie, gdy uchwały podjęte zostałyby w terminie późniejszym, to byłyby nieważne, gdyż ustawa takiego rygoru nie przewiduje. Tego rodzaju uchwały oczywiście będą podlegać ocenie legalności przez organ nadzoru, jakim jest wojewoda. Natomiast niewykonanie tego obowiązku w terminie przez organ prowadzący szkoły było – w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego - podstawą do nałożenia przez [...] Kuratora Oświaty obowiązku rozpoczęcia procedury przekształcania tych szkół. W toku ponownego rozpoznawania przedmiotowej sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, pismem z dnia [...] kwietnia 2007 r., nr [...] skarżące Miasto B. wniosło o umorzenie postępowania sądowego z uwagi na jego bezprzedmiotowość. W uzasadnieniu wniosku wskazano, iż w dniu [...] sierpnia 2006 r. Rada Miejska B. podjęła uchwały o postawieniu w stan stopniowej likwidacji przedmiotowych szkół za zgodą [...] Kuratora Oświaty oraz – w odniesieniu do [...] – również za zgodą Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Na żądanie Sądu skarżący w dniu rozprawy tj w dniu 10 kwietnia 2007 r. uzupełnił powyższy wniosek poprzez nadesłanie faksem wspomnianych wyżej uchwał Rady Miasta B. i postanowienia [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] marca 2006 r., nr [...] oraz postanowienia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2006 r., nr [...]. W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie to stało się bezprzedmiotowe, przy czym określenie "stało się" – wg utrwalonej już w tym zakresie judykatury – oznacza ujawnienie się przyczyny, która w chwili wniesienia skargi nie istniała a wystąpiła dopiero w toku rozpoznawania sprawy (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 stycznia 1999 r. sygn. akt II SA/Łd 2465/97, OSP 1999/12/214). Tego rodzaju sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, gdyż wspomniane wyżej uchwały Rady Miasta B. o likwidacji przedmiotowych szkół zostały podjęte w dniu [...] sierpnia 2006 r. a zatem już po wniesieniu skargi do Sądu. Ponieważ uchwały te są podstawą prawną do prowadzenia procedury likwidacji szkół, zostały podjęte za zgodą organów współdziałających, skutkują one bezprzedmiotowością rozpoznawania skargi na decyzję obligującą skarżącego do podejmowania uchwal o przekształceniu tych likwidowanych placówek oświatowych. Biorąc zatem powyższe pod uwagę Sąd – z mocy przepisu art. 161 § 1 pkt 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzekł jak w sentencji wyroku uznając, iż - ze względu na wskazane obecnie, wyżej wymienione zmiany w stanie faktycznym sprawy - rozstrzygnięcie Sądu nie narusza przepisu art. 190 powołanej ustawy.